Visienota.Evenementenbeleid.2024-2030.pdf

Visienota Naar een toekomstbestendig

Evenementenbeleid Dordrecht 2024 - 2030 in een goede balans tussen levendig en leefbaarheid Dordrecht, november 2023

Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

1

Inhoudsopgave

Voorwoord Samenvatting Leeswijzer

04 05 06

1.

Inleiding

07

1.1 1.2 1.3 1.4

In relatie tot stedelijke verdichting In relatie tot complexere wetgeving In relatie tot kostenstijgingen In relatie tot het evenementenaanbod

07 08 08 09

2.

Uitgangspunten visienota

09

2.1 2.2 2.3

Politiek akkoord 2022-2026 Agenda Dordrecht 2030 Startnotitie 2022

09 09 09

3.

Relaties met ander beleid en regelgeving

10

3.1 3.2 3.3

Gerelateerde beleidsterreinen Omgevingswet - locatiebeleid Vergunningenbeleid - afwegingskader

10 10 11

4.

Consultatie, participatie, evaluatie en documentatie

11

5.

De definitie van Evenement(en)

11

6.

De waarde, het belang en de impact van evenementen

13

6.1 6.2 6.3 6.4 6.5

Intrinsieke waarde Economische betekenis Maatschappelijke waarde Het DNA van Dordrecht Experiment en innovatie, nieuw of vernieuwend

13 13 14 15 15

7.

Ambitie en doelstellingen

16

7.1 7.2 7.3 7.4

Doelstelling 1: Evenementen voor iedereen Doelstelling 2: Een goede balans tussen leefbaarheid en levendigheid Doelstelling 3: Vergroten maatschappelijk en economische waarde Doelstelling 4: Versterking lokaal, regionaal, landelijk en incidenteel internationaal profiel van de stad Doelstelling 5: Een toekomstbestendige evenementensector in Dordrecht

16 17 17

7.5

Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

18 18

2

8.

Stand van zaken, waar staan we nu, 2023

18

8.1

Evenementenbeleid & Evenementen 8.1.1 De Dordtse evenementenpiramide 8.1.2 Subsidiering - beleid, systematiek, criteria 8.1.3 Organisatie & Financiering (van de evenementen)

19 20 22 24

8.2

Evenementenbeleid & De openbare ruimte 8.2.1 Evenementenvisie en Omgevingsvisie (OW) 8.2.2 De OW met betrekking tot bestaande en nieuwe locaties 8.2.3 APV en OW 8.2.4 Invoering OW in relatie tot de APV en afwegingskader 8.2.5 Indeling evenementen en de vergunningsaanvraag 8.2.6 Regelgeving, vergunningen, locatie(s) en afwegingskader

26 26 27 28 28 29 30

9.

Coördineren, stimuleren, regisseren

31

10.

Aanpak 2024 en 2025

32

10.1 10.2

Aanpak in relatie tot Evenementenbeleid & Evenementen Aanpak in relatie tot Evenementenbeleid & De openbare ruimte

32 35

11.

Financieel kader

36

11.1 11.2

Beperkte beschikbare middelen bedreigen evenementenaanbod Toekomstgerichte financiering van het evenementenbeleid

36 37

Verwijzingen en bijlagen - Vergaderstukken 14 maart 2023: Actualiseren Ambities, doelen en beleid voor evenementen in Dordrecht - Startnotitie - 13 documenten – Agendapunt 20 – link - Vigerend: Subsidieregeling Evenementen en Amateurkunst Dordrecht link - Toekennen van speciale status aan evenementen bij Beleid Evenementen en Amateurkunst - link - Vaststellen Nota 'special events Dordrecht' – link - Beleidsregel en nadere regels voor de organisatie en uitvoering van evenementen - link - Slijpen aan een diamant - Toekomstbeeld Binnenstad Dordrecht - link - Informatiesite Omgevingsvisie Dordrecht - link - Nota Festival - en evenementenbeleid in Dordrecht 2e fase (2004) - link - Het blijft feest, Evaluatie en beleidskader Festival- en Evenementenbeleid Dordrecht (2008) - link - Bijlage (separaat bijgevoegd): SWOT-analyse

Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

3

Voorwoord

We hebben grote ambities met onze stad, neergelegd in een agenda 2030. Ambities om de stad te laten groeien, naar een bloeiende binnenstad, veel banen, gezonde bedrijven, en prachtige natuur in en om de stad. Een stad van duurzame energie. Een stad waar inwoners een goede opleiding hebben. Een stad die het goede heeft behouden en haar zwakke plekken heeft verbeterd. Een stad waar mensen graag wonen en verblijven en elkaar ontmoeten. En precies dat maakt waarom ook het evenementenbeleid een belangrijke pijler is binnen die ambitie. Een stad vol gezellige levendigheid, diversiteit en prettig leven vraagt om een mooi evenementenprogramma en een vruchtbare voedingsbodem om die evenementen ook vanuit de eigenheid van onze stad te kunnen laten ontstaan. Het is vanuit deze ambitie dat we met de voorliggende Visienota Evenementenbeleid 2024-2030 daaraan bijdragen. Een visienota die inzicht geeft in wat nodig is om te werken aan een toekomstbestendig en succesvol beleid. We doen dit samen met alle inwoners van de stad, de ondernemers, het college, de gemeenteraad. Om Dordrecht een vitale evenementenstad te kunnen laten blijven waarbij de gezellige levendigheid en leefbaarheid van de stad voor de inwoners centraal blijft staan, in combinatie met het optimaal benutten van de intrinsieke economische en maatschappelijke waarde van evenementen, is er werk aan de winkel.

We willen een gastvrije en een aantrekkelijke stad zijn voor de vele bezoekers aan onze stad. De hoogst mogelijk beloning voor onze inspanningen is wellicht wederom een ‘Evenementenstad van het Jaar’-prijs; het meest belangrijke is de waardering van de inwoners, de ondernemers en de bezoekers. Dat criterium is de basis en het fundament voor een succesvol beleid. In deze visienota schetsen we de lijnen waarlangs het feitelijke evenementenbeleid zijn beslag zal krijgen. We benoemen de uitdagingen, we werken voorstellen uit voor het herijken en actualiseren van het huidige beleid en we pakken door op urgente knelpunten die samenhangen met locatiebeleid en financiering. De visienota maakt duidelijk dat niet alles in één keer gerealiseerd kan worden; een toekomstbestendig beleid vraagt om een veelomvattende aanpak zoals in deze nota geduid en beschreven.

Dordrecht, november 2023,

Maarten Burggraaf Wethouder Evenementen Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

4

Samenvatting In deze visienota schetsen we de lijnen waarlangs het feitelijke evenementenbeleid zijn beslag zal krijgen. De nota biedt houvast maar beschrijft ook de hiermee samenhangende complexiteit op het vlak van locatie-, vergunningen- en subsidiebeleid. Het maakt duidelijk dat niet alles in één keer gerealiseerd kan worden en dat we voor grote uitdagingen staan. Zo formuleren we voorstellen om ook in de toekomst evenementen in de schaars beschikbare openbare ruimte te kunnen organiseren. Samen met organisatoren, inwoners en als gemeente bepalen we op welke wijze we invulling kunnen geven aan een beleid dat ruimte blijft bieden aan bestaande maar ook nieuwe en vernieuwende evenementen; evenementen die eigen zijn aan en passen bij de stad zoals we die kennen, maar die ook transformeert. Door het herstructureren en herinrichten van het subsidiebeleid, met ook het toevoegen van nieuwe (pilot-)regelingen, zien we kansen om de werking en gewenste effecten van het huidige beleid te versterken en te verbeteren. Met 2030 als stip op de horizon werken we toe naar een toekomstbestendig en geactualiseerd evenementenbeleid waarbij de levendigheid van de stad voor de inwoners en bezoekers centraal blijft staan, in combinatie met het optimaal benutten van de intrinsieke economische en maatschappelijke waarde van evenementen in een goede balans met de leefbaarheid.

Met dit als primaire ambitie stellen we ons vijf hoofddoelen die daarbij richtinggevend en leidend zijn; Evenementen voor iedereen, Vergroten maatschappelijke en economische waarde, Een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid, Versterking lokaal, regionaal, landelijk en incidenteel internationaal profiel van de stad en Een toekomstbestendige evenementensector in Dordrecht. Deze visienota is een werkdocument, een dynamisch instrument omdat gaandeweg actualisatie nodig zal zijn zonder de ambitie en doelen uit het oog te verliezen. Het inventariseert actie- en aandachtspunten die uitgewerkt moeten worden om vervolgens over te gaan tot vaststelling van het feitelijke Evenementenbeleid (2024-) 2030. Mede naar aanleiding van het eind vorig jaar gestarte participatie- en consultatieproces - als basis voor de visienota – wordt nu al actief geacteerd op knelpunten in relatie tot onder meer de schaarse ruimte en het vergunningenbeleid. Zo is een werkgroep gestart om concreet te werken aan nieuwe wet- en regelgeving (Omgevingswet) met betrekking tot evenementen en locatiebeleid. De fysieke ruimte voor het organiseren van evenementen, zeker de grotere, is in onze stad schaars. Het behoort daarom tot onze prioriteiten om proactief en samen met andere betrokken partijen de mogelijkheden voor nieuwe locaties te onderzoeken.

We doen dit mede op basis van het samen met hen bepalen van een benodigd Programma van Eisen. Voor al hetgeen samenhangt met het actualiseren van vergunningenbeleid is een eerste inventarisatie gemaakt die in een binnenkort te formeren werkgroep verder ter hand wordt genomen. Voor de noodzakelijke continuïteit en vernieuwing van het huidige beleid is € 650.000 aan extra middelen meerjarig begroot. Om tot concrete uitwerking van het nieuw te formuleren beleid te komen reserveren we daarbinnen budget voor de extra personele inzet die nodig is voor het uitwerken, (door-)ontwikkelen en implementeren van de in deze visienota en bij hoofdstuk 10 (Aanpak) benoemde werkpunten. Dit zal zijn voor een periode van twee jaar; 2024 en 2025. De daarbij behorende uitvoeringsagenda wordt na behandeling van de nota vastgesteld.

Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

5

Leeswijzer In de hoofdstukken 1 t/m 4 schetsen we de achtergrond van, de aanleiding voor en de wijze waarop deze visienota tot stand is gekomen. Ook is daarin opgenomen de relatie tot andere beleidsterreinen, de per januari 2024 van kracht zijnde Omgevingswet en het Vergunningenbeleid. In hoofdstuk 5 gaan we nader in op het definiëren van het begrip ‘evenement’ en we beschrijven in hoofdstuk 6 de waarde, het belang en de impact van evenementen. Onze primaire ambitie en daaraan gekoppelde doelstellingen verwoorden we in hoofdstuk 7 (Ambitie en doelstellingen) gevolgd door hoofdstuk 8 waarin we de ‘Stand van zaken, waar staan we nu, 2023’ beschrijven. We maken in dit hoofdstuk een uitsplitsing naar de relatie tot ‘De openbare ruimte’ en ‘Evenementen’. Beide onderwerpen worden tekstueel kort ingeleid, gevolgd door een uitgebreide inventarisatie van beleidsmatige en operationele opgaven en uitdagingen. In respectievelijk hoofdstuk 9 en 10 beschrijven we hoe wij deze opgaven en uitdagingen zullen aanpakken en wat we concreet gaan doen. Hoofdstuk 11 beschrijft het daarbij behorende financiële kader.

Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

6

1.

Inleiding

Dordrecht heeft een lange traditie als evenementenstad met jaarlijks een breed palet aan activiteiten variërend van kleinschalige buurt- en straatfeesten tot aan gezichtsbepalende, grote en drukbezochte publieksfestivals en evenementen. Deze grotendeels in de openbare ruimte georganiseerde evenementen zijn geregeld spraakmakend, soms bescheiden en lokaal gericht, deels met landelijke bekendheid, maar altijd geworteld in de stad. Ze dragen bij aan de levendigheid en saamhorigheid in de stad en hebben een belangrijke positieve invloed op de economische vitaliteit van de stad. De basis en uitgangspunten voor het huidige beleid zijn vastgelegd in de Subsidieregeling Beleid Evenementen en Amateurkunst 2017 en bouwt beleidsmatig voort op de hoofdlijnen, doelen en ambities zoals benoemd in de nota’s Festival - en evenementenbeleid in Dordrecht 2e fase (2004) en Het blijft feest (2008). De toekenning in 2019 van het predicaat ‘Evenementenstad van het jaar’ was een moment om trots op te zijn; een waardering door evenement-professionals voor onze aanpak, de in de nota aangegeven richting en de door ons nagestreefde diversiteit, kwaliteit en impact. Terugblikkend op de voorbije jaren ná 2019 is het wereldbeeld, met en na de coronapandemie, echter ontwrichtend veranderd.

Geopolitieke ontwikkelingen, de noodzakelijke energietransitie en de bescherming van het milieu zijn slechts enkele globale ontwikkelingen die ook op gemeentelijk niveau hun weerslag hebben, zoals (deels nieuwe) landelijke en ook EU-wet- en regelgeving. Dichter bij huis zijn het landelijke en lokale sociaal-maatschappelijke en economische uitdagingen die van invloed zijn op het te ontwikkelen evenementenbeleid. Evenementen - dit als context - bieden niet alleen vermaak en ontspanning, maar zijn juist en tegelijkertijd van grote toegevoegde waarde op economisch, sociaal en maatschappelijk vlak. De grootste uitdagingen voor wat betreft het toewerken naar een toekomstbestendig evenementenbeleid zijn te herleiden tot de ruimtelijke problematiek en de financiering: waar hebben we letterlijk fysieke ruimte om evenementen plaats te laten vinden; hoe behouden we wat we hebben en hoe en waar creëren we nieuwe mogelijkheden? Hoe blijven evenementen gezond bij stijgende kosten en slechts beperkte mogelijkheden om eigen inkomsten te vergroten. Het is binnen deze macro- en lokale context dat we anno 2023 ons evenementenbeleid uit 2017 moeten herijken en actualiseren met enkele concrete voorbeelden die noodzaak en urgentie duiden. 1.1

In relatie tot stedelijke verdichting

Woningbouw en stedelijke ontwikkeling zorgen voor verdichting van de openbare ruimte waardoor het ruimtegebruik voor evenementen onder druk staat. Het kunnen organiseren van evenementen wordt in de toekomst, en meer dan voorheen, medebepaald door hetgeen in de openbare ruimte mogelijk is in relatie tot de schaarse ruimte en de striktere wet- en regelgeving. Tegelijkertijd blijkt uit de evaluatie onder de stakeholders (zie ook verderop bij hoofdstuk 4. Consultatie, participatie, evaluatie) dat er een groeiende behoefte is aan belevingen op zowel bestaande als ook nieuwe en bijzondere binnen- en buitenlocaties. Denk daarbij aan (industriële) erfgoedlocaties en ‘bijzondergroen’-locaties zoals de Biesbosch en kleine groene parken (net) buiten de stadscentra. Deze locaties zijn - onder strikte voorwaarden - bij uitstek geschikt voor kleinschalig evenementenaanbod. Deze Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

7

ontwikkelingen noodzaken tot het maken van keuzes op het gebied van evenementen én het vinden van nieuwe evenementlocaties om een juiste balans te behouden tussen de dynamiek van de stad, de leefbaarheid voor bewoners en de belangen van ondernemers. 1.2

In relatie tot complexere wetgeving

Landelijke, wetgevende ontwikkelingen op het gebied van veiligheid, stikstof, duurzaamheid, milieu, de Omgevingswet en de Wet Natuurbescherming vragen om urgent aangepast gemeentelijk (financieel en inhoudelijk) beleid. Ook wetgeving op EU-niveau, met als voorbeeld de Europese Dienstenrichtlijn, is van invloed op gemeentelijk beleid. Deze EU-wet kent onder meer een bepaling ten aanzien van schaarse vergunningen in relatie tot schaarse (fysieke) ruimtes*: vergunningen waarbij er meer aanvragen zijn dan beschikbaar. In het kader van de Dienstenrichtlijn betekent dit dat er bij de toekenning van vergunningen - denk daarbij bijvoorbeeld aan terrasvergunningen of activiteiten op populaire locaties - rekening moet worden gehouden met het gelijkheidsbeginsel en de transparantie. * Noot: Schaarste kan ook ontstaan als in het beleid staat dat er bijvoorbeeld maar twee foodtruckfestivals of twee bierfestivals op de kalender mogen.

Door de toegenomen, toenemende en vaak ook complexere wetgeving vormt het aanvragen van evenementenvergunningen door organisatoren een steeds grotere opgave. Vooral voor kleinere (vrijwilligers)organisaties is het op het gebied van regelgeving moeilijk te bolwerken (kennisniveau). Daarmee is de werkdruk toegenomen en worden financiële risico’s (te) groot. Ook bij de Omgevingsdienst en het Evenementenbureau is ten gevolge van de complexere wetgeving een toenemende werkdruk te constateren. 1.3

In relatie tot kostenstijgingen

Door forse inflatie en prijsstijgingen heeft de evenementensector het moeilijk. In 2022 en 2023 is het alleen door de incidentele bijdragen uit het crisis- en herstelfonds mogelijk geweest om continuïteit te blijven bieden op toonaangevende evenementen die de gemeenteraad als ‘specials’ heeft gekwalificeerd (zoals Big Rivers, Wantijpop en Dordt in Stoom) en op de vele kleine en grotere evenementen. Ook voor de lange(re) termijn zullen hogere personele en materiële organisatiekosten, kosten samenhangend met regelgeving, maar ook het toewerken naar Fair Pay van grote invloed zijn op de financiële daad- en slagkracht van de gehele evenementensector. Ook de verminderde politie-inzet zorgt voor een structureel extra beroep door evenement-organisatoren op de beveiligingsbranche met aanzienlijke kostenstijging tot gevolg. Ook signaleren we een stijging van de uitvoeringskosten bij de gemeente en Omgevingsdienst. Na corona zien we een opleving van evenementen die ook een forse kostenstijging bij vergunningverlening laat zien. Aspecten daarbij zijn de hierboven genoemde complexere regelgeving en veiligheidseisen, maar zeker ook de inzet die nodig is om aanvragen volledig en juist te krijgen.

Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

8

1.4

In relatie tot het evenementenaanbod

In het vigerende evenementenbeleid streven we naar een divers aanbod met een opbouw in verschillende inhoudelijke lagen: de Dordtse evenementenpiramide. De onderste laag van de piramide kent een brede basis van lokale evenementen, gericht op een goede mix en spreiding in tijd, plaats en doelgroepen. Daarboven een kleinere middenlaag met evenementen die een (boven)regionale publieke en publicitaire uitstraling en aantrekkingskracht hebben. Deze categorie kent een belangrijke economische spin-off en draagt bij aan het profileren en positioneren van Dordrecht als dé centrumstad van de regio. De top van de piramide zijn de (potentieel) nationaal aansprekende evenementen en trekken een specifiek publiek uit het hele land aan, soms ook internationaal. Deze evenementen dragen bij aan het imago van Dordrecht en hebben tevens een grote economische en publicitaire spin-off. Op basis van gesprekken met onder meer stakeholders en een analyse van gerealiseerde evenementen blijkt uit een gemaakte SWOT-analyse (zie bijlage) dat aanpassingen en verbeteringen van dit piramidemodel noodzakelijk zijn. Het betreft onder meer de kwantiteit, de kwaliteit en diversiteit binnen de afzonderlijke piramidelagen en de publieksgroepen die bereikt worden. Ook blijkt de organisatorische en financiële slagkracht van evenementenorganisatoren dermate kwetsbaar dat versterkende maatregelen noodzakelijk zijn.

2.

Uitgangspunten visienota

2.1

Politiek akkoord 2022-2026

In het Politiek akkoord 2022-2026 ‘Samen bouwen aan een sterk en groen Dordrecht’ is de ambitie uitgesproken dat Dordrecht een toonaangevende evenementenstad moet blijven, dat er bij een actualisering van het beleid ook ruimte komt voor nieuwe thema’s die de eigenheid van Dordrecht uitlichten en organisatoren en partijen in de stad worden uitgedaagd om meer samen te werken. 2.2

Agenda Dordrecht 2030

Het actualiseren betekent ook het ontwikkelen van een visie en beleid voor evenementen passend bij de Agenda Dordrecht 2030. De ambitie van de Agenda 2030 is een bloeiende binnenstad, veel banen, gezonde bedrijven, en prachtige natuur in en om de stad. Een stad van duurzame energie. Een stad waar inwoners een goede opleiding hebben. Een stad waar mensen graag wonen. Een stad die het goede heeft behouden en haar zwakke plekken heeft verbeterd. 2.3

Startnotitie 2022

In december 2022 heeft de raad de inhoudelijke uitgangspunten vastgesteld zoals vervat in de startnotitie voor de herijking van de ‘Ambities, doelen en beleid voor evenementen in Dordrecht’. In de startnotitie zijn de volgende punten benoemd:

Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

9

1.

2. 3.

4. 5. 6. 7. 8.

3.

Aanscherpen van de samenstelling van evenementen binnen de evenementenpiramide: Behoud en ontwikkeling van de evenementen die het fundament vormen onder de huidige evenementenkalender, met daarnaast meer ruimte voor vernieuwing en verrijking. Evenementen dragen bij aan onze gemeentelijke maatschappelijke doelstellingen. Topsportevenementen, mits verbonden met de stad en maatschappelijk ingebed in het DNA van Dordrecht kunnen net als de (culturele) evenementen in de toplaag van onze piramide bijdragen aan de naamsbekendheid en het imago van de stad. We bieden, ondanks de schaarste in beschikbare locaties, voldoende ruimte voor evenementen met oog voor een balans in levendigheid en leefbaarheid. Professionalisering door kennisvergroting en kennisdeling en behouden en versterken van het Dordtse vrijwilligersbestand. De basis voor evenementen moet financieel gezond en sterk zijn. Dat vraagt een breed draagvlak en (financieel) commitment van alle stakeholders. We grijpen evenementen aan voor het aantrekken en ontwikkelen van nieuw Dordts (organisatie)talent. Kennis is een van de essentiële ingrediënten voor het actueel, helder en relevant houden van het Evenementenbeleid.

Relaties met ander beleid en regelgeving

Bij het vaststellen van beleid zijn de volgende onderwerpen mede richtinggevend voor hetgeen mogelijk, wenselijk, nodig en noodzakelijk is om evenementen te (kunnen) organiseren. 3.1

Gerelateerde beleidsterreinen

Evenementen hebben een impact op vele en verschillende beleidsterreinen zoals ruimtelijke ordening, mobiliteit, veiligheid, natuur, milieu, economie, de ontwikkeling van de binnenstad, toerisme, horeca, detailhandel, cultuur, het sociaal domein. Het is belangrijk dat deze beleidsterreinen goed op elkaar worden afgestemd om evenementen op een duurzame en veilige manier te organiseren. Het actualiseren en herijken van het evenementenbeleid, de keuzes die wij maken, gebeurt daarom in samenhang met de ambities zoals verwoord in andere gemeentelijke beleidskaders zoals Slijpen aan een Diamant - Toekomstbeeld binnenstad Dordrecht, de Cultuurnota Dordrecht 2030*, Inclusieve Stad*, Sportvisie 2030, Groenblauwprogramma 2030, Horecanota 2023* (en de uitwerking daarvan in de Nadere regels Terrassenbeleid) en de Marktvisie- en verordening*. *in voorbereiding en/of nog vast te stellen door de raad.

3.2

Omgevingswet - locatiebeleid

Met het organiseren van evenementen in de openbare ruimte dient rekening te worden gehouden met afspraken, regels en wetgeving betrekking hebbend op of, hoe en onder welke voorwaarden een evenement kan plaatsvinden. Met ingang van 1 januari 2024 treedt de nieuwe Omgevingswet in werking. In de Omgevingswet (OW) worden alle wetten en regels op het gebied van de fysieke leefomgeving samengevoegd en gebundeld. Het betreft onderwerpen als milieu, natuur, ruimtelijke ordening, lucht, bodem, waterbeheer, geluid en monumentenzorg en ook de regels uit de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) die toezien op het gebruik van de fysieke ruimte. De OW bundelt de Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

10

regels en maakt meer lokale afwegingsruimte mogelijk – onder meer middels een zogeheten afwegingskader. 3.3

Vergunningenbeleid – afwegingskader

Het evenementen- en locatiebeleid heeft een directe relatie met het vergunningenbeleid: het een kan niet zonder het ander. Bij een melding of aanvraag om ontheffing of vergunning voor evenementen, wordt steeds gekeken of er meerdere wetgeving van toepassing is. Als dat het geval is dan wordt de aanvrager hierop gewezen. Als er meerdere vergunningen of ontheffingen nodig zijn dan worden die direct meegenomen met de aanvraag voor de evenementenvergunning. Een (bestuurlijk) afwegingskader voor evenementen biedt richtlijnen en criteria voor besluitvorming over het laten doorgaan of het anders inrichten van evenementen na het treffen van mitigerende maatregelen door de organisator en/of de overheid. Een dergelijk kader doet dienst als hulpmiddel om op een gestructureerde en transparante wijze te komen tot onderbouwde en uitlegbare besluiten.

4.

Consultatie, participatie, evaluatie en documentatie Over de totstandkoming van de voorliggende visienota

Een werkgroep bestaande uit een vertegenwoordiging van Dordrecht Marketing & Partners, Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ), de gemeentelijke teams Veiligheid en Cultuur & Economie en ondersteund door een externe adviseur, is het najaar van 2022 gestart met de voorbereidingen voor de nu voorliggende visienota. In deze voorbereidingsfase is tot aan het voorjaar van 2023 gewerkt aan het inzamelen van informatie bij (consultatie) en inbreng van (participatie) diverse actoren betrokken en/of belanghebbend bij het evenementenbeleid van onze stad. Het informatieproces vond plaats in publieke bijeenkomsten op basis van de uitkomsten van voorafgaand uitgezette digitale enquêtes met vragen omtrent het vigerende en toekomstig gewenste evenementenbeleid. Ook is er onderzoek gedaan naar de aanpak en uitwerking van het evenementenbeleid bij enkele steden vergelijkbaar in omvang, evenals van grotere steden als Eindhoven en Rotterdam. Door een expertmeeting te organiseren is er kennis gedeeld, zijn ideeën uitgewisseld en zijn mogelijke oplossingen voor problemen besproken. Bij de benchmark en expertmeeting is mede gebruik gemaakt van het landelijke netwerk van Dordrecht Marketing & Partners/Evenementenbureau Dordrecht.

Verder is een evaluatie opgesteld naar doelen en effecten van het vigerende beleid met daarbij raadpleging van eerdere evenementennota’s (documentatie) op wellicht immer nog actuele beleidsmatige aandachtspunten. De uitkomsten van dit proces zijn ingebracht in de raadsvergadering van 14 maart 2023 en onder vergaderpunt 20 aldaar als bijlage 1 t/m 4 toegevoegd. De opgehaalde informatie is daarna verwerkt in de eerder aangehaalde SWOTanalyse met daarin opgaven en uitdagingen die we met deze visienota agenderen – naast aanvullende analyses zoals verderop benoemd in hoofdstuk 8. Stand van zaken, waar staan we nu, 2023.

5.

De definitie van Evenement(en)

Om beleid te kunnen maken is het nodig het desbetreffende onderwerp te verduidelijken en expliciteren. De definiëring en omschrijving van het begrip ‘evenement’ kan namelijk op velerlei Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

11

manieren worden ingevuld. Bepalend en basis voor beleid is echter hetgeen daarover is vastgelegd en omschreven in Afdeling 7 Evenementen van onze Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Hieronder wordt het begrip ‘evenement’ uit deze APV-bepalingen kort toegelicht. Wat valt onder het begrip ‘evenement’: De meeste evenementen vinden buiten plaats. Vaak op openbaar terrein, maar soms ook op particuliere buitenterreinen. Daarnaast vinden er evenementen binnen plaats, zoals bijvoorbeeld in sporthallen. Het kan hier ook gaan om locaties die tijdelijk geschikt worden gemaakt voor evenementen. Vergunningen zijn in deze context gekoppeld aan het gebouw, niet aan het evenement. Met “voor publiek toegankelijk” wordt niet altijd bedoeld dat de activiteiten openbaar zijn, dus voor iedereen toegankelijk. Een activiteit met een besloten karakter kan, afhankelijk van het effect op de openbare orde en veiligheid, ook onder het begrip evenement worden geschaard. Denk bijvoorbeeld aan grootschalige bedrijfsfeesten, open dagen etc. Voetbalwedstrijden tegen een club die deelneemt aan een competitie uit het betaalde voetbal, vallen onder het begrip evenement. Daarvoor is een evenementenvergunning nodig.

Als er een wedstrijd wordt gehouden met voertuigen (fietsen, bromfietsen, invalidenvoertuigen, motorvoertuigen, etc.) op openbare wegen dan gelden zowel de wedstrijdbepalingen uit de Wegenverkeerswet (artikel 10, juncto 148 van de Wegenverkeerswet) als de evenementenbepaling. Is de wedstrijd met een motorvoertuig of bromfiets op een terrein dat niet behoort tot een weg, dan is daar alleen een evenementenvergunning nodig van de burgemeester. Ook braderieën en daarmee gelijkgestelde jaarmarkten vallen onder het begrip evenement. Wat valt NIET onder het begrip ‘evenement’: Daarnaast zijn er ook locaties die specifiek zijn ingericht voor het houden van evenementen. Zolang er voldaan is aan eisen die op grond van andere regelgeving voor deze locaties gelden (bijvoorbeeld de gebruiks- en/of milieuvergunning) en de festiviteiten de normale bedrijfsvoering niet te boven gaan, is een evenementenvergunning niet nodig. Denk daarbij aan reguliere festiviteiten binnen horecagelegenheden of sportwedstrijden in sporthallen. Deze activiteiten vallen veelal onder het Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer (Activiteitenbesluit) en de daarop gebaseerde artikelen van de APV (kennisgeving incidentele festiviteiten). Voor deze activiteiten is geen evenementenvergunning nodig. De wekelijkse warenmarkt valt niet onder het begrip evenement.

De weekmarkt - weliswaar geen evenement maar is net als evenementen wel een belangrijke trekker van bezoekers aan de binnenstad - wordt geregeld via de marktverordening. De weekmarkt valt daarom buiten deze notitie. Naast de hiervoor genoemde markten waar voornamelijk bedrijfsmatig goederen aan particulieren worden verkocht, zijn er ook markten waar particulieren goederen verkopen. Hierbij valt te denken aan vlooienmarkten, snuffelmarkten en rommelmarkten in een gebouw. Deze markten in een gebouw vallen niet onder de evenementenbepaling, maar onder de categorie snuffelmarkten en dergelijke (Afdeling 3 van de APV). Afhankelijk van locatie, omvang en randactiviteiten kan er echter wel sprake zijn van een ‘markt-evenement’ en kan de aanvraag van een vergunning noodzakelijk zijn; denk bijvoorbeeld aan een boekenmarkt, kerstmarkt of antiekmarkt.

Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

12

6.

De waarde, het belang en de impact van evenementen

Evenementen zijn van grote sociale en maatschappelijke waarde, hebben een belangrijke economische impact en spelen een belangrijke rol in onze citymarketingstrategie. Dordrecht zet evenementen in als instrument voor het regionaal en landelijk positioneren van de stad en het genereren van naamsbekendheid bij het Nederlandse publiek. Dit mede aan de hand van een merkkader van Dordrecht en maakt dat daardoor het woon- en vestigingsklimaat positief wordt beïnvloed. Een grote meerderheid van de respondenten uit de bewonersenquête (ruim 80%) vindt bovendien dat evenementen goed zijn voor de lokale economie en voor extra bestedingen. Verder ziet bijna 80% evenementen ook als middel om de aantrekkingskracht van Dordrecht als woonplek te vergroten. Ruim 85% vindt evenementen belangrijk voor het imago en de naamsbekendheid van Dordrecht. Dat effect geldt het meest voor de binnenstad (bron: Bewonersenquête 2022). Op basis van de volgende toelichting beschrijven we concreet de waarde, het belang en de impact van evenementen. 6.1

Intrinsieke waarde

Evenementen maken deel uit van een aansprekend, gevarieerd en laagdrempelig vrijetijdsaanbod. Het maakt de stad aantrekkelijk om in te wonen en je thuis te voelen, een inclusieve stad. Onderzoek wijst uit dat onze inwoners trots zijn op de evenementen, met name op die evenementen die vanuit de stad zelf zijn ontstaan. Het blijkt dat men Dordt in Stoom, Big Rivers Festival en Wantijpop vaak aanbeveelt bij familie en vrienden. Met name deze evenementen zorgen bij Dordtenaren voor herkenbaarheid en verbinding met hun stad. Maar ook de kermis is belangrijk. Het is een van de meest laagdrempelige en inclusieve evenemententypen. De kermis bereikt doelgroepen die we bij andere evenementen niet of nauwelijks zien. Met de groots opgezette jaarlijkse Intocht van Sinterklaas in de stad bezorgen we ook vele kinderen een onvergetelijk evenement. Evenementen zoals Keti Koti (nieuw in 2023) en Pasar Malam Dordrecht bereiken bevolkingsgroepen met een nietNederlandse culturele achtergrond en de Dordrecht Pride geeft de LHBTIQA+ gemeenschap een podium. Met grote iconische evenementen - zoals eerder gerealiseerd met het Mijlpalenprogramma - vierden we de identiteit van de stad en haar bewoners. Met het ondersteunen van kleinschalige (wijk-) evenementen zetten we in op het versterken van de identiteit van de wijk en het stimuleren van de ontmoetingsfunctie.

Evenementen bieden mensen de gelegenheid om elkaar te ontmoeten, te communiceren, culturele diversiteit te vieren door kunst, muziek, dans en voedsel uit verschillende tradities te presenteren. Dit alles maakt een stad van en voor alle inwoners. 6.2

Economische betekenis

Evenementen zorgen voor extra bezoek en herhaalbezoek (jaarlijks naar schatting tussen de 1 en 1,25 miljoen bezoekers) en zorgen daarmee voor een grote economische spin-off, niet alleen op de evenementen en plekken waar die plaatsvinden, maar over de volle breedte van de stad. De economische effecten zijn ten dele concreet en direct van aard. Evenementen trekken toeristen en Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

13

bezoekers aan, wat resulteert in extra inkomsten door hoofdzakelijk dagbezoek aan restaurants, winkels en lokale bedrijven. Het organiseren van evenementen vereist daarbij vaak extra personeel, zoals beveiligingspersoneel, cateringmedewerkers, verkooppersoneel en creëert daarmee tijdelijke werkgelegenheid in de gemeenschap. Door herhaaldelijk succesvolle evenementen te organiseren kan de stad zich – in de context van een economische lange-termijnontwikkeling – positioneren als een aantrekkelijke bestemming voor investeringen door bedrijven, ondernemers, winkelketens, bouwbedrijven en projectontwikkelaars. De directe economische effecten worden mede bepaald door de aard en omvang van het evenement, de locatie én de mate van betrokkenheid van de gemeenschap. Door de indirecte effecten zoals herhalingsbezoek en positieve mond-tot-mondreclame zijn evenementen instrumenteel in het versterken van de (economische) positionering en bekendheid van de stad als een aantrekkelijke woonbestemming. Uit de eerder aangehaalde bevindingen, zoals vastgesteld in de Bewonersenquête 2022, blijkt een groot draagvlak voor een evenementenbeleid dat bijdraagt aan de economische vitaliteit van de stad. 6.3

Maatschappelijke waarde

Evenementen hebben het potentieel om gemeenschappen te verrijken door het bevorderen van sociale verbindingen, culturele uitwisseling, educatie, gezondheid, inclusiviteit, trots en welzijn. Het brengt mensen uit diverse achtergronden samen, bevordert interactie en versterkt de sociale cohesie in een gemeenschap; het biedt gemeenschappen uit allerlei windstreken de kans om hun culturele rijkdom te vieren en te delen met anderen; kunnen jongeren betrekken bij positieve activiteiten (en hen alternatieven bieden voor negatieve invloeden), wat kan bijdragen aan hun persoonlijke ontwikkeling; sportevenementen met daaraan gekoppeld programma’s voor de inwoners om zelf actief mee te doen bevorderen gezondheid en welzijn en moedigen mensen aan om actief te zijn en gezonde keuzes te maken. Veel evenementenorganisaties werken met vrijwilligers en bevorderen daarmee sociale banden, terwijl het werken de vrijwilligers zelf een gevoel van doel en voldoening geeft. Gemeenschapsevenementen, zoals stadsjubilea en lokale festiviteiten, versterken de trots en identiteit van de inwoners door samen te vieren wat hun gemeenschap uniek maakt. Evenementen die openstaan voor iedereen, ongeacht leeftijd, geslacht, achtergrond of beperking, benadrukken het belang van inclusiviteit en diversiteit in de samenleving.

Sommige evenementen hebben educatieve elementen, zoals workshops, lezingen en tentoonstellingen, die mensen nieuwe kennis en inzichten verschaffen. Evenementen die kunst, muziek, literatuur en andere vormen van creativiteit tonen en bevorderen, stimuleren het deelnemen aan cultuurprogramma’s en bieden een platform voor lokale kunstenaars en performers. Evenementen over en met aandacht voor thema’s als milieu, natuur, diversiteit en inclusie, dierenwelzijn en duurzaamheid maken ons bewust van de opgaven en uitdagingen van het huidige tijdsgewricht en dat actie en aanpak meer dan ooit noodzakelijk is. Het zijn deze vele sociaal-maatschappelijke aspecten die wij ook in het toekomstige evenementenbeleid willen behouden, versterken en waar nodig stimuleren en bevorderen. Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

14

6.4

Het DNA van Dordrecht

Dordrecht is een stad aan het water met een verleden, maar ook met een toekomst: historie en ambitie. In Dordrecht zijn in het verleden veel bijzondere dingen begonnen en er beginnen nog steeds bijzondere dingen. Dit is de kern van wat Dordrecht typeert, het DNA van Dordrecht. Nuchter bijzondere dingen doen, soms wat dwars en eigenzinnig, maar ook een stad die sociale samenhang belangrijk vindt. Zowel in voorstellingen en tentoonstellingen als in kunst in de openbare ruimte en evenementen en sociale activiteiten. Dat is wat we zijn en willen zijn als stad. Het beeld dat wij, Dordtenaren, van onszelf hebben, hoe men van buiten de stad en omgang met de inwoners ervaart, wordt mede bepaald door onder meer de historische betekenis van de stad; het stratenpatroon, de architectuur, de gebouwen en monumenten die teruggaan tot de middeleeuwen en de waterrijke omgeving in combinatie met de historische binnenhavens. Met het Nationaal Park De Biesbosch heeft de stad ook een uniek natuurgebied dat bekend staat om zijn biodiversiteit en natuurlijke schoonheid. Het zijn deze fysieke, beeldbepalende en authentieke elementen waarmee de stad zich onderscheidt en die we daarmee als behorend tot het DNA van de stad beschouwen.

Ook door toekomstige stedenbouwkundige en demografische ontwikkelingen is de stad in dat opzicht genetisch voorbestemd; we behouden het door de geschiedenis bepaalde bouwkundige karakter. Tegelijkertijd is de stad volop in ontwikkeling met grote gebiedsontwikkelingen zoals de StadsAs, Gezondheidspark/Leerpark, Stationsomgeving en onder meer de herinrichting van de Spuiboulevard, Statenplein, Grote Markt en Stadswerven/Otto Dickeplein. Met behoud van het bestaande, bouwen en verbouwen we de stad met oog op de toekomst. Het typeren van het karakter van de Dordtenaar daarentegen is vanzelfsprekend subjectief van aard en is ook zeker niet maakbaar. Het zijn de verhalen over de stad, de persoonlijke verhalen van de inwoners, de beelden, reportages en nieuwsberichten die via de traditionele en nieuwe media de wereld over gaan en die een beeld en indruk geven over hoe we leven, wonen, werken en met elkaar omgaan én laten zien waar we trots op zijn. Ook dat behoort tot het DNA van de stad. Met een uitgebalanceerde mix van evenementen dragen we bij aan het imago van onze stad. Een stad waar veel is begonnen en ook een stad die werkt aan een toekomst waar nieuwe dingen kunnen ontstaan. We zorgen ervoor dat er ruimte blijft voor evenementen en dat in balans met de leefbaarheid en levendigheid van en in de stad. 6.5

Experiment en innovatie, nieuw of vernieuwend

De toegenomen wet- en regelgeving, in combinatie met de richtlijnen en eisen met betrekking tot het gebruik van locaties, vraagt met grote regelmaat om slimme en soms ook innovatieve oplossingen. Dit in relatie tot onder andere de herinrichting van straten, pleinen en parken; vraagstukken rond mobiliteit, transport, het testen van nieuwe vervoerswijzen, verkeersstromen, publieksstromen; het toepassen van en werken met groene stroomvoorzieningen; aanpak van afvalbeheer. Evenementen bieden de mogelijkheid om organisatoren ook meer dan nu het geval is te betrekken bij sociaal-maatschappelijke en ook economische opgaven en uitdagingen. Evenementen kunnen bijvoorbeeld innovaties bevorderen om de toegankelijkheid en inclusiviteit te vergroten,

Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

15

zoals het ontwerpen van evenementenruimtes voor mensen met een beperking. Op de website https://innofest.co/ zijn - ter illustratie - aansprekende en inspirerende voorbeelden te vinden. Het (laten) organiseren van een evenement kan ook ‘vraag-stellend’ benaderd worden door bijvoorbeeld te werken met het concept van placemaking bij gebiedsontwikkeling. Placemaking is een werkmodel om de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van wijken en gebieden in de stad te vergroten. Dit gebeurt door publieke ruimtes te creëren die menselijke interactie, economische uitwisseling, culturele identiteit en welzijn faciliteren. Het betekent samen met de inwoners (participatie) en betrokken stakeholders díe evenementen te laten plaatsvinden die bijdragen aan de leefbaarheid van een bestaande wijk en aan de realisatie van een nieuwe (positievere) identiteit van een wijk of gebied; die kunnen bijdragen aan een waarde-vermeerderend effect op een gebied; die (horeca-)activiteiten in combinatie met een evenement in een bouwsetting faciliteren in de periode voordat daar een gloednieuwe woonwijk of een multifunctioneel stadspark komt. Zo is het mogelijk om inwoners kennis te laten maken met de ‘nieuwe’ gebieden in de stad, zoals het Maasterras, Stadspark XXL en Wantij-West/Energiekade.

Het belangrijkste is dat evenementen in de openbare ruimte een platform bieden voor het testen en demonstreren van nieuwe concepten, ideeën en ook technologieën die kunnen bijdragen aan de verbetering van de levenskwaliteit, economische vitaliteit en leefbaarheid in stedelijke gebieden.

7.

Ambitie en doelstellingen

De ambitie is dat Dordrecht een vitale evenementenstad blijft waarbij de levendigheid en leefbaarheid van de stad voor de inwoners centraal blijft staan in combinatie met het optimaal benutten van de intrinsieke economische en maatschappelijke waarde van evenementen. Uit eerder onderzoek blijkt een groot maatschappelijk draagvlak te bestaan voor de wijze waarop de evenementen in de stad tot hun recht komen. Door een zorgvuldige planning en evaluatie willen we dit draagvlak ook toekomstig behouden en is het nodig dit met enige regelmaat middels kwantitatief en kwalitatief onderzoek te toetsen. 7.1

Doelstelling 1 Evenementen voor iedereen

De Dordtse evenementen maken deel uit van het gehele vrijetijdsaanbod voor alle Dordtenaren en bezoekers aan onze stad. We willen een gastvrije en een aantrekkelijke stad zijn. Evenementen dragen daaraan bij. Ze brengen de stad tot leven. We staan een stad voor met karakteristieke, onderscheidende evenementen die samen de identiteit en de cultuur van stad en bevolking weerspiegelen. Dordrecht moet in onze ogen een evenementenstad blijven waar inwoners en bezoekers van buiten van evenementen kunnen blijven genieten. Een inclusieve stad waar onze bewoners elkaar ontmoeten, hun identiteit beleven en betekenis geven en vinden. Het evenementenaanbod moet dan ook recht doen aan de diverse samenstelling van de bevolking en in zijn totaliteit zoveel mogelijk verschillende Dordtenaren bedienen. Dat leidt en moet leiden tot een zeer divers evenementenaanbod voor een in leeftijd en (culturele) achtergrond breed publiek. We koesteren de diversiteit van evenementen om zo aan te (blijven) sluiten bij de behoeften van onze bewoners en hun trots op de stad te vergroten. Daarbij vinden we het van belang dat het aanbod

Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

16

toegankelijk is voor iedereen en we willen de toegankelijkheid van evenementen en de communicatie hierover vergroten. 7.2

Doelstelling 2 Een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid

We willen een levendige stad zijn. Een stad waar je unieke ervaringen opdoet tijdens evenementen die tot hun recht komen op zorgvuldig gekozen locaties zoals stadsparken, pleinen, havens, kades, singels en (buiten)wijken. Evenementen zijn daarbij belangrijk voor de gehele stad. Dat geldt in het bijzonder voor onze binnenstad. Ze zijn cruciaal in de ontwikkeling van een levendige en toekomstbestendige binnenstad. Daarbij willen we ons ook in de toekomst laten verrassen en ruimte bieden aan vernieuwing op nieuwe of onverwachte locaties. Bijzondere initiatieven die een unieke, betekenisvolle ervaring bieden op verrassende locaties willen we met vereende krachten mogelijk maken. De stad in ontwikkeling moet ook in de toekomst nieuwe karakteristieke plekken voor evenementen bieden, naast behoud van bestaande locaties. De hele stad is wat ons betreft het podium en kan als decor voor evenementen fungeren, met oog voor mens, milieu en natuur. We zien namelijk ook dat er een kritische grens is waarboven evenementen de leefbaarheid in de weg kunnen zitten. Bewonersorganisaties, ondernemers en gebiedscommissies geven aan voorstander te zijn van evenementen, maar ook dat sommige plekken een betere balans behoeven in relatie tot levendig en leefbaar.

De stadsparken worden door alle Dordtenaren gebruikt - meer nog dan door de directe omwonenden - en hebben daarmee een overstijgend belang voor de gehele stad. Tegelijkertijd waarderen bezoekers van evenementen in parken die locaties in hoge mate en ook aan hen willen we ruimte bieden. We willen evenementen beter spreiden en daarbij ook het gebruik van de stadsparken onderzoeken en daarmee tevens de binnenstad ontlasten. We geven vooraf ook meer duidelijkheid over het aantal en de omvang van de evenementen. Op andere plekken willen we de levendigheid stimuleren en proberen aan te sluiten bij het DNA van de plek. We kijken daarbij ook naar de wijken waar behoefte is aan meer levendigheid. Kortom, we koesteren de initiatiefrijkheid van de organisatoren en willen flexibel blijven waar het kan en stellen heldere kaders waar het nodig is. 7.3

Doelstelling 3 Vergroten maatschappelijk en economische waarde

Evenementen zijn een aantrekkelijk en toegankelijk middel om strategisch in te zetten en zo uiteenlopende doelstellingen van de stad te behalen. We zien kansen om in samenwerking met de evenementensector de kracht van evenementen te benutten bij het bereiken van, en onderling verbinden van maatschappelijke, economische en duurzame doelstellingen. We doen dit onder meer door het waar nodig steunen en versterken van bestaande evenementen; het aanbieden en faciliteren van (fysieke en financiële) mogelijkheden om nieuwe evenementen te organiseren; het stimuleren van samenwerking met en tussen stakeholders om gezamenlijk invulling te geven aan, en te werken aan het (door-)ontwikkelen van evenementenbeleid.

Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

17

7.4

Doelstelling 4 Versterking lokaal, regionaal, landelijk en incidenteel internationaal profiel van de stad.

Een evenementenaanbod dat nauw is verbonden met het DNA van de stad creëert betrokkenheid van onze bewoners én het maakt ons onderscheidend ten opzichte van andere steden. Met veel evenementen laten we het karakter en uiterlijk van onze stad aan de buitenwereld zien. Ze zijn een krachtig instrument om in de landelijke beeldvorming het gewenste imago van Dordrecht te laten zien, namelijk een stad vol historie, waar nieuwe geschiedenis wordt geschreven en die in alle opzichten nauw verbonden is met het water. We blijven inzetten op bijzondere evenementen met een lokale, regionale, landelijke en een enkele keer internationale uitstraling en deze evenementen verbinden aan toerisme en economie. Daarbij kijken we ook naar gebieden buiten de binnenstad. We willen dat zowel de media als bezoekers in en buiten Nederland zien dat Dordrecht iets unieks te bieden heeft vanuit de gedachte dat een aantrekkelijke stad met een eigen karakter ook een interessante stad is om te bezoeken. 7.5

Doelstelling 5 Een toekomstbestendige evenementensector in Dordrecht

Dordrecht is een echte evenementenstad en wil dat blijven. Dat kan alleen als we uitdagingen die op ons afkomen op een goede wijze het hoofd bieden. Zo maken we onze evenementen en de evenementensector in Dordrecht in alle opzichten toekomstbestendig. Om toekomstbestendig te zijn is voldoende ruimte voor evenementen nodig, in de binnenstad en daarbuiten, op bestaande en nieuwe locaties. Kansen en bedreigingen voor evenementen moeten proactief worden meegenomen in ruimtelijke ontwikkelingen. De financiën van evenementen staan onder druk, niet alleen die van organisatoren, maar ook die om evenementen mogelijk te maken. Dit vergt aandacht en oplossingen. Om met onze evenementenkalender en de evenementenpiramide invulling te geven aan onze doelstellingen, is doorontwikkeling en vernieuwing van evenementen en de kalender noodzakelijk. Het aanbod moet zich mee-ontwikkelen met de tijd. Uiteraard voortbouwend op en met behoud van het goede dat er al is. Onze evenementen zijn geworteld in de stad. Vrijwilligers spelen daarin een belangrijk rol en zijn een fundament onder de organisatie ervan. Op peil houden van die onmisbare infrastructuur is noodzakelijk.

8.

Stand van zaken, waar staan we nu, 2023

We koesteren de ambitie om een evenementenstad te blijven en willen daarbij ruimte bieden aan vernieuwing en het bereiken van nog meer Dordtenaren. Tegelijkertijd zien we ons voor een aantal opgaven gesteld die samenhangen met de problematiek zoals geschetst bij Inleiding (hoofdstuk 1) met betrekking tot en in relatie met zaken als stedelijke verdichting, complexere wetgeving en kostenstijgingen. In de SWOT-analyse betreffende de evenementen is ook in kaart gebracht op welke punten het huidige (subsidie-)beleid aangepast, vernieuwd en herzien moet worden. Deze analyse laat zien dat herijking en actualisering van het huidige beleid niet alleen noodzakelijk is, maar ook samenhangt met hetgeen mogelijk en haalbaar is binnen onder meer wettelijke en financiële kaders; wat in het belang is voor, en geacht wordt door de Dordtenaren; welke acties en maatregelen nodig zijn om organisatoren in staat te stellen een evenement te organiseren; op welke basis en onder welke voorwaarden vergunningen worden toegekend (afwegingskader); hoe we evenementenbeleid in de praktijk organiseren. Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

18

Evenementenbeleid is daarmee een ruim en veelomvattend werkterrein met een veelheid aan beleidsmatige aandachtspunten die we - als een stand van zaken anno 2023 - in de hiernavolgende paragrafen puntsgewijs en zoveel mogelijk geclusterd bespreken. We maken daarbij een onderscheid op 2 hoofdpunten, te weten al hetgeen samenhangt met Evenementenbeleid & Evenementen en Evenementenbeleid & De openbare ruimte, hierna uitgewerkt bij respectievelijk paragraaf 8.1 en 8.2.

8.1.

Evenementenbeleid & Evenementen

Evenementen worden georganiseerd op initiatief van particulieren, commerciële en nietcommerciële (non- en not-for-profit-)organisaties, op voorstel van het college van B&W, in samenspraak met de raad. Het beleid doorheen de voorbije jaren is succesvol geweest en heeft geleid tot aantrekkelijke, karakteristieke evenementen en een levendige stad die ook landelijk op de kaart staat. Om een beeld te krijgen van het soort en de omvang van een evenement, geeft de informatie op de website van Dordrecht Marketing & Partners al aan dat dit zeer divers en uiteenlopend kan zijn. Op de website is een volgend overzicht opgenomen: auto- of motorsportevenement, wieler- of hardloopwedstrijd, marathon, (extreme) sport, beurzen, wijk- en buurtfeesten, corso / optocht, presentatie / promotie, kermis, circus, markt / braderie, muziekevenement, festival, cultuur, kinderactiviteit, voorstelling / show, anderszins en overig. Om zoveel mogelijk doelgroepen te bedienen is het belangrijk dat een dergelijk breed evenementenaanbod beschikbaar blijft in Dordrecht. In onze stad is de organisatie van evenementen overwegend in Dordtse handen. Sommige evenementen worden daarbij financieel door de gemeente ondersteund, andere halen hun inkomsten helemaal uit de markt.

Het evenementenbeleid kenmerkte zich de afgelopen jaren door het structureel steunen van enkele grotere regionaal en deels landelijk aansprekende en jaarlijks of tweejaarlijks terugkerende evenementen; de zogeheten ‘specials’. Tot aan 2021 werden met het zogeheten Mijlpalenprogramma evenementen geïnitieerd met een nationaal en ten dele internationaal onderscheidend karakter, passend bij het DNA van de stad. Met het evenementenbudget steunen we vele kleine(re) en ook grotere evenementen. Ter voorbereiding van deze concept-visienota is, zoals eerder aangehaald, een uitvoerige SWOTanalyse uitgevoerd met betrekking tot evenementen. Het overzicht inventariseert niet alleen een veelheid aan kansen, bedreigingen, zwaktes en sterktes, maar geeft ook inzicht in de complexiteit van het organiseren en financieren van evenementen.

Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

19

8.1.1

De Dordtse evenementenpiramide

Om inzicht te krijgen in het evenementenaanbod werkt de evenementenpiramide zoals in 2004 opgesteld door LA Group (in 2020 opgeheven) verhelderend. Deze piramide - een door veel steden en ook door Dordrecht gehanteerd visualisatiemodel - geeft inzicht in de opbouw van het evenementenaanbod van een stad en stimuleert en structureert het denken over de gewenste toekomstige ontwikkeling van dat aanbod. Het maakt daarbij onderscheid in gangbare evenementen, onderscheidende evenementen en beeldbepalende evenementen. De basis van deze piramide bestaat uit gangbare evenementen. Deze kom je in iedere stad veelvuldig tegen (themamarkten, kleinschalige concerten, sporttoernooien, wijk- en buurtfeesten). Ze hebben een lokale uitstraling en richten zich met name op de bewoners van de stad waarin zij worden gehouden. In onze stad gaat het daarbij jaarlijks om circa 90 tot 95 evenementen. Het middelste segment bestaat uit evenementen die een groter publieksbereik en (boven)regionale uitstraling hebben. Deze onderscheidende evenementen leveren een bijdrage aan het verlengen van verblijf in de (binnen)stad en hogere bestedingen. Daarnaast leveren ze een belangrijke bijdrage aan de levendigheid van een stad en aan de uitstraling ervan. Het zijn evenementen waar men veelal gericht een bezoek aan brengt. Ze zijn daarmee onderscheidend ten opzichte van de gangbare evenementen.

De top van de piramide biedt ruimte aan een beperkt aantal beeldbepalende evenementen van een stad. Deze evenementen geven invulling aan het (gewenste) imago van de stad, hebben een grote directe en indirecte economische spin-off voor de stad en trekken relatief veel publiek. Ze zijn ten dele (inter-)nationaal bekend en zijn een specifieke reden om een stad te bezoeken. Uit de SWOT-analyse komt naar voren dat er zowel op het niveau van kwaliteit als kwantiteit binnen de drie afzonderlijke lagen van de piramide verbeteringen en vernieuwingen noodzakelijk worden geacht. Tegelijkertijd is deze analyse in de kern echter uitgewerkt op basis van een ten dele gedateerd werkmodel (het piramidemodel) bestaande uit drie lagen. Of en op welke wijze het huidige model in de praktijk nog voldoet en leidend zou moeten zijn is als volgt te illustreren: 1. De huidige subsidieregeling voor evenementen is ingericht op het binnen het huidige drietrapsmodel toepassen van criteria als aantrekkingskracht en uitstraling, maar werkt feitelijk met een onderscheid naar vier in plaats van drie categorieën; te weten C, B, A en A+. De regeling impliceert daarmee een piramide bestaande uit vier in plaats van drie lagen. Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

20

2. Tot 2021, met een start in 2013, kende de stad met het zogeheten Mijlpalenprogramma een uitzonderlijk nationaal en ook internationaal aansprekend evenementenprogramma. De 1e Koningsdag nieuwe stijl in 2015 en The Passion in 2018 (als onderdeel van 400 jaar Synode) waren beeldbepalende evenementen met overduidelijk nationale uitstraling en met de passage van de Tour de France Femmes komt Dordrecht in 2024 zelfs internationaal op het netvlies te staan, al is het kortstondig. Het duiden van ‘beeldbepalend’ is echter ook een kwestie van ‘in the eye of the beholder’. Zo is het festival Dordt in Stoom ook zonder (inter)nationale media-aandacht voor de vele bezoekers uit binnen- én buitenland beeldbepalend voor de stad. Een bijzonder muziekfestival als Dordt in Cello scoort weliswaar laag op criteria als aantrekkingskracht en uitstraling maar is voor vele liefhebbers in den lande wel nadrukkelijk verbonden aan (het imago van) Dordrecht. In 2016 is besloten om aan een aantal al langer bestaande evenementen een aparte status toe te kennen: de zogeheten ‘Specials’ – te weten Dordt in Stoom, Big Rivers, Wantijpop, de Dordtse Decemberdagen (opvolgprogramma van De Kerstmarkt) en de Open Monumentendagen.

Daarbij werd vastgesteld dat deze evenementen van groot strategisch belang voor de stad zijn (bezoekersaantallen, profiel, bijdrage aan de positionering van de stad, et cetera) en dat daarom subsidiebudget veiliggesteld moet worden om niet afhankelijk te zijn van hoeveel budget er op enig moment nog in een bepaalde regeling beschikbaar is. Met de speciale status van deze evenementen is wel hun continuïteit als onderdeel van de bovenste lagen van de piramide geborgd, maar niet de kwaliteit en ontwikkeling van die bovenste lagen, zoals blijkt uit de SWOT-analyse. - Hoewel het gehanteerde piramidemodel houvast biedt om daarmee het gehele aanbod inzichtelijk te maken en op basis daarvan beleidskeuzes te maken, is op onderdelen in de subsidiesystematiek nadere uitwerking en aanpassing nodig. Het ontbreekt nu onder andere aan meer en andere mogelijkheden om - naast de bestaande beperking middels subsidieplafonds en vergunningverlening - meer sturend richting te geven aan bijvoorbeeld het beperken van de aantallen evenementen binnen een bepaalde categorie om daarmee het ‘teveel van hetzelfde’ te vermijden. - Het evenementenaanbod in een stad is optimaal als alle typen evenementen in de evenementenpiramide vertegenwoordigd zijn en blijven.

In de bovenste laag van de piramide is toevoeging van een toonaangevend evenement met landelijke uitstraling dat aansluit bij het DNA van Dordrecht gewenst. Dit kan door ontwikkeling van de ‘oudere’ evenementen met potentie en nieuwe initiatieven nauwlettend te volgen en door adequaat in te springen op nieuwe ideeën voor evenementen. Dit geldt ook voor nieuwe initiatieven die komende jaren ontstaan en die in Dordrecht kunnen uitgroeien tot een beeldbepalend evenement; lokaal, regionaal, landelijk. Het is wel belangrijk om ons te realiseren dat veel van een aantal kenmerkende nationaal bekende evenementen - Oerol op Terschelling, Kermis in Tilburg - ooit ook klein (en onbekend) begonnen zijn. Ook in deze uitdagende tijden is het van belang om de ogen open te houden voor nieuwe ontwikkelingen en mogelijkheden om beeldbepalende evenementen of clusters van evenementen voor Dordrecht te ontwikkelen. - Voor een buitenstaander maakt het evenementenaanbod mogelijk een versnipperde indruk. De veelheid aan evenementen en activiteiten komt echter voort uit enthousiasme en inzet van individuen, stichtingen en andere organisaties. De gemeente waardeert dat en wil dit enthousiasme Visienota Evenementenbeleid Dordrecht 2024-2030 – 23 november 2023

21

behouden en die inzet stimuleren. Tegelijkertijd biedt het onderzoeken van de mogelijkheden voor meer clustering kansen, zoals nu rondom de Open Monumentdagen gebeurt. - Binnen het huidig bestel ontbreekt ook een mogelijkheid om bijvoorbeeld gebiedsgericht subsidie toe te wijzen en toe te kennen om daarmee noodzakelijk geachte ontwikkelingen te bevorderen. Aan de orde is ook de vraag of en op welke wijze we ons beleid toekomstig wellicht thematisch moeten inrichten (waterstad, groene stad, duurzame stad), pragmatisch (‘laat vele bloemen bloeien’), met meer accenten op bijvoorbeeld doelgroepen (jongeren, ouderen) of er juist voor kiezen om toekomstig beleid nadrukkelijk in samenspraak, en in lijn met onze visie, met de inwoners van onze stad te ontwikkelen. 8.1.2

Subsidiering - beleid, systematiek, criteria

Het subsidiebeleid is primair bedoeld om die initiatieven te steunen die aantoonbaar financiële steun nodig hebben waarbij de rol van de gemeente nooit de ‘hoofdfinancier’ is maar wel de ‘mede mogelijk maker’. Dat geldt niet voor de organisatie van de Dordtse Decemberdagen en Open Monumentendag, die belegd zijn bij Dordrecht Marketing & Partners. Leidend in het staande beleid is echter het uitgangspunt dat organisatoren te allen tijde de financiële en organisatorische eindverantwoordelijke partij zijn. Ook toekomstig blijven dit uitgangspunten bij het toekennen van middelen. De door individuele evenement-organisatoren en ook de in gezamenlijkheid opererende evenementorganisaties (het Evenementenplatform) gesignaleerde financiële kwetsbaarheid van de sector wordt door ons onderschreven en erkend. We nemen daarin onze (subsidie-) verantwoordelijkheid, maar bezien de financieringsvraag ook als een gezamenlijke uitdaging en opgave voor zowel de sector als gemeentelijke overheid. Voor wat betreft de besteding van beschikbare subsidiemiddelen staat voorop dat deze doelgericht moeten worden ingezet, en dat we keuzes moeten maken die soms het gewenste tekort doen om het noodzakelijk geachte mogelijk te maken.