Visiedocument Groeiagenda Smart Delta Drechtsteden gemeenten 2023.pdf

GROEIAGENDA VAN DE ZEVEN DRECHTSTEDENGEMEENTEN 2023 | SLIM SAMEN VOORUIT

Inhoudsopgave 04 Voorwoord 05 Hoofdstuk 1 Smart Delta Drechtsteden: dynamische en krachtige regio 11 Hoofdstuk 2 Samenwerken is de sleutel voor succes

Colofon Deze Groeiagenda is van de samenwerkende Drechtsteden-gemeenten in de regio Smart Delta Drechtsteden: Alblasserdam, Dordrecht, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht. Zomer 2023

13 Hoofdstuk 3 Een innovatieve en concurrerende topregio 17 Hoofdstuk 4 Passende woningen en banen 19 Hoofdstuk 5 Een gezonde, groene, veilige leefomgeving 21 Hoofdstuk 6 Een duurzame en bereikbare regio 25 Hoofdstuk 7 Versterking van de uitvoeringskracht

Gemeente

Hardinxveld-Giessendam

2

Groeiagenda van de zeven Drechtstedengemeenten

3

VOORWOORD

DRECHTSTEDEN SLIMMER SAMEN VOORUIT

“Zonder economisch perspectief floreert een regio niet”, dat zei

infrastructuur hiervoor vormt het DNA van onze regio.

Johan Remkes onlangs bij de Vereniging Nederlandse Gemeenten.

Vanaf de jaren negentig werden met project Drechtoevers

Onze regio barst van het economisch perspectief. Alleen profiteert

de rivieren steeds meer ervaren als verbinding tussen de

nog niet iedereen daarvan en kan het altijd beter. Het moet

Drechtsteden-gemeenten. Naast ruimtelijke ontwikkeling was

robuuster en op sommige vlakken sneller. Daarom is de afgelopen

dit ook dé impuls voor een hechte samenwerking tussen onze

maanden hard gewerkt aan een geactualiseerde Groeiagenda voor

gemeenten op het gebied van economie, werkgelegenheid,

onze samenwerkende Drechtsteden-gemeenten.

recreatie, toerisme, openbaar vervoer en milieu.

We bouwen verder op wat is bereikt, spelen in op nieuwe

We zetten met deze Groeiagenda een nieuw accent. Centraal staat

ontwikkelingen en scherpen onze ambities aan. Dit alles vraagt om

de ambitie om brede welvaart te realiseren voor onze huidige

een actualisatie van onze gezamenlijke visie, waarin we de koers

en toekomstige bewoners. En dat gaat niet vanzelf. Daarvoor is

bepalen van onze regio. Dit visiedocument is de basis voor onze

ambitie, vernieuwing, samenwerking en hulp van andere overheden

onderlinge samenwerking én onze handreiking naar onderwijs

nodig. Samen bouwen aan een economisch sterke regio,

en ondernemers voor nog meer en betere samenwerking. Voor

waar het prettig wonen, werken, studeren en leven is. Met een

kwalitatieve groei en de versnelling daarvan. Dit heeft al vorm

gezonde, groene en veilige omgeving, financiële stabiliteit, sociale

gekregen in onze Regio Deal en lijnt ons op voor een nieuwe Regio

verbondenheid en volop kansen voor iedereen.

Deal aanvraag. Om deze ambitie te realiseren, is het noodzakelijk om de opgaven, Onze Drechtsteden hebben een hechte relatie met het water

ruimtelijk, economisch en sociaal in samenhang te benaderen en

en economie. Niet voor niets behoren wij tot de top 3 van de

met onze partners te realiseren. Daarbij gaat het om co-creatie,

maritieme regio’s in Europa waar we technieken ontwikkelen

want alleen samen komen we slim verder!

en toepassen voor de hele wereld. Eén van de vroegere maritieme meesterwerken waar we trots op zijn, is de aanleg

Slim samen vooruit onder de vlag van Smart Delta Drechtsteden.

van de Nieuwe Merwede, waartoe werd besloten in 1850. Voor die tijd veroorzaakten onder andere ijsschotsen in de Waal

Wouter Kolff

en Merwede dat Brabant te pas en te onpas onder water liep.

Voorzitter Regio Smart Delta Drechtsteden

SMART DELTA 1. DRECHTSTEDEN: DYNAMISCHE EN KRACHTIGE REGIO

Met het graven van de Nieuwe Merwede kwam daar een einde aan. Klimaatadaptatie avant la lettre. De kennis, techniek en

4

Groeiagenda van de zeven Drechtstedengemeenten

5

1.

SMART DELTA DRECHTSTEDEN: DYNAMISCHE EN KRACHTIGE REGIO Wij zijn Smart Delta Drechtsteden. Op de drukst bevaren rivieren van het Europese continent, liggen wij letterlijk en figuurlijk op het scharnierpunt van de Noordwest-Europese delta. Met ten zuiden het Nationaal Park De Biesbosch, het eiland van Dordt en de dijken langs de Merwede, Noord en Oude Maas vormt de Drechtsteden-regio een thuishaven voor inwoners en

Brede welvaart: wat bedoelen we daarmee?

ondernemers.

Indicatie brede welvaart regio onder druk Files en daarmee gepaarde

Het gaat om het welzijn van inwoners in brede zin. Wat

luchtvervuiling nemen toe

De Drechtsteden-gemeenten zijn op allerlei fronten met elkaar verbonden;

mensen van waarde vinden. Dan kan het gaan om de kwaliteit

wij delen als het ware hetzelfde DNA. De bevolkingsopbouw en

van leven en de omgeving waarin mensen leven. Het ervaren

Ervaren slechte gezondheid

samenstelling, onze drang naar innovatie, hard werken, pragmatisme

van welzijn, materiële welvaart, gezondheid, arbeid en vrije

door inwoners, overgewicht en

en een rijke gezamenlijke historie. Heel concreet uit dit laatste zich in

tijd, wonen, samenleving, veiligheid en milieu.

luchtkwaliteit

De huidige trends en transities raken onze regio hard

Dat betekent aandacht voor onze sterke punten,

en dagen ons extra uit: de kracht en weerbaarheid

zoals samenwerking en innovatie. Onze regio staat in

van onze regio is nu meer dan ooit nodig. Er komt

de Europese top 3 van de maritieme maakindustrie

veel op ons af. Denk aan de wooncrisis en de

in Europa. Het gaat om hightech maakindustrie,

hoge inflatie, maar ook vanuit elders in de wereld

bijvoorbeeld om het slimmer vorm geven van

ervaren wij hier in de Drechtsteden de gevolgen.

schepen en deze te voorzien van emissievrije

Relatief meer laagopgeleiden.

Zoals de oorlog in Oekraïne en de gevolgen van

aandrijving. Het mes snijdt zo aan meerdere

Mismatch arbeidsmarkt, er landen te

klimaatverandering. We laten niemand achter:

kanten. Deze transitie is goed voor het milieu en

weinig HBO/WO starters

sociaaleconomische versterking van onze hele regio

de luchtkwaliteit in onze regio. Het versterkt de

is daarom meer dan ooit van groot belang.

regionale economie en werkgelegenheid. Bovendien

een eeuwenoude traditie van vakmanschap. We hebben een krachtige, innovatieve – maritieme – maakindustrie en zorgsector. Een unieke

Brede welvaart gaat ook over de toekomst. Het ‘later’. Het

Externe onveiligheid door vervoer

combinatie van stedelijk gebied, voorzieningen in een groene omgeving

gebruik van menselijke en natuurlijke hulpbronnen die

van gevaarlijke stoffen

én door water aan elkaar verbonden. Dat geeft ook nieuwe kansen en

volgende generaties nodig hebben om tenminste hetzelfde

impulsen. Het industriebeleid en daarmee onze maakregio staat hoog op

niveau van welvaart te kunnen leven als de huidige generatie.

de nationale en Europese agenda. Europa streeft naar meer strategische

Het CBS meet brede welvaart aan de hand van 8 indicatoren:

autonomie, juist in de hightech maakindustrie. En dat is precies waar onze regio in uitblinkt. We zijn de motor voor innovatie en verduurzaming van de

1.

Samenleving

5.

Wonen

maritieme sector. Daar liggen volop kansen die we willen aangrijpen.

2.

Veiligheid

6.

Arbeid en vrije tijd

Mensen willen beter en duurzamer

3.

Gezondheid

7.

Materiele welvaart

kunnen wonen

4.

Milieu

8.

Welzijn

Maar elke medaille heeft twee zijdes. Ondanks onze krachten heeft onze regio ook te maken met een gemiddeld lage brede welvaart en zijn we minder weerbaar in crises. We hebben meer last van economische malaise, herstellen minder snel en als het Nederland voor de wind gaat, profiteren wij net iets minder en later. Dit uit zich concreet in zorgen over bestaanszekerheid voor inwoners en bedrijven.

6

(gebaseerd op score COROP regio)

jaagt het innovaties aan. We investeren als gemeenten samen, zodat we als regio vooruit gaan en daarbij ook oog houden voor de welvaart van onze kinderen. Wij willen dat de komende generatie een goede start heeft, want onze kinderen bepalen de toekomst van Smart Delta Drechtsteden!

“

DEZE TRANSITIE IS GOED VOOR HET MILIEU EN DE LUCHTKWALITEIT IN ONZE REGIO.

Groeiagenda van de zeven Drechtstedengemeenten

7

Daarvoor is het ook nodig dat wij onze unieke oevers en de delta versterken en toekomstbestendig maken. Als gevolg van milieuvervuiling uit het verleden en klimaatverandering staan wij voor een flinke opgave. We streven ernaar om onze ambities rondom wonen, mobiliteit, energie, klimaat en economie in samenhang met de ontwikkeling van onze oevers en delta op te pakken. Het verbeteren van de kwaliteit van onze leefomgeving laten we hand in hand gaan met de ontwikkeling van een duurzame, circulaire economie.

Indicatie omvangrijk economisch ecosysteem

Concreet gaat het om investeringen in ons mobiliteitssysteem. De bereikbaarheid staat onder druk en dat is een urgent

Drechtsteden behoort tot top 3 regio’s

probleem. Hier is een krachtige lobby nodig. Om de schaarse

maritieme maakindustrie in Europa

ruimte goed te verdelen en onze delta beter in te richten, investeren we zelf bijvoorbeeld al in het verplaatsen van bedrijven: veiliger, schoner met volop belevingskwaliteit zodat

Naast maritiem ook andere hightech industrie, waaronder luchtvaart Meer dan 22.000 bedrijfsvestigingen, van MKB tot groot, grote toeleveringsketen

Onze regio is een innovatieve thuishaven voor

ook in de klaslokalen op Smart Campus Leerpark;

ondernemers die er op uit trekken om in de

op al deze plekken werken wij aan het behouden en

wereld tot topprestaties te komen. Eenmaal

verbeteren van onze welvaart.

thuisgekomen na een ‘behouden vaart’, zoeken zij elkaar op. Door samenwerking, gefaciliteerd bij de

Met als ultiem doel het verbeteren van de leef- en

Duurzaamheidsfabriek op de Smart Delta Campus

werkomstandigheden van alle inwoners van de regio

50% van goederenvervoer over water

Leerpark, volgen praktische oplossingen en toepassing

Drechtsteden. Zij staan centraal en daar zijn zorgen

in Nederland door onze regio

van slimme innovatie. Onze doelstelling is dat onze

over. Sociaaleconomisch staan we niet sterk genoeg.

regio hierin voorop blijft lopen, investeert in nieuwe

We kunnen gelukkig bouwen op sociale en behulpzame

hightech maakoplossingen en komt met oplossingen

bewoners van onze regio. Net als de motor bij een

voor internationale water- en klimaatopgaven.

schip, verdient de infrastructuur van onze samenleving

1 op de 4 mensen in onze regio werkt in de maakindustrie

een stevige investering. Het verenigingsleven, sport, Ons regionale onderwijs en toegepast en

recreatie en maatschappelijke welzijnsvoorzieningen

praktijkgericht onderzoek spelen hierin natuurlijk een

vormen het sociale weefsel en de kracht van onze

cruciale rol. Op de werven, in de machinekamer op een

samenleving. Daar ontmoeten en versterken

binnenvaartschip, in de bedrijfshallen aan de Anthony

mensen elkaar.

Fokkerweg, bij de huisartsenpost in de buurt, maar

8

“

CONCREET GAAT HET OM INVESTERINGEN IN ONS MOBILITEITSSYSTEEM. DE BEREIKBAARHEID STAAT ONDER DRUK EN DAT IS EEN URGENT PROBLEEM.

natuur, recreatie en beleving altijd nabij en bereikbaar zijn. Dit zetten we voort. Ons doel, dat we met de eerste Groeiagenda 2030 hebben gesteld, is dat de regio een sociaaleconomische schaalsprong maakt. Dit staat nog onverkort overeind. In de dagelijkse praktijk zien we al goede resultaten van onze inzet, maar we moeten ook vaststellen dat we er nog niet zijn. Het oplossen van sommige vraagstukken vereist volharding en doorzettingsvermogen. Ook door de mondiale en landelijke trends en ontwikkelingen is die extra inzet nodig. Daarom zetten we de komende jaren gericht in op een meer kwalitatieve en integrale benadering van opgaven, het versterken van de uitvoeringskracht hierop, een hechtere samenwerking met en een uitgestoken hand richting onderwijs en ondernemers en het actief uitdragen van de kracht en de uitdagingen van Smart Delta Drechtsteden richting Rijk en Europa.

Groeiagenda van de zeven Drechtstedengemeenten

9

Alblasserdam

Papendrecht

Hendrik-Ido-Ambacht

Sliedrecht

Zeven Drechtstedelijke karakters De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht

Binnen Smart Delta Drechtsteden werken zij gezamenlijk met onderwijs en bedrijfsleven aan de thema’s economie, werk, klimaat, energie, bereikbaarheid, mobiliteit, bouwen, wonen en de energietransitie. Met Smart Delta Drechtsteden willen de gemeenten ‘slim

Richard van Hoek Fotografie

vormen samen de regio Drechtsteden.

SAMENWERKEN 2. IS DE SLEUTEL VOOR SUCCES

Alblasserdam

samen vooruit. Resultaatgericht, in wisselende verbanden, met

Hendrik-IdoAmbacht

respect voor elkaars identiteit. Maar altijd langs de weg van een

Papendrecht

Zwijndrecht

gezamenlijk punt en een plan. Koersvast en duurzaam, recht op

Sliedrecht

Hardinxveld-Giessendam

Dordrecht

het doel af. Handen uit de mouwen, nuchter doorgaan en bouwen. Bouwen aan de energietransitie, slimme technologie, toegepaste innovatie, hoger onderwijs, goede bereikbaarheid, nieuwe woningen, nieuwe banen en een beter gebruik van de oevers, toegankelijker en ‘met het gezicht naar het water’. Zo ontstaat een bijzondere mix van ondernemen, wonen en genieten van natuur en recreatie langs het water van de regio Drechtsteden.’ Zwijndrecht

Dordrecht

Hardinxveld-Giessendam

De gemeenten zijn verbonden door de rivieren Oude Maas, Merwede en Noord en hebben elk hun eigen karakter en cultuur. (Voor wie het vergeten was: een drecht is - net als een trecht of tricht - een verharde, doorwaadbare plaats in rivieren.)

10

Groeiagenda van de zeven Drechtstedengemeenten

11

2.

SAMENWERKEN IS DE SLEUTEL VOOR SUCCES Alleen ga je misschien sneller, maar samen kom je beslist verder. Dit geldt des te meer voor het ruimtelijk-economisch domein. Vraagstukken

Thema’s:

overstijgen gemeentegrenzen en bewoners en gebruikers doorkruisen de regio op weg naar werk, school of huis. Het is dan ook niet voor niets dat wij - lokale overheden - onder de vlag

1.

Innovatieve en concurrerende topregio in Nederland en Europa.

2.

Passende woningen en banen.

3.

Gezonde, groene en veilige leefomgeving.

van Smart Delta Drechtsteden onze gezamenlijke doelen en ambities formuleren om zo de komende jaren de sociaaleconomische sprong

Bij het maken van (kwaliteits)keuzes vormen onze prioriteiten

te maken. Onder deze sprong verstaan we verbetering van welvaart en

duurzaamheid en bereikbaarheid de basis. Hieronder ziet u dat in een

welbevinden voor huidige nieuwe en toekomstige bewoners, door het

overzicht samengevat, in de navolgende hoofdstukken leest u onze visie.

creëren van een prettige leefomgeving, financiële stabiliteit, sociale verbondenheid en veiligheid. Tegelijkertijd moeten we realistisch zijn want de beperkte fysieke

AMBITIE

ruimte met verdere verstedelijking en onzekerheid over de beschikbare stikstofruimte kunnen ambities en versnelling in de weg zitten. Ook het

Brede welvaart

toenemend tekort aan personeel op het gebied van onder meer onderwijs, de energie- en de bouwsector kan de kracht van de uitvoering beperken. Door een hechte samenwerking onderling en in de triple helix - partners

Een innovatieve en concurrerende regio

Passende woningen en banen

zoals het bedrijfsleven, onderwijs en andere overheden - willen we die sociaaleconomische sprong realiseren. Als lokale overheden verbinden wij ons aan deze agenda en realiseren we ons dat deze niet vrijblijvend is. Vanuit regioperspectief denken en handelen betekent soms net even iets

Duurzame regio

anders dan wanneer je vanuit lokaal perspectief kijkt. Het gaat om ‘geven en nemen’ met vertrouwen in dat ‘ wat goed is voor de regio, ook goed is voor alle lokale gemeenschappen’. Naast samenwerken is ook een integrale aanpak nodig; we verbinden en ontkokeren beleid in integrale thema’s.

12

Gezonde, groene en veilige leefomgeving

3.

EEN INNOVATIEVE EN CONCURRERENDE TOPREGIO

Bereikbare regio foto © Royal IHC

Groeiagenda van de zeven Drechtstedengemeenten

13

3.

EEN INNOVATIEVE EN CONCURRERENDE TOPREGIO

“

WE GAAN OOK EEN INTENSIEVE EXTRA IMPULS GEVEN AAN DE HUMAN CAPITAL AGENDA VAN DE REGIO EN VERBINDING MET DE ONDERWIJSMARKT.

Innovatiekracht en human capital Samen met onderwijs en bedrijfsleven versterken we de innovatiekracht van onze regionale economie. Denk bijvoorbeeld

DORDRECHT Aantal inwoners: 121.500

aan de complexiteit van de energietransitie. Die daagt uit tot

De historische binnenstad herinnert nog volop aan het verleden van

vernieuwing en leidt tot een innovatieve dynamiek tussen

Dordrecht als knooppunt in de internationale handel. Naast tal van

kenniswerkers en technische kenniswerkers, met interessante

winkels, terrasjes en festivals biedt de stad onder meer het Albert

exportproducten voor de Drechtsteden als resultaat. Door

Schweitzer ziekenhuis, natuur- en recreatiegebieden als De Biesbosch,

koppeling van innovatievraagstukken van het bedrijfsleven aan

vele sportmogelijkheden en onderwijsinstellingen, zoals Smart Campus

onderwijsinstellingen die zich hierop richten, vergroten we de

Leerpark, Dordrecht Academy en de Duurzaamheidsfabriek. In 2040

innovatie- en implementatiekracht. Die kracht vergroten we

wil Dordrecht een groene, levendige stad zijn met 140.000 inwoners,

verder door lessen uit pilots rondom de energietransitie beter

een veerkrachtige bevolking en een hoger welvaartsniveau, sociaal-

Drechtsteden meer nadruk op de ontwikkeling en groei van de

te benutten en onderling te delen. We werken met onderwijs

economisch in balans. Daarom investeert Dordrecht in de kwaliteit van

innovatieve maak- en maritieme industrie. Wij kunnen Nederland

en bedrijfsleven intensief samen om te komen tot slimme en

de stad, bestaanszekerheid en het welzijn van alle Dordtenaren. Met

en Europa helpen bij de noodzakelijke transities. Bijvoorbeeld

innovatieve oplossingen op het gebied van bereikbaarheid, in het

een fijne duurzame, klimaatneutrale leefomgeving, meer gelijke kansen,

naar duurzaam vervoer over water en het emissieloos varen en

bijzonder rond de mobiliteitstransitie.

voldoende groen en een positief vestigingsklimaat. Dordrecht benut

Focus op hightech maakindustrie Meer maakindustrie en meer strategische autonomie, dat zijn nationale en Europese prioriteiten. Wij behoren al tot de top 3 maritieme regio’s in Europa en dat willen we graag zo houden en uitbouwen. Om dit te realiseren, leggen we als Smart Delta

baggeren: we ontwikkelen kennis en passen die ook toe. We bieden meer ruimte aan startups in de maakindustrie. We gaan de lobby versterken, werken aan een positief vestigingsklimaat, verbetering van de verbinding onderwijsarbeidsmarkt en beter benutten van de subsidiemogelijkheden. We versterken onze onderscheidende positie en het unieke karakter van onze regio, het ecosysteem en de ontwikkelingen rond technologie en human capital. Daar profiteert ook de gehele toeleveringsketen en het MKB in onze regio van.

“ 14

haar unieke positie langs de weg, water en spoor maximaal, waardoor We gaan ook een intensieve extra impuls geven aan de human

logistieke bedrijven zich in Dordrecht en de Drechtsteden vestigen en

capital agenda van de regio en de verbinding onderwijs-

bedrijvigheid in de zakelijke en financiële dienstverlening, kennis gedreven

arbeidsmarkt. Onze beroepsbevolking staat bekend om

maakindustrie, toerisme en recreatie fors toeneemt. De stad heeft

arbeidsethos en doorzettingsvermogen. De basis is solide.

een gevarieerd aanbod van werk op beroepsgericht, midden-, HBO- en

We investeren samen in onze huidige en toekomstige

universitair niveau. Samenwerking is cruciaal in de opgaven en ambities

beroepsbevolking met ondernemers, van groot tot klein en

waar Dordrecht voor staat. Afhankelijk van de schaal en de dynamiek van

met de onderwijsinstellingen in onze regio. We zetten in op

opgaven verbindt de stad zich aan die samenwerkingspartners waarmee

toekomstbestendige beroepen en een Leven Lang Ontwikkelen.

de grootste slagkracht georganiseerd kan worden. Dordrecht richt zich de

We stimuleren Maatschappelijk Betrokken Ondernemen.

komende jaren onder meer op realisering van meer betaalbare woningen, een gezonde en groene leefomgeving (leefbare, duurzame en groene

WE BIEDEN MEER RUIMTE AAN STARTUPS IN DE MAAKINDUSTRIE.

stad) en groei van de economie en een gezonde arbeidsmarkt.

Groeiagenda van de zeven Drechtstedengemeenten

15

Kernopgaven Smart Campus Leerpark

We bouwen aan een krachtig human capital met voldoende geschoold

Met haar unieke karakter, strategische positie ten

personeel

opzichte van mainport Rotterdam en onderdeel van de agglomeratiekracht van de zuidelijke Randstad, investeert

We investeren in toekomstbestendige

Smart Delta Drechtsteden volop in de toekomst. De

clusters en ecosystemen

technologische ontwikkelingen gaan razendsnel en vele vernieuwende hightech producten worden hier ontwikkeld.

We verbinden innovaties aan onderwijs

De Drechtsteden-gemeenten stellen zich ten doel de

en maatschappelijke opgaven

bedrijven in deze transitie te faciliteren. Het Leerpark, met de Duurzaamheidsfabriek als een van de belangrijke assets,

We blijven investeren in een

vormt samen met het nabijgelegen Gezondsheidspark

aantrekkelijk vestigingsklimaat voor

met ziekenhuis en sportboulevard, een knooppunt met een

onze bedrijven.

(boven)regionale verzorging en aantrekkingskracht. Het stimuleert en faciliteert samenwerkingsverbanden tussen ondernemers, onderwijs en particulieren. Geen afzonderlijke instituten waar kennis, ervaring en faciliteiten op zichzelf staan maar dwarsverbanden die onderscheidende prestaties opleveren. Het fysiek samenbrengen van studenten, start ups en bedrijfsleven vormt de motor voor toegepaste innovatie en de regionale kenniseconomie. Een recente toekenning van subsidie uit het Groeifonds maakt doorontwikkeling van de campus mogelijk tot 6e campus van Nederland en bij te

We zijn een innovatieve topregio voor de maak- en maritieme industrie met een hoge arbeidsethos. We dragen dat nog sterker uit.

BETER PASSENDE 4. WONINGEN EN BANEN

dragen aan de nationale en Europese kenniseconomie.

16

Groeiagenda van de zeven Drechtstedengemeenten

17

4.

BETER PASSENDE WONINGEN EN BANEN Woonprogramma gericht op beroepsbevolking

Kernopgaven We bouwen snel en met visie: koersvast, realistisch en door de crises heen, in samenhang met andere opgaven. We creëren onderscheidende woonmilieus, passend bij onze historie en ligging aan het water.

Passende woningen bieden voor uiteenlopende doelgroepen vraagt om balans in het woningaanbod. In deze groeiagenda hebben we nadrukkelijk aandacht voor

We maken groene verbindingen tussen woonwijk en

een woningbouwprogramma voor onze huidige en toekomstige beroepsbevolking.

kenmerkende landschappen.

In de uitvoering vraagt het om snel, koersvast en realistisch bouwen. Naast toegankelijkheid en betaalbaarheid gaat het ook om de kwaliteit. We behouden en

We werken aan een passende woningvoorraad voor de

versterken onze kenmerkende leefomgeving met variatie in landelijke, waterrijke

toekomstige (beroeps)bevolking, en zetten daar met

en stedelijke gebieden.

het woningbouwprogramma op in.

Om dit proces te versnellen, verstevigen we de onderlinge samenwerking tussen

Ons woningaanbod nodigt huidige bewoners uit om te

de zeven gemeenten en marktpartijen en maken we heldere, minder vrijblijvende

blijven en binnen de Drechtsteden te verhuizen.

afspraken. We actualiseren onze regionale woonvisie, maken op regionale schaal programmeringsafspraken en brengen focus aan in de doelgroepen waaraan wij

Aandacht voor banen die passen bij de vraag van bedrijven

ruimte willen bieden. Met verschillende publieke en private partners stellen we

en het (gewenste) ecosysteem, nu en in de toekomst.

een stevige lobby en inhoudelijke agenda op.

Arbeidsmarkt in balans en gericht op de toekomst

We bieden aantrekkelijk woon-, leef- en werk- klimaat voor onze inwoners.

Zorgen voor passende banen vergt extra aandacht voor interessante,

We maken een kwaliteitssprong in het woningaanbod,

goedbetaalde en robuuste werkgelegenheid. En ook voor bewaking van een

duurzamer en gevarieerder.

gezonde balans tussen werkgelegenheid in de zorg, zakelijke dienstverlening, waterbouw, maakindustrie en logistiek om conjuncturele schommelingen beter

We bouwen toekomstbestendig en betaalbaar en zorgen voor

op te kunnen vangen. Het vraagt om afstemming van het onderwijsaanbod op de

een goede balans op de regionale woningmarkt.

5.

GEZONDE, GROENE EN VEILIGE LEEFOMGEVING

(toekomstige) vraag van bedrijven. We beogen met het bedrijfsleven te investeren in toekomstbestendige clusters met diversiteit en ecosystemen die we nodig

We brengen meer focus in doelgroepen en leefstijlen

hebben, met meer focus op de hightech maakindustrie waar onze regio sterk

(wat bouwen we voor wie).

in is. Daarbij hebben we oog voor zorgvuldig en optimaal ruimtegebruik en voor activiteiten die maatschappelijke waarde creëren voor de Drechtsteden.

18

Groeiagenda van de zeven Drechtstedengemeenten

19

5.

GEZONDE, GROENE EN VEILIGE LEEFOMGEVING Bouwen aan een gezonde en veilig woon- en leefomgeving We bouwen aan een gezonde en veilige woon- en leefomgeving waar onze inwoners fijn wonen, werken en recreëren. Dit vraagt om inspanningen op de

Kernopgaven

vlakken bouwen, wonen, werken, ruimtelijke ontwikkeling, groen en water. Deze ruimtevragers stellen ons voor een stevige ruimtelijke puzzel; er zijn veel opgaven

We kennen de ruimtevraag van onze opgaven en ambities

waar we aan willen werken en de beschikbare ruimte is beperkt. Daarom maken

en maken hierin gezamenlijk integrale keuzen omdat de ruimte

we de voornaamste ruimtevragers (waaronder wonen, werken en energie)

in de regio beperkt is.

inzichtelijk. Op deze manier wordt letterlijk zichtbaar waar onze ambities een plek

6.

krijgen. Met elkaar maken we hierover integrale keuzes en afspraken.

De ruimtelijke puzzel

Het leggen van de ruimtelijke puzzel is tegelijkertijd ons integrale antwoord

Op Rijks- en provinciaal niveau staat de ruimtelijke inrichting van ons land

op de ruimtevragers vanuit de duurzame opgaven. Om onze doelen te

en de afweging tussen de verschillende ruimtevragers weer nadrukkelijk

realiseren op het gebied van groen en klimaatadaptatie koppelen we

op de agenda. Dit wordt ook wel ‘de ruimtelijke puzzel’ genoemd. Heel concreet gaat het om vragen als: waar bouwen we welke woningen, waar is ruimte voor het opwekken van energie, hoeveel bedrijfsruimte is er nodig, hoe zorgen we voor toegankelijk groen en ruimte voor de rivier? Als we zelf aan het stuur willen blijven zitten, vraagt dit van ons om hier ook zelf op te acteren. We staan samen sterker als we met elkaar weten welke kant wij op willen met onze ruimte en ruimtelijke structuren die gemeentegrenzen overstijgen.

20

deze aan opgaven in ruimtelijke ordening, wonen, werken, economie, bereikbaarheid en de energietransitie.

DUURZAME EN BEREIKBARE REGIO

Onze uitgangspunten bij de genoemde inspanningen zijn: toekomstbestendig bouwen, betaalbaarheid van huisvesting en een goede balans op de regionale woningmarkt. Hierbij houden we rekening met de energietransitie, natuurinclusiviteit, klimaatadaptatie, drinkwaterbehoefte, circulariteit en een gezonde leefomgeving

Groeiagenda van de zeven Drechtstedengemeenten

21

6.

DUURZAME EN BEREIKBARE REGIO Regio koploper in energietransitie Om de omvang van klimaatverandering te beperken en de aarde leefbaar te

ZWIJNDRECHT Aantal inwoners: 45.000

“

HENDRIK-IDO-AMBACHT

Aantal inwoners: 32.200

houden, moeten we zo snel mogelijk afstappen van het huidige systeem dat de

Hendrik-Ido-Ambacht is een rustig en groen dorp

aarde uitput en vervuilt. Hiervoor moet er veel veranderen, zoals de manier waarop

met een sociaal en saamhorig karakter. Inwoners

we energie opwekken, opslaan, vervoeren én gebruiken.

ontmoeten elkaar bij verenigingen, in de verschillende kerken, in het winkelcentrum en cultureel centrum

Realisering van de energietransitie loopt echter in toenemende mate tegen

Cascade. De parken in de gemeente, recreatiegebied

uitdagingen aan, vanwege benodigde investeringen, personeel en materiaal.

Sandelingen-Ambacht, natuurgebieden Sophiapolder en

Daarnaast vraagt het duurzame energiesysteem (fors) meer ruimte dan het

de Crezeepolder bieden inwoners ruimte om te bewegen,

huidige fossiele energiesysteem. Hiermee is de energietransitie één van de grote

te sporten en te recreëren. Hendrik-Ido-Ambacht

en urgente opgaven die strijden om de beperkte ruimte in ons land.

is een fijne, aantrekkelijke plaats voor inwoners en ondernemers. De laatste decennia zijn veel woningen

De ligging tegen Metropoolregio Rotterdam-Den Haag, bereikbaarheid

WE BIEDEN MEER RUIMTE AAN STARTUPS IN DE MAAKINDUSTRIE.

Kernopgaven

vestigingsplaats voor ondernemingen. Groen, water, werkgelegenheid, mooie parken en schone straten zijn enkele van de eigenschappen die inwoners van de gemeente op prijs stellen. De optelsom maakt Zwijndrecht tot de huidige veelzijdige en dynamische gemeente die stedelijke ontwikkeling koppelt aan dorpse gemoedelijkheid.

Een toekomstbestendige regio die in 2050 energieneutraal is, vraagt met het

gebouwd, met name in de nu bijna volledig gerealiseerde

oog hierop een intelligente en samenhangende inzet op de energietransitie, met

wijk De Volgerlanden. Het nieuwe bedrijventerrein

oog voor verduurzaming en klimaatadaptatie. Daarnaast is het belangrijk dat

Ambachtsezoom is een kleinschalig, energieneutraal en

We houden bij al onze opgaven rekening met

Papendrecht is een typisch dijkdorp aan het drierivierenpunt in het centrum van

keuzes op het gebied van bouwen, bereikbaarheid, wonen en werken nadrukkelijk

circulair bedrijvenpark waar ruimte is voor innovatie en

de energietransitie

de Drechtsteden. In de jaren zestig was het enige tijd de snelst groeiende gemeente

samenhangen met de energietransitie. Daarbij moet worden voorkomen dat de

duurzaam ondernemen. We werken aan slimme en innovatieve oplossingen

verder binnen de bestaande bebouwing. Papendrecht heeft een stedelijk maar ook

voor nieuwe energiesystemen

een gemoedelijk en groen karakter. Met een rijk verenigingsleven, vele kerkelijke

Wanneer we ook het bedrijfsleven, onderwijs en maatschappelijke partners economisch aantrekkelijke oplossingen voor onder meer bedrijventerreinen, woningbouw en mobiliteit. De mate waarin wij erin slagen om de energietransitie ter hand te nemen, kan nadrukkelijk van invloed zijn op de leefbaarheid en de aantrekkingskracht van het regionale vestigingsklimaat. Zeker op het moment dat de betaalbaarheid en beschikbaarheid van energie kunnen worden veiliggesteld.

verbanden, een gevarieerd aanbod aan woningen en een hoog voorzieningenniveau. Richard van Hoek Fotografie

hier goed bij weten te betrekken, zorgen we voor optimaal ruimtegebruik én

PAPENDRECHT Aantal inwoners: 32.300 van Nederland. Inmiddels zijn de grenzen letterlijk bereikt en bouwt Papendrecht

klimaatopgave wordt vergroot.

22

per spoor, over het water en de weg maken Zwijndrecht tot een gunstige

We gaan voor een betaalbare, betrouwbare,

Zo is de gemeente dé plek voor voorgezet onderwijs. In Papendrecht kijken inwoners

duurzame en rechtvaardige energievoorziening,

naar elkaar om. Daarnaast is Papendrecht de thuishaven voor sterke bedrijven,

waarbij de balans met onze regionale en lokale

die werk maken van duurzaamheid, van technologische ontwikkelingen en van

economie, leefbaarheid en kwaliteit van landschap

de innovaties van de toekomst.

en natuur voorop staat.

Groeiagenda van de zeven Drechtstedengemeenten

23

Bereikbare regio door slimme mobiliteit Goede bereikbaarheid is essentieel om een

Om de noodzakelijk mobiliteitstransitie door te zetten,

aantrekkelijke regio te zijn. Daarom richten we ons tot

is een integrale benadering nodig met aandacht voor de

2040 op een samenhangend pakket van investeringen in

samenhang van de woningbouwopgaven en het creëren

bereikbaarheid. We maken duurzame mobiliteitskeuzes

van extra banen. In de mobiliteitstransitie werken we

Bereikbaarheid bekijken we in samenhang met

voor inwoners makkelijk door voorrang te geven aan

volgens het STOMP-principe: bij de inrichting van de

extra woningen en banen

openbaar vervoer, fietsen, wandelen en deelmobiliteit.

ruimte gaan we eerst uit van voetgangers (Stappen) en

We werken intensief samen met onderwijs en

vervolgens van fietsers (Trappen), Openbaar vervoer,

We werken met onze partners aan innovatieve

bedrijfsleven aan gezamenlijke slimme en innovatieve

Mobiliteitsdiensten als deelauto’s en deelfietsen en tot

bereikbaarheidsoplossingen

bereikbaarheidsoplossingen.

slot Privéauto’s.

De Drechtsteden-gemeenten beschikken nu al over een

Voor de grote werkzaamheden aan wegen, bruggen

uitstekende infrastructuur met snelle verbindingen via

en tunnels werken we samen met de provincie, RWS,

vaar-, spoor-, autowegen en fietspaden. Desondanks

regio Alblasserwaard en Zuid-Holland Bereikbaar aan

hebben we te maken met bereikbaarheidsproblemen,

een meerjarig maatregelenpakket. Dit pakket besteedt

vooral door grote verkeersdrukte van doorgaand

onder meer aandacht aan het regionale fietsnetwerk ,

verkeer op de A15, A16 en N3. Bovendien zorgen tot

regionale hubs en verbeteringen voor bus, waterbus en

2030 grote onderhoudswerkzaamheden aan wegen,

vervoer over de weg en het spoor.

Kernopgaven

We geven voorrang aan OV, fietsen, wandelen en deelmobiliteit.

7.

VERSTERKING VAN DE GEZAMENLIJKE UITVOERINGSKRACHT

bruggen en tunnels voor veel hinder. Daarnaast zorgt spoorgoederenvervoer voor overlast, voor beperkingen voor passagiersvervoer op de Oude Lijn en daarmee voor beperkingen voor onder meer woningbouw en de

ALBLASSERDAM Aantal inwoners: 20.400

ontwikkeling van ov-knooppunten.

Lintbebouwing en zo’n 150 monumentale panden zijn beeldbepalend voor Alblasserdam. Door de ligging aan rivier de Noord is deze plek niet alleen aantrekkelijk voor inwoners maar

24

Bij elkaar zorgt dit voor uitdagingen op de brede

bijvoorbeeld ook voor de scheepvaartindustrie en staalverwerkingsbedrijven. Alblasserdam is

welvaartsdoelen natuur (door stikstof), klimaat

daarnaast een startpunt voor wandel-, fiets-, kano- en schaatstochten door de Alblasserwaard,

(door hittestress en wateroverlast), milieu (CO2) en

die onder meer langs de molens van Kinderdijk voeren. Daarmee gaan werkgelegenheid,

volksgezondheid (fijnstof).

recreatie en toerisme, een dorps karakter en stedelijke ambities hand in hand.

Groeiagenda van de zeven Drechtstedengemeenten

25

7.

VERSTERKING VAN DE GEZAMENLIJKE UITVOERINGSKRACHT

Al vroeg stonden Sliedrechtse dijkwerkers en baggeraars bekend om hun kennis en

Kernopgaven

Stevig triple helix netwerk

Krachtiger regionaal profiel

In Smart Delta Drechtsteden kennen de spelers in de regio elkaar en

Duidelijk is dat een effectieve communicatiestrategie van gemeenten

ontwikkelde zich bedrijvigheid. Dit is het

We stellen een stevige lobbyaanpak op voor een

weten ze elkaar te vinden. Goede voorbeelden hiervan zijn het invullen

en partners belangrijke ondersteuning biedt. We vergroten de

fundament van het huidige Sliedrecht

passend maatregelenpakket

van de vraag van het bedrijfsleven naar (praktijk) opleidingen in de regio

naamsbekendheid van Smart Delta Drechtsteden en laden het merk

waarin ondernemerschap en betrokkenheid

en het beantwoorden van innovatievraagstukken van het bedrijfsleven

zodat onze stakeholders weten waar de regio voor staat. We streven

trots worden geuit. Dit refereert aan de

Partnerschap is de basis: we versterken onze onderlinge

door onderwijsinstellingen. Gemeenten, bedrijfsleven, onderwijs en

naar een krachtig regionaal profiel vanuit een stevig triple helix netwerk

innovatieve maritieme topsector uit het

samenwerking én die met onze partners

andere maatschappelijke partners moeten in de voorgenomen sociaal

dat de lobby’s en public affairs succesvol ondersteunt. Smart Delta

verleden, in het heden en de toekomst.

economische sprong echter nog nadrukkelijker samenwerken om de

Drechtsteden is een open samenwerkingsvorm; onder de vlag van het

Maar ook aan de Sliedrechtse cultuur:

We stellen een marketing en communicatiestrategie

gezamenlijke ambities te realiseren. Deze samenwerking gaan we de

merk is zichtbaar wat we als overheden, onderwijs en bedrijfsleven doen.

handen uit de mouwen. Betrokkenheid zien

op voor lobby en public affairs

komende jaren nog beter faciliteren door in triple helix verband op de

We willen onze ambities, kansen en successen een podium geven en

we terug in de sterke sociale structuur met

gezamenlijke ambities rollen en taken vast te leggen en er strakker regie

de regio promoten als aantrekkelijke regio om te investeren, te wonen,

veel vrijwilligers, geloofsgemeenschappen,

We faciliteren relevante ontmoetingen en

op te voeren.

te werken, te studeren en te leven. Met onze events faciliteren we

verenigingen en welzijnswerk.

inspiratie tussen partners.

ontmoetingen en inspireren we partijen om samen te werken.

Om de trots van Sliedrecht te versterken

Open ecosysteem

vakmanschap. Rond deze baggerindustrie

werken we aan een evenwichtige

Voor nog effectievere samenwerking tussen de triple helix partners

ontwikkeling met focus op ruimte, kwaliteit

werken we aan versterking van één goed functionerende, gezamenlijk

en duurzaamheid, aan een sterke sociale

handelende regio en intensivering van gebiedsgericht werken waarin meerdere opgaven samen komen. Daarbij gaan we aan de slag met coalities die wisselend zijn in samenstelling en grootte, waarbij vooral partijen met een actieve inbreng betrokken zijn. We willen een open(er) ecosysteem vormen. We gaan werken met wisselende en flexibele bekostigingsvormen en ontwikkelen een nieuw financieel stelsel. Duidelijke organisatie van de regionale uitvoering kan met beperkte (financiële) inzet leiden tot een vliegwieleffect bij het aantrekken van

26

SLIEDRECHT

Aantal inwoners: 26.200

“

infrastructuur waarin iedereen mee kan

WE GAAN WERKEN MET WISSELENDE EN FLEXIBELE BEKOSTIGINGSVORMEN EN ONTWIKKELEN EEN NIEUW FINANCIEEL STELSEL.

doen en aan een ondernemende en betrokken samenleving door te verbinden, te organiseren en te promoten.

HARDINXVELD-GIESSENDAM Aantal inwoners: 18.700 Hardinxveld-Giessendam is één van de oudste dorpen van de Drechtsteden. Kenmerkend voor Hardinxveld-Giessendam zijn de goede bereikbaarheid via weg, water en spoor, de groene en waterrijke omgeving, de werkmentaliteit en het grote

externe financiering in de vorm van investeringen door private en

aantal ondernemers. Er wordt ook wel eens gezegd dat Hardinxveld-Giessendammers

overheidsinstellingen om innovaties, human capital en technologie te

worden geboren met een KVK-nummer. Het dorpse karakter zorgt voor een stabiele,

stimuleren.

veilige en fijne gemeente om in op te groeien, te wonen en te werken.

Groeiagenda van de zeven Drechtstedengemeenten

27

Gemeente

Hardinxveld-Giessendam

© 2023 Smart Delta Drechtsteden