Uitvoeringsprogramma visie opvang.pdf

VAN OPVANG NAAR WONEN 2020-2025 De uitvoering

Visie opvang kwetsbare groepen Centrumgemeente Dordrecht

Inleiding In dit uitvoeringsprogamma geven we aan welke acties we de komende jaren uitvoeren om te komen tot realisatie van de ambitie uit de visie Van opvang naar wonen 2020-2025:

Iedereen heeft recht op een dak boven zijn hoofd. We helpen voorkomen dat onze inwoners hun dak kwijt raken. Wie het door omstandigheden toch verliest, bieden we een goede en veilige tijdelijke plek. We bieden ook een nieuwe kans mét de ondersteuning die eventueel nodig is. Zo snel mogelijk onder een eigen dak, maar eventueel in een tussenvoorziening of in een beschermde woonvorm. Iedereen in deze stad heeft recht op een prettige, veilige woonomgeving. Dus ook degenen die in de buurt van een opvangvoorziening wonen.

Na een korte inleiding staan per actielijn de activiteiten benoemd die de komende jaren worden uitgevoerd. Dit gaat naast regionale activiteiten voor de regio Drechtsteden/Alblasserwaard (onder regie van centrumgemeente Dordrecht), ook om lokale activiteiten in Dordrecht en andere gemeenten in Drechtsteden en Alblasserwaard. De meeste van deze activiteiten waren al benoemd in de visie, maar zijn nu verder uitgewerkt in concretere acties en voorzien van een planning, stand van zaken en eventuele korte toelichting. Ook is er een aantal acties toegevoegd naar aanleiding van moties en actuele ontwikkelingen (oa. Corona). De voortgang van de acties en resultaten evalueren we jaarlijks. Daarbij betrekken we cliënten(raden), bewoners en partners in de stad. Waar nodig stellen we de acties tussentijds bij.

Om deze ambitie te bereiken zijn vier actielijnen in de visie gepresenteerd: 1. Het voorkomen dat mensen dakloos raken. 2. Het werken aan perspectief. 3. Het voorkomen van terugval bij cliënten die succesvol zijn uitgestroomd uit de opvang. 4. Het zorgen voor een prettige, veilige woonomgeving.

Legenda Planning, voorbereiding/onderzoek Realisatie

Uitvoeringsprogramma Visie Opvang naar Wonen 2020-2025 | 2

Actielijn 1: Voorkomen dat mensen dakloos raken We voorkomen dat de problemen van mensen zo groot worden dat ze dakloos raken en op straat of in de opvang belanden door: - tijdig signaleren dat het niet goed gaat met iemand - zorgen dat er snel, laagdrempelig én goede begeleiding van de cliënt wordt geboden. Op alle leefgebieden én met extra inzet op een belangrijke risicofactor: financiële zelfredzaamheid en schulden.

Actie

Wat

Planning 2020 1e helft

1.1

2e helft

2021 1e helft

2e helft

Stand van zaken/ toelichting 2022 1e helft

2e helft

Programma Armoede en schulden - Pilot Vroeg eropaf

pilot loopt nu in Dordt West. Vervolg: deze op te schalen naar rest van Dordrecht en regio.

1.2

Convenant preventie huisuitzettingen evalueren en herijken; Het huidige convenant tussen GGD, corporaties en gemeenten in regio Drechtsteden loopt t/m 2021; Bij de evaluatie kijken we ook hoe we huisuitzettingen in particuliere sector kunnen voorkomen en uit kunnen breiden naar de Alblasserwaard

Evaluatie start in najaar 2020, onder leiding van GGD.

1.3

Doorontwikkeling sociale wijkteams

In de gemeenten in de regio Drechtsteden wordt per gemeente gewerkt aan de doorontwikkeling van sociale wijkteams naar integrale teams met aansluiting SDD – WMO (zie stappen). In Alblasserwaard zijn integrale teams 0-100 en aansluiting met Avres gerealiseerd.

- realiseren integrale toegang SWT (aansluiten Wmo consulent SDD opvraagverheldering)

1.4

Actieprogramma dak- en thuisloze jongeren - in kaart brengen problematiek dak- en thuisloze jongeren - realiseren extra woon(zorg)plekken voor dak- en thuisloze jongeren (zie Actielijn 2 Uitbreiding tussen- en vervolgvoorzieningen)

- doorontwikkeling Jongeren op de rit/brede laagdrempelige intake (zie bij Actielijn 2) 1.5

Verbeteren keten signalering en inzet toeleiding en bemoeizorg - herijken regionale keten toeleiding en bemoeizorg

Pilots lopen in Dordrecht West, Gorinchem en Sliedrecht, voorbereiding plan voor uitbreiding en structurele financiering loopt.

- doorontwikkeling stedelijk netwerk Dordrecht - inzet wijk-GGD'er

Uitvoeringsprogramma Visie Opvang naar Wonen 2020-2025 | 3

Actielijn 2: Werken aan perspectief Onze inzet voor mensen die gebruik maken van de opvang is in alles gericht op het werken aan perspectief. Perspectief op doorstroom vanuit de crisis- of nachtopvang naar een woning in de wijk of eventueel een tussenvoorziening of beschermde woonvorm. We realiseren ons dat dit voor iedereen een ander traject is, kort of langer kan duren, maar dat er met de juiste ondersteuning wel perspectief kan ontstaan. Daarbij gaan wij uit van een aanpak die mensen helpt om, na een periode van (psychische) ontwrichting, zelf betekenis te geven aan hun leven en weer mee te kunnen doen in de samenleving.

Actie

Wat

Planning 2020 1e helft

2.1

Organiseren bredere en laagdrempelige intake en op herstelgerichte trajecten De benodigde deskundigheid en middelen van verschillende partners en ervaringsdeskundigen gaan we effectiever inzetten. Zo kunnen de cliënten zo snel als mogelijk aan de slag met een passend plan van aanpak en ondersteuning. Dit is gericht op de gebieden als financiën en schulden, wonen, GGZ en verslaving en herstel of opbouw van zijn of haar sociaal netwerk.

2.2

Vereenvoudigen en versnellen procedures uitkeringen, postadressen etc.

2.3

2e helft

2021 1e helft

2e helft

Stand van zaken/ toelichting 2022 1e helft

2e helft

Analyse huidige processen en onderzoek inventarisatie knelpunten en suggesties betrokken professionals door OCD is afgerond; Uitwerking nieuw proces voor toegang tot maatschappelijke opvang, bredere samenwerking organisaties met benodigde expertise binnen opvang, en organisatie samenwerking bij voorkomen dakloosheid (ook relatie met doorontwikkeling sociale wijkteams) start in juli.

- Verbeteren proces postadressen thuislozen.

Project is gestart en richt zich met name op proces voor verkrijgen postadres door ‘thuislozen’: bankslapers. Proces feitelijk daklozen lijkt eenvoudig en duidelijk genoeg.

Vernieuwing nachtopvang naar moderne crisisopvang Op de huidige locatie Kromhout/Kasperspad wordt door interne verbouwing en verhuizing van de Beschermd Wonen-locatie naar elders ruimte gemaakt voor ca 50 individuele kleine kamers en 10 plekken als restcapaciteit

In mei zijn buurtbijeenkomsten gehouden over conceptplannen LdH; daarna start vergunningtraject; Planning: 1 september start verbouwing, 20 december gereed.

Uitvoeringsprogramma Visie Opvang naar Wonen 2020-2025 | 4

Actielijn 2: Werken aan perspectief Actie

Wat

Planning 2020 1e helft

2.4

2e helft

2021 1e helft

2e helft

2022 1e helft

Totaal extra plekken

Stand van zaken/ toelichting

2e helft

Uitbreiding aanbod tussen-/vervolgvoorzieningen We realiseren verschillende woon(zorg)concepten voor verschillende doelgroepen waarbij indien mogelijk mensen zelf een woning/kamer huren en begeleiding op maat krijgen. We denken nu aan de volgende concepten:

We zoeken daarvoor naar locaties zowel in Dordrecht als de regio, rekening houdend met draagkracht en draaglast van wijken. Daarvoor zijn we ook in overleg met regiogemeenten. De aantallen die genoemd worden zijn een voorlopige indicatie op basis van huidige inschatting benodigde plekken.

- Kleinschalige tussenvoorzieningen voor mensen met lichte problemen

24 woonplekken

Doorstart Sterrenburg (8 plekken) is in mei gestart. Mogelijkheden voor extra projecten elders in de regio worden onderzocht. (oa. in Zwijndrecht en Hendrik Ido Ambacht)

- Tijdelijke extra (winter)opvang

30 plekken

Voor verwachte (tijdelijke) extra vraag naar opvang ivm Corona en winter. Locatieonderzoek loopt. Noodzaak langere termijn afhankelijk van realisatie ander aanbod tussen-/vervolgvoorzieningen.

- Housing First - volwassenen (uitbreiding) - jongeren (nieuw)

jaarlijks 25 woningen

Het convenant tussen Leger des Heils, SDD en corporaties wordt herijkt; daarbij is ambitie ook uitbreiding naar andere gemeenten in de regio Drechtsteden en Alblasserwaard.

- Woon/kamertraining jongvolwassenen

30 woonplekken

Onderzoek naar mogelijkheden loopt; ook in regiogemeenten.

- Flexwonen/tijdelijk wonen in bijvoorbeeld wooncontainers en leegstaand vastgoed

80 woonplekken

- afspraken met leegstandbeheerders, Trivire en evt andere corporaties tijdelijk wonen in leegstaande panden beter mogelijk te maken in voorbereiding - tijdelijk wonen op locatie Leerpark begin 2021 gereed - We onderzoeken verdere mogelijkheden voor plaatsen van tijdelijke woningen/wooncontainers op nieuwbouwlocaties of benutten leegstaand vastgoed (oa door quickscan ism Rijksvastgoedbedrijf) - Realisatie extra (kleinschalige) Short Stay Facility

- Uitbreiding crisisopvang gezinnen

3

Er is begin 2020 1 extra crisisplek gerealiseerd (er zijn nu 3 plekken in totaal). Er zijn meer plekken nodig. We onderzoeken mogelijkheden elders in de regio

- Uitbreiding Merwedehuusjes (Skaeve huse) voor de zeer complexe doelgroep

12 units, geclusterd of verspreid

Uitvoeringsprogramma Visie Opvang naar Wonen 2020-2025 | 5

Actielijn 2: Werken aan perspectief Actie

Wat

Planning

Totaal extra plekken

Stand van zaken/ toelichting

- Terugval/time-out plekken

6-12 plekken

In Zwijndrecht wordt gewerkt aan een plan voor een kleinschalige terugval/time-out voorziening tbv doelgroep Beschermd Thuis/GGZdoelgroep. In Huizen van Hoop worden ook logeerplekken gerealiseerd voor mensen die tijdelijk een andere plek nodig hebben. We onderzoeken met aanbieders verdere mogelijkheden voor crisis/logeerplekken in Beschermd Wonen-voorzieningen.

- Probeerplekken in Beschermd Wonen-voorzieningen

ntb

Idee is dat mensen die in opvang verblijven, een plek in beschermd wonen voorziening kunnen proberen. Dat vermindert koudwatervrees en voorkomt verkeerde plaatsingen. Uitwerking van dit idee met BWaanbieders moet nog starten.

- Tijdelijke opvang bij particulieren (a la Kamers met Aandacht/Onder de Pannen)

25 per jaar

Particulier initiatief De Rustplek is in voorbereiding. Vergelijking met andere voorbeelden elders in het land loopt; op basis daarvan ondersteunen van realisatie van het beste project in onze regio.

- Woonzorgvoorziening voor langdurig dak- en thuislozen met zeer complexe problematiek

ntb

Zorgverzekeraar VGZ bereidt met zorgpartijen plan voor

2020 1e helft

2.4

2.5

Gebruikersruimte: uitwerking waar en hoe

2.6

Uitbreiding mogelijkheden activering, dagbesteding en participatietrajecten

2e helft

2021 1e helft

2e helft

2022 1e helft

2e helft

Na verbouwing locatie Kromhout Kasperspad is gebruik op kamers toegestaan (binnen redelijke voorwaarden).

Uitvoeringsprogramma Visie Opvang naar Wonen 2020-2025 | 6

Actielijn 3: Voorkomen terugval Uiteindelijk wil iedereen in de opvang met ondersteuning de draad van het eigen leven weer oppakken, het leven naar eigen inzicht opnieuw en duurzaam inhoud en richting geven. Toch valt dat vaak niet mee. Dat betekent dat signalering, hulp en begeleiding niet ophouden bij het vinden van een passende woonplek. We zetten ons ook in voor maatregelen die een terugval helpen voorkomen.

Actie

Wat

Planning 2020 1e helft

2e helft

2021 1e helft

2e helft

Stand van zaken/ toelichting 2022 1e helft

2e helft

3.1

Programma’s acceptatie en aansluiting in de wijk en sociaal netwerk

3.2

Ontwikkeling aanbod voorbereiding op zelfstandig wonen door trainingen en coaching

3.3

Verplicht preventief budgetbeheer bij doorstroom naar zelfstandig wonen

Preventief budgetbeheer is reeds beschikbaar in regio Drechtsteden en Alblasserwaard; afspraken over verplicht stellen met opvang- en zorgaanbieders nog uitwerken.

3.4

Organiseren waakvlamfunctie

Vangnetwerken starten in het najaar in Vogelbuurt, Krispijn en Wielwijk/Crabbehof in Dordrecht: een professioneel begeleid, wijkgericht steunnetwerk van 25-40 personen. Deelnemers bieden elkaar sociale steun en organiseren activiteiten voor en met elkaar en de omringende wijk. Dit wordt gecombineerd met aanpak Samen sterk tegen stigma (zie 3.1). In Hardinxveld Giessendam loopt een pilot waakvlam binnen sociaal wijkteam.

De voorbereidingen zijn gestart voor het programma ‘Samen sterk tegen stigma’ in Dordrecht, gecombineerd met methodiek Vangnetwerken (zie 3.4). Pilots starten in het najaar in Vogelbuurt, Krispijn en Wielwijk/Crabbehof. Deze bestaan uit het opzetten van een netwerk van sleutelfiguren in de wijken Krispijn en Vogelbuurt van professionals, bewoners/ vrijwilligers, netwerk van ervaringsdeskundigen die hun ervaringen willen delen. Van bewustwordingsbijeenkomsten voor professionals en vrijwilligers/ buurtbewoners; Zwijndrecht heeft een campagne gepland in 2021; in Gorichem oriënteert men zich nog.

Uitvoeringsprogramma Visie Opvang naar Wonen 2020-2025 | 7

Actielijn 4: Een prettige, veilige woonomgeving Als gemeente hebben we de verantwoordelijkheid te zorgen voor onderdak voor kwetsbare mensen die op straat rondzwerven. Iedereen heeft recht op een dak boven het hoofd. In de visie en dit uitvoeringsprogramma hebben laten we zien hoe we ervoor willen zorgen de instroom te beperken en de doorstroming te vergroten waardoor mensen niet te lang in de eerste opvang blijven hangen. Zij moeten zo snel mogelijk doorverwezen worden naar een plek die bij hen past en waar ze de ondersteuning krijgen die hen verder helpt hun leven zo goed mogelijk op de rit te krijgen en te houden. Dit betekent dat we de komende tijd meerdere nieuwe locaties in de stad en de regio nodig hebben om groepen mensen met specifieke problemen voor langere tijd op te vangen. Omdat het van groot belang is dat deze (meestal kleinschalige) locaties en hun bewoners goed opgenomen worden in de buurten, gaan we met de omwonenden van de nieuwe locatie in gesprek. Bij de keuze voor een nieuwe locatie houden we rekening met de draagkracht van de buurt. Omdat het van groot belang is dat deze (meestal kleinschalige) locaties en hun bewoners goed opgenomen worden in de buurten, gaan we met de omwonenden van de nieuwe locatie in gesprek. De gemeente zal echter geen toestemming vragen aan omwonenden van de nieuwe locatie, omdat we deze afweging in het algemeen belang maken.

Bij de keuze voor een nieuwe locatie houden we wel rekening met de draagkracht van de buurt.

Actie

Wat

Planning 2020 1e helft

4.1

Bij nieuwe locaties: informeren omwonenden De gemeente maakt de locatie zo snel mogelijk bekend bij de omwonenden, voordat het besluit breed openbaar wordt gemaakt. Daarna volgt een bijeenkomst waar gemeente, zorgorganisaties en andere partners (wijkmanager, politie, handhaving) met de omwonenden bespreken wat er nodig is om de voorziening zo goed mogelijk in de buurt op te nemen. Dat kan gaan over een kennismakingsbijeenkomst met de nieuwe bewoners, maatregelen als (tijdelijk) extra toezicht en bereikbaarheid van de leiding. Ook maken we afspraken over hoe de buurt verder betrokken wil blijven.

4.2

Afspraken met zorgorganisaties af dat zij een actieve rol spelen in de contacten met de buurt

4.3

Monitoring leefbaarheid en veiligheid buurten Het Onderzoekscentrum Drechtsteden voert jaarlijks een monitor uit. Specifiek voor buurt Kromhout Kasperpad laten we uitgebreider onderzoek uitvoeren naar de ontwikkeling van leefbaarheid en veiligheid en de relatie met opvangvoorzieningen in de buurt.

2e helft

per locatie

2021 1e helft

2e helft

Stand van zaken/ toelichting 2022 1e helft

2e helft

Per locatie wordt een communicatieplan op maat opgesteld voor de communicatie met omwonenden en andere belanghebbenden.

Per locatie worden hierover afspraken gemaakt. jaarlijks

Uitvoeringsprogramma Visie Opvang naar Wonen 2020-2025 | 8