Uitvoeringsprogramma Fiets 2023-2026 Gemeente Dordrecht.pdf

Uitvoeringsprogramma Fiets 2023-2026 Stappen Trappen OV MaaS Privé-auto

Voorwoord

3

Samenvatting

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

4

1. Inleiding 7

2. Fietsen in Dordrecht

1

11 2 3 4

3. Maatregelen Fietsinfrastructuur

18

4. Haalbaarheidsonderzoeken

32

5. Kleine kwaliteitsmaatregelen fiets

41

6. Fietsparkeren

5

45

6 7 8

7. Fietsstimulering 52

8. Totaaloverzicht budget en planning

56

9. Bijlagen

9

58 2

Voorwoord In Dordrecht zijn we blij met fietsers. Fietsers zorgen ervoor dat de stad bereikbaar blijft, ook als de stad verder groeit. Door meer te fietsen geven we ademruimte aan onze wegen om deze groei aan te kunnen. Ook letterlijke ademruimte: fietsen is goed voor het milieu en de gezondheid. Door vaker voor de fiets te kiezen kunnen we onze luchtkwaliteitsdoelen behalen. Fietsers zijn bovendien de extra ogen en oren op straat die zorgen voor levendigheid en daarmee een aantrekkelijke en veilige stad. Dat we blij zijn met fietsers willen ook laten merken aan de stad. We willen dat fietsers zich welkom voelen op straat én bij hun bestemming waar ze de fiets willen stallen. Fietsen in Dordrecht zou zo aantrekkelijk moeten zijn dat het vanzelfsprekend is dat je de fiets pakt voordat je de auto overweegt. Daarom werken we in Dordrecht vanuit het STOMP-principe. In de eerste plaats geven we prioriteit aan Stappen en Trappen, gevolgd door OV, MaaS en de Privé-auto. Zo kun je je op een duurzame manier verplaatsen die zo min mogelijk van de schaarse ruimte in de stad inneemt. Dit geeft ruimte om de stad mooier te maken met bijvoorbeeld extra groen en werken we tegelijkertijd aan het voorkomen van wateroverlast en hittestress.

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

Het fietsparkeren in de binnenstad geven we een impuls met extra fietsparkeerplekken en we verstevigen onze fietsstimuleringsaanpak door communicatie en gedragscampagne. Goede en gezonde keuzes beginnen bij bewustwording en moeten aangemoedigd en beloond worden. We haken bij dit alles zoveel mogelijk aan bij (onderhouds)projecten en gebiedsontwikkelingen zodat we kostenefficiënt aan de slag kunnen en de voorstellen realistisch zijn om de komende vier jaar uit te voeren.

1 2

Dordt op de Fiets!

3

Rik van der Linden Wethouder Mobiliteit & Infrastructuur

4 5

Ik ben blij dat we met dit programma stappen zetten om STOMP daadwerkelijk te gaan toepassen en te versnellen. We brengen de basis van het fietsnetwerk verder op orde en leggen de rode loper uit voor de fietser. Hierbij focussen we op het (af)maken van hoogwaardige fietsradialen vanuit de wijken tot aan de bestemming. Dit zijn fietsroutes waar je op een aantrekkelijke manier snel, veilig en comfortabel door kunt fietsen. Zo willen we bijvoorbeeld de route vanuit de zuidelijke wijken naar de stations en binnenstad compleet maken door de S.M. van Gijnweg te verbeteren. Datzelfde geldt voor de route vanuit Stadspolders via de Reeweg Oost en Vrieseweg. Met een fietspad tussen Amstelwijck en station Zuid willen we ervoor zorgen dat ook inwoners van deze nieuwe wijk goed aangetakt zijn op het fietsnetwerk en de stations.

6 7 8 9

VOORWOORD

3

Samenvatting na

2 02

6

6

1 na 2026

Onze stad groeit, daar zijn we heel blij mee. En we realiseren ons ook dat we alleen een bereikbare, aantrekkelijke en gezonde stad blijven, als we meer gaan lopen, fietsen en meer gebruik gaan maken van het OV. Daarom bouwen we nieuwe woningen rondom OV knopen en investeren we in het OV en in een aantrekkelijke binnenstad. Deze investeringen kunnen alleen renderen als we onze inwoners verleiden uit de auto te stappen en meer te gaan fietsen. Dat doen we door te bouwen aan een fietsnetwerk met directe fietsverbindingen vanuit alle wijken van Dordrecht naar de binnenstad en OV knopen.

na 2 0 2

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

na 2 0 2

6

2

Deze zogenaamde fietsradialen vanuit de wijken naar de binnenstad en stations zijn hoogwaardige fietsassen waar op een aantrekkelijke manier snel, veilig en comfortabel doorgefietst kan worden. De fietsradialen komen tot stand door de komende jaren de bestaande fietspaden in het groot onderhoud van een plus te voorzien én de fietsradialen te realiseren binnen gebiedsontwikkelingen. Voor fietsvoorzieningen waar deze meekoppelkansen er niet zijn is een impuls nodig. In dit uitvoeringsprogramma geven we een overzicht van de maatregelen die al gepland staan in 2023-2026 en laten we zien met welke maatregelen we de fietsimpuls willen realiseren. Hiermee dragen we bij aan de doelstelling om zoveel mogelijk mensen in Dordt op de fiets te krijgen en leveren we een grote bijdrage aan de integrale doelen van de Dordtse omgevingsvisie: het zijn van een bereikbare, gezonde en aantrekkelijke stad. Om tot dit uitvoeringsprogramma te komen zijn verschillende voorbereidende onderzoeken uitgevoerd. Wat opvalt in de onderzoeken is dat op veel plekken in Dordrecht fietsers nu in de knel komen. Smalle fietsstroken langs een drukke 50 km/u autoweg komen in onze stad nog vaak voor. En er zijn ook belangrijke fietsroutes waar fietsstroken of -paden ontbreken. Fietsers moeten relatief lang wachten bij verkeerslichten ten opzichte van het autoverkeer.

Ook ontbreekt het in de binnenstad aan voldoende plekken waar de fiets geparkeerd kan worden. Samen met o.a. de Fietsersbond en input vanuit inwoners in de hele stad zijn we tot fietsmaatregelen gekomen voor de komende vier jaar. Zoals eerder gezegd, zetten we in op het afmaken van zogenaamde fietsradialen vanuit de wijken naar

3 4 Inzet op fietsradialen vanuit de wijken naar binnenstad en OV knopen

5

de binnenstad en stations. Met de voorgaande fiets uitvoeringsprogramma’s (2014-2015, 2016-2018, 2019 en 2020-2022) en binnen onderhoudsprojecten is op een aantal van deze fietsradialen al een start gemaakt met fietsverbeteringen. Voorbeelden zijn de verbeterde inrichting van de Merwedestraat en Oranjelaan, de aanleg van de Prins Clausburg, de fietsstraat Nassauweg en de recent gestarte herinrichting van de Krispijnseweg. Met de infrastructurele maatregelen in dit programma kiezen we er nu bewust voor in de periode 2023-2026 twee belangrijke assen vanuit de wijk tot aan de bestemming af te maken: 1) Fietsradiaal vanuit de zuidelijke wijken via station Zuid tot aan de fietsenstalling Achterom in de binnenstad; 2) Fietsradiaal vanuit de wijk Stadspolders richting de binnenstad. Deze fietsradialen zijn veelgebruikte routes waar zoveel mogelijk fietsers van de investeringen kunnen profiteren. Daarbij kunnen we aanhaken we bij onderhoudsprojecten (in de omgeving).

SAMENVATTING

6 7 8 9

4

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

Een aantal andere fietsassen waarop verbeteringen nodig zijn, zoals de Dubbeldamseweg, Mijlweg en route door Stadswerven en de Staart, hebben onze aandacht, maar hier zien we na 2026 meer kansen voor een integrale aanpak. Daarnaast is voor diverse knelpunten of ontbrekende schakels eerst aanvullend onderzoek nodig vanwege het complexe karakter, bijvoorbeeld de Crayensteynstraat en de fietstunnel bij de Transvaalstraat.

1. Maatregelen fietsinfrastructuur In dit uitvoeringsprogramma worden de volgende nieuwe infrastructurele fietsmaatregelen voorgesteld: • S.M. Hugo van Gijnweg (2026) • Fietspad Amstelwijck – Station Zuid (2024-2025) • Vrieseweg & Reeweg Oost (2024-2025) • Twintighoevenweg (2024-2025) • Fietsstraat Waldeck Pyrmontweg (2024) • Fietsstraat Kromhout & Cornelis de Wittstraat (2024-2025) De reservemaatregelen in dit programma kunnen uitgevoerd worden als er extra bestedingsruimte ontstaat door het ontvangen van (provinciale) subsidie of wanneer maatregelen toch niet in de periode 2023-2026 uitgevoerd kunnen worden.

2. Haalbaarheidsonderzoeken complexe schakels Er wordt voorgesteld om diverse complexe knelpunten en ontbrekende schakels te onderzoeken. Zo wordt inzicht verkregen in de daadwerkelijke mogelijkheden en onmogelijkheden en de bijbehorende kosten voor verbeteringen. Hierdoor kan tijdig aangehaakt worden bij gebiedsontwikkelingen en (Europese) subsidietrajecten. Het complexe karakter van deze locaties heeft te maken met grote afhankelijkheden van ontwikkelingen of partners of vanwege vermoedde technische (on)mogelijkheden.

3. Kleine kwaliteitsmaatregelen Voor diverse thema’s worden kleine maatregelen voorgesteld die stadsbreed uitgevoerd kunnen worden om de basis verder op orde brengen: • Ontbrekende markeringen aanbrengen • Obstakels (bijv. paaltjes) verwijderen of goed inpassen • Strooiroutes uitbreiden • Bromfietsen weren van het fietspad • Ontbrekende verlichting • Optimaliseren wachttijden voor fietsers bij verkeerslichten

1 2 3

4. Fietsparkeren Op dit moment is er een tekort aan fietsparkeerplekken in de binnenstad. Dit zal verder toenemen door groei van de stad en het stimuleren van fietsen (mobiliteitstransitie). Bovenop deze fietparkeercapaciteitsvraag moet de stalling aan het Statenplein sluiten. Dit vormt een extra aanleiding om de fietsparkeersituatie in de binnenstad in zijn geheel te bekijken en maatregelen voor te stellen. Deze worden gefinancierd vanuit de businesscase binnenstad. In de overige wijken in Dordrecht is er ook aandacht voor mogelijke fietsparkeertekorten. Waar dat noodzakelijk is worden er extra fietsparkeervoorzieningen in de openbare ruimte gerealiseerd.

5. Fietsstimulering Inzet op het stimuleren van (potentiële) fietsers is essentieel om het fietsgebruik te verhogen. In 2020 zijn we gestart met fietscommunicatie onder de noemer Dordt op de Fiets. Er wordt voorgesteld om met een structureel plan hier een vervolg aan te geven, de communicatie inzet te vergroten en aanvullende acties op te zetten.

4 5 6 7 8 9

SAMENVATTING

5

Overzicht maatregelen fietsinfrastructuur Maatregelen die in het kader van dit uitvoeringsprogramma worden voorgesteld. Zie 3.2 1

K J

L

Projectvoorstel 2026 Fietspaden S.M. Hugo van Gijnweg

9

3 7

Projectvoorstel 2024-2025 Fietspad Amstelwijck – station Zuid

8

A

8

4

6 10

Projectvoorstel 2024-2025 Fietspaden en deels fietsstraat Vrieseweg & Reeweg Oost

C

1

9

H 4

5

6

Gepland 2024 - 2026 Onderhoud Toulonselaan & Krommedijk – verbeteren fietsvoorzieningen

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

1

12

F 3

D

5

7

11 2

Maatregelen die al uitgevoerd worden of gepland staan. Zie bijlage G

Projectvoorstel 2025 Fietsstraat Twintighoevenweg

Gepland 2024 Fietsstraat Waldeck Pyrmontweg

I

G

2 3 4 5

Fietsstraat Patersweg

B

Gepland 2024 - 2025 Fietsstraat Kromhout & Cornelis de Wittstraat

Gepland 2024 - 2027 Herinrichtingen i.h.k.v. VSP Spuiboulevard

10 Gepland 2023

2

E

Gepland/uitvoering 2023 Herinrichting Krispijnseweg met vrijliggende fietspaden en brede fietsstroken

Reserveprojecten Zie 3.3 A

Dubbeldamseweg Zuid (incl. rotonde)

B

Galileïlaan (3 weggedeeltes)

C

Haaswijkweg Oost en -West

D

Noordendijk

E

Doorsteek Wieldrechtseweg – Mijlweg

F

Jan Vethkade

G

Rijksstraatweg (Willemsdorp)

H

Zuidendijk (Laan der VN – Smitsweg)

I

Smitsweg

J

Vest

K

Noorderstraat

L

Elfhuizen – Raamstraat

11 Gepland/uitvoering 2023

6

Dordtse Mijl

12 Gepland/uitgevoerd

2022 - 2023 Fietsstraat Reeweg Oost & Halmaheiraplein

7 8 9

6

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

1

1 2 3 4 5

Inleiding 1.1 1.2 1.3 1.4

6 7

Achtergrond en kaders Bijdrage aan doelstellingen Proces opstellen uitvoeringsprogramma Leeswijzer

8 9

INLEIDING

7

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

Dit uitvoeringsprogramma geeft een samenvattende weergave van alles wat er op fietsgebied gebeurt in Dordrecht en doet voorstellen voor nieuwe fietsmaatregelen voor de periode 2023-2026. Hiermee geven we uitvoering aan de ambities in ons fietsbeleid.

1.1 Achtergrond en kaders Dit uitvoeringsprogramma is een vervolg op eerdere uitvoeringsprogramma’s (2014-2015, 2016-2018, 2019 en 2020-2022). Het laatste uitvoeringprogramma had een looptijd tot eind 2022. Om vanaf 2023 verder te gaan met de uitvoering van het fietsbeleid is er behoefte aan een nieuw uitvoeringsprogramma. In het Politiek Akkoord 2022-2026 is het volgende aangegeven: “De komende periode gaan we hard aan de slag om de mobiliteit en verkeersveiligheid binnen Dordrecht te verbeteren. Het moet vanzelfsprekender worden om binnen de stad te wandelen en te fietsen.” En: “We kijken per wijk en gebied wat nodig is. Vanuit alle wijken moet je goed kunnen lopen of fietsen naar stations of het centrum. Er komen meer fietsenstallingen.” Verder heeft het college in het politiek akkoord de ambitie uitgesproken aan de slag te gaan met een toegankelijke inrichting en een communicatieaanpak om het fietsgebruik te stimuleren.

Ondertussen blijft ‘de winkel’ open. Dat betekent dat we werk met werk maken passend binnen het STOMP-principe 1. Met dit uitvoeringsprogramma zetten we de noodzakelijke stappen om de fiets verder een impuls te geven en de kansen die zich voor doen te benutten; we kunnen niet wachten op het mobiliteitsprogramma. Vooruitlopend op het nieuwe mobiliteitsprogramma biedt dit uitvoeringsprogramma alvast meer achtergrond en onderbouwing bij voorgestelde maatregelen. In de Fietsnota zijn zeven speerpunten voor het fietsbeleid geformuleerd: 1. Een compleet fietsnetwerk met snelle fietsverbindingen voor forenzen. 2. Het realiseren van aantrekkelijke stad-landverbindingen voor recreanten. 3. Het aanpakken van zowel de objectieve als de subjectieve verkeersonveiligheid. 4. Het versterken van de fiets in de mobiliteitsketen. 5. Het verbeteren van de kwaliteit van en hoeveelheid aan fietsenstallingen. 6. De aanpak van fietsendiefstal. 7. Promotie ‘fietsen is leuk, snel, goedkoop, gezond, sportief en duurzaam’. Met dit uitvoeringsprogramma kunnen we stappen zetten die het fietsgebruik vergroten en deze doelstellingen tot uitvoer brengen. Hiermee dragen we niet alleen bij aan ambities op fietsgebied, maar leveren we een grote bijdrage aan de integrale doelen uit de Dordtse omgevingsvisie: een ‘aantrekkelijke stad’, een ‘gezonde stad’ en een ‘bereikbare stad’ zijn.

De in 2014 vastgestelde Fietsnota vormt de basis voor het fietsbeleid van de gemeente. Hierin zijn de visie en uitgangspunten op het fietsnetwerk en fietsgebruik beschreven. De kern hiervan is opgenomen in de omgevingsvisie. Komend jaar bouwen we samen met de stad en de gemeenteraad aan een programma Mobiliteit met de focus op 2040. Hierin worden de hoofdlijnen uit de omgevingsvisie verder uitgewerkt en wordt het fietsbeleid in de Fietsnota geactualiseerd.

1 2 3 4 5 6 7 8

1 Binnen het STOMP-principe geven we de hoogste prioriteit aan de meest ruimte-efficiënte

9

en duurzame vervoerwijze. Dit zijn: Stappen (voetganger) en Trappen (fiets), gevolgd door OV, MaaS (Mobility as a Service) en als laatste de Privé-auto.

INLEIDING

8

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

1.2 Bijdrage aan doelstellingen

Inzet op alle drie niveaus is nodig om effectief te werken aan gedragsverandering. Met het uitvoeringsprogramma dragen wij bij aan:

De hoofddoelstelling in het fietsbeleid is om het fietsgebruik te laten stijgen. Fietsgebruik is een gevolg van mobiliteitskeuzes. In veel gevallen maken mensen deze keuzes niet bewust en is de keuze voor een bepaald vervoermiddel het resultaat van gewoontegedrag. Een veelgebruikt model door gedragswetenschappers is het COM-B gedragsmodel. Volgens dit model wordt gedrag aangedreven door drie factoren (zie Figuur 1): • Capaciteit: is iemand in staat om het beoogde gedrag te vertonen, zowel fysiek als cognitief? • Omgeving: werkt de sociale en fysieke omgeving mee? • Motivatie: is de innerlijke drang van mensen groot genoeg om het ene gedrag te verkiezen boven het andere?

• Capaciteit: doordat alle Dordtenaren de mogelijkheden hebben om te leren fietsen of hun fietsvaardigheden te verbeteren. Dit doen we door verder te gaan met acties vanuit onze programma’s voor o.a. verkeersveiligheid en educatieve voorlichting (zie hoofdstuk 7).

• Omgeving: we zorgen dat de fysieke omgeving geen drempel vormt maar

uitnodigt tot fietsen. We brengen de basis van het fietsnetwerk op orde, pakken verkeersveiligheidsknelpunten aan en doen kwaliteitsverbeteringen (zie hoofdstuk 3, 5 en 6). In Nederland leven we al in een cultuur waar de keuze voor de fiets sociaal geaccepteerd is. Met onze communicatieaanpak en fietsacties zetten we dit extra kracht bij (zie hoofdstuk 7).

1 2 3 4

• Motivatie: met gerichte gedragscampagne dragen we bij aan positieve

Capaciteit

Omgeving

Motivatie

Gedrag

beïnvloeding van (potentiële) fietsers. Ook hebben we met onderzoek onder inwoners en een eerste sportverkeersscan gekeken waar gedrag vandaan komt zodat we effectief aan oplossingen kunnen bijdragen. Hier willen we in 2023-2026 mee verder gaan (zie hoofdstuk 7).

5 6

Is iemand in staat Werkt sociale om te fietsen? en fysieke (fysiek en omgeving mee? cognitief)

Intrinsieke en extrinsieke drang tot keuze voor de fiets?

7 8 9

Figuur 1: COM-B gedragsmodel toegepast op fietsgebruik

INLEIDING

9

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

1 2 Figuur 2: Uitkomst van het OCD onderzoek: knel- en verbeterpunten volgens inwoners

Interactieve werksessie met stakeholders en interne afdelingen

3

1.3 Proces opstellen uitvoeringsprogramma

1.4 Leeswijzer

Om tot dit uitvoeringsprogramma te komen zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd. • Het onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD) heeft het fietsgebruik in Dordrecht geëvalueerd met een enquête onder bewoners (zie Bijlage B). • De kwaliteit van de fietsinfrastructuur op het Dordtse fietsnetwerk is beoordeeld en geëvalueerd door DTV consultants (zie Bijlage E). De uitkomsten zijn gebruikt bij het bepalen van de infrastructurele fietsmaatregelen (zie hoofdstuk 3). • We hebben fietsparkeertellingen uit laten voeren in de binnenstad van Dordrecht. Op basis van deze tellingen heeft adviesbureau Spark een Fietsparkeerplan op gesteld (zie Bijlage F). Dit plan is als basis gebruikt voor de gekozen oplossingsrichting betreffende de fietsparkeeropgave in de binnenstad (zie Hoofdstuk 6).

Eerst wordt in hoofdstuk 2 de Dordtse situatie met betrekking tot het fietsen besproken. Hoe staan we ervoor wat betreft het fietsgebruik en het fietsnetwerk? En hoe willen we dat de situatie er uit ziet? Hoofdstuk 3 bespreekt de voorgestelde maatregelen en reserveprojecten. In hoofdstuk 4 worden complexe situaties op het fietsnetwerk toegelicht en voorstellen gedaan voor haalbaarheidsonderzoeken. In hoofdstuk 5 stellen we kleine kwaliteitsverbeteringen voor. Hoofdstuk 6 gaat in op de maatregelen voor het fietsparkeren. Hoofdstuk 7 gaat in op het thema fietsstimulering. Tenslotte gaat hoofdstuk 8 in op de kosten van de genoemde maatregelen.

4 5 6 7 8

Er zijn twee werksessies met organisaties en belangengroepen georganiseerd. In de eerste sessie is input opgehaald voor mogelijke maatregelen. Input van bewoners is meegenomen via input van de Fietsersbond, de uitkomsten van de enquête door het OCD en eerder uitgevoerde enquêtes. Op basis hiervan zijn kansrijke maatregelen geformuleerd en is in de tweede werksessie een mogelijk maatregelenpakket bepaald.

9

INLEIDING

10

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

2

1 2 3 4 5

Fietsen in Dordrecht

6 7

2.1 Fietsgebruik 2.2 Fietsnetwerk

8 9

FIETSEN IN DORDRECHT

11

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

In dit hoofdstuk geven we een beeld hoe Dordrecht ervoor staat wat betreft fietsen. Dat doen we door het bespreken van de uitkomsten van onderzoeken naar het fietsgebruik en het fietsnetwerk in Dordrecht.

1

2.1 Fietsgebruik

2

In 2022 heeft het Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD) een enquête onder bewoners gehouden om een beeld te verkrijgen van het fietsgebruik in Dordrecht en de belangrijkste verbeterpunten en kansen om het fietsgebruik te verbeteren. De volledige resultaten van dit onderzoek zijn te vinden in de rapportage “Fietsgebruik en -tevredenheid Dordrecht 2022” dat als bijlage bij het raadsvoorstel is toegevoegd. Een deel van de resultaten is te vinden in Bijlage A. De belangrijkste uitkomsten worden hieronder besproken. Het grootste deel van de Dordtenaren maakt wel eens gebruik van de fiets (84%). De helft van de Dordtenaren (47%) fietst regelmatig, namelijk minstens 5 dagen per week. Eén op de zes (16%) fietst echter (bijna) nooit (minder dan 1 dag per week). Ten opzichte van 2019 is deze groep die (bijna) nooit fietst iets gegroeid. Aan de andere kant is het aantal Dordtenaren dat de fiets meer dan 2 dagen per week gebruikt ook gestegen. Wat de redenen zijn voor deze verschillen en wat de invloed van corona is, is niet uit het onderzoek af te leiden.

3 Figuur 3: Fietsgebruik per week onder Dordtse inwoners

4

Vrijwel alle Dordtenaren bezitten een eigen fiets; slechts 4% niet. Van degenen die een fiets gebruiken in de stad, fietst een derde op een elektrische fiets. De grootste groep gebruikt een niet-elektrische fiets. De fiets wordt vooral gebruikt om naar het werk in Dordrecht te gaan, om de binnenstad te bezoeken en om kinderen naar school te brengen/halen. Daarnaast pakken Dordtenaren ook vaak de fiets als ze gaan recreëren of sporten in Dordrecht en als ze naar winkels in de eigen wijk gaan. Pas als de bestemming een andere Dordtse wijk is of buiten Dordrecht ligt, pakken zij vaker de auto dan de fiets.

5 6 7 8 9

FIETSEN IN DORDRECHT

12

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

Vergeleken met 2019 gebruiken nu meer Dordtenaren wel eens de fiets om naar de binnenstad te gaan, om hun kinderen naar school te brengen/halen om te recreëren in Dordrecht en om naar winkels in de eigen wijk te gaan. Voor de overige bestemmingen komt het fietsgebruik overeen met 2019. De redenen om met de fiets te gaan verschillen per bestemming, maar over het algemeen is de meest genoemde reden dat het gezond en sportief is. Daarnaast speelt de afstand/reistijd van de reis vaak een rol. Ook het milieu wordt veel genoemd, zoals ook ‘gemak’. Andere redenen zijn wat minder van belang. Wel valt nog op dat het niet hoeven zoeken van een parkeerplaats een belangrijke reden is voor inwoners om op de fiets naar de binnenstad te gaan. Over het algemeen is een veelgenoemde belemmering om juist niet de fiets te pakken de afstand/reistijd. Daarnaast speelt vooral gemak een rol en het moeten vervoeren van spullen. De tevredenheid over het fietsklimaat is ongeveer gelijk aan 2019. Als totaaloordeel voor het fietsen in Dordrecht geven inwoners gemiddeld een 6,8 als rapportcijfer (in 2019 was dit een 6,7). Net als in 2019 zijn de hoogst scorende aspecten ‘snelheid’ (rechtstreekse routes, weinig omrijden, korte wachttijden enz.) en ‘comfort’ (vrijliggende fietspaden, goed wegdek weinig hellingen, veel voorrang enz.).

Het laagst scoren ‘verkeersveiligheid’ en ‘onbezorgdheid’ (gevaar voor fietsdiefstal enz.).

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Figuur 4: Fietsgebruik onder Dordtenaren per bestemming over 2013, 2019 en 2022

FIETSEN IN DORDRECHT

13

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

2.2 Fietsnetwerk Fietsnetwerk kaart Met het vaststellen van de Fietsnota “Dordt Fietst verder” in 2014 is er een fietsnetwerk vastgesteld. Hierin zijn belangrijke utilitaire snel- en hoofdfietsroutes voor de fietser aangeduid. Inmiddels zijn er verschillende nieuwe fietsroutes toegevoegd en zijn er nieuwe woongebieden gerealiseerd. Gezien deze ontwikkelingen is het wenselijk om het netwerk te updaten. Daarnaast vinden we dat de kwaliteitsambities voor het netwerk moeten passen bij onze ambities voor het fietsgebruik in Dordrecht. Vooruitlopend op een nieuw mobiliteitsprogramma wordt met dit uitvoeringsprogramma een nieuw fietsnetwerk gepresenteerd. De belangrijkste verschillen met het eerder vastgestelde fietsnetwerk worden hieronder toegelicht. Er wordt binnen het nieuwe netwerk onderscheid gemaakt tussen drie niveaus. • Het pluskwaliteitsnet betreft de belangrijkste en meest gebruikte fietsroutes binnen Dordrecht en de snelfietsroutes die het eiland verbinden met de regio. Elke wijk is door middel van het pluskwaliteitsnet verbonden met het centrum, het centraal station en de rest van de regio. Op dit pluskwaliteitsnet worden hoge intensiteiten fietsverkeer verzameld. Daarom geven we dit niveau binnen het netwerk extra prioriteit en stellen we hoge eisen wat betreft directheid, comfort en snelheid. Bijv.

hoogwaardige fietsvoorzieningen zoals vrijliggende fietspaden en zoveel mogelijk ongelijkvloerse kruisingen en voorrang ten opzichte van ander verkeer. Het betekent niet dat de routes binnen dit netwerk deze kwaliteit al bezitten. Het betekent wel dat we erop inzetten om op deze routes pluskwaliteit te behalen waar dat mogelijk is. • Het kwaliteitsnet legt de verbinding binnen de wijken en moet ervoor zorgen dat fietsers zo direct mogelijk het pluskwaliteitsnet bereiken. De eisen die we stellen zijn passend bij de intensiteit op de routes. • Het basisnet betreft de overige fietsroutes binnen Dordrecht. Hier zetten we in op (verkeers)veiligheid en comfort.

Wat deze drie kwaliteitsniveaus betekenen in de uitwerking op straat is te vinden in Bijlage D.

1 2

Plus kwaliteitsnet

Extra prioriteit en hoge kwaliteitseisen op directheid, comfort en snelheid

3 4

Kwaliteitsnet

Basisnet

Prioriteit en goede kwaliteit

Voldoende kwaliteit Verkeersveilig en comfortabel

Figuur 5: Kwaliteitsniveaus en bijbehorende kenmerken op het Dordtse fietsnetwerk. De

5 6 7 8

kenmerken van het (plus)kwaliteitsnet komen boven op de kenmerken van het basisnet.

9

FIETSEN IN DORDRECHT

14

2.2.2 Kwaliteitseisen fietsnetwerk Met het vaststellen van de Fietsnota “Dordt Fietst verder” in 2014 heeft de gemeente Dordrecht bepaalde kwaliteitseisen aan het fietsnetwerk gesteld. Voor dit nieuwe uitvoeringsprogramma zijn de kwaliteitseisen geüpdatet en aangescherpt. Deze zullen ook worden opgenomen in ons nieuwe mobiliteitsprogramma 2040. Het uitgangspunt bij de kwaliteitseisen zijn de vijf hoofdeisen voor fietsvriendelijke infrastructuur. Deze vijf hoofdeisen zijn: 1. Samenhang: De fietsinfrastructuur vormt een samenhangend geheel en sluit aan op alle herkomsten en bestemmingen van fietsers. 2. Directheid: De fietsinfrastructuur biedt de fietser steeds een zo direct mogelijke route (omrijden blijft tot het minimum beperkt) en wachttijden worden beperkt. 3. Aantrekkelijkheid: De fietsinfrastructuur is zodanig vormgegeven en in de omgeving ingepast dat fietsen aantrekkelijk is. 4. Veiligheid: De fietsinfrastructuur waarborgt de verkeersveiligheid en de gezondheid (minimale blootstelling aan schadelijke stoffen) van fietsers en overige weggebruikers. 5. Comfort: De fietsinfrastructuur zorgt ervoor dat fietsers zo min mogelijk hinder (trillingen, extra inspanningen door hoogteverschillen, overlast van overig verkeer) en oponthoud (stoppen) ervaren. De nieuwe kwaliteitseisen zijn te vinden in Bijlage D. Pluskwaliteitsnet

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

1 2 3 4 5 6 7

Ontbrekende schakels Kwaliteitsnet

8

Ontbrekende schakels Basisnet

9

Treinstation Waterbushalte / veer

Figuur 6: Geactualiseerd

Centra

fietsnetwerk Dordrecht

Winkelgebieden FIETSEN IN DORDRECHT

15

2.2.3 Beoordeling en aanbevelingen kwaliteit fietsnetwerk In 2022 heeft DTV Consultants op basis van eerder genoemde kwaliteitseisen het Dordtse fietsnetwerk beoordeeld en aanbevelingen gedaan voor verbeteringen. De volledige resultaten van dit onderzoek zijn te vinden in de rapportage “Onderzoek kwaliteit fietsroutes Dordrecht”. Een deel van de rapportage is te vinden in Bijlage E. Figuur 7: Totaalbeoordeling van de geïnventariseerde fietsroutes7 geeft een totaalbeoordeling van de fietsroutes op wegvakniveau. Opvallend is dat slechts een klein gedeelte van het netwerk goed of zeer goed scoort. De belangrijkste verklaring hiervoor is dat grote delen van het netwerk niet beschikken over hoogwaardige fietsvoorzieningen zoals vrijliggende fietspaden of fietsstraten. Type fietsvoorzieningen Het type fietsvoorziening bepaalt in grote mate de veiligheid, het comfort en de aantrekkelijkheid van een fietsroute. Het type fietsvoorziening telt daarom het zwaarst mee in de beoordeling. Vrijliggende fietspaden hebben hierbij de voorkeur, maar ook fietsstraten (mits goed toegepast) scoren goed. Een tracédeel met een fietsstrook op een 50km-weg of waar een fietsvoorziening niet aanwezig is, kan nooit een voldoende scoren.

Het huidige netwerk bestaat voor 122,3 km uit vrijliggende tweerichtingsfietspaden, voor 24,1 km uit vrijliggende eenrichtingsfietspaden, voor 57,0 km uit fietsstroken, voor 8,9 km uit aanliggende eenrichtingsfietspaden, voor 0,6 km uit aanliggende tweerichtingsfietspaden, voor 4,6 km uit fietsstraten en op 43,1 km van het netwerk zijn geen fietsvoorzieningen aanwezig.

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Figuur 7: Totaalbeoordeling van de geïnventariseerde fietsroutes

FIETSEN IN DORDRECHT

16

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

Er is aanbevolen om te onderzoeken of het mogelijk is om het aantal vrijliggende fietspaden uit te breiden, bij voorkeur op routeniveau (in plaats van verspreid over de stad kleine stukjes realiseren). Op trajecten waar fietsvoorzieningen niet realiseerbaar zijn en fietsstraten geen reële oplossing bieden, worden brede fietsstroken (minimaal 2,0 meter breed) aanbevolen. Het is daarbij wenselijk de maximumsnelheid van het autoverkeer op dergelijke trajecten terug te brengen naar 30 km/h.

Overige eisen Andere meegenomen beoordelingscriteria zijn: markering, verhardingsrand, obstakels, verharding (kwaliteit, kleur en type), verlichting, parkeren, uitritten, hellingen, trappen, wachttijd bij verkeerslichten, voorrangskruispunten, bromfietsen en gladheidsbestrijding. Voor een aantal van deze thema’s is aanbevolen om de benodigde kwaliteitsverbeteringen stadsbreed op te pakken. Deze maatregelen komen aan de orde in Hoofdstuk 5.

Breedte en verhardingsranden Na het type fietsvoorziening, heeft de breedte van de fietsvoorziening de meeste invloed op hoe de fietser zijn route ervaart. De breedte van het fietspad of de fietsstrook heeft invloed op de veiligheid, het comfort en de aantrekkelijkheid van de fietsroute. In de regel geldt dat hoe breder de fietsvoorziening is, hoe beter deze door de fietser wordt gewaardeerd en hoe veiliger deze is. In Dordrecht is een groot deel van de fietsvoorzieningen niet breed genoeg (zie Bijlage E). Het is daarom zaak om fietsvoorzieningen die (veel) te smal zijn, zo snel mogelijk te verbreden. Op locaties waar dat (ruimtelijk) echt niet inpasbaar is, is het extra van belang dat de verhardingsrand en de berm dan vergevingsgezind worden uitgevoerd. Op te smalle fietsvoorzieningen is de kans om uit te moeten wijken voor een andere gebruiker, en daarbij in de berm terecht te komen, immers groter dan op fietsvoorzieningen die wel breed genoeg zijn.

In zijn totaliteit laat de beoordeling zien dat er nog veel werk aan de winkel is om het netwerk te laten voldoen aan de opgestelde kwaliteitseisen. Tegelijkertijd blijkt dat we met gerichte investeringen veel winst kunnen boeken.

1 2 3 4 5 6

Kwaliteit verharding De kwaliteit van de verharding heeft in belangrijke mate invloed op het comfort dat de fietser ervaart, maar ook op de verkeersveiligheid. Als de kwaliteit van de verharding te wensen overlaat, kan dit immers leiden tot valpartijen. In de huidige situatie scoort een aanzienlijk deel van het snel- en hoofdfietsnetwerk niet voldoende op de kwaliteit van de verharding (zie Bijlage E). Hierbij is gebruik gemaakt van de geldende CROW-richtlijnen. Aanbevolen wordt om ervoor te zorgen dat de kwaliteit van de verharding op het fietsnetwerk snel overal minimaal voldoende scoort en daarbij prioriteit te geven aan de slechtst scorende tracédelen.

7 8 9

FIETSEN IN DORDRECHT

17

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

3

1 2 3 4 5

Maatregelen fietsinfrastructuur

6 7

3.1 Uitgangspunten 3.2 Voorgestelde infrastructurele fietsprojecten 3.3 Reserveprojecten fietsimpuls 3.4 Budget en planning

8 9

MA ATREGELEN FIETSINFRASTRUCTUUR

18

Overzicht maatregelen fietsinfrastructuur Maatregelen die in het kader van dit uitvoeringsprogramma worden voorgesteld. Zie 3.2 1

K J

L

Projectvoorstel 2026 Fietspaden S.M. Hugo van Gijnweg

9

3 7

Projectvoorstel 2024-2025 Fietspad Amstelwijck – station Zuid

8

A

8

4

6 10

Projectvoorstel 2024-2025 Fietspaden en deels fietsstraat Vrieseweg & Reeweg Oost

C

1

9

H 4

5

6

Gepland 2024 - 2026 Onderhoud Toulonselaan & Krommedijk – verbeteren fietsvoorzieningen

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

1

12

F 3

D

5

7

11 2

Maatregelen die al uitgevoerd worden of gepland staan. Zie bijlage G

Projectvoorstel 2025 Fietsstraat Twintighoevenweg

Gepland 2024 Fietsstraat Waldeck Pyrmontweg

I

G

2 3 4 5

Fietsstraat Patersweg

B

Gepland 2024 - 2025 Fietsstraat Kromhout & Cornelis de Wittstraat

Gepland 2024 - 2027 Herinrichtingen i.h.k.v. VSP Spuiboulevard

10 Gepland 2023

2

E

Gepland/uitvoering 2023 Herinrichting Krispijnseweg met vrijliggende fietspaden en brede fietsstroken

Reserveprojecten Zie 3.3 A

Dubbeldamseweg Zuid (incl. rotonde)

B

Galileïlaan (3 weggedeeltes)

C

Haaswijkweg Oost en -West

D

Noordendijk

E

Doorsteek Wieldrechtseweg – Mijlweg

F

Jan Vethkade

G

Rijksstraatweg (Willemsdorp)

H

Zuidendijk (Laan der VN – Smitsweg)

I

Smitsweg

J

Vest

K

Noorderstraat

L

Elfhuizen – Raamstraat

11 Gepland/uitvoering 2023

6

Dordtse Mijl

12 Gepland/uitgevoerd

2022 - 2023 Fietsstraat Reeweg Oost & Halmaheiraplein

7 8 9

MA ATREGELEN FIETSINFRASTRUCTUUR

19

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

In het vorige hoofdstuk zijn de knelpunten op het Dordtse fietsnetwerk besproken. In de periode 2023-2026 willen we hiermee aan de slag gaan om de verkeersveiligheid, het comfort en de aantrekkelijkheid van het fietsnetwerk verder op orde te brengen en ontbrekende schakels te realiseren. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat we zoveel mogelijk inzetten op het (af)maken van hoogwaardige fietsroutes vanuit de wijken richting de binnenstad en station. Dit zijn veelal de drukste fietsroutes in Dordrecht. We proberen daarbij zoveel mogelijk werk-met-werk te maken met wegonderhoud en gebiedsontwikkelingen.

Samen met de Fietsersbond en input van inwoners (d.m.v. enquêtes) hebben we een inventarisatie gemaakt van mogelijke maatregelen. In paragraaf 3.1 bespreken welke welke uitgangspunten we hebben gehanteerd bij het samenstellen van het maatregelenpakket voor 2023-2026. In de paragrafen 3.2 en 3.3 presenteren we de maatregelen. Deze zijn onder te verdelen in de volgende categorieën: • Voorgestelde infrastructurele fietsprojecten (zie 3.2) • Reserveprojecten (zie 3.3) Alle maatregelen zijn weergegeven in de overzichtskaart op de vorige pagina.

3.1 Uitgangspunten Met het nemen van infrastructurele maatregelen voor de fiets dragen we bij aan de volgende beleidsdoelen: • Fietsnetwerk: reistijden verminderen en fietstevredenheid over comfort en snelheid laten toenemen. • Verkeersveiligheid: verkeersonveilige knelpunten aanpakken en tevredenheid over verkeersveiligheid laten toenemen. • Fiets als schakel in de vervoersketen: aantrekkelijker maken van de combinatie fiets+trein en fiets+waterbus. • Fiets bij stedelijke ontwikkelingen: knelpunten oplossen en nieuwe gebiedsontwikkelingen niet laten leiden tot nieuwe knelpunten voor fietsers. • Duurzaamheid en promotie van de fiets: modal split voor de fiets laten stijgen. Het is niet realistisch om in de periode 2023-2026 aan de slag te gaan met alle knelpunten en mogelijke projecten die bijdragen aan deze doelstellingen. Bij het samenstellen van het maatregelenpakket voor 2023-2026 hebben we de volgende drie uitgangspunten gehanteerd: 1

Inzet op (af)maken van hoogwaardige fietsradialen tussen centrum en wijken. Binnen het fietsnetwerk zijn een aantal radialen vanuit het centrum en station Dordrecht richting de wijken en v.v. te herkennen (zie Figuur 8). Dit zijn de lange lijnen in de stad die de verbinding leggen naar de wijken. Een deel van deze fietsradialen heeft ook een functie binnen het regionale fietsnetwerk. We willen dat men over deze radialen snel, comfortabel en veilig door kan fietsen. Met eerdere maatregelen vanuit fietsuitvoeringsprogramma’s, onderhoudsprojecten en gebiedsontwikkelingen is er al een aanzet gemaakt voor deze hoogwaardige fietsassen. Voorbeelden zijn de herinrichting van de Oranjelaan en Patersweg en aanleg van de Prins Clausbrug. Binnenkort starten we met de herinrichting van de Krispijnseweg. Deze assen willen we verder afmaken tot in de wijken (zie Figuur 9). Dat houdt in dat we er prioriteit

MA ATREGELEN FIETSINFRASTRUCTUUR

1 2 3 4 5 6 7 8 9

20

na 2 0 2

na

2 02

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

6

6

na 2026

1 na 2 0 2

6

2 3 4 5

Figuur 8: Fietsradialen binnen het Dordtse fietsnetwerk en de 1e en 2e centrumring

Figuur 9: Logica/samenhang projectkeuzes met radialen en andere projecten

6

2

aan geven om knelpunten op deze routes op te lossen en ontbrekende schakels te realiseren. Geschatte kosten/baten verhouding: aanpakken van knelpunten op veelgebruikte routes. We willen dat zoveel mogelijk fietsers in Dordrecht voordeel hebben bij de maatregelen en dat de maatregelen zoveel mogelijk maatschappelijke winst opleveren voor alle Dordtenaren. We geven daarom prioriteit aan maatregelen op de meest gebruikte fietsroutes. Soms hebben we daarvan afgeweken. Dit heeft te maken met uitgangspunt 3.

3

Samenhang met (onderhouds)projecten en lange termijn planning. Om kostenefficiënt aan de slag te gaan sluiten we zoveel mogelijk aan bij de meerjaren onderhoudsplanning (MOP) en stedelijke ontwikkelingen. Dit geeft een zekere urgentie voor het meekoppelen van bepaalde maatregelen, bijvoorbeeld de S.M. Hugo van Gijnweg en de fietsroute naar Amstelwijck. Inzet op een aantal fietsassen stellen we uit omdat we na 2026 meer meekoppelkansen zien. Dit zijn onder andere de as richting en door Dubbeldam, de as over Stadswerven en de Mijlweg-Rijksstraatweg.

MA ATREGELEN FIETSINFRASTRUCTUUR

7 8 9

21

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

3.2 Voorgestelde infrastructurele fietsprojecten In deze paragraaf bespreken we de infrastructurele maatregelen die vanuit dit uitvoeringsprogramma worden voorgesteld. Op de kaart op de vorige pagina is weergegeven hoe deze maatregelen samenhangen met de fietsradialen en andere projecten.

1 2

De processen om richting uitvoering van de voorgestelde maatregelen te komen, o.a. ontwerp en participatie met belanghebbenden, worden na vaststelling van dit programma opgestart. Dit betekent dat de uitvoering van de voorgestelde maatregelen kan wijzigen. Indien een project niet uitgevoerd kan worden binnen de periode 2023-2026 kan er worden besloten om een reserveproject uit te voeren. De gemeenteraad wordt hierover geïnformeerd.

3 4

3.2.1 S.M. Hugo van Gijnweg De fietsradiaal vanuit het centrum richting de zuidelijke wijken Krispijn, Zuidhoven/Crabbehof en Sterrenburg loopt via de Spuiweg, Krispijnseweg. S.M. Hugo van Gijnweg en de Galileïlaan. Binnen het Verkeersstructuurplan Spuiboulevard is de realisatie van een fietsstraat op de Spuiweg gepland (zie Bijlage G). Ook op de Krispijnsweg wordt het wegprofiel verbeterd ten gunste van de fiets. De S.M. Hugo van Gijnweg ligt in het verlengde van de genoemde wegen. Met het verbeteren van de fietsvoorzieningen op deze weg wordt de hoogwaardige fietsroute verder doorgezet richting de zuidelijke wijken. De S.M. Hugo van Gijnweg is een drukke autoverbinding richting het centrum, Laan der VN, N3 en A16. Op dit moment zijn er twee rijbanen beschikbaar voor gemotoriseerd verkeer (max. 50 km/h). Voor fietsers zijn er slechts (smalle) fietsstroken op de rijbaan aanwezig. Daarbij liggen er parkeerplaatsen direct langs het fietspad wat zorgt voor onveilige situaties. De weg staat op de planning om aangepakt te worden voor groot onderhoud in 2026. Vanuit dit uitvoeringsprogramma willen we deze kans benutten om verbeterde fietsvoorzieningen aan te leggen. Dit vraagt om een extra bijdrage

5 Huidige situatie S.M. Hugo van Gijnweg

bovenop de standaard onderhoudsbudgetten nodig, omdat voor deze maatregel het volledige wegprofiel aangepast moet worden. We stellen voor om tussen de Talmaweg en Laan der VN vrijliggende eenrichtingsfietspaden aan te leggen en hiermee de fietsroute vanaf de Krispijnsweg verder door te zetten. Daarbij worden de kruispunten aangepast. Dit zorgt ervoor dat de verkeersveiligheid en het comfort voor de fietser sterk toeneemt. Tevens wordt de weg meer herkenbaar als hoogwaardige fietsroute richting het centrum. Bij de reserveprojecten worden maatregelen op de Galileïlaan, in het verlengde van de S.M. Hugo van Gijnweg, besproken. Met de aanleg van deze ontbrekende fietsvoorzieningen kan de gehele fietsas van centrum tot aan Sterrenburg op het gewenste kwaliteitsniveau worden gebracht.

MA ATREGELEN FIETSINFRASTRUCTUUR

6 7 8 9

22

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

3.2.2 Fietspad Amstelwijck – Station Zuid Een fietsverbinding aan de oostzijde van de N3, parallel aan het spoor, is al lange tijd een grote wens (Fietsnota 2014). Deze ontbrekende schakel binnen het fietsnetwerk is om diverse redenen een belangrijke toevoeging en cruciaal om nu aan te leggen. Allereerst is deze fietsverbinding van belang binnen het regionale netwerk. Met deze verbinding verbetert de directheid voor fietsende forenzen en scholieren uit de Hoekse Waard en Brabant richting Leerpark, de Dordtse stations en het centrum van Dordrecht. Ook biedt het een snellere fietsverbinding voor de wijken Crabbehof, Wielwijk en Dordtse Hout richting het centrum en is de verbinding relevant in het kader van de spoorzone ambities. Het fietspad is met name van grote waarde voor de woningbouwontwikkeling Amstelwijck. Het is belangrijk dat nieuwe bewoners meteen gebruik kunnen maken van deze aantrekkelijke fietsverbindingen. Met een verbeterde fietsroute richting de stations is de verwachting dat de betreffende stations beter gebruikt gaat worden. Bijkomend is dat het fietspad aan de oostzijde van de N3 erg druk kan zijn tijdens de spits. Met deze route kan dit fietspad deels ontlast worden. Ook zal deze nieuwe route veiliger ingericht kunnen worden. Daarnaast wordt de betrouwbaarheid van het netwerk vergroot.

De ambitie is om de route verder af te maken richting toekomstig station Leerpark. Hiervoor is een fietsbrug noodzakelijk over het viaduct bij station Zuid. Bij de upgrade van station Zuid door ProRail is hier voor zover mogelijk rekening mee gehouden. Uit onderzoek is echter wel gebleken dat een dergelijke fietsbrug moeilijk ingepast kan worden vanwege ondergrondse infra en ruimtegebrek. Deze route sluit goed aan op de fietsradiaal over de S.M. van Gijnweg en Krispijnsweg richting het centrum (zie 3.2.1) en biedt daarmee Amstelwijck een goede fietsverbinding met het centrum.

1 2 Huidige situatie Vrieseweg

Huidige situatie Oranjepark - Vrieseweg

3

3.2.3 Vrieseweg & Reeweg Oost Eén van de belangrijke fietsradialen tussen centrum en wijken loopt via de Vrieseweg en de Reeweg Oost. Deze radiaal verbindt de wijken Het Reeland, Dubbeldam en Stadspolders met het centrum en vormt een belangrijke aanfietsroute naar de binnenstad. Vrieseweg De Vrieseweg is een 30km-weg zonder fietsvoorzieningen. Op het gedeelte tussen Oranjepark en de Singel heeft de Vrieseweg nog het oude brede 50kmprofiel. Dit is in het project 30km-schil niet versmald, wat wel nodig is om de veiligheid te verbeteren. Een verkeersveiligere weginrichting is ook een wens vanuit de basisschool gelegen aan dit weggedeelte. Voorgesteld wordt om op de Vrieseweg een fietsstraatprofiel te realiseren. Op de weg is al deels een maximum snelheid van 30 km/h ingesteld en de verhouding fiets-/autoverkeer is passend bij een fietsstraat. Met een fietsstraatprofiel krijgt de fiets meer positie ten opzichte van het autoverkeer en wordt de route herkenbaarder, veiliger en comfortabeler. Het groot onderhoud aan de Vrieseweg en de wegen rondom de Vrieseweg bieden aanleiding om (in ieder geval voor het deel tussen Singel en Krommedijk) de voorgestelde maatregel mee te koppelen. Deze maatregel biedt tevens mogelijkheden om meer groen te realiseren tussen de Singel en Krommedijk.

MA ATREGELEN FIETSINFRASTRUCTUUR

4 5 6 7 8 9

23

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

Reeweg Oost De Reeweg Oost is een gebiedsontsluitingsweg (50km/h) met smalle fietsstroken. Dit levert verkeersonveilige situaties op en maakt deze belangrijke fietsas niet tot een aantrekkelijke route.

1

Voorgesteld wordt om de fietsroute voorzien van een verbeterde inrichting. Het profiel waaraan gedacht wordt is vergelijkbaar met het profiel dat op de Krispijnseweg wordt gerealiseerd: verbrede (vrijliggende) fietsstroken (2,0m) aan beide zijden van de weg met een schuwstrook tussen de weg en het fietspad. Aansluitend wordt ook de rotonde op de Reeweg Oost aangepast. Door meer afstand te creëren tussen het fietsverkeer en het gemotoriseerd verkeer wordt de verkeersveiligheid vergroot wat zorgt voor meer comfort bij de fietsers. Het versmallen van de ruimte voor auto’s zorgt ervoor dat de snelheid omlaag gaat. Dit komt eveneens de veiligheid ten goede en zorgt tevens voor een beperking van geluidshinder op de gevels.

2 3 4

Huidige situatie Reeweg Oost

5

Voorgesteld wordt om de weg nu aan te pakken, omdat werk met werk gemaakt kan worden met het onderhoudsproject dat het Sumatraplein en Vrieseweg raakt. De rotonde bij het Halmaheiraplein is tevens dringend aan onderhoud toe. Bovendien wordt door de herinrichting van de Bankastraat meer autoen vrachtverkeer naar de Reeweg Oost geleid. Met de beoogde herinrichting voorkomen we dat dit leidt tot een slechtere situatie voor de fietsers en bewoners van de straat. Het Halmaheiraplein, liggend op deze fietsradiaal, is recent al ingericht als fietsstraat. In het kader van onderhoud wordt het deel op de Reeweg Oost parallel aan de Provinciale weg ook verbeterd. Met de voorgestelde maatregel kan deze fietsas verder afgemaakt worden richting het centrum. In de reserveprojecten wordt voorgesteld om deze hoogwaardige fietsroute ook richting Stadspolders en Dubbeldam af te maken met een fietsstraatprofiel, zie 3.3.2.

6 7 8 9

Mogelijk wegprofiel voor Reeweg Oost (voorbeeld heringerichte Krispijnseweg)

MA ATREGELEN FIETSINFRASTRUCTUUR

24

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

3.2.4 Twintighoevenweg De Twintighoevenweg is een veelgebruikte fietsroute vanaf de Dordwijklaan richting het centrum en noordelijk deel van de stad. Dit blijkt ook uit databronnen. Vanwege de grote aantallen fietsers en de logica binnen het netwerk wordt de weg daarom opgenomen in het kwaliteitsnet.

1

Op deze weg zijn nu geen fietsvoorzieningen aanwezig. De route is zeer geschikt voor het aanleggen van een fietsstraat vanwege de lage auto intensiteit en de vele fietsers. Het voorstel is om deze fietsstraat in 2024-2025 aan te leggen. De route wordt daarmee herkenbaarder, veiliger en comfortabeler voor fietsers. We vinden dit belangrijk, omdat we op korte termijn geen kansen zien om de fietsas vanuit het centrum via de fietstunnel Transvaalstraat en Dubbeldamseweg op kwaliteit te brengen. De Twintighoevenweg is een goed alternatief voor deze route i.c.m. met de voorgestelde maatregelen op de Reeweg Oost en Vrieseweg. We willen de route ook als zodanig herkenbaar maken zodat fietsers deze route gebruiken en knelpunten omzeilen.

2 3 4 5 6

Huidige situatie Twintighoevenweg

7 8 9

MA ATREGELEN FIETSINFRASTRUCTUUR

25

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

1 2 3 4 Huidige situatie Kromhout

Huidige situatie Waldeck Pyrmontweg

3.2.5 Kromhout & Cornelis de Wittstraat

3.2.6 Waldeck Pyrmontweg

Het Kromhout en de Cornelis de Wittstraat vormen een veelgebruikte fietsroute langs en door het centrum van Dordrecht. Deze route verbindt de ontwikkelgebieden op de Staart en Stadwerven via de nieuwe Prins Clausbrug met het gebied Spuiboulevard. Ook vormt het de route tussen de waterbushalte Merwekade, de Noordflank en station Dordrecht.

Met het herinrichten van de Patersweg bestaat de behoefte om in het verlengde hiervan ook de Waldeck Pyrmontweg (tussen de fietsradialen Krispijnseweg en Nassauweg) als fietsstraat in te richten. Deze verbinding is als pluskwaliteitsnet aangeduid.

Op het Kromhout en de Cornelis de Wittstraat ontbreken momenteel fietsvoorzieningen. Het comfort voor de fietser is laag, mede door de klinkerverharding. In 2024 en 2025 is er groot onderhoud aan de weg gepland. Deze kans willen we benutten om een duidelijke, herkenbare en comfortabele fietsroute te creëren. Dit willen we doen door het aanbrengen van een rode loper (fietsstraat) tussen de Vrieseweg en de Noordendijk. De fiets krijgt hierdoor meer positie en de route wordt veiliger, aantrekkelijker en sneller. Hiermee wordt de fietsroute tevens klaargemaakt voor de toekomstige gebruikers van de ontwikkelgebieden. Mocht er voor asfalt worden gekozen kan dit tevens zorgen voor vermindering van geluid voor bewoners.

5

In 2023-2024 wordt er onderhoud uitgevoerd aan o.a. de trottoir en parkeervakken op de Waldeck Pyrmontweg vanuit het meerjaren onderhouds programma (MOP). We zien dit als een kans om de fietsstraat op de Patersweg door te zetten en de fietsradiaal af te maken. De situatie is complex door de beperkte ruimte, parkeerplaatsen en aanwezige boomwortels. Met een aanvullende bijdrage bovenop het onderhoudsbudget wordt het mogelijk de gewenste fietsstraat te realiseren.

6 7 8 9

MA ATREGELEN FIETSINFRASTRUCTUUR

26

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

3.3 Reserveprojecten fietsimpuls Hierna worden een aantal reserveprojecten besproken. Dit zijn projecten die uitgevoerd kunnen worden met de extra bestedingsruimte die ontstaat door het ontvangen van (provinciale) subsidie of wanneer binnen het proces richting uitvoering van eerder genoemde maatregelen blijkt dat het toch niet mogelijk is om de maatregel in de periode 2023-2026 uit te voeren. Dit kan bijvoorbeeld te maken hebben met complexiteit van de ondergrond of werkzaamheden in de omgeving. In het uitvoeringsprogramma 2020-2022 waren vergevingsgezinde bermen langs het fietspad langs de N3 opgenomen als een reserveproject. Voor deze maatregel zien wij op dit moment geen meekoppelkansen meer. Deze maatregel komt te vervallen.

3.3.1 Dubbeldamseweg Zuid (incl. rotonde Eemsteynstraat) De Dubbeldamseweg is één van de fietsradialen vanuit o.a. het Leerpark en Dubbeldam richting het station en het centrum. Op dit moment ontbreken er fietsvoorzieningen en is de weginrichting onduidelijk en onveilig. De inrichting van de weg is uitnodigend voor autoverkeer om er harder te rijden dan de maximum snelheid van 30 km/h. De rotonde Eemsteynstraat-Dubbeldamseweg Zuid is dusdanig vormgegeven dat automobilisten de rotonde als een dubbelstrooksrotonde gebruiken, terwijl de rotonde bedoeld is als een enkelstrooksrotonde. Het ‘verkeerd gebruik’ van deze rotonde levert voor fietsers gevaarlijke situaties op. In 2019/2020 zijn er aanpassingen gedaan aan het middeneiland van de rotonde om dit te verhelpen. Deze maatregel blijkt niet toereikend te zijn geweest. We stellen daarom voor om op de plaats van de rotonde een voorrangsplein te realiseren. Op de Dubbeldamseweg Zuid tussen de Eemsteynstraat (rotonde) en de Twintighoevenweg willen we graag een rode loper voor de fiets aanbrengen. Met deze maatregelen wordt de positie van de fiets t.o.v. het autoverkeer sterk verbeterd en neemt de verkeersveiligheid voor fietsers toe. Tevens biedt de maatregel mogelijkheden om extra groen te creëren.

Met de geplande onderhoudsprojecten na 2026 zie we kansen om de fietsas tussen Dubbeldam en het centrum in zijn geheel uit te werken. Daarom is deze maatregel op dit moment opgenomen als reservemaatregel.

1

3.3.2 Galileïlaan Met het eerder omschreven voorstel voor de S.M. van Gijnweg wordt de hoogwaardige fietsradiaal vanuit het centrum en station Dordrecht richting de wijk Sterrenburg verder uitgewerkt. De Galileïlaan vormt het meest zuidelijke deel van deze fietsradiaal. Op de Galileïlaan bevinden zich nog een aantal punten waar goede en veilige fietsvoorzieningen ontbreken. Dit vormt een probleem in combinatie met een drukke ontsluitingsroute voor autoverkeer (max. 50 km/h). De voorgestelde maatregelen bieden een kans om deze laatste ontbrekende schakels te realiseren en de verkeersveiligheid en het comfort voor de fietser te vergroten. Tussen het Lunenburgplein en de Grafelijkheidsweg zijn fietsers nu aangewezen op fietsstroken op de rijbaan. Voor dit deel van de Galileïlaan stellen we voor om vrijliggende eenrichtingfietspaden te aan te leggen. Tussen de Eulerlaan en de Blaauweg ligt nu een fietsstrook en een vrijliggend eenrichtingfietspad aan één zijde van de weg. We stellen voor om hier aan de oostzijde een vrijliggend tweerichtingfietspad te realiseren. Hiermee kunnen fietsers vanaf het fietspad op de binnenkort heringerichte Eulerlaan aan dezelfde kant van de weg blijven en worden gevaarlijke oversteekbewegingen van twee kanten bij de rotonde voorkomen. Daarbij zorgt het ervoor dat fietsverkeer ontvlochten wordt van het autoverkeer en de verkeersveiligheid toeneemt.

Tussen de Planetenlaan en Kapteynweg liggen nu vrijliggende eenrichting fietspaden. De herinrichting van de Planetenlaan (onderhoudsproject) vraagt erom dat verkeer in twee richtingen over dit fietspad kan. Er wordt verwacht dat anders (meer) mensen tegen het verkeer in gaan fietsen. We stellen daarom voor om het fietspad te verbreden naar een vrijliggend tweerichtingfietspad. Het fietspad sluit hiermee aan op het tweerichting fietspad bij station Zuid. De fietsoversteek bij de verkeerslichten Planetenlaan wordt met deze maatregel ook aangepakt.

MA ATREGELEN FIETSINFRASTRUCTUUR

2 3 4 5 6 7 8 9

27

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

3.3.3 Haaswijkweg Oost en Haaswijkweg West De Haaswijkweg vormt het meest oostelijke deel van de fietsradiaal vanuit het centrum en station Dordrecht richting de wijken Stadspolders en Dubbeldam. Op deze route op het pluskwaliteitsnet zijn nu geen fietsvoorzieningen aanwezig. Het voorstel is om hier een fietsstraat te maken door het aanleggen van een rode loper (fietsstraat van 3,5m breed) tussen de Dubbelsteynlaan Oost en de Noordhoevelaan. De fietser krijgt hierdoor meer positie t.o.v. het autoverkeer (30 km/h, deels eenrichtingsverkeer). Hierdoor verbeterd de verkeersveiligheid en het comfort voor de fietsers. Ook wordt met een fietsstraatprofiel de herkenbaarheid van de hoogwaardige fietsroute richting het centrum vergroot. Het is mogelijk dat mensen hierdoor sneller geneigd zijn te kiezen voor de fiets als vervoersmiddel. Dat draagt positief bij aan de mobiliteitstransitie in Dordrecht.

3.3.4 Noordendijk (nabij kruispunt Oranjelaan) De Noordendijk vormt een belangrijke fietsroute tussen de binnenstad en de wijk Stadspolders. Het overgrote deel van deze route is van voldoende kwaliteitsniveau en voorzien van vrijliggende fietspaden. Het enige gedeelte op de fietsroute waar geen goede fietsvoorzieningen aanwezig zijn, is op de Noordendijk nabij het kruispunt met de Oranjelaan (oostzijde). Dit weggedeelte is voorzien van een smalle fietsstrook en een smal fietspad. We zouden hier graag de fietsvoorzieningen verbreden en de tweerichtingsstructuur doorzetten. Vanwege de beperkte fysieke mogelijkheden en de aanwezigheid van een trafostation is het erg kostbaar deze situatie in te passen (minimaal 800.000 euro). Als reservemaatregel willen we bekijken of we met kleine aanpassingen de bestaande eenrichting fietsstructuur kunnen verbeteren.

Tussen de Wieldrechtseweg (hooggelegen) en het kruispunt Rijksstraatweg/ Mijlweg/Simon de Danserweg (laaggelegen) willen we deze ontbrekende schakel voor de fiets realiseren (in de huidige situatie zijn er wel trappen voor voetgangers aanwezig). Fietsers kunnen hierdoor sneller doorfietsen en het comfort wordt hiermee vergroot. Ook wordt de doorgaande fietsroute beter herkenbaar. Dit voorstel willen we meenemen in de in aanpak van het Havenbedrijf voor de Wieldrechtseweg.

1 2

3.3.6 Jan Vethkade Aan de oostzijde op de Jan Vethkade ligt nu deels een smalle fietsstrook op de rijbaan. De maximum snelheid van het autoverkeer 50 km/h. Auto’s op de weg ontwijken de aangelegde drempels door over de fietsstrook te rijden. We stellen voor de fietsstrook op de Jan Vethkade tussen de Frans Lebretlaan en de Zuidendijk te verbreden en de drempels fietsvriendelijker te maken. Hierdoor neemt het comfort en de veiligheid voor de fietser toe. Het profiel op de Viottakade wordt hiermee doorgezet.

3 4 5

3.3.7 Rijksstraatweg (Willemsdorp)

3.3.5 Doorsteek Wieldrechtseweg-Mijlweg

De Rijksstraatweg is voor forenzen en scholieren uit Brabant, bezoekers en bewoners uit Willemsdorp en recreatieve fietsers een belangrijke fietsroute. In Willemsdorp kom het autoverkeer samen met het fietsverkeer. Daardoor ontstaan er gevaarlijke situaties op de Rijksstraatweg ter hoogte een bocht nabij Willemsdorp. Ondanks dat Willemsdorp officieel een 30km-gebied is rijden er auto’s met hoge snelheid rechtdoor het fietspad op. Er zijn al eerder kleine aanpassingen gedaan, deze waren echter ontoereikend om het probleem te verhelpen.

De Wieldrechtseweg en de Mijlweg vormen belangrijke fietsverbindingen voor forenzen en scholieren uit de Hoekse Waard en werknemers van de havengebieden. Beide wegen liggen op het (plus)kwaliteitsnet voor de fiets. Op dit punt verknopen deze fietsverbindingen echter niet vanwege het hoogteverschil, maar lopen ze langs elkaar heen. Hierdoor moeten fietsers omrijden. Tevens ontbreken fietsvoorzieningen op deze omrijroutes.

Met deze maatregel vergroten we de verkeersveiligheid voor fietsers door de logica op het kruispunt en herkenbaarheid van de verkeerssituatie te verbeteren. De dijk, het geluidsscherm en de masten beperken de oplossingsruimte. Op de locatie liggen nu haakse parkeerplaatsen. In het voorstel zullen deze verdwijnen of verplaatst moeten worden. Dit is nog niet met belanghebbenden afgestemd.

MA ATREGELEN FIETSINFRASTRUCTUUR

6 7 8 9

28

UITVOERINGSPROGRAMMA FIETS 2023-2026 GEMEENTE DORDRECHT

3.3.8 Zuidendijk (Laan der VN – Smitsweg)

3.3.10 Vest

De Zuidendijk is een veel gekozen fietsroute vanuit Wielwijk en Dordtse Hout richting het centrum en station Dordrecht. Deze fietsverbinding is geclassificeerd als kwaliteitsnet. Fietsvoorzieningen zijn op deze dijk echter niet aanwezig. De maximum snelheid voor het autoverkeer is 30 km/h. Vanuit bewoners zijn er klachten over de snelheid en hoeveelheid autoverkeer.

De Vest blijft een belangrijke aanfietsroute naar het centrum. We zien geen kansen om hier op korte termijn een fietsstraat te realiseren zoals we voorstelde in het uitvoeringsprogramma Fiets 2020-2022. Wel willen we de Vest op een aantal punten optimaliseren voor fietsers. Bijvoorbeeld de kruisingen en plekken waar de fietser te weinig positie heeft ten opzichte van de auto.

De hoeveelheid fietsverkeer t.o.v. het aantal auto’s is vrij hoog. We stellen daarom voor om een fietsstraat te realiseren op de Zuidendijk. Tussen de Troelstraweg en de Smitsweg wordt een rode loper aangebracht (fietsstraat zonder markering en rabatstroken). Visueel wordt de rijloper voor auto’s versmald. Hierdoor zal ook de snelheid van het autoverkeer afnemen. De maatregel zorgt voor een herkenbaardere, comfortabelere en veiligere fietsroute.

3.3.11 Noorderstraat

De maatregel sluit goed aan bij ontwikkelingen op de oude schoollocatie van het Kompas (continue fietsroute tot Karel Doormanweg). De fietsroute wordt hierdoor meer herkenbaar.

3.3.9 Smitsweg De afgelopen jaren is in het zuiden van Dordrecht de woonwijk Wilgenwende gerealiseerd. De wijk met zo’n 600 woningen is nu gereed. Fietsinfrastructuur om de woonwijk te bereiken is echter niet aanwezig. De Smitsweg is de enige ontsluitingsroute voor de wijk. Tussen de Kilweg en de wijk Wilgenwende (komgrens) willen we een rode loper voor de fiets (3,5m) aanbrengen. Deze fietsstraat dwingt meer positie voor de fiets af bij het autoverkeer waardoor de verkeersveiligheid en het comfort voor fietsers toenemen. Ook vergroot deze maatregel de herkenbaarheid van de fietsroute. Naast de bewoners van Wilgenwende hebben ook de bezoekers van de sportvelden en recreatieve fietsers profijt van deze maatregel.

1 2

De Noorderstraat ligt in het verlengde van de nieuwe Prins Clausbrug op de route vanaf Stadswerven/de Staart richting het centrum. Op dit moment is er nog geen herkenbare doorgaande fietsroute vanaf de Prins Clausbrug richting het centrum. Er ontbreken fietsvoorzieningen die horen bij een doorfietsroute en de fietsintensiteit op de route. Gezien de kostbare investeringen in de nieuwe fietsbrug en de, op korte termijn geplande verbeteringen, aan het Noorderhoofd lijkt het logisch deze ‘missing link’ op de hoogwaardige route richting het centrum en het centraal station verder af te maken.