Tussenevaluatie Projecten Investeringsplan Sociaal Domein definitief 25-10-2021.pdf

Tussenevaluatie projecten Investeringsplan Sociaal Domein oktober 2021

1

INHOUDSHOUDSOPGAVE SAMENVATTING PROJECTEN ………………………………………..

Blz 3

BASIS OP ORDE …………………………………………………………..

Blz 6

OVERGANG JEUGDWET-WMO …………………………………………………………

blz 6

ONAFHANKELIJKE CLIËNTONDERSTEUNING …………………………………

blz 9

TASKFORCE JEUGD …………………………………………………………………………

blz 12

VERBINDING ONDERWIJS-JEUGDHULP ………………………………………….

blz 14

VERBETEREN VAN DE TOEGANG ……………………………………

Blz 17

DOORONTWIKKELING SOCIAAL WIJKTEAM ………………………………….

blz 17

VERBINDING MET MEDISCHE VERWIJZERS ………………………………….

blz 20

ZORGVERNIEUWING ……………………………………………………

Blz 22

KORTE EN INTENSIEVE ONDERSTEUNING BESCHIKKINGSVRIJ ….

blz 22

PILOT WELZIJN OP RECEPT …………………………………………………………….

blz 22

PILOT WERKEN AAN MIJN TOEKOMST …………………………………………..

blz 24

PILOT FLITS …………………………………………………………………………………….

blz 27

PILOT VERVANGENDE MANTELZORG AAN HUIS ……………………………

blz 29

AANPAK AANDACHTHUISHOUDENS ……………………………………………….

blz 30

VERSTERKING PEDAGOGISCHE BASIS ………………………………………….

Blz 33

PILOT JUNIOR LIFE SKILLS OP SCHOOL ………………………………………..

blz 33

JONGERENWERK OP SCHOOL …………………………………………………………

blz 35

BESTRIJDING EENZAAMHEID EN SOCIAAL ISOLEMENT ……………….

blz 37

RE-INTEGRATIE OFFICIER ………………………………………………………………

blz 38

FINANCIEEL OVERZICHT …………………………………………………………………

blz 40

2

SAMENVATTING PROJECTEN OPGAVE ZORGZAME STAD Project

Inhoud

OVERGANG JEUGDWET-WMO

Uitvoering plan van aanpak 'overgang Jeugdwet naar Wmo'

ONAFHANKELIJKE CLIËNTONDERSTEUNING

De onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) helpt inwoners bij het verduidelijken van hun vraag en het vinden van de weg naar passende zorg en/of ondersteuning.

In het 4e kwartaal 2021 wordt de visie op OCO aangescherpt en een afwegingskader en communicatieplan opgesteld. Dit geeft meer richting aan de uitvoering: wat is de rol, afbakening en positionering van OCO en hoe het zich verhoudt tot andere vormen van clientondersteuning. De aantallen bleven in 2020 achter door de corona-omstandigheden, maar lijken in 2021 toe te nemen door het opbouwen en verdiepen van de samenwerking.

Rijksmiddelen

TASKFORCE JEUGD

Door de inzet van de taskforce jeugd wil het college op enkele hardnekkige vraagstukken duiding van landelijke experts. Verbeteren van de samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg en jeugdhulp.

De taskforce Jeugd heeft op 30 oktober en 10 december 2019 haar bevindingen besproken met de commissie Sociale Leefomgeving. Hiermee is dit traject afgerond (RIS-dossier: 2483725).

€ 30.000

Integraal Loket en impuls aan de samenwerking In het laatste kwartaal 2019 zijn er 11 en in 2020 14 aanmeldingen voor een integraal (ondersteunings)plan of advies/consultatie opgepakt door het Integrale Loket. De aantallen lijken achter te blijven door de coronaomstandigheden.

€ 170.000

VERBINDING ONDERWIJSJEUGDHULP

Belangrijkste resultaat Er zijn 7 maatwerkplannen (toekomstplannen) opgesteld, samen met organisaties residentiële jeugdhulp. Er zijn 124 jongeren in begeleiding (geweest) volgens de ketenaanpak JOR (peildatum: 21 september 2021).

Kosten € 262.500

Jeugdhulp op school Volumes (ondersteuningsbehoefte) zijn per school in beeld gebracht en kunnen nu gevolgd worden in de tijd. DOORONTWIKKELING SOCIAAL WIJKTEAM

1. Het realiseren van een scherpere taakafbakening in de opdracht aan het Sociaal Wijkteam en een slagvaardige organisatievorm. 2. Het realiseren van een integrale toegang Jeugd-Wmo.

Een scherpere taakafbakening en een slagvaardige organisatievorm In plaats van 5 organisaties, bestaat het SWT nu nog uit 2 organisaties: Stichting De Sociale Basis en Stichting Jeugdteams. Er wordt gewerkt met één helder omschreven integrale klantroute, gekoppeld aan KPI's.

€ 707.000

Het realiseren van een integrale toegang Jeugd-Wmo In maart 2022 is de evaluatie van AEPB klaar naar de werkwijze integrale vraagverheldering (Jeugd èn Wmo).

3

Project

Inhoud

Belangrijkste resultaat

Kosten

VERBINDING MET MEDISCHE VERWIJZERS

Het bieden van sneller, passender en betaalbaarder zorg door middel van het verbeteren van de samenwerking met huisartsen.

Start inzet van POh Jeugd met 48 uur met opschaling naar max. 96 uur. Inzet gezondere leefstijl trajecten in samenwerking met buurtsportcoaches voor 96 deelnemer.

€ 460.000

PILOT SOCIAAL RECEPT

Sociaal recept is gericht op vergroting van het aantal verwijzingen van huisartsen en andere professionals in de eerstelijns gezondheidszorg naar het sociaal domein. Hierdoor worden mensen sneller geholpen en worden kosten bespaard. Het project is gericht op preventie en vroegsignalering om intensievere zorg later te voorkomen.

Op dit moment wordt de database van de preventiecalculator (een monitor van de besparingen) gevuld met casussen. We verwachten begin 2022 een eerste inzicht te kunnen bieden in de gerealiseerde kostenbesparingen. Een voorbeeld van een kostenbesparing is dat als de huisarts snel verwijst wanneer een patiënt geldzorgen heeft, er een goede kans is dat problematische schulden kunnen worden voorkomen. Als dat lukt, dan levert dat een maatschappelijke kostenbesparing op van ruim 100.000 euro voor 1 huishouden.

€ 550.000

PILOT WERKEN AAN MIJN TOEKOMST

Het doel van het project is dat 8 Dordtse jongeren vraaggestuurd en waardegedreven aan het werk gaan.

Het project zit in de startfase. Gemeente, onderwijs, zorg en het bedrijfsleven werken intensief samen om de maatschappelijke waarde hiervan te vergroten en de kosten te verlagen.

€143.000

PILOT FLITS

Voorkomen van geïndiceerde zorg, komen tot samenhangende zorg en verlagen van de administratieve druk . Hiermee komt er directe tijd beschikbaar voor cliënten.

Onderzoekcentrum Dordrecht (OCD) monitort de volgende onderzoeksvragen: 1. Wat zijn de ‘best and worst practices’ van FLITS en wat zit achter het succes of falen van deze voorbeelden?

€ 1.100.000

PILOT VERVANGENDE MANTELZORG AAN HUIS

De mantelzorger preventief ondersteunen (om overbelasting te voorkomen)

In 4 casussen is toestemminggegeven om meer dan 48 uur in te zetten om daarmee de periode te kunnen overbruggen naar de inzet van een Wmomaatwerkvoorziening of opname in een verpleegtehuis.

AANPAK AANDACHTHUISHOUDENS

Gezinnen met complexe problematiek passender, sneller én betaalbaarder te helpen. Waar professionals vastlopen door regelgeving, gebrek aan

Welk verschil maakt FLITS voor haar stakeholders op het gebied van geïndiceerde jeugdhulp? a. Zorginhoudelijk b. Financieel c. Transformatie De tevredenheid zal middels interviews met zowel cliënten als medewerkers van de wijkteams en Flits gemeten worden. 2.





Er is een hoge tevredenheid bij gezinnen en professionals, 90% is (zeer) tevreden. In een jaar tijd (2020) heeft de gemeente 73 gezinnen geholpen.

€ 100.000

€ 500.000

4

Project

Inhoud passend aanbod of gebrek aan regie bieden we, waar nodig met mandaat, maatwerkoplossingen. Vervolgens is het doel om vanuit de casuïstiek systeemknelpunten structureel op te lossen.

Belangrijkste resultaat





Kosten

In 19 gevallen was een doorbraak nodig en is deze gerealiseerd. Een eerste indicatie dat de kosten per casus lijken te dalen van gemiddeld € 23.000 naar €16.000 (op basis van 6 casussen). Er zijn 7 signalen afgegeven van terugkerende knelpunten, rode draden waar meerdere casussen vastlopen. Hierboven zijn voorbeelden genoemd (briefadres en Eerste Hulp bij Onderdak).

PILOT JUNIOR LIFE SKILLS OP SCHOOL

Met de pilot wordt ingezet op de cognitieve en emotionele ontwikkeling van kinderen, door middel van preventieve, positieve en sportieve aandacht.

Door sluiting van de scholen tijdens de coronacrisis heeft de pilot pas net een doorstart gemaakt en zijn er nog geen resultaten zichtbaar.

€ 40.000

JONGERENWERK OP SCHOOL

Door de aanwezigheid van jongerenwerk op ongeveer 55 scholen in Dordrecht zijn jongeren vroegtijdig in beeld en is het mogelijk om tijdig te signaleren of er ondersteuning nodig is.

Om het besparingspotentieel van jongerenwerk op school te kunnen berekenen gebruiken we naast de monitoringsgegevens van jongerenwerk, ook gegevens nodig rondom eerstelijns zorg (noodzakelijk) en gegevens rondom jeugdhulp op schoolniveau (wenselijk). We zetten dit plan nu op.

€ 700.000

BESTRIJDING EENZAAMHEID EN SOCIAAL ISOLEMENT

projecten die voortvloeien uit het beleidskader "omzien naar elkaar" dat in april 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld.

Het project zit in de inventarisatiefase: Onderzoek per wijk naar de rol van de wijkcentra en voorstel voor het beheer, betrokkenen in de wijk zijn geïnterviewd.  de rol van de wijkcentra in de verschillende wijken en voorstel voor beheer.

€ 200.000

RE-INTEGRATIE OFFICIER

Recidive terugdringen van daders van High Impact Crimes (HIC) om geweldsmisdrijven te verminderen en de (gevoelens van) veiligheid te vergroten. Daarnaast het signaleren en agenderen van verbeteringen in de aanpak (basisvoorwaarden) en keten- en netwerksamenwerking bij de re-integratie van exgedetineerden.

De RIO heeft tussen maart 2019 en juni 2021 44 kandidaten begeleid die binnen de doelgroep van de pilot (HIC daders, 18-27 jaar, complexe problematiek). Daarnaast heeft de RIO contact met circa 80 andere daders, geeft hij adviezen of verwijst door bij minder complexe casussen. Het gaat om ISD-ers en BIJmeldingen of kandidaten die ouder zijn dan 27 jaar.

€ 37.500 (cofinanciering)

5

BASIS OP ORDE

OVERGANG JEUGDWET-WMO 

Wat houdt het project in? We weten dat een flink deel van de jongeren dat ondersteuning ontvangt vanuit de Jeugdwet, na hun 18e verjaardag niet of niet adequaat ondersteund worden. Daarom is het plan van aanpak 'overgang Jeugdwet naar Wmo' opgesteld. Eind oktober 2020 is dit door de raad vastgesteld. Dit plan van aanpak is gebaseerd op een evaluatie door Tien organisatieadvies. Uit de evaluatie van Tien organisatieadvies komen drie centrale knelpunten naar voren: 1. Beleidsmatige, organisatorische en financiële verkokering van regie en ondersteuning bij de overgang 2. Onvoldoende oog voor de impact van de overgang op het sociaal netwerk 3. Tekort aan aanbod van passende woonruimte en woonvormen. Voor het oplossen van deze knelpunten is gekozen voor twee richtingen met verschillende actielijnen. De eerste is een doorgaande ondersteuningslijn en de tweede passende huisvesting (onderdeel van actieprogramma dak- en thuisloze jongeren en Beschermd Wonen en Mo/agenda HKG). De resultaten van het plan van aanpak 'overgang Jeugdwet naar Wmo' worden beknopt beschreven. Uiterlijk mei 2022 zal de gemeenteraad meer informatie ontvangen over concrete resultaten en stand van zaken.





Het doel: Met het plan van aanpak streven we structurele veranderingen na, zowel in werkwijze als aanbod. Jongeren worden in de overgang van de Jeugdwet naar de Wmo snel en passend geholpen (8 weken voorafgaand aan de werkelijke overgang is duidelijk welke aanbieder wat gaat doen op de datum van overgang). De overgebleven knelpunten in deze overgang zijn gedefinieerd en opgelost en er vallen minder jongeren na deze overgang tussen wal en schip

Looptijd project: Verschilt per deelproject, zie onder.



Partners: SDD, OCD, SWT, zorgaanbieders, jongerenwerk, SJT, IPW, ministerie VWS, gemeente Groningen.



Financiën: € 100.000 per jaar. Totaal € 262.500.

Actuele stand van zaken Overkoepelend In januari 2021 is een projectleider 18-/18+ aangesteld. Op 17 maart is een (digitale) bestuurlijke aftrap geweest. Doel van de bijeenkomst was informeren van en inzet vragen aan de organisaties.

1.Doorgaande ondersteuningslijn a) Ontwikkeling toekomstplan voor jongeren van 16 tot 27 jaar (Q4 2021- Q4 2022) Momenteel wordt, samen met residentiële jeugdzorg, gewerkt aan maatwerkplannen voor jeugdigen. Dit gebeurt op basis van de doorbraakmethodiek van IPW (zie Aanpak aandachtshuishoudens, verderop in dit document). De ervaringen die we hiermee hebben opgedaan, nemen we mee in het vervolg. Dit geldt ook voor de ervaringen met de inzet van

6

doorbraakregisseurs bij de Sociaal Wijkteams, die zich ook richten op de problematiek 18-/18+. Het vervolg richt zich op een toekomstplan voor en door jongeren (maximaal 30). Daarnaast worden de ervaringen meegenomen in de actielijn 'verbetering samenwerking op uitvoerend en beleidsniveau' (zie onder c). Het afgelopen jaar is nagegaan, maar vooral ervaren hoe Sociaal Wijkteam en organisaties in de jeugdzorg omgaan met het toekomstplan. Alle organisaties beschikken over formats en werkinstructies. Dit is echter niet altijd opgesteld vanuit het perspectief van de jeugdige en de snijvlakken Jeugdwet-Wmo komen niet altijd tijdig in beeld. Ondanks de verantwoordelijkheid die elke organisatie voelt voor de ontwikkeling en vervolgstappen van de jeugdige, komt het integraal kijken niet vanzelf van de grond. Wij willen dan ook graag meer dwingend of richtinggevend gaan werken met het toekomstplan. Dit kan, door het werken met een toekomstplan onderdeel te maken van de verordening jeugdhulp. Deze verordening wordt later dit jaar door de gemeenteraad besproken.

b) Doorontwikkeling ketenaanpak Jongeren op de Rit (Q2 2020 – Q3 2021) Eind 2020 tot begin 2021 is de aanpak Jongeren op de Rit met de samenwerkingspartners geëvalueerd en is het interne proces van het sociaal wijkteam hierop aangepast. Het verbeterde proces zorgt voor een efficiënt en effectief proces van intake, het bieden van (toeleiding naar) hulp tot het bieden van nazorg. Daarnaast zijn ook de signalerende en ondersteunende rollen van de samenwerkingspartners aangescherpt. De gemeente is verantwoordelijk voor het faciliteren van kennisdeling (casusbesprekingen en themabijeenkomsten). Dit is vanwege corona nog niet uitgevoerd, maar dit zal uiterlijk begin 2022 alsnog gebeuren.

c) Verbeteren samenwerking op uitvoerend en beleidsniveau (Q4 2020 - Q2 2021) Vanaf eind 2019 wordt ingezet op casuïstiekbespreking en maatwerk (zie ook Aanpak aandachthuishoudens). Ook hierbij wordt onder andere de doorbraakmethodiek van IPW ingezet. Er wordt een maatwerkplan opgesteld dat is gebaseerd op 3 basiselementen: denken vanuit het perspectief van de jongere, de jongere bepaalt het doel (betrokkenheid), de aanpak moet wettelijk mogelijk zijn (legitimiteit). Tot slot is het mogelijk een financiële doorrekening te maken van de huidige aanpak en de doorbraakaanpak (rendement). De maatwerkgesprekken bieden inzicht in aanbod dat wordt gemist en concrete drempels voor jongeren in de overgang van Jeugdwet naar Wmo. Het gaat hierbij onder andere om inkomen, huisvesting, wachttijden, eerder aanvragen Wmo-indicatie en eigen bijdrage. Oplossingen op genoemde punten zijn mogelijk door middel van maatwerk, bijvoorbeeld door artikelen in de wet toe te passen die een uitzondering mogelijk maken. Dit wordt nu verder uitgewerkt. De oplossing voor een verbetering in de focus op het perspectief van de jongere gaat niet alleen om een gedeeld format (zie toekomstplan onder a), maar om integrale samenwerking tussen de verschillende betrokken partijen (inhoudelijk en financieel). Deze actielijn is belangrijk in het realiseren van een meer soepele overgang.

Wel vraagt het meer tijd dan oorspronkelijk verwacht. Uiterlijk Q4 2021 is er een overzicht van alle drempels en oplossingen per leefdomein. Uiterlijk Q1 2022 is er een overzicht van de werkzaamheden die hiervoor verricht moeten worden, inclusief looptijd. Daarnaast wordt door SOJ en SJT ook gesprekken gevoerd met instellingen over 18-/18+. Eerste resultaten worden eind 2021 verwacht.

2.Passende huisvesting a) Meer en sneller beschikbare huisvesting (Q4 2020-Q1 2023) b) Meer en sneller beschikbare woonruimte voor jongeren afkomstig uit de jeugdhulp (Q4 2020-Q4 2021) De actielijn Passende Huisvesting is onderdeel van het plan van aanpak 'overgang jeugdwet naar Wmo', maar wordt uitgevoerd binnen het Actieprogramma dak- en thuisloze jongeren en Beschermd Wonen en Mo/agenda HKG. Er is hierin veel gerealiseerd wat betreft inzicht en concreet aanbod. Zie onder kopje' resultaten'. Wat de komende periode nog wel meer aandacht vraagt is een verdieping in vraag en aanbod, bijvoorbeeld door profielschetsen van cliënten en nagaan of we dan voldoen aan de behoefte. We weten nu wel of we voldoen aan de globale vraag aan bijvoorbeeld Beschermd Wonen, maar niet of dit echt passend is op de specifieke behoefte van de cliënten.

7

Zijn er al resultaten? Wat zijn de lessons learned (kwalitatief: passender, sneller, betaalbaarder)? Er is een zeer groot aantal acties uitgezet dat de overgangsproblemen 18-/18+ in de toekomst moet voorkomen. Het is nu nog te vroeg om te zeggen of deze het gewenste resultaat hebben. Op de resultaten van de aanpak zullen we nader ingaan in de raadsinformatiebrief die medio 2022 volgt. We beperken ons hier tot de belangrijkste behaalde resultaten tot nu toe.

1.Doorgaande ondersteuningslijn a) Ontwikkeling toekomstplan voor jongeren van 16 tot 27 jaar. b) Doorontwikkeling ketenaanpak Jongeren op de Rit (JOR). Het nieuwe plan van aanpak doorontwikkeling JOR is gereed en wordt uitgevoerd.

c) Verbeteren samenwerking op uitvoerend en beleidsniveau. Wmo-indicatie vanaf 17,5 jaar mogelijk

2. Passende huisvesting a) Er is eerste cijfermatig beeld van huidig tekort aan woonvormen en vormen van begeleiding. b) Jongeren in zeer urgente situaties zijn toegevoegd aan de doelgroep die voorrang krijgt volgens de huisvestingsverordening (contingentregeling Drechtsteden). Het betreft jongeren met een zorgvraag ter voorkoming van escalatie en inzet van duurdere voorzieningen.

c) Voorheen kwamen jongeren alleen in aanmerking voor een urgente aanpak (na verlaten van een instelling), als zij vóór hun instellingsperiode een zelfstandige woonruimte hadden.

d) Deze eis wordt niet meer gesteld. e) Er zijn verschillende (regionale) producten gerealiseerd voor wonen (incl. ondersteuning), onder andere Leerpark, IB4MO (specifieke vorm van individuele begeleiding), woontraining voor jongvolwassenen met een complexe ondersteuningsvraag.

Zijn er kwantitatieve resultaten (kwantitatief: passender, sneller, betaalbaarder)? Uitvoering van het plan van aanpak is minder dan een jaar geleden ingezet. Het is nog te vroeg om resultaten na te gaan op basis van kwantitatieve gegevens. Er zijn wel cijfers over deelname/bereik. Er zijn 7 maatwerkplannen (toekomstplannen) opgesteld, samen met organisaties residentiële jeugdhulp. Er zijn 124 jongeren in begeleiding (geweest) volgens de ketenaanpak JOR (peildatum: 21 september 2021).

8

ONAFHANKELIJKE CLIËNTONDERSTEUNING 

Wat houdt het project in? Elke gemeente is sinds 2015 wettelijk verplicht (Wmo) om onafhankelijke cliëntondersteuning aan te bieden. Om de ontwikkeling en versterking van cliëntondersteuning een impuls te geven, is Dordrecht sinds 2019 aangesloten bij het landelijke koploperstraject van 14 gemeenten. De belangrijkste reden hiervoor was dat we zagen dat inwoners in Dordrecht nog niet altijd hun weg vinden naar passende zorg en/of ondersteuning en omdat de cliëntondersteuning nog onvoldoende aansloot bij andere ondersteuning en begeleiding in het sociaal domein.



Het doel Het doel is om ervoor te zorgen dat de inwoner snel, passende en betaalbare ondersteuning of zorg krijgt. De onafhankelijke cliëntondersteuners helpen inwoners bij het verduidelijken van hun vraag en het vinden van de weg naar passende zorg en/of ondersteuning.



Looptijd project: 2019 tot en met 2021.



Partners MEE Plus is per 1 augustus 2019 de formele aanbieder van onafhankelijke cliëntondersteuning in Dordrecht. Daarnaast denken partijen zoals het Sociaal Wijkteam (Stichting de Sociale Basis), de Adviesraad Wmo & Jeugd Dordrecht en het Ouderplatform Zuid-Holland Zuid mee over de ontwikkeling en versterking van de onafhankelijke cliëntondersteuning.



Financiën Er zijn geen middelen uit het investeringsbudget ingezet voor onafhankelijke cliëntondersteuning. Dordrecht heeft als deelnemer aan het koplopertraject een bedrag van €340.160 aan Rijksmiddelen ontvangen, voor 2019 en 2020. Hiervan is een bedrag van € 187.218 overgeheveld van 2020 naar 2021. De subsidie aan MEE Plus voor de uitvoering van cliëntondersteuning betreft € 98.862 (in 2021).

Actuele stand van zaken Onder begeleiding van Movisie en in samenwerking met de Koepel Adviesraden Sociaal Domein en Ieder(in) zijn we in het koploperstraject met partners aan de slag gegaan met de ambitie cliëntondersteuning te verbeteren en te vernieuwen. We zien dit als een meerjarige ontwikkelopgave die wij met partijen in de stad oppakken. We zetten in op: 1. Sluitend aanbod van cliëntondersteuning 2. Vergroten van de vindbaarheid en beschikbaarheid 3. Versterken van kwaliteit en deskundigheid 4. Ontwikkelen van een ombudsfunctie (welke reeds is vormgegeven in het Advies-meldpunt Jeugd) De onafhankelijke cliëntondersteuning heeft zich binnen Dordrecht ontwikkeld: voorheen lag de focus op cliëntondersteuning voor jeugdigen (en het gezin, waarbij ook naar het leefsysteem als geheel wordt gekeken). Dat is nu levensbrede cliëntondersteuning. Levensbreed betekent in dit geval dat inwoners met vragen terecht kunnen die gaan over alle aspecten van het dagelijks leven (zoals maatschappelijke ondersteuning, inkomen en schulden, jeugdhulp, passend onderwijs etc.). Cliëntondersteuning vervult een functie bij de oriëntatie op en het zoeken en behouden van passende zorg en ondersteuning door de inwoner. We onderscheiden in Dordrecht drie elementen van cliëntondersteuning: 1.

Vraagverheldering (door goed te luisteren en de juiste vragen te stellen de situatie van de inwoner en de wens voor de toekomst in beeld brengen), 2. De wegwijsfunctie 3. De makelaars- en bemiddelingsfunctie De verschillende partijen die betrokken zijn of zelf vormen van cliëntondersteuning bieden binnen de gemeente Dordrecht, zien een aantal knelpunten en constateren de behoefte aan afbakening: de cliëntondersteuner is immers niet de enige die mensen op weg helpt. Deze taak is ook

9

onderdeel van veel andere functies binnen het sociaal domein. We hebben in Dordrecht vier elementen onderscheiden die helpen om hierin keuzes te maken: 1. Het moment in het leven van de inwoner waarop cliëntondersteuning nodig kan zijn en de taken die de cliëntondersteuner daarbij geacht wordt te vervullen; 2. De verschillende levensgebieden waarop een kundige cliëntondersteuner moet kunnen meedenken; 3. De groepen inwoners met specifieke problematieken voor wie een kundige cliëntondersteuner beschikbaar moet zijn; 4. De beschikbaarheid van andere (cliënt)ondersteuners dan de onafhankelijke cliëntondersteuners. Met partners hebben we in het 4e kwartaal 2021 de visie op onafhankelijke cliëntondersteuning aangescherpt. Daarnaast hebben we een communicatieplan opgesteld. Deze geeft helderheid over wat cliëntondersteuning is, hoe deze zich verhoudt tot onafhankelijke cliëntondersteuning, de afbakening en positionering. Dit geeft richting aan de uitvoering: voor inwoners en professionals wordt in de communicatie duidelijker hoe de ondersteuning door de onafhankelijke cliëntondersteuning en cliëntondersteuning door het Sociaal Wijkteam of andere partijen, zich tot elkaar verhouden en complementair zijn aan elkaar. De kennis en expertise die wordt ingezet op basis van de vraag van de inwoner, wordt meer vanuit het netwerk ingezet.

Met elkaar volgen we de uitvoering en voortgang, wisselen we kennis en informatie uit, delen we signalen en bespreken we concrete casuïstiek. In het 4e kwartaal is hiervoor een gezamenlijk afwegingskader opgesteld. Daarmee vergroten we de kwaliteit en de deskundigheid.

Zijn er al resultaten? Wat zijn de lessons learned (kwalitatief: passender, sneller, betaalbaarder)? De ontwikkeling van onafhankelijke cliëntondersteuning is niet vlot verlopen, mede als gevolg van de coronacrisis. Uit de gesprekken die met partijen zijn gevoerd, hebben we diverse knelpunten opgehaald. Dit had o.a. te maken met het niet helder en scherp positioneren en de (smalle) focus op onafhankelijke cliëntondersteuning voor jeugdigen. De rol en afbakening was zowel voor inwoners als professionals onduidelijk, met als gevolg ook verschillende verwachtingen en daardoor teleurstellingen. De samenwerking tussen partijen onderling stond bovendien ook nog in de kinderschoenen. Om de ontwikkeling te versnellen is in 2021 bij MEE Plus een projectleider gestart, met als doel om met input van alle partijen te komen tot een aangescherpte en gedragen visie op de onafhankelijke cliëntondersteuning, de samenwerking tussen partijen te intensiveren en op basis van de visie het communicatieplan op te stellen en uit te voeren. De visie is zoals gezegd in het 4 e kwartaal van 2021 vastgesteld. De samenwerking tussen partijen is inmiddels geïntensiveerd en het lijkt erop dat dit leidt tot een toename van het aantal aanmeldingen door inwoners bij de onafhankelijke cliëntondersteuning (zie hieronder).

Partijen geven aan dat enkelvoudige vragen en/of relatief eenvoudige problematiek goed worden opgelost. De zorgen richten zich met name op een specifieke groep kwetsbare inwoners met multiproblematiek (meervoudige, complexe vragen) en hoe je daarin beter met elkaar kunt samenwerken. Het is een meerjarig ontwikkeltraject dat blijvend aandacht nodig heeft van alle betrokken partijen.

Zijn er kwantitatieve resultaten (kwantitatief: passender, sneller, betaalbaarder)? In de periode vanaf 1 augustus 2019 tot en met 31 december 2020 hebben zich in totaal 18 inwoners aangemeld voor ondersteuning. Hiervan heeft de helft zich zelf aangemeld, de andere helft is doorverwezen, met name door het Sociaal Wijkteam. De belangrijkste reden voor aanmelding betrof de onafhankelijkheid van de cliëntondersteuning. De meeste vragen hadden betrekking op informatie & advies, vraagverheldering, casemanagement en vastgelopen cases tussen inwoner en zorgaanbieder. Gemiddeld zijn er circa 20 contacten met de inwoner en de mensen om hen heen. Het aantal aanmeldingen bleef in 2020 achter bij de verwachtingen. Belangrijkste reden hiervoor is de corona-lockdown geweest waardoor het meer tijd kostte om de relaties met samenwerkingspartners op te bouwen en te verdiepen. Ook de zoektocht naar de rol, afbakening

10

en positionering van de onafhankelijke cliëntondersteuning (zie hierboven) heeft hier effect op gehad. We zien in 2021 dat de weg naar onafhankelijke cliëntondersteuning vaker gevonden lijkt te worden. In het eerste halfjaar van 2021 hebben 20 inwoners zich aangemeld voor ondersteuning, waarvan de helft zichzelf heeft aangemeld en de rest via onder andere zorgaanbieders en het Sociaal Wijkteam. Het opbouwen en verdiepen van de samenwerkingsrelaties lijkt langzaam effect te sorteren. Redenen voor aanmeldingen zijn divers: op advies van derden, vanwege de onafhankelijkheid of vanwege eerdere (positieve) ervaringen. De meeste vragen hadden betrekking op informatie & advies, vraagverheldering, belangenbehartiging en bemiddeling. Enkele ondersteuningstrajecten lopen al langer dan een jaar; bijvoorbeeld doordat er sprake is van een zeer lange wachttijd bij het CIZ (toegang tot Wet langdurige zorg – Wlz) of omdat een inwoner zich (tijdelijk) terugtrekt uit het ondersteuningstraject en vervolgens toch weer terugkomt.

Op welke wijze is geborgd dat de incidentele investering een structureel effect heeft? Door een impuls te geven aan de verdere ontwikkeling van (de structurele) cliëntondersteuning: 1. zorgen we voor een sluitend aanbod aan cliëntondersteuning; 2. vergroten we de vindbaarheid en beschikbaarheid; 3. versterken we de kwaliteit en deskundigheid van cliëntondersteuning.

11

TASKFORCE JEUGD 

Wat houdt het project in? In 2019 is een taskforce met landelijke experts aan de slag gegaan met de volgende vragen van het college en de gemeenteraad:

a.

b. c.

d.



Het % doorverwijzing naar specialistische zorg vanuit 'de toegang’ is hoog. Zijn we te ruimhartig in de toegang? Is dit wel volgens wat we hadden bedacht? Hoe kan verbetering optreden in het proces van afschalen en opschalen van jeugdhulp? Is er te veel overhead in ons jeugdstelsel? Zo ja, (hoe) kunnen we hier een verschil maken? Hoe kan de samenwerking met (passend) onderwijs verbeteren? Lopen geldstromen naar bewoners met vragen nu logisch en zoals bedoeld? Zijn er voldoende duidelijke afspraken tussen jeugdhulp en Passend Onderwijs? Wordt er integraal gekeken naar een hulpvraag? Wat kunnen we verbeteren in de organisatie van het jeugdhulpstelsel, in het bijzonder t.a.v. driehoek gemeente, Serviceorganisatie Jeugd ZHZ en Stichting Jeugdteams ZHZ? Wie heeft welke taak, wordt die ook op die wijze uitgevoerd en gebeurt dit adequaat?

Het doel Door de inzet van de taskforce jeugd wil het college op enkele hardnekkige vraagstukken duiding van landelijke experts. Met de conclusies en aanbevelingen van de taskforce willen we de afspraken over de desbetreffende thema's optimaliseren, waarmee we bijdragen aan snellere, passendere en betaalbaardere zorg.



Looptijd project: 2019



Financiën In 2019 is 30.000 Euro geïnvesteerd in de taskforce, voor de inzet door de externe leden en hun facilitering, zoals ondersteuning.

Actuele stand van zaken De taskforce Jeugd heeft op 30 oktober en 10 december 2019 haar bevindingen besproken met de commissie Sociale Leefomgeving. Hiermee is dit traject afgerond (RIS-dossier: 2483725).

Zijn er al resultaten? Wat zijn de lessons learned (kwalitatief: passender, sneller, betaalbaarder)? De conclusies en aanbevelingen luiden, per vraag (a t/m d), als volgt: a.

Te ruimhartig in de toegang: dat blijkt niet uit de data. Het aandeel verwijzingen van Stichting Jeugdteams ZHZ naar specialistische jeugdhulphulp is in drie jaar tijd gehalveerd. Aandacht moet uitgaan naar medische verwijsroute en Gecertificeerde Instellingen (GI's). Verbeteropties zijn:  investeren in samenwerking met huisartsen en GI’s;

  

verdere rolinvulling van casus-/procesregisseur van Stichting Jeugdteams ZHZ en aanbieder bij doorverwijzing om te kunnen sturen op het resultaat van de ingezette hulp; voortbouwen op de ingezette pilots om toeleiding te versnellen. Pilots structureel evalueren; afstemming en gegevensdeling op snijvlakken van jeugdhulp met de jeugdgezondheidszorg, Passend Onderwijs en Wmo verbeteren.

b.

Dit blijkt niet uit de data m.b.t. jeugdhulpgebruik Dordrecht. Wellicht zijn op onderdelen verbeterpunten te identificeren, er is niet naar individuele aanbieders gekeken. De taskforce is niet de aangewezen partij om dit nader te onderzoeken.

c.

In de praktijk worden grote stappen voorwaarts gezet: partijen zien meerwaarde in samenwerking, zijn bewust van hun gezamenlijke opdracht en komen met samenwerkingsvoorstellen om processen beter aan elkaar te verbinden. Of de geldstromen

12

logisch en als bedoeld lopen (wordt ondersteuning uit het juiste potje betaald) is niet door de taskforce vastgesteld. Dit is niet door partijen aangekaart als knelpunt. Verbeteropties zijn:        d.

vertaling van gezamenlijke visie naar werkprocessen; nader onderzoek mandaat indicatiebevoegdheid in school i.h.k.v. integraal arrangeren; effectevaluatie van de nu gestarte werkwijze van integraal arrangeren; inrichten lokaal loket voor VO; vroegtijdig signaleren vraagt om betere samenwerking tussen consultatiebureau, kinderopvang, PO, VO en MBO; samenwerkingsverband betrekken bij de inkoop jeugdhulp; specialistische kennis naar voren halen en plek geven in integraal arrangeren.

De organisatie van het jeugdhulpstelsel kan op zich functioneel zijn, maar helpt niet. Er is verbetering gewenst in de rolneming van partijen binnen het stelsel. Dit geldt voor de invulling van het opdrachtgeverschap door de gemeente en het opdrachtnemerschap door Serviceorganisatie Jeugd ZHZ en Stichting Jeugdteams ZHZ.

Zijn er kwantitatieve resultaten (kwantitatief: passender, sneller, betaalbaarder)? N.v.t.

Op welke wijze is geborgd dat de incidentele investering een structureel effect heeft? De aanbevelingen worden geborgd in afspraken in aanstaande en lopende trajecten en overeenkomsten. Denk hierbij aan de pilot Veilig Opgroeien is Teamwerk (verbinding GI's), het traject 'optimalisering verbinding huisartsen', doorontwikkeling integraal arrangeren (ook 0-4 jaar), aanpak 18-18+, doorontwikkeling strategisch management en resultaatgericht werken binnen de regionale samenwerking (zie aanbevelingen aanjaagteam en onderzoek governance door AEF) en invulling lokale opdracht Sociaal Wijkteam.

13

VERBINDING ONDERWIJS – JEUGDHULP 

Wat houdt het project in? We ondervonden dat het regelmatig ontbrak aan samenwerking rondom en op scholen in de aanpak van onderwijskundige problematiek, gedragsproblematiek van kinderen en gezinsproblematiek. De samenwerking van de domeinen onderwijs en jeugdhulp/gezinshulp waren niet op elkaar afgestemd. Samenwerking tussen het Samenwerkingsverband, het Sociaal Wijkteam, jeugdgezondheidszorg en de kinderopvang stond nog in de kinderschoenen. Dit project bestaat uit de volgende onderdelen: a. We organiseren een Integraal Loket waar het Samenwerkingsverband en het Sociaal Wijkteam samen komen tot een integraal ondersteuningsplan in het primair onderwijs en voortgezet onderwijs. Deze plannen zijn voor kinderen op maat qua onderwijs èn zorgbehoeften. b. We geven een impuls aan de samenwerking van de doorgaande lijn op het onderwijs. Van of voor de geboorte tot ver in de schooltijd willen we met elkaar eerder signaleren en preventief te werk gaan. Partners als kinderopvang, jeugdgezondheidszorg, het Sociaal Wijkteam en het Samenwerkingsverband hebben samen met de gemeente concrete plannen uitgewerkt ter verbetering. De visie is bestuurlijk vastgesteld en onderdeel van de Dordtse Onderwijsvisie 2020-2030: de lijn Preventie & Zorg. Sinds november 2020 is de stuurgroep Preventie & Zorg gestart met bovengenoemde partijen. c.

Met de invoering van 'Jeugdhulp op school' voeren we in de regio ZHZ een verbetering door voor scholen in het Speciaal (Basis) Onderwijs (SO/SBO), Praktijkonderwijs (PRO) en Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO). De verbetering is gericht op het in samenhang vormgeven van de verschillende vormen van ondersteuning en vanuit verschillende wetten en financieringsvormen.



Het doel Verbeteren van de samenwerking en aansluiting tussen de domeinen onderwijs, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg en jeugdhulp.



Looptijd project: 2019-2030



Partners Het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Dordrecht, het Sociaal Wijkteam (De Sociale Basis/Stichting Jeugdteams), jeugdgezondheidszorg, kinderopvang. In de regio Zuid Holland Zuid: 10 gemeenten, de 6 samenwerkingsverbanden, het Jeugd Ervaringen Team (JET), Stichting Jeugdteams en de Serviceorganisatie Jeugd ZHZ.



Financiën De inzet van de jeugdprofessional in het integraal loket in het PO-VO wordt structureel bekostigd uit de lokale impuls jeugd (€ 96.388). De inzet van de jeugdprofessional in het MBO wordt voor de periode 2019-2021 deels betaald uit het sociaal investeringsbudget: € 170.000. Het overige deel (€ 65.021) wordt betaald uit middelen voortijdig schoolverlaten. Per 2022 financieren alle gemeenten in de regio ZHZ naar rato de inzet van de jeugdprofessional(s) op het MBO.

Actuele stand van zaken Integraal Loket en impuls aan de samenwerking Per 1 november 2019 is het Integrale Loket gestart voor het primair onderwijs. De start van het loket voor het voortgezet onderwijs is door corona vertraagd en is na de zomervakantie 2021 van start gegaan.

14

In opdracht van de Stuurgroep Preventie & Zorg is eind 2020 een werkgroep gestart met als onderzoeksvraag om te verkennen hoe er zo vroegtijdig en laagdrempelig mogelijk gesignaleerd kan worden, hoe de ondersteuning nog preventiever ingezet kan worden en hoe de samenwerking verstevigd kan worden tussen de geboortezorg, jeugdgezondheidszorg, kinderopvang, Sociaal Wijkteam en het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs voor de leeftijdscategorie -9 maanden tot 5 jaar. Dit in aansluiting op de werkwijze van het Integrale Loket. Hiertoe start in het schooljaar 2021-2022 de voorbereiding op het vormgeven van startgesprekken op scholen, om het integrale ondersteuningsaanbod beter af te stemmen op de populatie en behoefte op de school. Jeugdhulp op school Jeugdhulp op school is een algemene voorziening, waar geen beschikking (individuele toekenning) aan de jeugdige nodig is om de ondersteuning te kunnen bieden. Voor aanbieders van begeleiding, persoonlijke verzorging, Generalistische Basis GGZ, Specialistische GGZ en diagnostiek is het perceel Jeugdhulp op school opengesteld. Door scholen een preferente aanbieder te laten kiezen, reduceren we het aantal verschillende begeleiders op school en wordt het didactisch personeel niet meer ingezet voor jeugdhulptaken maar voor het bieden van onderwijs.

Met de preferente aanbieders zijn afspraken gemaakt over het verlenen van jeugdhulp op de groep/klas en de school waardoor de kwaliteit van de jeugdhulp wordt vergroot en er meer samenhang tussen het onderwijs en de jeugdhulp kan worden gerealiseerd. Bijvoorbeeld doordat er een gezamenlijk overleg is over leerlingen met een zorgvraag. In het 2e kwartaal van 2021 zijn 23 van de 29 scholen in de regio gestart met Jeugdhulp op school. De overige 6 scholen zijn in aan het begin van schooljaar 2021/2022 gestart. Er is voor elke school een poortwachtersduo aangesteld, een alternatieve toegang die dichterbij de scholen is georganiseerd. Het poortwachtersduo bestaat uit een medewerker van het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs en een jeugdprofessional van Stichting Jeugdteams. Hiernaast wordt er een intensieve samenwerkingsrelatie opgebouwd tussen de aanbieder, de vaste schakel (in Dordrecht de huidige jeugdprofessionals op school, vanuit het Sociaal Wijkteam) en de school waardoor de ondersteuningsstructuur van een school wordt versterkt; er is een vast jeugdhulpaanbod beschikbaar op school. Inmiddels hebben alle scholen een preferente aanbieder gekozen die past bij het type ondersteuningsvragen die er op school zijn. Samenwerkings- en uitvoeringsplannen zijn op 23 van de 29 schoollocaties gereed.

Eind 2021 evalueren we met elkaar hoe deze werkwijze uitpakt en hoeveel en welke jeugdhulp er is ingezet.

Zijn er al resultaten? Wat zijn de lessons learned (kwalitatief: passender, sneller, betaalbaarder)? Integraal Loket en impuls aan de samenwerking Sinds de start van het Integrale Loket voor het primair onderwijs in november 2019 is er ingezet op de communicatie met professionals in het onderwijs en de zorg. Al snel werd duidelijk, mede als gevolg van de coronapandemie, dat professionals actiever geïnformeerd dienden te worden over de bedoeling en de werkwijze van het loket: advies en consultatie, opstellen integraal ondersteuningsplan en/of toetsen van een integraal ondersteuningsplan. Betrokken professionals ervaren de nieuwe werkwijze als waardevol: het geeft inzicht in elkaars werkzaamheden, verduidelijking van het gebruik van vakjargon en ieders werkwijze, begrip en erkenning, snellere en betere samenwerking en afstemming. De integrale advisering over de ondersteuning zorgt er voor dat professionals in de praktijk sneller verder kunnen. Ook de eerste ervaringen van ouders/verzorger(s) zijn positief, omdat zij maar één keer hun verhaal hoeven te vertellen aan de betrokken professionals en alle betrokkenen direct aan tafel zitten. De gesprekken worden als prettig ervaren en het integrale advies kan ook direct worden ingezet in de praktijk. We willen nog zicht krijgen op de resultaten/effecten voor de kinderen/jeugdigen op de langere termijn.

Jeugdhulp op school Ook in regionaal verband wordt de meerwaarde van samenwerking door alle partijen ervaren, omdat deze een duidelijke en gezamenlijke focus heeft in het project 'Jeugdhulp op school'. De poortwachters vanuit de samenwerkingsverbanden werken actief in duo's samen en leren hierdoor

15

elkaar en elkaars werelden beter te begrijpen. Het contact wordt laagdrempeliger wat ten goede komt aan snelle en juiste ondersteuning van de jeugdigen in ZHZ. Waar voorheen voor elke hulpvraag van jeugdhulp op school een individuele beschikking aangevraagd diende te worden, zijn er nu afspraken gemaakt met een preferente aanbieder per school. Dit beperkt gesprekken: voorheen waren losse gesprekken met school, jeugdprofessional Stichting Jeugdteams en aanbieder(s). Vanaf nu is de aanbieder al aanwezig op school en kan snel handelen zodra er een hulpvraag ontstaat. Tot op heden was het niet mogelijk om de inzet van jeugdhulp op school uit de beschikbare data van de Serviceorganisatie op te halen. Dit komt doordat individuele beschikkingen en BSN niet gekoppeld zijn aan de school. Met ''Jeugdhulp op school' kunnen we wél op schoolniveau en per leerling het jeugdhulpvolume bepalen van de ondersteuningsbehoefte en we kunnen de uitgaven monitoren waar deze jeugdigen staan ingeschreven. Daarnaast kunnen we de kosten van de inzet vanuit jeugdhulp koppelen aan de middelen die vanuit de toelaatbaarheidsverklaringen (TLV, verwijzingen naar het speciaal onderwijs) in het kader van passend onderwijs beschikbaar zijn.

Dit helpt ons om de verschillende geldstromen per school inzichtelijk te maken, zodat we de middelen die beschikbaar zijn vanuit de Jeugdwet en Wet Passend Onderwijs aanvullend op elkaar kunnen laten zijn. Met het onderwijs wordt een business case opgesteld waarbij de kosten per jeugdige/leerling in kaart worden gebracht.

Zijn er kwantitatieve resultaten (kwantitatief: passender, sneller, betaalbaarder)? Integraal Loket en impuls aan de samenwerking In het laatste kwartaal 2019 zijn er 11 aanmeldingen voor een integraal (ondersteunings)plan opgepakt door het Integrale Loket. In 2020 lag het aantal aanmeldingen lager dan verwacht, door de coronapandemie. In 2020 ging het om 4 aanmeldingen voor een integraal (ondersteunings)plan en 10 situaties waarin advies en consultatie heeft plaatsgevonden. Ook in de 1 e helft 2021 lijken de aantallen achter te blijven; de corona-omstandigheden doen een groot beroep op alle betrokken in het onderwijs en de zorg.

Jeugdhulp op school Volumes (ondersteuningsbehoefte) zijn per school in beeld gebracht. De 2772 jeugdigen woonachtig in de regio ZHZ volgen onderwijs op de 23 reeds gestarte scholen; na inventarisatie bleken 532 daarvan een ondersteuningsbehoefte te hebben vanuit de Jeugdwet.

Op welke wijze is geborgd dat de incidentele investering een structureel effect heeft? Door de investering versnellen wij de totstandkoming van een (structurele) integrale werkwijze en samenwerking in de keten van onderwijs, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg en jeugdhulp in Dordrecht.

16

VERBETEREN VAN DE TOEGANG

DOORONTWIKKELING SOCIAAL WIJKTEAM 

Wat houdt het project in? Een meerjarige ontwikkelopgave van het Sociaal Wijkteam in Dordrecht waarbij we hebben gewerkt aan een scherpere taakafbakening om de doelmatigheid van het Sociaal Wijkteam te vergoten. Structuur volgt inhoud, waardoor we hebben gekeken naar hoe we ook de organisatievorm kunnen laten bijdragen aan het slagvaardiger zijn. Daarnaast kreeg één inhoudelijke lijn extra aandacht binnen de opgave Zorgzame Stad, namelijk: het werken aan een integrale toegang voor Jeugd en Wmo volgens onze 0-100 visie.



Het doel 3. Het realiseren van een scherpere taakafbakening in de opdracht aan het Sociaal Wijkteam en een slagvaardige organisatievorm. 4. Het realiseren van een integrale toegang Jeugd-Wmo.



Looptijd project: 2018 - 2023



Partners Stichting De Sociale Basis (voorheen MEE-Vivenz) is penvoerder en aanspreekpunt voor de opdracht en is met Stichting Jeugdteams ZHZ gezamenlijk verantwoordelijk voor de realisatie van de opdracht (per 2021). Enver, Careyn als partners in de oude manier van organiseren van het Sociaal Wijkteam.



Financiën Totaal bedraagt dit € 707.000 voor 2020 en 2021.

Actuele stand van zaken: Een scherpere taakafbakening en een slagvaardige organisatievorm In de afgelopen jaren hebben we stap voor stap toegewerkt richting één integrale organisatie voor het Sociaal Wijkteam met als leidraden: 1. meer aan te sluiten bij de 0-100 visie; 2. efficiënter en slagvaardiger kunnen werken; 3. minder bureaucratie. Het inhoudelijk kader van het Sociaal Wijkteam voor de periode 2021 t/m 2023 is vernieuwd in 2019 en 2020 (RIS-dossier: 2582671). Dit kader beschrijft de visie op en taken van het Sociaal Wijkteam en de bijdrage die het levert aan diverse Dordtse opgaven. Het kader stelt daarnaast randvoorwaarden aan o.a. de inhoudelijke en organisatorische doorontwikkeling van het Sociaal Wijkteam, de bedrijfsvoering en afspraken over maatschappelijke effecten en doelstellingen. Door de verschuiving van het regionale opdrachtgeverschap van de Stichting Jeugdteams ZHZ naar de gemeenten is in 2021 een aanvullend inhoudelijk kader voor jeugdteams opgesteld, dat de mogelijkheid geeft om de taken van de Stichting Jeugdteams ZHZ goed aan te laten sluiten op het inhoudelijk kader van het Sociaal Wijkteam en te komen tot een integrale subsidie. Wij evalueren gedurende deze periode (2021-2023) of deze vorm aan de wensen voldoet.

Daarnaast is er vanaf eind 2020 gewerkt aan een nieuwe set indicatoren voor verantwoording en sturingsinformatie, onder begeleiding van het Onderzoekcentrum Drechtsteden. Hierbij staat lage administratieve druk voor het Sociaal Wijkteam hoog in het vaandel. In het 3 e kwartaal 2021 is een integrale set KPI's (0-100) vastgesteld voor de basisfuncties van het Sociaal Wijkteam en monitoringsinformatie en voortgang op de belangrijkste sociale opgaven waar het Sociaal Wijkteam een bijdrage aan levert.

17

Naast het nieuwe inhoudelijke kader is er ook een nieuwe organisatievorm gerealiseerd. Waar aan het begin van de raadsperiode nog vijf partners samenwerkten in het Sociaal Wijkteam (Stichting MEE, Vivenz, Careyn, Enver, Stichting Jeugdteams), zijn dit er nu twee (Stichting De Sociale Basis en Stichting Jeugdteams). Op basis van het inhoudelijk kader en de gekozen organisatiestructuur verlenen we per 2021 een meerjarige subsidie van drie jaar aan Stichting De Sociale Basis als penvoerder, omdat we de kwaliteit van de geboden ondersteuning zien en ruimte bieden voor innovatie. Met de verschuiving van het opdrachtgeverschap van de Stichting Jeugdteams ZHZ van de Serviceorganisatie Jeugd ZHZ naar de gemeenten in 2022, ontstaat er een uitzondering op het penvoerderschap van Stichting De Sociale Basis, omdat er een eenmalige begrotingssubsidie (voor 2022) aan Stichting Jeugdteams ZHZ wordt verleend en geen meerjarige subsidie (zaaknummer 2021-0095434).

Het realiseren van een integrale toegang Jeugd-Wmo Het Sociaal Wijkteam werkt met een centrale toegang voor de Dordtse inwoners van 0-100. Enkelvoudige en/of relatief eenvoudige problematiek wordt snel opgepakt, (kort) gescreend, en/of doorverwezen naar het lokale preventieve voorveld (o.a. buurt- en jongerenwerk en informele zorg), terwijl complexe en/of multiprobleemvraagstukken intern worden doorgezet voor vraagverheldering. Sinds begin 2020 wordt in alle Sociale Wijkteams gewerkt op basis van de Integrale Klantroute (IKR). De IKR beschrijft de processtappen die de inwoner aflegt wanneer hij/zij geholpen wordt door het Sociaal Wijkteam. Deze processtappen zijn: 1. Het inloopspreekuur of Ouder-Kind Coach ( 2. Vraagverheldering 3. Ondersteuning en/of regie 4. Afsluiting Per 1 januari 2021 is een pilot gestart bij het Sociaal Wijkteam Centrum, waarbij Wmo-consulenten van de Sociale Dienst Drechtsteden (op afroep) aansluiten in de vraagverhelderingsfase in het Sociaal Wijkteam. Hiermee wordt een integrale toegang (Jeugdwet en Wmo) gerealiseerd. Door het toevoegen van Wmo-consulenten (op afroep) aan de vraagverhelderingsfase in het Sociaal Wijkteam Centrum kan, bij meervoudige gezinsproblematiek, een meer integraal besluit genomen worden over de benodigde (specialistische) ondersteuning en/of jeugdhulp en/of algemene voorzieningen in het voorveld.

Deze werkwijze zullen we, bij succes, in het 4 e kwartaal van 2021 uitrollen in alle wijkteams. Daarnaast verkennen we de mogelijkheden van de uitbreiding met expertise over de participatiewet (armoede, schulden, participatieplekken).

Zijn er al resultaten? Wat zijn de lessons learned (kwalitatief: passender, sneller, betaalbaarder)? Een scherpere taakafbakening en een slagvaardige organisatievorm De focus op de kerntaken in de opdracht aan het Sociaal Wijkteam en de bijdrage die zij levert aan de diverse opgaven, zorgt voor efficiënter en slagvaardiger kunnen werken. Dit draagt bij aan de realisatie van passende, snelle en betaalbare zorg en ondersteuning voor onze inwoners. De opdracht is smaller qua taakomschrijving en concreter qua KPI's. Opdrachtgeverschap en opdrachtnemerschap is beter georganiseerd. We voeren regelmatig het goede zakelijke gesprek over of een taak wel/niet bij het Sociaal Wijkteam hoort en of het nu moet. We prioriteren en begrenzen beter dan voorheen.

Het realiseren van een integrale toegang Jeugd-Wmo Met de ontwikkeling en implementatie van de IKR in 2018-2020 is de dienstverlening van het Sociaal Wijkteam als geheel verbeterd. In een onderzoek door RadarAdvies (2021) naar de IKR blijkt dat de IKR een positief effect heeft gehad op de wachttijden. De eenduidigheid van alle stappen in het werkproces is verbeterd, met name het eenduidig toepassen van de vraagverhelderingsfase. De taakgerichtheid is daarmee verbeterd en dat komt de samenwerking tussen professionals en de ondersteuning aan de inwoner ten goede. Daarbij creëert de IKR ook meer duidelijkheid voor de inwoner ten opzichte van de oude situatie. Wel is de eenduidigheid van het werkproces in alle teams een groeiproces wat blijvende aandacht vraagt van het (management van) het Sociaal Wijkteam en de gemeente.

18

Verder is de match tussen inwoner en hulpverlener verbeterd (inwoners zijn tevreden). Er wordt bij de vraagverheldering goed afgewogen welke professionals nodig zijn voor ondersteuning en/of regie. Echter wordt er nog onvoldoende gemonitord wat dit oplevert in termen van lengte traject/kosten. Tenslotte zijn de doorlooptijden en de professionele inzet vooralsnog niet afgenomen. We vermoeden dat dit komt door de extra vragen en grotere problematiek in de coronatijd. RadarAdvies concludeert al met al dat de IKR een positieve impuls heeft gegeven aan de doorontwikkeling van de Sociale Wijkteams.

Zijn er kwantitatieve resultaten (kwantitatief: passender, sneller, betaalbaarder)? Een scherpere taakafbakening en een slagvaardige organisatievorm In plaats van 5 organisaties, bestaat het SWT nu nog uit 2 organisaties: Stichting De Sociale Basis en Stichting Jeugdteams. Zoals aangegeven is in het 3e kwartaal 2021 een integrale set KPI's (0-100) vastgesteld voor het Sociaal Wijkteam. De eerste set KPI's die zijn opgesteld richten zich op de basisfuncties van het Sociaal Wijkteam: uitval en bereik, tevredenheid en doelrealisatie. De tweede set KPI's bevat informatie over de kwalitatieve voortgang op de sociale opgaven (zie hiervoor ook het Inhoudelijk Kader SWT 2021 t/m 2023) en monitoringsinformatie over de volgende onderwerpen: het aantal geholpen inwoners, doorlooptijden, overbruggingszorg, wachtlijst en wachttijd, gaten in het aanbod, verwijzers naar het Sociaal Wijkteam, doorverwijzingen en trends in vragen/cliëntprofielen. Het Sociaal Wijkteam operationaliseert deze indicatoren in 2021 en 2022.

Het realiseren van een integrale toegang Jeugd-Wmo In maart 2022 is de evaluatie van AEPB klaar naar de werkwijze integrale vraagverheldering (Jeugd èn Wmo).

Op welke wijze is geborgd dat de incidentele investering een structureel effect heeft? Het betreft een grote ontwikkelopgave. Toch is het gelukt om een aangescherpte opdracht te formuleren, een eenduidig proces te realiseren en samen met het Sociaal Wijkteam te komen tot goede KPI's. De organisatievorm is ook aangepast. Vanaf 2023 willen we deze opdracht gieten in een vorm van een meerjarige aanbesteding. Hierdoor kunnen we het gedane werk nòg beter borgen en met elkaar goed blijven kijken naar kwaliteit èn financiën. Tegelijkertijd zien we wèl dat de druk op het Sociaal Wijkteam toeneemt. Een deel van de coronamiddelen gaat dan ook naar het Sociaal Wijkteam om de wachtlijsten weg te werken. Het is noodzakelijk om het goede zakelijke gesprek te blijven voeren met elkaar.

19

VERBINDING MET MEDISCHE VERWIJZERS 

Wat houdt het project in

Vanuit het beleid dat is ingezet op het sociaal domein (omschreven in de lokale plannen jeugd en Wmo, het programma samen tegen armoede en het investeringsplan sociaal domein) is er een groot belang de samenwerking met huisartsen op te pakken. We ontwikkelen daarom met de huisartsen een samenhangende propositie. Gedegen informatie-uitwisseling biedt de benodigde basis voor de projecten sociaal recept (dit is een van de projecten die elders in dit document onder 'zorginnovatie' is opgenomen), leefstijlinterventies en de POH Jeugd. In deze propositie hebben we als gemeente wat te brengen (bijvoorbeeld een duidelijk loket voor alle patiëntdoorverwijzingen voor alle aangesloten huisartsen) maar ook wat te halen (bijvoorbeeld afspraken over doorverwijzing naar jeugdzorg). Dat doen we in samenwerking met de Zorggroep Drechtdokters.



Het doel

Het bieden van sneller, passender en betaalbaarder zorg door middel van het verbeteren van de samenwerking met huisartsen. Op deze manier neemt zowel de druk op de tweedelijns jeugdzorg als op de huisartsen af. Dit willen we bereiken door het verbeteren van de informatie-uitwisseling en afspraken over toeleiding naar het juiste aanbod en afspraken over nazorg (POH Jeugd).



Looptijd project

Het project is gestart medio 2020 en loopt in ieder geval tot en met 2022.



Partners

Drechtdokters, Contour de Twern



Financiën

Het maximaal budget bedraagt € 460.000

Actuele Stand van zaken POH Jeugd Bij de start van het proces (mei 2020) waren geen betrouwbare gegevens aanwezig over verwijzingen door huisartsen. De fouten in de gegevens zijn in de afgelopen periode opgelost of uit het bestand gefilterd waardoor er nu een redelijk betrouwbare database hebben voor de medische verwijzingen. Op basis van deze database is een nulmeting gemaakt om te bepalen in welke wijken de inzet van een POH Jeugd het best zou kunnen renderen. Daarnaast is in het platform dat gebruikt wordt door de huisartsen voor samenwerking met andere partijen een onderdeel gebouwd voor POH Jeugd (een Board). De geanonimiseerde gegevens uit dit board worden gebruikt als aanvulling op de cijfers van de gemeente zodat er een gedetailleerder beeld per wijk ontstaat. Ook worden de gegevens gebruikt voor spiegelinformatie naar de huisartsenpraktijken zodat we kunnen sturen op praktijken die meer verwijzen.

Afspraken over toeleiding en nazorg, inclusief POH-Jeugd bij huisartsen (POH-Jeugd) Januari 2021-juni2021: in samenwerking met Drechtdokters zijn de eisen voor de aanbieders POH jeugd vastgesteld. Er is een partij geselecteerd die de POH Jeugd levert. In september 2021 is gestart met de eerste praktijken. September 2021- september 2022: Uitvoering pilot POH Jeugd

Leefstijl Mei 2020 – januari 2021: het bouwen van een netwerk met Drechtdokters, leefstijlcoaches en GGD. Voor dit netwerk is ook een board gebouwd voor de informatie-uitwisseling. Er is een training georganiseerd voor de huisartsenpraktijken over de werking van dit board. En inmiddels zijn er meer dan 100 patiënten verwezen voor een leefstijltraject van twee jaar. Januari 2021 – heden: Er is onvoldoende zicht op de problematiek rondom leefstijl in de regio. Er is daarom met medewerking van de gemeente Dordrecht een ZOnMw subsidie aangevraagd voor een gedetailleerder regiobeeld met specifieke uitwerking voor de wijken in gemeente Dordrecht op dit gebied. Dit regiobeeld moet meer zicht geven op welke punten er beter samengewerkt kan worden om op wijkniveau de gezondheid van inwoners te verbeteren.

20

Kwalitatieve resultaten Zijn er al resultaten? Wat zijn de lessons learned (kwalitatief: passender, sneller, betaalbaarder)? De ontwikkelingen worden positief ontvangen door de huisartsenpraktijken. Door de eenvoudige wijze van doorverwijzen, de vaste contactpersonen (sociaal makelaars en wijkteam) en de extra ondersteuning (POH-Jeugd) worden de praktijken ontzorgd en de patiënten sneller geholpen. Door gebruik te maken het platform C Boards kan er op veilige wijze, geanonimiseerde manier meer informatie opgehaald worden over de behoeften in een wijk. Dit is een verrijking van de data die al verzameld wordt door GGD en gemeente. Ieder half jaar wordt deze data gerapporteerd en besproken met de huisartsen waardoor ook gezamenlijk gestuurd kan worden op de beste zorg voor de inwoners.

Zijn er kwantitatieve resultaten (kwantitatief: passender, sneller, betaalbaarder)? Denk aan aantallen trajecten, cliënten, tevredenheidpercentages POH Jeugd: De eerste POH Jeugd is in september 2021 gestart de tweede in oktober 2021. Totale inzet 48 uur. De bedoeling is dat dit opgeschaald wordt naar 60 uur. Leefstijl: In 2021 zijn 96 deelnemers gestart met een traject van 2 jaar gecombineerde leefstijlinterventie. Er staan nog een aantal mensen op de wachtlijst maar er zijn nog te weinig coaches om meer groepen te kunnen starten.

Op welke wijze is geborgd dat de incidentele investering een structureel effect heeft? Pilots elders in het land laten zien dat een investering in de POH-Jeugd leidt tot het terugdringen van de kosten op basis van medische verwijzingen. Om te borgen dat dit resultaat ook in Dordrecht wordt behaald is afgesproken dat in de praktijken waar een POH-Jeugd werkzaam is, het aantal verwijzingen met 40% daalt. Huisartsen bepalen echter niet zelf het product dat de jeugdige ontvangt na een verwijzing. Het dalen van de aantallen leidt niet automatisch tot kostendaling. Zo kunnen aanbieders duurdere producten inzetten, of vaker verlengingen aanvragen om de daling in het aantal verwijzingen te compenseren. Kostenbeheersing voor medische verwijzingen is dus ook sterk afhankelijk van de inkoop en contractmanagementafspraken in de gemeente.

21

ZORGVERNIEUWING KORTE EN INTENSIEVE ONDERSTEUNING BESCHIKKINGSVRIJ PILOT 'SOCIAAL RECEPT' N.b. dit project had eerder als titel: 'welzijn op recept'.



Wat houdt het project in?

Bij deze Dordtse variant van Welzijn op recept kan de huisarts patiënten laagdrempelig verwijzen naar een sociaal makelaar bij alle problemen van psychosociale aard, of vermoedens hiervan. Er wordt gewerkt met het verwijssysteem C-Boards. Dit is een systeem waarin de huisarts eenvoudig kan verwijzen naar de sociaal makelaar zonder dat er medische gegevens gedeeld worden. De sociaal makelaar pakt de vraag verder op en schakelt met het wijkteam indien nodig. Door gebruik te maken van het platform kunnen huisartsen met een druk op de knop de verbinding maken met de sociaal makelaar en kan de sociaal makelaar eenvoudig terugkoppelen naar de huisarts. De huisarts kan deze terugkoppeling met een druk op de knop direct opnemen in het dossier van de patiënt. De inwoner/patiënt heeft ook direct toegang tot het dossier en behoud zo dus ook de eigen regie. Na verwijzing zijn verschillende trajecten mogelijk: hulp van de sociaal makelaar, het wijkteam of beide. Dat ligt er aan wat er op dat moment nodig is. Is het voor de inwoner voldoende om te starten met (beschikkingsvrije) activiteiten en activiteiten in de wijk? Of is er (professionele) zorg of ondersteuning nodig? Het project wordt ondersteund door een actieonderzoek. In dit onderzoek wordt de kostenbesparing die de werkwijze oplevert in beeld gebracht met de preventiecalculator.

Dit is een methode om in te schatten welke besparing in de toekomst ontstaat doordat we iemand zo vroeg mogelijk helpen. Op basis van de gerealiseerde besparingen wordt de zorgverzekeraar betrokken als co-financier.

 Het doel In het tweejarig project Sociaal recept wordt gericht op vergroting van het aantal verwijzingen van huisartsen en andere professionals in de eerstelijns gezondheidszorg naar het sociaal domein. Hierdoor worden mensen sneller geholpen en worden kosten bespaard. Het project is gericht op preventie en vroegsignalering om intensievere zorg later te voorkomen.



Looptijd project: April 2021 tot april 2022 (uitloop t/m december 2021)



Partners

Buurtwerk Dordrecht, Drechtdokters, Sociaal wijkteam, Overige eerstelijns zorgverleners



Financiën

Er is subsidie verleend voor het opzetten van het project, het doen van onderzoek en de helft van de trajectkosten. In totaal gaat het om een bedrag van € 550.000.

Actuele stand van zaken In de periode april 2021 t/m heden is het project opgezet. Dat betekent dat ervoor gezorgd is dat huisartsen kunnen doorverwijzen via het verwijssysteem C-Boards. Het werkproces is met de huisartsen afgestemd. Door een aantal huisartsen wordt al actief doorverwezen. Er zijn sociaal makelaars aangenomen om met de doorverwijzingen aan de slag te gaan. De eerste casussen zijn inmiddels in behandeling. Wat opvalt is in de eerste plaats het grote aantal ouderen dat te maken heeft met eenzaamheid en gebrek aan mogelijkheden om naar buiten te gaan. Daarnaast valt op dat er regelmatig een overbelaste mantelzorger is achter de patiënt die door de huisarts wordt verwezen. Voor die mantelzorger wordt ook een traject ingezet. Naast eenzaamheidsproblematiek, zien we ook een aantal mensen die via huisarts of POH bij ons terecht