Stedelijk woonmilieu Spuiboulevard: stedenbouwkundig raamwerk en beeldkwaliteitsplan deelgebied 2 Spuiboulevard.pdf

Illustratie mogelijke korrelgrootte

Overgangszone De rooilijn is heilig! • De rooilijn is een harde grens waar niet overheen wordt gebouwd. Er is langs de Spuiweg en de hoek om naar de Spuiboulevard geen sprake van een voorzone buiten de rooilijn. • De plint zone is twee bouwlagen hoog en biedt ruimte voor nietwoonfuncties. • Op de verdieping zijn set backs, inpandige balkons of loggia’s mogelijk. Buiten de rooilijn stekende gevelelementen, zoals een balkon of erkers zijn niet toegestaan

Illustratie maximale korrelgrootte

Illustratie minimale korrelgrootte

Hoekgebouwen vormen een verbijzondering en begeleiden de openbare ruimte

bebouwingsgrens Buiten de rooilijn stekende gevelelementen, zoals balkons of erkers zijn niet toegestaan.

28m

Stapsgewijze opbouw richting een grotere schaal.

Rijke detaillering in de plintzone

Dubbele plint hoogte, transparant en uitnodigend

Subtiele interne overgangszone tussen voordeur en straat.

Set-back van de bovenste verdieping

68

69

Stedenbouwkundig Raamwerk en Beeldkwaliteitplan

Deelgebied 2 Spuiboulevard

Torens ogen rank en slank

Afmeting en proportie Een subtiele inpassing van hoogte accenten. • De torens ogen rank en slank. In de gevelexpressie wordt de verticaliteit van de toren benadrukt en is er een sterke verticale geleding. • De footprint is maximaal 20 x 24m. • De maximale bouwhoogte en locatie van de torens ligt vast in het raamwerk. • De torens zijn altijd ten minste 4 lagen hoger dan de onderbouw en dan de aangrenzende gebouwen. • In de kroon van de hoogteaccenten vindt een verjonging plaats van de toren; de toren is hier slanker dan in het middendeel. De kroon bestaat maximaal uit 2 bouwlagen.

Torens Eenheid van plint tot kroon

torens staan in de 2e linie

Torens zijn niet getordeerd ten opzichte van de onderbouw.

Oriëntatie Een orthogonale compostie • Alle torens hebben een alzijdige oriëntatie. De gevel wordt alzijdig ontworpen. • De torens zijn niet getordeerd ten opzichte van de onderbouw. • Het ontwerp van de torens houdt rekening met een optimaal klimaat op maaiveld en in de woning met betrekking tot wind, schaduw en zonorientatie. Buitenruimte Iedereen een buitenruimte • Loggia’s, erkers en balkons zijn mogelijk binnen de footprint en, wanneer die er is, de overgangszone afhankelijk van de structuur waaraan de toren gelegen is. Dit mag niet ten koste gaan van de slanke uitstraling van de toren. Eenheid Samenhang tussen de verschillende hoogteaccenten onderling. • De torens vormen onderling een samenhangend ensemble.

Een orthogonaal, gelaagd ensemble.

Ranke torens.

Een set-back zorgt voor gelaagdheid en een aangenaam klimaat op maaiveld.

Leesbare plint van 2 lagen.

Gebruik van erkers balkons en/of loggia’s.

Torens hebben een passende beeindiging in de kroon.

Lager gelegen daken hebben een kwalitatieve invulling.

70

Stedenbouwkundig Raamwerk en Beeldkwaliteitplan

71

Deelgebied 2 Spuiboulevard

Tussenstraten Autoluwe woonkwaliteit

Overgangsgebied tussen Geldelozepad en Spuiboulevard

Korrelgrootte en bouwhoogte Informeel en divers • De korrelgrootte van een individueel pand is minimaal 5,2 en maximaal 30m breed. Aan elkaar grenzende panden hebben steeds een andere pandbreedte. Individuele grond gebonden woningen vormen hierop een uitzondering. • De bouwhoogte varieert tussen de 4 en 6 bouwlagen. De hoogteaccenten vormen hierop een uitzondering, zoals gegeven in het raamwerk. • In aansluiting op het daklandschap van de bebouwing in de 19e eeuwse schil wordt een hoge diversiteit in kap- en dakvormen beoogd. Overgangszone Ogen op straat en betrekken van de openbare ruimte bij de woning middels de overgangszone tussen woning en openbare ruimte. De openbare ruimte wordt ontworpen als onderdeel van en in aansluiting op de herinrichting van de spuiboulevard. • Balkons en erkers zijn binnen de overgangszone mogelijk vanaf 2 bouwlagen boven het maaiveld. Deze kunnen niet meer dan 1,5m uitsteken over de openbare ruimte. • De invulling van de overgangszone draagt bij aan ambities met betrekking tot het 4e leidmotief.

Verschillende dakvormen schouder aan schouder

Een terugliggende bovenste verdieping voor verblijfsruimte.

Delftse stoep voor de woning activeert de openbare ruimte.

Set-backs en balkons zorgen voor ogen op de straat.

Afwisseling in bouwhoogte en dakvorm

Mogelijke plek voor cpo of po

Gebruik van groene gevels draagt bij aan het behalen van klimaatambities.

Een groene invulling van de voorzone kan bijdragen aan klimaat en biodiversiteit ambities.

72

Stedenbouwkundig Raamwerk en Beeldkwaliteitplan

73

Deelgebied 2 Spuiboulevard

Hoven & Hofzijden Bomen in volle grond Groene oase in de binnenstad

Crowpoint hof op een halfverdiepte parkeergarage

Publieke route door het hof

Karakteristieken Eigentijdse Dordtse hoven. • De landschappelijke invulling van de hoven kent een opdeling in zones: een openbaar toegankelijke route met een openbare verblijfsfunctie en een deel private buitenruimte bij de individuele woning. Ten behoeve van veiligheid is het mogelijk dat de hoven ‘s avonds kunnen worden afgesloten. • Het Crownpointhof is kleiner dan de andere hoven en kan hierop een uitzondering vormen. • De hoofdentrees van de gebouwen bieden direct toegang tot het hof. • De hoven bieden voldoende speelaanleiding en plekken om samen te komen. • Groene gevels en natuurlijke materialen dragen bij aan een meer informele uitstraling aan het hof. Waar mogelijk wordt begroeiing op een duurzame manier geintegreerd in de gevel.

De private zone bij de woning is maximaal 10 m diep.

Overgangszone tussen de openbare, gezamenlijke en private buitenruimte. • De private zone bij de woning is maximaal 10m diep. • De overgangszone van de private buitenruimte naar het collectieve of openbare deel van het hof kan een hoogteverschil overbruggen tussen collectief hof en privaat terras. Dit hoogteverschil wordt mee ontworpen door architect en landschapsarchitect. Opbouw Elke woning heeft vrij zicht op de binnentuin. • Er is vrij zicht vanaf elke verdieping op het collectieve hof. • Setbacks en balkons zijn gewenst. De gevels langs de hoven van de woongebouwen hebben een informelere (of lossere) uitstraling dan langs de openbare ruimte. Erfafscheidingen Een collectieve keuze. • Privacy wordt gewaarborgd door strategische invulling van de tuin met beplanting of door subtiele hoogte verschillen. Er blijft steeds vrij zicht mogelijk op de openbare delen van de hoven. • Het openbare hof wordt gescheiden van de private sfeer door middel van natuurlijke scheiding, zoals een haag of een hoogteverschil. • Ontwerpvoorstellen worden gedaan in dienst van een samenhangend beeld per hof. • Bergingen zijn geen onderdeel van de invulling van de hoven. Deze worden altijd inpandig ingepast en worden bij voorkeur geclusterd per ontwikkeleenheid of hof. Het hof biedt ruimte voor ontmoeting

Er blijft steeds vrij zicht mogelijk op de openbare delen van de hoven.

Harde erfafscheidingen zijn niet toegestaan. Er blijft steeds vrij zicht op de collectieve tuin.

Hofentrees zijn royaal, goed herkenbaar en worden zorgvuldig vormgegeven

Bergingen zijn geen onderdeel van de invulling van de hoven.

Speelvoorzieningen in het groen

Natuurlijk vormgegeven hoogteverschil

Subtiele overgang van privaat naar publiek zonder hoge erfafscheidingen

Informele en natuurlijke uitstraling langs het hof.

Een inpandige en goed toegankelijke fietsenstalling per ontwikkeleenheid.

74

Stedenbouwkundig Raamwerk en Beeldkwaliteitplan

75

Deelgebied 2 Spuiboulevard

Spuihaven garage groene gevel aan het hof

Karakteristieken Spuihavengarage vormt een uitzondering op de beeldkwaliteitzones. • De Spuihavengarage is gedeeltelijke zichtbaar in verschillende beeldkwaliteitzones; Geldelozepad, Tussenstraten en Hoven, maar wordt alzijdig ontworpen. De gevelexpressie is bescheiden en ondergeschikt aan de algehele beeldkwaliteit van de zone waarin de garage tot uiting komt. • De gevels hebben een hoge beeldkwaliteit. Ze zijn zorgvuldig gedetaileerd en uitgevoerd. • Het interieur van de garage staat in dienst van de routing, oriëntatie en veiligheidsbeleving in het gebouw, voor voetganger en automobilist.

dak met uitzicht op Dordt!

Entrees Uitnodigend en sociaal veilig • De voetgangersentrees zijn goed zichtbaar vanaf de openbare ruimte en uitnodigend en sociaal veilig gedurende 24uur. • De entrees voor voetgangers hebben overmaat, zijn minimaal 4m breed en hoger dan 1 verdiepingshoogte.

entree gericht op de binnenstad

Overgangszone • Naar het grote hof heeft de garage een overgangszone als onderdeel van de gevel. • Deze wordt vormgegeven door een actieve gevel, met een geveltrap als ontsluiting van de garage. De trap is comfortabel en nodigt uit tot bewegen. De trap maximaal 2,5 meter breed. Opbouw • De gevel oogt als 1 geheel en heeft geen duidelijke scheiding van plint-middendeel-kroon zoals de woongebouwen dat wel hebben. De plint kan worden verbijzonderd door rijke detaillering die bijdraagt aan de beleving van het hof. • Het dak wordt beschouwd als 5e gevel, deze wordt met aandacht ontworpen met zelfde of gelijkaardige materialisatie als de gevels. • Op het dak is aanvullend of tijdelijk programma denkbaar, bijvoorbeeld een kiosk met het beste uitzicht van Dordt.

Extra aandacht aan de gevel

Trap langs de gevel

Mogelijke activiteiten en begroeiing op het dak van de parkeergarage.

Kwalitatief gevelmateriaal

Kleur en materiaal • De garage is een bijzondere eye-catcher gemaakt van duurzame materialen. Er is een afwisseling in de alzijdige gevel tussen vegetatie, open delen, glas en houten lamellen. De vegetatie draagt bij aan het versterken van de biodiversiteit in de 19e eeuwse Schil. • Het interieur van de garage is licht en sociaal veilig. • Bij de materiaalkeuzes voor interieur en exterieur moet de lichthinder en geluidsbelasting naar buiten toe zoveel mogelijk worden beperkt.

Transparante en overmaat in de entree voor voetgangers

Entrees voor voetgangers hebben overmaat

De overgangszone wordt vormgegeven door een actieve gevel

De gevel oogt als 1 geheel en heeft geen duidelijke scheiding van plintmiddendeel-kroon

76

Stedenbouwkundig Raamwerk en Beeldkwaliteitplan

Deelgebied 2 Spuiboulevard

Speciale woningen Karakteristieken De bestaande context biedt kansen voor bijzondere woningtypen. Deze zijn locatiespecifiek en aangegeven in het raamwerk. Deze bijzondere woningen kunnen buiten de ontwikkeleenheid worden gerealiseerd. De bijzondere woningen mogen gemotiveerd afwijken van de beeldkwaliteitszones waar ze onderdeel van zijn, maar dienen zich wel te houden aan de algemene beeldkwaliteitseisen. • Twee bijzondere woningen zijn mogelijk tegen de gevel aan van de Spuihavengarage net als de woningen van Trivire zijn deze eenzijdig georienteerd. • Ook aan de Azijnplaats, waar momenteel garageboxen staan, is het mogelijk om in de toekomst woningen te bouwen, welke geen tuin op eigen terrein hebben. A

B

C

Overgangszone • De rooilijn en bouwhoogte voor deze woningen ligt vast in het raamwerk. Een overgangszone in de openbare ruimte behoort niet tot de mogelijkheden, maar dient binnen de rooilijn te worden ontworpen. • Elke woning heeft een eigen buitenruimte die zich binnen de rooilijn bevindt, op maaiveld of op de verdieping. Ook patio’s behoren tot de mogelijkheden. Opbouw • De bijzondere woningen zijn grondgebonden en hebben een eigen voordeur aan de straat. • De materiaalkeuze mag afwijken van de omliggende bebouwing om het bijzondere karakter van deze woningen verder te benadrukken. Locatie A • Een representatieve gevel langs 2 zijden. • Op deze locatie kan een individuele woning worden ontworpen. Indien meer woningen op deze locatie worden gerealiseerd dient het gebouw te worden benaderd als 1 architectonische eenheid. Locatie B • Een representatieve gevel langs 2 zijden. Op maaiveld dient deze woning de hofentree naar het Grote Hof en de parkeergarage mede vorm te geven. • Op deze locatie kan een individuele woningen worden ontworpen. Indien meer woningen op deze locatie worden gerealiseerd dient het gebouw te worden benaderd als 1 architectonische eenheid.

Locatie A in huidige situatie

Referenties van bijzondere woningtypes

Locatie B in huidige situatie

Locatie C in huidige situatie

Locatie C • Hier zijn meerdere woningen mogelijk, welke als 1 architectonische eenheid worden ontworpen. • Een delftse stoepzone behoort aan het Azijnplaats tot de mogelijkheden, mits dit de toegankelijkheid ervan niet verminderd. • De bebouwing heeft twee representatieve gevels, aan de Azijnplaats en aan het Geldelozepad.

77

78

Stedenbouwkundig Raamwerk en Beeldkwaliteitplan

Deelgebied 2 Spuiboulevard

Supervisie & proces Volgens de Gebiedsvisie Spuiboulevard eo. is samenhang tussen de 19e eeuwse Schil en de nieuwe woningbouw ontwikkeling langs de Spuiboulevard van belang. Daarnaast wordt op deze toonaangevende plek in Dordrecht gestreefd naar een bijzondere en hoogwaardige beeldkwaliteit. Om dit te kunnen bereiken is de fase van architectenselectie van cruciaal belang. Dit dient procesmatig geborgd te worden. Architectenselectie De selectie van architecten is steeds in overleg met de gemeente en de gemeentelijke supervisor. Architecten kunnen op verschillende manieren worden geselecteerd: 1. In combinatie met een ontwikkelaar. In dit geval wordt in een eerste ronde mede geselecteerd op de voorgestelde architectenbureaus en hun visie hoe invulling te geven aan de ambitie van het stedenbouwkundig plan en dit beeldkwaliteitplan. 2. Indien de ontwikkelaar reeds geselecteerd is vindt eenzelfde selectie plaats. Bureau’s worden uitgenodigd voor de selectie op basis van een shortlist die door supervisor gemeente - marktpartij wordt opgesteld. Tentijde van de architectenselectie wordt ook een landschapsarchitect mee uitgevraagd per bouwblok, die de diverse overgangszones in en om het blok mede vormgeeft.

Borging plankwaliteit Voor percelen waarvan de gemeente eigenaar is kiest zij bij verkoop voor een procedure waarbij kan worden geborgd dat het te realiseren plan een hoge kwaliteit heeft.

Rol supervisor Voor de gehele ontwikkeling van Spuiboulevard deelgebied 2 wordt een supervisor aangewezen. Gebouwen binnen een ontwikkeleenheid worden, met goedkeuring van de supervisor, en in afstemming met elkaar ontworpen, door verschillende architectenbureaus. De ontwikkelaar, in overleg met de supervisor, brengt de verschillende ontwerpers samen. De supervisor borgt de samenhang per ontwikkeleenheid en bewaakt tevens de samenhang en kwaliteit van het totale plangebied. Selectie van baksteen, kleur- en materialen palet vindt plaats op basis van goedkeuring door de supervisor. Samen met de stedenbouwkundige van de gemeente adviseert de supervisor de welstands- en monumentencommissie. Plannen worden pas voorgelegd aan de welstands- en monumentencommissie na goedkeuring supervisor. Welstand Het beeldkwaliteitplan is enerzijds bedoeld als inspiratiedocument voor ontwikkelende partijen en architecten. Daarnaast vormt het het toetsingskader naar beeldkwaliteit voor de welstands- en monumentencommissie bij de beoordeling van bouwplannen. De welstands- en monumentencommissie beoordeelt de ontwerpen op basis van, onder andere, advies van de supervisor, de welstandsnota en dit raamwerk en beeldkwaliteitplan. Het raamwerk en beeldkwaliteitplan wordt uiteindelijk vastgesteld als onderdeel van de welstandsnota en vervangt daarmee de gebiedsgerichte criteria als toetsingscriteria.

De 5 basiscriteria uit de welstandsnota blijven wel van toepassing als toetsingscriteria.

79

Colofon Stedenbouwkundig raamwerk en Beeldkwaliteitplan Deelgebied 2 Spuiboulevard

In opdracht van: Gemeente Dordrecht

Projectteam De Zwarte Hond: Daan Zandbelt Wieke Villerius Jelle van Kampen Rick Buurman Johannes Bevelander

Juli 2021

De Zwarte Hond - Rotterdam Westblaak 37 3012 KD Rotterdam T +31 10 240 90 30 info@De Zwarte Hond.nl www.De Zwarte Hond.nl © 2021 De Zwarte Hond bv