Sportvisie 2030 Niemand buitenspel in Dordrecht definitief 16052023 - Aangepast nav Amendement A1.pdf

Sportvisie 2030

Niemand Buitenspel in Dordrecht Dordrecht in de top 10 van sportiefste gemeentes

Inhoud

1

Voorwoord Leeswijzer Schematische samenvatting

Visie Sport 2030

2

3

Beleidsuitgangspunten

Beleidsuitgangspunten

Ruimte voor sport en bewegen

Organisatie van sport

4

5

Beleidsuitgangspunten

Sportparticipatie

6 Instrumenten

2 - SPORTVISIE 2030

Operationalisering

7

8

Financiën

Tijdspad uitvoering

Voorwoord Sporten geeft plezier en een gevoel van trots. Het is goed voor je gezondheid, het geeft energie en het gevoel dat je meedoet. Ook verbindt het mensen. Daarom vinden we het belangrijk dat er zo veel mogelijk Dordtenaren in beweging komen. Er sporten al veel mensen, maar we willen meer! Sportlocaties zijn echte ontmoetingsplekken, waar een belangrijke bijdrage wordt geleverd aan het gelukkiger, gezonder en sterker maken van Dordtenaren. Daarom moeten ze toekomstbestendig zijn en uitnodigen of zelfs uitdagen tot bewegen. Dat geldt niet alleen voor de accommodaties van onze mooie verenigingen, maar ook voor de openbare ruimte. Met deze sportvisie willen we daar een belangrijke bijdrage aan leveren en de sport in Dordrecht versterken. Want... sporten is leuk! En dat staat eigenlijk voorop: sportplezier. Iedere Dordtenaar kan een leven lang plezier beleven aan sport. Of je nou recreatief sport of topsporter bent, of vooral geniet van sport als supporter of vrijwilliger. Iedereen kan op zijn of haar eigen manier actief zijn en meedoen. Het begint allemaal bij de jeugd, want jong geleerd is oud gedaan. Ieder kind moet een sportieve start in het leven kunnen maken. Maar ook andere doelgroepen willen we meer betrekken bij de sport en bewegen. Daarom draagt deze visie ook de titel ‘Niemand buitenspel in Dordrecht’. We leggen de lat in deze visie hoog.

We hebben de sportieve ambitie om met Dordrecht in de top 10 van sportiefste gemeente van Nederland te komen. Dat is onze stip aan de horizon. En ik kijk ernaar uit om hier met onze clubs en andere sport- en maatschappelijke partners mee aan de slag te gaan. Samen met veel sportplezier naar een gelukkiger, gezonder en sterker Dordrecht! Marc Merx Wethouder Sport

3 - SPORTVISIE 2030

Leeswijzer Op de volgende pagina hebben we de Sportvisie 2030 schematisch samengevat. In 2030 moet de kracht van sport bijdragen aan een gelukkiger, gezonder en sterker Dordrecht. Het versterken van de sportsector heeft prioriteit. Een sterke sportsector vormt een sterke basis om de kracht van sport in te zetten. In hoofdstuk 1 hebben we deze visie als uitgangspunt genomen. Dit doen we door het versterken van de ruimte voor sport en bewegen (hoofdstuk 2); de organisatie van sport (hoofdstuk 3) en de sportparticipatie (hoofdstuk 4). In hoofdstuk 2 wordt de ‘ruimte voor sport en bewegen’ omschreven. Die ruimte bestaat uit zowel buiten- als binnensportaccommodaties en de openbare ruimte. We schetsen de capaciteit (o.b.v. normen/richtlijnen) en de ontwikkelrichting. Een belangrijke rode draad door het hoofdstuk is: ontmoetingen die plaatsvinden door het gebruik van de ruimte van sport. Ook een rode draad is dat de accommodaties in Dordrecht veelal verouderd zijn en dat investeren nodig is. In hoofdstuk 3 beschrijven we de verschillende sportverbanden die er zijn om sport te organiseren. De manieren van ondersteuning worden omschreven. We hanteren het uitgangspunt dat een sociaal veilig, gezonde en inclusieve sportomgeving vanzelfsprekend moet zijn. In hoofdstuk 4 staat de sportparticipatie centraal.

Een gerichte aanpak op leeftijdscategorieën, levensfasen en specifieke doelgroepen vormt hier het uitgangspunt. De beleidsuitgangspunten uit deze hoofdstukken brengen we voor de uitvoering samen in twee programmalijnen met specifieke zeven ambities. Deze worden toegelicht in hoofdstuk 5. In hoofdstuk 6 maken we inzichtelijk welke instrumenten er zijn om aan deze ambities te kunnen werken. Een financieel overzicht met een bestedingsplan voor de incidentele middelen staat in hoofdstuk 7. Tot slot formuleren we in hoofdstuk 8 het tijdspad voor uitvoering.

Definitie: Sporten, sportief bewegen, bewegen We spreken in deze visie bewust over sporten én (sportief) bewegen en kiezen ervoor deze niet heel strikt te definiëren. Dat kan per persoon verschillen. Wat voor de ene Dordtenaar een zware sportieve activiteit is kan voor de andere Dordtenaar misschien een rustig beweegmoment zijn. Over het algemeen kan gesteld worden dat ‘sport’ zich kenmerkt door een zwaardere intensiteit. Onder ‘sportief bewegen’ verstaan we veelal lichte lichamelijke activiteit en onder ‘bewegen’ verstaan we het bewegen in het dagelijks functioneren. We stimuleren sport en sportief bewegen voor alle levensfasen, maar focussen voor jeugd en volwassenen meer op sportdeelname en bij de ouderen op beweegdeelname.

4 - SPORTVISIE 2030

Sportieve ambitie

Dordrecht in top 10 sportiefste gemeente van Nederland (2030)

Visie (H1)

In 2030 draagt sport nog meer bij aan een gelukkiger, gezonder en sterker Dordrecht. Het versterken van de sportsector heeft prioriteit. Een sterke sportsector vormt een sterke basis om de kracht van sport in te zetten.

Behouden en versterken van de:

Ruimte voor Sport en bewegen

H3

Voortzetten en versterken van de:

H4

Organisatie van sport

We behouden de komende 10 jaar minimaal de huidige capaciteit van het buitensport areaal in de stad

We bieden een vorm van clubondersteuning aan bij alle type sportaanbieders.

We behouden voor de komende 10 jaar minimaal de huidige capaciteit aan sporthallen.

We ondersteunen sportverenigingen om vitaal te worden of te blijven, maar wel met een gericht (drie jarig) actieplan en een proactieve rol van de vereniging.

We werken aan de ambitie dat de sportparken zich in de komende 10 jaar ontwikkelen tot vitale sportparken, waarbij nadrukkelijk wordt gekeken naar functies gerelateerd aan onderwijs en zorg.

We stoppen met de ondersteuning van een kwetsbare sportvereniging als er geen aantoonbare ontwikkeling is doorgemaakt met het actieplan.

We zijn, bij een kansrijke businesscase, bereid om via een subsidieregeling mee te investeren in accommodatieontwikkeling van sportverenigingen.

Bij de (her)inrichting van een gebied moeten ingrepen gedaan worden om een aantrekkelijke plek te zijn voor ontmoetingen, bewegen en sport.

H5

Strategische ambities

Beleidsuitgangspunten

H2

Voortzetten en versterken van de:

H6 en H7

Sportparticipatie

We voeren een gerichte stimuleringsaanpak per leeftijdscategorie, wijk en levensfase om de sportdeelname te vergroten.

We richten ons extra op mensen met weinig leefgeld, een beperking, een (verhoogd risico op) gezondheidsklachten en een mentaal kwetsbare gezondheid om hen mee te laten doen met en door sport en bewegen.

Een sociaal veilige, gezonde en inclusieve sportomgeving moet een vanzelfsprekendheid zijn.

Doelstelling In 2030 sport of sportief beweegt 80% van de Dordtenaren één keer per week of vaker (nu: 67%)

Programmalijn 1

Programmalijn 2

Een omgeving die uitnodigt tot sport en bewegen

Een leven lang sportplezier voor iedereen

Dordtse Sporters waarderen hun sportomgeving met een 8 of hoger o.g.v. beschikbaarheid, toegankelijkheid, betaalbaarheid, duurzaamheid en kwaliteit​

Dordtse sporters, vrijwilligers, supporters en professionals geven hun sportplezier een 8 of hoger​​

De sportparken zijn tot vitale sportparken doorontwikkeld

De jeugd is de sportiefste van Nederland

De openbare leefruimte wordt meer sportief gebruikt

De binnensportaccommodaties zijn toekomstbestendig

Iedereen doet naar vermogen mee aan sport en bewegen Sport- en beweegaanbieders zijn vitaal

Topsport inspireert en maakt schapetrots

AFWEGINGSKADERS, REGELINGEN, INVESTERINGEN, REGULIER EN INCIDENTIEEL BUDGET

1

Visie Sport 2030 Sport is het maatschappelijk cement in onze samenleving. Het zorgt voor verbinding, voorkomt vereenzaming, bevordert ontmoeting, disciplineert, zorgt ervoor dat je vitaal oud kan worden en is van belang voor de mentale en fysieke gezondheid. Te lang is sport gezien als een activiteit die enkel of vooral goed is voor de gezondheid.

6 - SPORTVISIE 2030

Sport- en beweegactiviteiten die op een gestructureerde, respectvolle en veilige wijze worden georganiseerd, dragen bij aan het oplossen van uiteenlopende sociale problematieken. Sport is dan niet alleen een doel op zich maar heeft ook een preventieve functie met maatschappelijke impact. Dit vertaalt zich in sociaaleconomische impact. Voorbeelden zijn besparing op zorgkosten, minder ziekteverzuim, minder schooluitval, hogere arbeidsproductiviteit. Om dat cement optimaal te benutten is een goede sportinfrastructuur noodzakelijk die jonge kinderen tot en met onze seniore Dordtenaren dagelijks inspireert en zo uitnodigt om te bewegen en te ontmoeten. Want jong geleerd is oud gedaan en stelt bovendien in veel gevallen een beroep op de overbelaste zorg uit. Want waar voor kinderen het plezier vaak de belangrijkste motivator is, is dat naar mate je ouder wordt ook de gezondheid. Van even groot maatschappelijk belang is dat mensen elkaar, ongeacht de achtergrond, leren kennen en respecteren, je al vroeg in je leven leert samen te winnen en te verliezen, samen te werken en je eigen belang onderschikt te maken aan dat van het team.

De sportinfrastructuur bestaat uit verschillende elementen en varieert van mooie vitale sportparken met toekomstbestendige accommodaties en met sterke verenigingen voor het georganiseerd sporten tot sport-, speel- en beweegfaciliteiten in de directe omgeving van huis, school of werk voor ongeorganiseerd sporten. Ook dat ongeorganiseerd sporten willen we zo faciliteren dat het zoveel mogelijk in verbinding met elkaar gebeurd zodat er ruimte blijft voor ontmoeting en verbinding. Om deze visie te operationaliseren hebben we de ambitie om in 2030 tot de top 10 meest sportieve gemeenten in Nederland te horen. Dat gaat veel van ons, de sporters, verenigingen, stichtingen en andere sportaanbieders vragen. Het onderstaande beleid geeft richting aan de manier waarop we dat willen operationaliseren en realiseren. In de afgelopen jaren hebben we gezien dat de wereld snel kan veranderen. Daarom een visie met beleid dat niet vast gebeiteld is in beton, maar wel richtinggevend en kaderstellend met voldoende ruimte voor aanpassingen als de ontwikkelingen daarom vragen. De stip op de horizon is gezet; de route in grote lijnen ook en hoe dichterbij in de tijd, des te concreter de operationalisering. Met deze visie willen we ook de bestaande spanning binnen Dordtse sportdossiers verminderen.

Die spanning is ontstaan door aan de ene kant hoge ambities en kansrijke verbindingen met andere ontwikkelingen in het sociaal en ruimtelijk domein. Maar aan de andere kant zijn er verouderde sportparken en sportvoorzieningen die onvoldoende onderhouden zijn en niet altijd meer aansluiten bij de veranderende wensen en behoeften van de Dordtenaren. En ook financieel zit er spanning op het thema met enerzijds verouderde tarieven en anderzijds beperkte middelen om te investeren in de sport. Maar ook onduidelijkheid over wie nou hoeveel krijgt en onvrede over het feit dat de ene vereniging wel subsidie krijgt en de andere niet.

7 - SPORTVISIE 2030

Versterken van de sport (sport als doel) In 2021 is de Agenda Dordrecht 2030 vastgesteld. Dordrecht investeert in de kwaliteit van de stad en het welzijn van alle Dordtenaren. Er wordt verder gebouwd aan een fijne, duurzame leefomgeving en meer gelijke kansen. Een stad met uitstekende voorzieningen. En een goed vestigingsklimaat. Er zijn zeven programma’s geformuleerd. Het sportbeleid draagt aan deze agenda bij door met name te werken aan het welzijn van alle Dordtenaren in de meeste brede zin.

Passage Politiek Akkoord 2022-2026 Want sport verbroedert, verbindt, versterkt de sociale cohesie en kan een medicijn zijn tegen polarisatie. Natuurlijk vergroot het ook de kwaliteit van leven, laat ziekteverzuim dalen, arbeidsproductiviteit stijgen en levensverwachting groeien. Sport heeft dus altijd maatschappelijke impact. Soms is sport een doel, soms een interventie en soms een middel. In het onderstaande schema wordt dat weergegeven. In deze visie gaat het vooral over sport als doel. Ook als het gaat om de financiering.

Effect op sportdeelname 1. Sport als doel

2. Sport als interventie

3. Sport als middel

Regulier sportaanbod als prettige vrijetijdsbesteding en/of presteren in de sport. Wel inspelen op de veranderende behoefte van Dordtenaren.

Aangepast sportaanbod en/of aangepaste inzet op toeleiding om kwetsbare groepen te verleiden tot sportdeelname en in te zetten op andere doelen.

Sport als onderdeel van een bredere sociale aanpak of sport als methode om een specifiek doel te bereiken. Sportdoel is ondergeschikt.

Effect op sociaal maatschappelijke doelen Het versterken van de sportsector gaat via de combinatie tussen hardware, orgware en software. Met andere woorden, om de ruimte voor sport en bewegen (hardware), de organisaties die daar actief zijn (orgware) en de activiteiten die daar worden aangeboden die leiden tot sportparticipatie (software). De visie is gebaseerd op diverse onderzoeken en inzichten. In bijlage 1 zijn de trends en ontwikkelingen en de data rondom sport en bewegen omschreven die de basis vormen voor de sportvisie.

Zo sport en beweegt Dordrecht In bijlage 1 is een uitgebreide analyse gemaakt over sporten en bewegen in Dordrecht. In de Sportvisie benoemen we de ambitie om 80% van de Dordtenaren een keer per week of vaker aan het sporten te krijgen. Anno 2022 is dit percentage 67%. We formuleren daarnaast rapportcijfers voor sportomgeving en sportplezier. Daar zijn nog geen lokale cijfers voor. Via o.a. de lokale sportdeelname index gaan we die meten (ook t.o.v. landelijke onderzoeken). Voor de top 10 ambitie sportieve steden kijken we naar De Atlas voor gemeenten. In 2020 stond Dordrecht o.g.v. sport op positie 38.

8 - SPORTVISIE 2030

2

Beleidsuitgangspunten Ruimte voor sport en bewegen De ruimte voor sport bestaat uit de fysieke (sport)infrastructuur die sport, spelen en bewegen faciliteert.

9 - SPORTVISIE 2030

Tabel: Ruimte voor sport en bewegen Sportaccommodaties

Playgrounds & speelplekken

Openbare (groene) ruimte

Routes en paden

Recreatieve buitengebieden

Sportparken Tennisparken Sporthallen Gym- en spelzalen Sportboulevard Zwembaden Sport en leisure

Cruyff Courts Krajicek Playground Schoolpleinen Skateparken Outdoor fitness Trapveldjes Speeltuinen

Stadsparken Beweegtuinen Plantsoenen Speelvijvers Meren

Wandelroutes Fietspaden Skeelerroutes Ruiterpaden

Merwelanden Biesbosch

We versterken de sportsector door het (door)ontwikkelen van toekomstbestendige buiten- en binnensportaccommodaties en het beter benutten van de openbare ruimte voor sporten en bewegen. Met deze visie spreken we uit in de top 10 van sportiefste steden van Nederland te willen komen en de sportdeelname te verhogen naar 80%. Daarbij houden we rekening met de ambitie van de stad om naar 140.000 inwoners te groeien (20.000 inwoners meer). Sportaccommodaties zijn een belangrijke voorwaarde om het sporten en bewegen te kunnen faciliteren. We willen de komende jaren (2023-2030) voorzien in voldoende, functionele, efficiënte en toekomstbestendige sportaccommodaties.

We hebben vijf beleidsuitgangspunten geformuleerd: 1. We behouden de komende 10 jaar minimaal de huidige capaciteit van het buitensport areaal in de stad; 2. We behouden voor de komende 10 jaar minimaal de huidige capaciteit aan sporthallen; 3. We werken aan de ambitie dat de sportparken zich in de komende 10 jaar ontwikkelen tot vitale sportparken, waarbij nadrukkelijk wordt gekeken naar functies gerelateerd aan onderwijs en zorg; 4. We zijn, bij een kansrijke businesscase, bereid om via een subsidieregeling mee te investeren in accommodatieontwikkeling van sportverenigingen; 5. Bij de (her)inrichting van een gebied moeten ingrepen gedaan worden om een aantrekkelijke plek te zijn voor ontmoetingen, bewegen en sport. In de volgende paragrafen gaan we in op de capaciteitsanalyse en ontwikkelrichting van de verschillende sportaccommodaties.

2.1 Sportparken De sportparken hebben een belangrijke functie in het behouden en versterken van een gezonde stad: sporten, bewegen, elkaar ontmoeten en gebieden met elkaar verbinden.

Capaciteit Dordrecht beschikt over 9 sportparken. We verdelen deze in de grotere sportparken in de Dordwijkzone (Stadspark XXL) en de kleinere wijksportparken.

Tabel: Sportparken

10 - SPORTVISIE 2030

Sportparken in stadspark XXL

Wijksportparken

1. Schenkeldijk 2. Krommedijk 3. Reeweg 4. Stadspolders

1. Patersweg 2. Zeehavenlaan 3. Crabbehof 4. Smitsweg 5. Gravensingel

Om de (toekomstige) capaciteit aan buitensport op de sportparken te bepalen hanteren we de normen die nationale sportbonden hanteren. Op basis van een afwegingskader (hoofdstuk 6.1) toetsen we of er structureel te veel of te weinig capaciteit op een sportpark aanwezig is.

Ontwikkelrichting De vier sportparken in de Dordwijkzone ontwikkelen zich tot vitale sportparken door inzet op: 1. Goede en verscheidenheid in sportvoorzieningen, sterke verenigingen en veilige bereikbaarheid; 2. Optimaliseren ruimtegebruik en functiemenging op de bestaande sportparken; 3. Vergroening van de sportparken: meer groen, klimaat adaptief en hogere biodiversiteit; 4. Meer samenwerking op de sportparken tussen de verschillende gebruikers; 5. Meer mogelijkheden voor de recreatieve sporters op en tussen de sportparken. De vijf wijksportparken ontwikkelen zich tot vitale sportparken door inzet op: 1. Goede sportvoorzieningen, sterke verenigingen en veilige bereikbaarheid; 2. Sportparken als ontmoetingsplek voor de hele buurt; 3. Vergroening van de sportparken: meer groen, klimaat adaptief en hogere biodiversiteit. In bijlage 2 schetsen we het toekomstperspectief per sportpark.

Definitie: openheid en functiemenging Open sportparken bieden veel mogelijkheden en uitdagingen. Er zijn verschillende mogelijkheden qua toegankelijkheid van de sportparken: altijd openbaar, overdag openbaar, alleen via de vereniging toegankelijk. We bekijken per sportpark hoe sportfaciliteiten zo openbaar mogelijk gemaakt kunnen worden. Dat wil zeggen met zo min mogelijk hekken en maximale natuurlijke begrenzing. Een en ander speelt vooral op de sportparken in de Dordwijkzone. Een schoon, heel en veilig sportpark blijft een absolute voorwaarde. Onder functiemenging op een sportpark verstaan we dat het sportpark ook gebruikt wordt voor andere doelen dan sport. Denk aan onderwijs, buurtfunctie of een fysiopraktijk. Maar ook aan andere vormen van sport en bewegen (bijvoorbeeld voor de ongeorganiseerde sporters). Het resultaat: een park waarbij wonen, werken, onderwijs, zorg, sport en dienstverlening naast elkaar mogelijk zijn.

2.2 Tennisparken De tennissport is een van de weinige sporten die na Corona een positieve ontwikkeling in het ledental kent. Ook de opkomst van padel heeft bijgedragen aan een forse stijging van zo’n 300 leden tussen 2020 en 2021 (3129 lidmaatschappen bij de KNLTB). De huidige tenniscapaciteit moet minimaal gelijk blijven en evenwichtig verdeeld over de stad.

Capaciteit Sinds twee jaar hebben we 6 tennislocaties met in totaal 40 banen in de stad. De KNLTB hanteert als richtlijn 70-90 leden per verlichte tennisbaan. Onze stad zou nu tussen de 38 en 46 banen moeten hebben en heeft dat ook. In het scenario dat de gemeente in 2030 een omvang van 140.000 inwoners kent, loopt de druk op de

11 - SPORTVISIE 2030

tennisbanen mogelijk dusdanig op dat er knelpunten (bij specifieke verenigingen) ontstaan. Dit betekent dat dan tussen de extra banen nodig zijn om aan de behoefte te voldoen. Drie tennisverenigingen hebben eigen grond waar de banen e.d. op liggen.

Ontwikkelrichting Een goede spreiding van de tennislocaties over de stad is belangrijk. In 2020 gold dat de maximale afstand tot een tennislocatie 1,5 km betrof. We vinden het belangrijk dat er aantrekkelijke tennisclusters verspreid over de stad zijn. In lijn met de eerder door de tennisverenigingen opgestelde tennisvisie, zien we drie clusters: 1. Dubbeldam 2. Schenkeldijk 3. Dordrecht-midden Tennisclusters Dordrecht 2022 e.v. Leden 2021

Tennis banen

Min

Max

Padel banen

T.C. Dubbeldam

660

6

8 (7,3)

10 (9,4)

Loopt

Tennisvereniging C.C.

742

11

9 (8,2)

11 (10,6)

2

Krommedijk

R.C.D.

200

4

3 (2,2)

3 (2,8)

2

Nieuweweg

D.L.T.C/Thialf

499

5

6 (5,5)

7 (7,1)

1

Monarda

Dash’35

772

10

9 (8,5)

11 (11,0)

wens

Stadspolders

S.V. Oranje Wit

256

4

3 (2,8)

4 (3,6)

3

Totaal Dordrecht-midden

1727

23

21

25

6

Totaal Dordrecht

3129

40

38

46

8

DUBBELDAM Gravensingel SCHENKELDIJK Schenkeldijk DORDRECHT-MIDDEN

Op dit moment bestaat het cluster Dordrecht-midden uit vier tennislocaties waarvan ruim 1700 inwoners lid zijn. Het betekent een belangrijk gebied om tennis te faciliteren, zeker bij een toename van de sportdeelname en de bevolkingstoename. De huidige situatie kan onder druk komen te staan door gebiedsontwikkelingen Spoorzone, maar vanuit de sportvisie geniet het de voorkeur dat (tennis)verenigingen op de huidige locatie in Dordrecht-midden blijven.

12 - SPORTVISIE 2030

2.3 Sporthallen, sportzalen, gymzalen Onze stad beschikt over 24 gymzalen, 4 sportzalen en 8 sporthallen. Gymzalen en sportzalen hebben vooral een functie voor bewegingsonderwijs. Sportverenigingen gebruiken ze in de avonduren voor trainingsdoeleinden. Sporthallen worden zowel voor trainingen als wedstrijden gebruikt. Diverse sporten kunnen alleen in wedstrijdverband beoefend worden in een sporthal.

Type

Toelichting

Afmetingen

Sporten

Gymzaal

1 zaaldeel

12 x 21 x 5,5

Gevechts- en verdedigingssporten, gymnastiek/turnen, tafeltennis, badminton en volleybal

Sportzaal (spelzaal)

2 gekoppelde zaaldelen

28 x 22 x 7

Gevechts- en verdedigingssporten, gymnastiek/turnen, tafeltennis, badminton, volleybal en basketbal

Sporthal (verenigingshal)

3 of meer gekoppelde zaaldelen

Minimaal 24 x 44 x 7

Gevechts- en verdedigingssporten, gymnastiek/turnen, tafeltennis, badminton, volleybal, basketbal, zaalhandbal, zaalhockey, zaalkorfbal en zaalvoetbal

Tabel: Aanbod sporthallen en sportzalen in 2022 (in aantallen per 25.000 inwoners) Sporthallen

Sportzalen

Dordrecht

1,7

0,8

Drechtsteden

2,4

0,4

Referentiegemeenten

1,8

1,0

Nederland

2,4

1,0

Capaciteit en ontwikkelrichting gymzalen en sportzalen In juli 2020 is het Integraal Huisvestingsplan Gymzalen Gemeente Dordrecht vastgesteld. Uitgangspunt is een integrale afweging. Een zaal die zowel geschikt is voor onderwijs als voor recreatief gebruik biedt meer mogelijkheden en is voordeliger in de exploitatie. Bij nieuwbouw van een gymzaal of sportzaal (spelzaal) wordt gekeken of er behoefte is om deze geschikt te maken voor extra mogelijkheden in het (avond)gebruik. Bepaalde sporten vragen bijvoorbeeld een grotere/dubbele zaal, aanvullende belijning en extra bergruimte. Het plan is in 2020 op hoofdlijnen uitgezet. Bij het maken van de concrete plannen per zaal worden de mogelijkheden tot gecombineerd gebruik verder verkend.

Capaciteit sporthallen Onze stad beschikt over acht sporthallen: zeven verenigingshallen op vijf locaties en één sporthal in de Sportboulevard.

13 - SPORTVISIE 2030

Bij het bepalen van de behoefte aan sporthallen hanteren we twee richtlijnen: De draagvlakcijfers stellen dat bij een bepaalde bevolkingsomvang voldoende behoefte bestaat voor een bepaald type binnensportaccommodatie.

Draagvlakcijfers uit de Planologische Kengetallen

Sporthallen in een stedelijke context moeten een draagvlak hebben van 10.000 tot 17.500 inwoners. Gebruiksrichtlijnen (Vereniging van Nederlandse Gemeenten)

De gebruiksrichtlijnen stellen dat er een minimale behoefte in uren moet zijn voor de bouw en/of exploitatie van een binnensportaccommodatie. De VNG adviseert gemeenten dat voor de bouw en exploitatie van een sporthal of sportzaal een behoefte moet bestaan waarmee de accommodatie 40 weken lang 40 uur per week gevuld kan worden met onder andere sportactiviteiten en lessen bewegingsonderwijs. Op jaarbasis komt dit neer op een (minimaal) gebruik van 1.600 uur.

Uitgaande van deze richtlijnen zijn er nu en ook bij de gewenste groei voldoende sporthallen.

Tabel: Capaciteitsanalyse sporthallen Dordrecht (Mulier Instituut) Sporthallen

14 - SPORTVISIE 2030

Behoefte Minimaal

Maximaal

Jaar

Inwoners

Aanbod

17.500

10.000

2022

119.359

8

6,8

11,9

2030

123.000

8

7,0

12,3

2030

140.000

8

8,0

14,0

Uitgaande van de gebruiksrichtlijn VNG voldoen zes van de zeven verenigingshallen aan de norm van 1600 uur. Alleen in sporthal De Dijk lukt het niet om aan dit aantal uren te komen. Duidelijk is ook dat dit niet aan de invulling vanuit sport ligt. Het niet kunnen benutten van deze hal voor bewegingsonderwijs is de oorzaak. Voor de sport is deze hal echter absoluut noodzakelijk.

Tabel: Gebruiksuren verenigingshallen Dordrecht 2018-2019 (i.v.m. corona is dit seizoen als vergelijk gebruikt) Verenigingshallen (sporthallen)

Totaal uren sport en onderwijs

Uren moedervereniging

Uren overig (o.a. andere sportverenigingen)

Totaal uren sport

Totaal uren onderwijs

Stichting Reeweghal

2356

392

819

1211

1145

Stichting CKV Oranje Wit Hal 1

1729

669

222

891

838

Stichting CKV Oranje Wit Hal 2

1740

375

496

871

869

Stichting De Dijk

1333

973

287

1260

73

Stichting Vorrinklaan hal 1

1736

641

480

1121

615

Stichting Vorrinklaan hal 2

1736

641

480

1121

615

Stichting Deltahal

2532

888

324

1212

1320

Totaal

13163

4580

3827

8407

5475

De bezetting van de sporthal in de Sportboulevard komt ruimschoots aan de 1600 uur (zo’n 80 uur per week door bewegingsonderwijs overdag en verenigingsgebruik in namiddag, avond en zaterdag.

Ontwikkelrichting sporthallen In Dordrecht zijn zeven sporthallen in eigendom van vijf verschillende stichtingen. Dit worden verenigingshallen genoemd en is binnen Dordrecht ook wel bekend als het Verenigingshallenplan (VHP). Op basis van een interne en externe analyse, gesprekken met de stichtingsbesturen en het uitgangspunt dat we met de sportvisie 2030 de sportsector willen versterken, stellen we voor het fundament onder het VHP te versterken. We continueren daarmee wel de constructie VHP.

15 - SPORTVISIE 2030

Verenigingshal

Eigendom

Exploitatie

Looptijd

Deltahal

Stichting Deltahal

Stichting Deltahal

31/07/2029

Sporthal De Dijk

Stichting Sporthal de Dijk

Stichting Sporthal de Dijk

24/10/2026

Oranje Wit Hal (2)

Stichting c.k.v. Oranje Wit Hal

Stichting c.k.v. Oranje Wit Hal

15/03/2023 (hal 1) 31/12/2037 (hal 2)

Deetossnel hal (2)

Stichting Vorrinklaan

Stichting Vorrinklaan

30/06/2039

Fortiushal

Stichting Overdekte Accommodatie Fortiushal

Stichting Overdekte Accommodatie Fortiushal

01/01/2030

De verenigingshallen zijn gebouwd vanuit de behoefte om een aantal binnensporten te accommoderen. Aan de stichtingen zijn moederverenigingen gelieerd. De moederverenigingen hebben de beschikking over een ‘eigen accommodatie’ tegen relatief lage kosten, eigen clubhuizen, meer uren in de hallen en zeggenschap. Waar het sportpark (kantine, kleedkamer en sportveld) de thuisbasis is voor veel buitensportverenigingen, zijn de verenigingshallen dit voor de binnensportverenigingen. Een vertrouwde thuisbasis waar mensen elkaar ontmoeten tijdens en na het sporten. Met vrijwilligers die eerder bereid zijn om zich in te zetten voor de ‘eigen sporthal’ en zich verantwoordelijk voelen voor het onderhoud, de schoonmaak en beheer en toezicht. Dat is de kracht van de unieke constructie van de verenigingshallen. Sportverenigingen die enkel een sporthal huren, missen juist na het sporten deze belangrijke sociale component. Het VHP maakt het voor de gelieerde korfbal-, atletiek- en volleybalvereniging(en) mogelijk om echt ‘hun rol als vereniging’ te kunnen pakken. Het VHP draagt daarmee bij aan sterke sportverenigingen en voorziet in de behoefte aan binnensportaccommodatie (wedstrijdsporten en trainingen). Een bijkomend voordeel is dat het VHP voor de gemeente financieel de meest voordelige vorm is.

Bij exploitatie door de vijf stichtingen zijn de lasten veel lager dan bij een exploitatie met beroepskrachten, bijv. als we als gemeente de exploitatie zelf zouden doen. Dit heeft te maken met lage stichtingskosten (die zich vertalen in lage kapitaallasten), personeelslasten en onderhoudskosten (beide mede als gevolg van de inzet van vrijwilligers). Dit zijn de drie belangrijkste redenen om het VHP voort te zetten. Echter, er is wel een steviger fundament nodig. 1. Het versterken van de financiële positie van de verenigingshallen; 2. Het versterken van het gebruik en de planning van de verenigingshallen; 3. Het versterken van de governance structuur van de verenigingshallen. In hoofdstuk 6 schetsen we het afwegingsschema en de nieuwe VHP bijdrage. Een uitgebreidere toelichting op het nieuwe verenigingshallenplan is als bijlage 3 toegevoegd.

16 - SPORTVISIE 2030

2.4 Sportboulevard De Sportboulevard is gepositioneerd als het vlaggenschip voor sport in Dordrecht: de Sportboulevard is een multifunctionele sportaccommodatie met een eigen unieke functie voor de stad, de regio en Nederland.

Capaciteit De Sportboulevard beschikt over een ijsbaan, zwembad, Optisport Health Club, sporthal, turnhal en twee vergaderzalen. De Sportboulevard faciliteert een mix van verenigingssporten, zelfgeorganiseerd sporten, (topsport)evenementen en talentontwikkeling op één plek. Op deze plek lopen in één gebouw toptalenten, verenigingsmensen, sporters, recreanten, ‘zwemles-ouders’, kinderen, deelnemers aan wedstrijden, coaches, docenten en zakenmensen rond. Het gebouw huisvest zo’n 16 sportaanbieders die structureel gebruik maken al dan niet met eigen clubgebouw.

Ontwikkelrichting Optisport is de exploitant. Het huidig contract met Optisport loopt tot 1 april 2030. Het gebouw is eigendom van de gemeente. Daarnaast is er een samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente, Optisport en sportverenigingen. De gezamenlijke ambitie: De sportboulevard is een florerende en betekenisvolle sportaccommodatie waar ‘meedoen’, ‘ontdekken’ en ‘beleven’ samenkomen. En is daarmee het vlaggenschip van sport in Dordrecht. Net als de sportparken en de verenigingshallen vindt in de Sportboulevard volop ontmoeting plaats. Sporters van alle leeftijden, op alle niveaus, vrijwilligers en toeschouwers bezoeken de Sportboulevard met een sportief doel. Het gezamenlijk werken aan het optimaler benutten van deze sociale functie van de Sportboulevard moet de komende jaren meer aandacht krijgen. Hierbij zien we ook kansen met ontwikkelingen in de Middenzone. Het behouden van de shorttrackevenementen voor de stad is een belangrijk streven. Drie belangrijke knelpunten vragen wel de aandacht. Door een aantal ontwikkelingen (onder andere hoge energiekosten) staat de betaalbaarheid onder druk. Daarnaast moet het onderhoudsplan herijkt worden. Voor het parkeren en parkeertarieven bij plekken met een maatschappelijke functie, zoals de Sportboulevard, worden oplossing onderzocht.

17 - SPORTVISIE 2030

2.5 Zwembaden Naast het zwembad in de Sportboulevard is er ook een mogelijkheid om overdekt te zwemmen in De Dubbel. Daarnaast is er met het Wantijbad een buitenzwembad. De gemeente is eigenaar van alle 3 de zwembaden. De exploitatie wordt gedaan door de exploitanten Optisport, Stichting Wantijbad en Stichting De Dubbel. Het Wantijbad ontvangt een subsidie voor onderhoud. Optisport en Stichting De Dubbel ontvangen een exploitatiebijdrage van de gemeente.

Capaciteit Dordrecht beschikt met de Sportboulevard en De Dubbel over 2.226m2 overdekt zwemwater. De landelijke planologische richtlijn zwemwater per inwoner is: 0,01m2. Deze richtlijn is heel algemeen en bieden niet meer dan een grove indicatie van de werkelijke behoefte. Op basis van deze richtlijn voldoet Dordrecht dus ruim in het overdekt zwemaanbod.

Overdekte zwembaden Jaar

Inwoners

Aanbod

Richtlijn

2022

119.359

2.226 m2

1.194 m2

2030

123.000

2.226 m2

1.230 m2

2030

140.000

2.226 m2

1.400 m2

Ontwikkelrichting Er zijn geen specifieke ontwikkelingen in het kader van de zwembaden.

2.6 Eigen accommodaties sportverenigingen Er zijn ook (binnen)sportverenigingen (en stichtingen) die een eigen sportaccommodatie hebben (bijvoorbeeld de gymnastiekverenigingen DVO en Sparta, handbalvereniging MOK, de tennishal, de tafeltennisvereniging). Deze accommodaties zijn veelal ingericht voor voornamelijk één tak van sport. We willen ook deze verenigingen stimuleren om hun accommodatie toekomstbestendig te houden of maken.

2.7 Sport- en leisure accommodaties De commerciële sportaanbieders zien we in deze sportvisie als belangrijke spelers in de sportsector. Het huisvesten van commerciële sportondernemers in onze stad is de afgelopen decennia geen gemakkelijke opgave gebleken. Vaak is er in het bestemmingsplan geen sport bestemd of zien we dat de ruimte die wordt geboden (bijvoorbeeld op het Gezondheidspark middenzone) niet aansluit op de vraag van sportondernemers (met vraag naar ook wat grotere formules). Het ontwikkelen van een dergelijke locatie brengt erg veel tijd met zich mee (met onzekerheden op uitkomst), dat maakt dat deze locaties voor dit type commerciële sportondernemers niet erg interessant is (gebleken). Een ruimtelijke inventarisatie van de mogelijkheden in onze stad voor dit soort initiatieven is een eerste stap. We continueren het betrekken van de sportondernemers bij maatschappelijke vraagstukken (sport, bewegen en preventie).

18 - SPORTVISIE 2030

2.8 Openbare ruimte De openbare ruimte nodigt uit tot sportief bewegen. Ook Sportaanbieders kunnen daarvan gebruik maken door hun aanbod in de open lucht de buurten in te brengen. De Sportvisie 2030 kan niet afzonderlijk gezien worden van andere beleidsdomeinen en opgaven die inzetten op bewegen. Bijvoorbeeld het mobiliteitsbeleid met behulp van het STOMP principe 1. Ook bij de ontwikkeling van Stadspark XXL (Dordwijkzone) is ruimte voor bewegen een belangrijk uitgangspunt: “Sporten, zoals hardlopen, bootcampen, yoga en skeeleren. Maar ook gewoon een rondje wandelen en lekker spelen. Natuurlijk in een veilige omgeving, met goede voorzieningen. Daar horen ook horeca en openbare voorzieningen bij, zoals aantrekkelijke fietspaden en speeltoestellen.” Voor een intensiever gebruik willen wij de openbare ruimte sportiever inrichten, terwijl de sportieve ruimte openbaarder gebruikt zou moeten worden. We willen de openbare ruimte in onze stad zo inrichten dat deze meer uitnodigt tot bewegen en dat de afgesloten sportparken een meer open karakter krijgen. Er geldt op dit moment in Dordrecht een beleidsregel voor spelen, bewegen en ontmoeten: 5% van het woongebied (exclusief grote infrastructuur) moet beschikbaar zijn voor spelen, bewegen en ontmoeten. Daarbij hoort een hoogwaardige inrichting met voorzieningen voor alle leeftijden.

Dat betekent dat elke woning op loopafstand een dergelijke voorziening heeft en dat die zonder barrières zoals een drukke weg bereikbaar is. Dat wil zeggen dat elke woning binnen 300 meter een speel- beweegen ontmoetingsplek (SBO-plek) heeft die is verbonden met andere SBO-plekken via groenblauwe routes. Vanuit sport is de wens om de landelijke 3-30-300 regel voor groene steden in Dordrecht in te voeren en deze uit te breiden met een regel voor sportief bewegen: vanuit je woning heb je zicht op 3 bomen, geldt 30% boomkroonbedekking, 300 meter tot het dichtstbijzijnde park en zijn er lange routes in het gebied van 3000 meter voor (sportief) bewegen. De lange routes zijn bedoeld voor autovrij en veilig sporten in een groen gebied voor meer dan alleen wandelen, denk o.a. aan hardlopen, fietsen en buitenfitness. Uitgangspunt dat vanuit de sportvisie wordt ingebracht is dat bij de (her)inrichting van een gebied ingrepen gedaan zouden moeten worden om een aantrekkelijke plek te zijn voor ontmoetingen, bewegen en sport. Dordrecht heeft de wens aan te sluiten bij het Active City model en gaat dat verder onderzoeken. ‘Active Cities’ zijn steden met een geïntegreerd beleid voor een gezonde actieve stad. Steden met een label Active City Model tonen aan dat zij een geïntegreerd beleid hebben om een gezonde actieve stad te zijn of te worden. Dordrecht wordt omringd door water.

De watersport kent in onze stad een hoge sportdeelname. Het verdient nader onderzoek om te kijken hoe we met watersport nog meer impact in de stad kunnen maken.

1

Bij het STOMP-ontwerpprincipe staat de auto niet langer centraal bij de inrichting van de ruimte, maar wordt eerst uitgegaan van de voetganger (Stappen) en vervolgens de fietser (Trappen). Als laatste wordt de privéauto meegenomen in de inrichting.

19 - SPORTVISIE 2030

3

Beleidsuitgangspunten Organisatie van sport Het sportverband (en daarmee de organisatie) waarin mensen sporten en bewegen is in de afgelopen jaren gewijzigd. We onderscheiden drie vormen. In de volgende tabel worden deze toegelicht. In de sportvisie hebben we oog voor alle sportverbanden.

20 - SPORTVISIE 2030

Tabel: Definitie sportverband Georganiseerd

Anders georganiseerd

Ongeorganiseerd

Lid sportvereniging

Abonnee / lid / cursist fitnesscentrum / overig commercieel

Rechtstreeks lid sportbond

Sociaal-cultureel sportbuurt- of welzijnswerk

Zelf of in een (informele) groep in de openbare ruimte sporten, zonder tussenkomst van een sportaanbieder

Bedrijfssport (na)schoolse sport

We formuleren vier beleidsuitgangspunten om de organisatie van sport goed te continueren of te versterken: 1. We bieden een vorm van clubondersteuning aan bij alle type sportaanbieders; 2. We ondersteunen sportverenigingen om vitaal te worden of te blijven, maar wel met een gericht (drie jarig) actieplan en een proactieve rol van de vereniging; 3. We stoppen met de ondersteuning van een kwetsbare sportvereniging als er geen aantoonbare ontwikkeling is doorgemaakt met het actieplan; 4. Een sociaal veilige, gezonde en inclusieve sportomgeving moet een vanzelfsprekendheid zijn.

3.1 Vitale verenigingen Voor het versterken van de sportsector is voor de georganiseerde sport de ontwikkeling tot vitale sportverenigingen voor ons de kern. Klassieke verenigingen hebben het moeilijk. Sportverenigingen met een groot adaptief vermogen, die meegaan in de maatschappelijke ontwikkelingen blijken veel vitaler. Een vitale sportvereniging is een organisatiekrachtige sportvereniging die maatschappelijk georiënteerd is. In 2021 was een derde van de Dordtse sportverenigingen vitaal. Het versterken dan wel behouden van de organisatiekracht van de sportvereniging heeft de eerste prioriteit: de organisatiekracht van de sportvereniging is gedefinieerd als de mate waarin de sportvereniging in staat is om haar sportaanbod voor de (potentiële) leden te organiseren. Waarbij de sportaanbieder, met oog voor de maatschappelijke ontwikkelingen en veranderende wensen van de (potentiële) sporter, in staat is om te zorgen voor vraaggericht aanbod. Er wordt hierbij gekeken naar vijf criteria: leden, (vrijwilligers)kader, accommodatie, financiën en beleid. In 2021 was tweederde van de sportverenigingen voldoende of goed in staat hun sportaanbod te organiseren. Een vitale sportvereniging scoort (naast goed op organisatiekracht) goed op de bredere maatschappelijke oriëntatie van de sportvereniging.

We kijken naar de mate waarin sportverenigingen actief een maatschappelijke rol vervullen en/of welke houding ze hebben ten opzichte van een actieve bredere maatschappelijke rol. Als een sportvereniging, op basis van de monitor, als niet vitaal beschouwd worden helpen we met het maken van een plan hoe de vereniging zich binnen afzienbare tijd kan ontwikkelen tot een vitale vereniging. Deze trajecten zijn niet vrijblijvend. Scoort de vereniging na drie jaar geen vooruitgang in hun vitaliteit dan wordt de ondersteuning gestopt en subsidiemogelijkheden beperkt. Overigens kunnen ook sportverenigingen die wel vitaal zijn ondersteuning ontvangen bij het vitaal blijven van de vereniging. De sportregisseurs zijn daarvoor het aanspreekpunt.

21 - SPORTVISIE 2030

Voor het versterken van de ‘anders georganiseerde sport’ is de rol van de gemeente deze te faciliteren. Dit kan bijvoorbeeld met data over sportdeelname en sportbehoefte en financiële middelen voor het opstarten van sportstimuleringsactiviteiten (Lokaal Sportakkoord). Ook de inzet van buurtsportcoaches in wijken waar de sportdeelname achterblijft is hiervan een voorbeeld. Deze andere vormen om (samen) te sporten worden ook omarmt. Met de sport- en beweegaanbieders willen we blijvend bouwen aan verenigingen en community’s van de toekomst. Urban sport is een voorbeeld van zo’n community.

3.2 Sociaal veilige, gezonde en inclusieve sportomgeving Een sociaal veilige, gezonde en inclusieve sportomgeving is een belangrijke randvoorwaarde voor het beleven van sportplezier. We willen en kunnen dan ook niet anders dan naar een sociaal veilige, gezonde en inclusieve sportomgeving te streven. Met minder nemen we geen genoegen.

Sociaal veilige sport Een sociaal veilige sport moet vanzelfsprekend zijn. Daarom werken we toe naar een aantoonbaar sociaal veilige sport, zodat iedereen een inclusieve, positieve en veilige sportcultuur ervaart. In het bijzonder minderjarigen en kwetsbare groepen. Voor alle sportverenigingen wordt het voldoen aan de basiseisen sociaal veilige sport een verplichting (o.a. regeling gratis VOG, Gedragscode Sport, Vertrouwenscontactpersoon en cursus of e-learning voor trainer-coaches). De basisregels zijn landelijk ontwikkeld om grensoverschrijdend gedrag tegen te gaan. Indien nodig wordt de sportaanbieders geholpen om te voldoen aan de basiseisen. Vanaf 2024 wordt alleen nog maar samengewerkt met sportaanbieders die aan deze basiseisen voldoen. Ook voor subsidie aanvragen is het voldoen aan deze basiseisen een voorwaarde.

Gezonde sportomgeving Naast sociaal veilig vinden we dat de sportomgeving gezond moet zijn. Sporten leidt tot een toename van fitheid, dus waarom niet een prettige gezonde plek creëren waar ook de andere elementen van een gezonde leefstijl worden gestimuleerd? Zo creëren we meer en meer sportplekken waar mensen graag komen, waar in kantines een gezonder alternatief geboden wordt. Ook een rookvrije sportomgeving valt hieronder. Een rookvrije sportomgeving betekent alle plekken waar sport beoefend en beleefd wordt. Hierin wordt samengewerkt met Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG Dordrecht).

Inclusieve sport Tot slot streven we er ook naar dat de sportomgeving zo is ingericht dat er een inclusieve cultuur wordt ervaren. We willen iedereen de kans bieden om sportief op te groeien. We streven naar inclusieve sportomgevingen waar kwaliteitsvol aanbod afgestemd wordt op ieders wensen en behoeften, waar je mensen ontmoet, die gastvrij wordt ervaren en waar je gewaardeerd wordt om wie/wat je bent of wat je doet.

3.3 Ondersteuning ongeorganiseerde sporters Meer dan in eerdere visies zijn de ongeorganiseerde sporters een belangrijke groep geworden. Naast het beschikken over de gewenste ‘hardware’ is moderne communicatie (o.a. via apps) voor hen belangrijk om snel en flexibel te zijn. De rol van de gemeente zit hier in het informeren en het faciliteren van een uitnodigende en veilige sportomgeving. Door één van de buurtsportcoaches specifiek in te zetten op deze doelgroep wordt het contact met de doelgroep versterkt, waardoor beter ingespeeld kan worden op hun wensen en behoeften.

22 - SPORTVISIE 2030

4

Beleidsuitgangspunten Sportparticipatie Het versterken van de sportsector is ook nodig als het gaat om het aansluiten bij de vraag van de verschillende doelgroepen. Nog te weinig wordt in het aanbod echt ingespeeld op de veranderende behoefte, de belemmeringen of juist de motieven om te sporten en bewegen. Dit terwijl die inzichten en ook best practices aanwezig zijn. Dé sporter bestaat niet. Of en hoe mensen sporten en bewegen hangt onder andere af van hun leeftijd, sociale achtergrond, ervaring met sport, fysieke gesteldheid, gelegenheid en tijd om te sporten of te bewegen. Sportbeleid moet daarom, naast een solide basis die voor iedereen geldt, per definitie gedifferentieerd zijn om in te spelen op deze verschillen.

23 - SPORTVISIE 2030

We willen in het beleid vanuit twee optieken naar doelgroepen kijken: één op basis van leeftijd en één basis van kenmerken. Hieruit maken we twee beleidsuitgangspunten op: 1. We voeren een gerichte stimuleringsaanpak per leeftijdscategorie, wijk en levensfase om de sportdeelname te vergroten. 2. We richten ons extra op mensen met weinig leefgeld, een beperking, een (verhoogd risico op) gezondheidsklachten en een mentaal kwetsbare gezondheid om hen mee te laten doen met en door sport en bewegen.

4.1 Doelgroepen op basis van leeftijd Tabel: Visie op jeugdsport Jonge kind (0-4 jaar)

Kinderen (5-12 jaar)

Jongeren (13-18 jaar)

Regelmatig bewegen en zo min mogelijk langdurig stilzitten is belangrijk voor de gezondheid en goede ontwikkeling van jonge kinderen. Dus lekker ravotten!

Veelzijdig bewegen op school, in de wijk en bij de club, zorgt voor een goede motoriek en vergroot het sportplezier. Niet te snel specialiseren op één sport is belangrijk.

Het voorkomen van de massale uitstroom van jongeren uit het verenigingsleven of zelf helemaal uit de sport is de grootste kans om de sportdeelname in de stad te vergroten.

Van jongs af aan veel bewegen vergroot de kans op een leven lang sporten en bewegen.

Ieder kind moet op ontdekkingsreis kunnen gaan en ontdekken welke sporten -en beweegactiviteiten het meest aanspreken en beste passen bij hun intrinsieke motivatie en behoefte. En daarbij (stiekem) kunnen dromen van een sportcarrière.

Jongeren moeten de ontdekkingsreis vervolgen en ontdekken: wat hen motiveert om te blijven sporten en bewegen; met wie, op welke manier, op welk niveau en in welke context ze dit willen ondernemen. Sporten is leuk, ontmoeten, chillen en ook even weg van thuis.

Ieder kind moet toegang hebben tot een omgeving waarin het de natuurlijke beweegdrang kwijt kan en grenzen kan verleggen. Het maakt nu nog uit waar je geboren wordt. Een sportief gezin of een niet sportief gezin. Hier vindt het eerste onderscheid plaats tussen sporters en niet-sporters. De (directe) omgeving is cruciaal in het aanwakkeren of behouden van motivatie om te gaan/ blijven sporten. Bewegen en sporten een onderdeel maken van de dagelijkse routine van het kind moet het streven zijn.

24 - SPORTVISIE 2030

Vakbekwame trainers/coaches zijn cruciaal voor het sportplezier. In deze leeftijdscategorie (10-12 jaar) is het al belangrijk om oog te hebben voor het voorkomen van uitstroom. Vangnetten zijn nodig voor kinderen zonder zwemdiploma, kinderen met een mindere motoriek of kinderen die hun plek niet vinden bij een sportclub.

De aansluiting van sport en hun belevingswereld (interesses) dient te verbeteren. Sportaanbieders moeten hierop inspelen door tijd en aandacht te besteden aan de doelgroep via jeugdparticipatie, nieuwe sportvormen en/of flexibele lidmaatschappen. Voor de jongeren die niet in verenigingsverband willen sporten moet in de wijk een sport- en ontmoetingsplek zijn. Een (sportieve) locatie waar jongeren zich persoonlijk kunnen ontwikkelen en waar zij samen kunnen komen en bewegen, waarbij persoonlijke ontwikkeling centraal staat.

Tabel: Visie op volwassenensport Volwassenen (19-64 jaar)

Volwassenen (65+ jaar)

Het gezondheidsaspect is een belangrijke driver voor volwassenen om te sporten of sportief te bewegen. De factor tijd is de grootste beperkende factor.

De meeste 65-plussers zijn met pensioen en hebben betrekkelijk veel vrije tijd. Ze willen graag sporten met leeftijdsgenoten. Sport kan bij deze doelgroep ingezet worden om sociale contacten te onderhouden en fysiek gezond te blijven. De (ervaren) gezondheid en gebrek aan vervoer zijn de grootste beperkende factoren.

Veel volwassenen starten en stoppen gedurende hun leven met sporten, pakken een sport later weer op, of kiezen juist voor een andere sport en veranderen bijvoorbeeld van niveau, sportfrequentie of sportverband. Belangrijke levensgebeurtenissen spelen een rol bij ongelijkheid in sportdeelname. In het bijzonder de overgang naar volwassenheid en gebeurtenissen die deze overgang markeren zijn belangrijke momenten. Dit is namelijk een drukke, turbulente levensfase, die wordt gekenmerkt door een lage stabiliteit van sportdeelname en veel levensgebeurtenissen die hierbij een rol kunnen spelen. Denk aan het verlaten van het onderwijs, beginnen met werken, zelfstandig gaan wonen, een relatie aangaan of deze formaliseren door te gaan samenwonen of trouwen, en vader of moeder worden. Om de sportdeelname van deze doelgroep positief te beïnvloeden moet aandacht zijn voor het gezondheidsaspect, de belemmering rondom ‘tijd’ en de invloed van levensgebeurtenissen.

Een sterk wijknetwerk met aanbod en organisaties is nodig om vooral laagdrempelige vormen van sportief bewegen aan te bieden. Ook in deze leeftijdscategorie kan het belang van bekwame trainer/coaches/beweegleiders niet onderschat worden. Zij hebben een cruciale rol om deelnemers aan de activiteiten blijvend te binden (en niet alleen met sport). Het tekort aan sport- en beweegleiders voor senioren moet opgelost worden. Er moet een kruisbestuiving plaatsvinden tussen verschillende beleidsterreinen, daardoor hebben preventieve acties een breder draagvlak en een grotere kans van slagen. En wordt de problematiek niet alleen aangevlogen vanuit ‘sport’. Uitgangspunt: sporten is gezellig en gezond.

Uitgangspunt: sporten is gezond en gezellig.

4.2 Specifieke doelgroepen (niet leeftijdgebonden) Bij al deze leeftijden is er specifiek aandacht nodig voor speciale groepen Meedoen aan beweeg- en sportactiviteiten is voor kwetsbare groepen mensen niet vanzelfsprekend. Landelijke onderzoeken tonen aan welke specifieke doelgroepen een lagere sportdeelname vertonen. Met de sportvisie 2030 richten we ons extra op: • Mensen met weinig leefgeld; • Mensen met een beperking (lichamelijk en/of geestelijk); • Mensen met (verhoogd risico op) gezondheidsklachten; • Mensen met een kwetsbare mentale gezondheid. Hoewel de sportdeelname achterblijft, blijkt er wel degelijk bij veel van deze mensen een motivatie te zijn om te sporten en/of bewegen. Er worden echter ook meer belemmeringen genoemd. Per doelgroep kijken we hoe we belemmeringen kunnen wegnemen en de randvoorwaarden kunnen scheppen, zodat zij kunnen meedoen aan sport en bewegen. Met landelijke en lokale welzijns- en zorgpartners maken we allianties met de aanbieders van sport. De doelgroep zelf zal gericht naar ervaringen en wensen/behoeften gevraagd worden. Naast sport als doel is voor deze doelgroepen sport ook juist een middel om mee te doen.

25 - SPORTVISIE 2030

5

Operationalisering Om onze visie en beleidsuitgangspunten te vertalen naar een gerichte aanpak kiezen we in de operationalisering voor twee programmalijnen en daarbinnen zeven (strategische) ambities. In volgend schema maken we dit inzichtelijk.

26 - SPORTVISIE 2030

Sportieve ambitie

Dordrecht in top 10 sportiefste gemeente van Nederland (2030)

Missie

Sport versterkt, verenigt en verbindt Dordrecht

Visie

In 2030 draagt sport nog meer bij aan een gelukkiger, gezonder en sterker Dordrecht. Het versterken van de sportsector heeft prioriteit. Een sterke sportsector vormt een sterke basis om de kracht van sport in te zetten.

Doelstelling

In 2030 sport of sportief beweegt 80% van de Dordtenaren één keer per week of vaker (nu: 67%)

Strategische ambities

Programmalijn 1

Programmalijn 2

Een omgeving die uitnodigt tot sport en bewegen

Een leven lang sportplezier voor iedereen

Dordtse Sporters waarderen hun sportomgeving met een 8 of hoger o.g.v. beschikbaarheid, toegankelijkheid, betaalbaarheid, duurzaamheid en kwaliteit ​

Dordtse sporters, vrijwilligers, supporters en professionals geven hun sportplezier een 8 of hoger​​

De sportparken zijn tot vitale sportparken doorontwikkeld

De jeugd is de sportiefste van Nederland

De openbare leefruimte wordt meer sportief gebruikt

Iedereen doet naar vermogen mee aan sport en bewegen Sport- en beweegaanbieders zijn vitaal

De binnensportaccommodaties zijn toekomstbestendig

Topsport inspireert en maakt schapetrots

Dordrecht in de top 10 sportieve gemeente van Nederland We streven er naar ons als stad te verbeteren. Een ambitieus doel helpt ons daarbij. We leren van andere gemeentes en zijn trots op wat we bereiken en willen dit in 2030 realiseren. We formuleren zeven strategische ambities: 1. De sportparken zijn tot vitale sportparken doorontwikkeld 2. De openbare leefruimte wordt meer sportief gebruikt 3. De binnensportaccommodaties zijn toekomstbestendig 4. De jeugd is de sportiefste van Nederland 5. Iedereen doet naar vermogen mee aan sport en bewegen 6. Sport- en beweegaanbieders zijn vitaal 7. Topsport inspireert en maakt schapetrots Op de volgende pagina’s lichten we de ambities kort toe. Hierin beschrijven we ook meetbare tussendoelen. De monitoring van die tussendoelen wordt gedaan via de NOC*NSF Lokale Sportdeelname Index, de verenigingsmonitor en door tevredenheidsonderzoeken onder sporters/leden/bezoekers.

27 - SPORTVISIE 2030

5.1

De sportparken zijn tot vitale sportparken doorontwikkeld Toelichting ambitie Een vitaal sportpark heeft een inrichting waardoor het meer deel uitmaakt van het dagelijks maatschappelijk leven. Er is een toename in het aantal (niet-sport gerelateerde) gebruikers en initiatieven en er wordt meer gebruik gemaakt van de bestaande ruimte. Sterke sportaanbieders verzorgen er aanbod en werken met elkaar samen. Het sportpark is duurzaam, schoon, heel en veilig. Inwoners maken gebruik van de sportparken om te verblijven, te sporten, elkaar te ontmoeten of om er doorheen te fietsen. De grotere sportparken liggen in de Dordwijkzone en worden onderdeel van het Stadspark XXL. De verbinding tussen de sportparken wordt hiermee ook aantrekkelijk voor de ongeorganiseerde sporter. De wijksportparken vervullen een laagdrempelig ontmoetingspunt. Zowel voor leden van de club(s) als voor jong en oud uit de buurt. Verbindingen met de scholen in de buurt, de zorginstellingen en welzijnspartners zijn kans. Vooral in Dordrecht-West kunnen de drie sportparken een grote maatschappelijke functie vervullen. Wat willen we o.a. bereiken? 1. Een kwaliteitsimpuls van de buitensportaccommodaties; 2. Een optimalisatie in ruimtegebruik en functiemening op de sportparken; 3. De sportparken als ontmoetingsplek voor sporters en wijkbewoners; 4. De sportparken zijn duurzaam, schoon, heel en veilig; 5.

Een goede balans tussen betaalbare sport en kostendekkende accommodaties. Tussendoelen 2026 • In 2026 beoordelen de buitensporters en bezoekers de buitensportaccommodaties met een 8 of hoger; • In 2026 worden per sportpark overdag tenminste 2 nieuwe activiteiten t.o.v. 2023 georganiseerd; • In 2026 is op tenminste 6 buitensportaccommodaties een kwaliteitsimpuls te zien t.o.v. 2022; • Uiterlijk in 2024 is de sportveldverlichting van de gemeente aangepast in ledverlichting. Hoe willen we dat o.a. bereiken?

We continueren: • Het verbinden van het sportbeleid met het programma Dordwijkzone; • Het verbinden van mogelijkheden op de wijksportparken met de sociale programmering in de wijken.

Aanvullend gaan we o.a.: • Een subsidieregeling starten om nieuwbouw/renovatie te stimuleren; • Structureel samen met de sportverenigingen werken met een uitvoeringsagenda per sportpark. De sportregisseurs initiëren dit; • Het fietsen van en naar de sportparken stimuleren; • De toegankelijkheid en bereikbaarheid van de accommodaties voor mensen met een beperking en ouderen verbeteren;

28 - SPORTVISIE 2030

5.2

De openbare leefruimte wordt meer sportief gebruikt Toelichting ambitie Een sportieve openbare ruimte is cruciaal om spelen, bewegen, sporten en sociale ontmoeting duurzaam te stimuleren. Zowel binnen als buiten de bebouwde kom, met oog voor de natuur. Vanaf de voordeur tot het natuurgebied. Op playgrounds, bij skateparken, in en op het water en op wandel- of fietsroutes. Een sportieve openbare ruimte zorgt voor een gezonde leefomgeving. Naast sportverenigingen met vaste accommodaties is de openbare ruimte in toenemende mate een plek om te sporten, bewegen of recreëren. Het aantal mensen dat sport in de openbare ruimte groeit. Als maatschappij staan we voor diverse uitdagingen waarbij de buitenruimte onder druk komt te staan. Bij de grote opgaves op het gebied van woningbouw en de plannen hiervoor wordt ruimte voor sport en bewegen meermaals vergeten. Met deze ambitie moet dat voorkomen worden. Ook het sporten in en op het water valt onder deze ambitie, waarbij veilig, succesvol en met veel plezier het water op gaan het uitgangspunt is. Wat willen we o.a. bereiken? 1. Een kwaliteitsimpuls van de sportieve buitenruimte; 2. Een toename in het gebruik van de openbare ruimte om te sporten en sportief bewegen; 3. De sportieve buitenruimte als ontmoetingsplek in de buurt; 4. De sportieve buitenruimte is schoon, heel en veilig; 5.

Een wettelijk toepasbare sportnorm bij gebiedsontwikkeling en nieuwbouw. Tussendoelen 2026 • In 2026 beoordelen sporters de sportieve buitenruimte met een 8 of hoger; • In 2026 zijn tenminste 400 ‘nieuwe’ jongeren geactiveerd om de sportieve ruimte te gebruiken voor urban sport; • In 2026 is op tenminste 5 nieuwe plekken in de stad de openbare ruimte sportief ingericht t.o.v. 2022; • In 2026 is Dordrecht aangesloten als Partner City bij het Active City Model. Hoe willen we dat o.a. bereiken?

We continueren: • De inzet van een urban sportregisseur en de programmering op de Cruyff Courts en Krajicek Playground; • De samenwerking met gebiedsontwikkeling Dordwijkzone en Spoorzone, het speelbeleid, mobiliteitsbeleid en de opgave Groenblauw.

Aanvullend gaan we o.a.: • Een urban sport app (City Legends) starten om te communiceren met jongeren over de sportieve buitenruimte; • Meer communiceren over mogelijkheden om te sporten in de openbare ruimte; • Een traject starten om als partner stad aan te sluiten bij het Active City Model; • Kansrijke voorstellen uit het onderzoek over de sportieve buitenruimte nader uitwerken; • Met de watersportaanbieders een meerjarenplan maken om de potentie van de watersport nog meer te benutten (zowel in sportdeelname als in kwaliteit voorzieningen); • In het kader van de omgevingsvisie onderzoeken we de mogelijkheid om een norm voor sportief bewegen op te nemen. • De toegankelijkheid van het sporten en bewegen in de openbare ruimte voor mensen met een beperking en ouderen verbeteren.

29 - SPORTVISIE 2030

5.3

De binnensportaccommodaties zijn toekomstbestendig Toelichting ambitie Een toekomstbestendige binnensportaccommodatie is aangepast op de eisen van de tijd, kan flexibel meebewegen met nieuwe trends en ontwikkelingen en het interieur moet multidisciplinair gebruikt en aangepast kunnen worden voor jong en oud. Dat zijn voorwaarden voor een optimale benutting en hoge bezettingsgraad. Inwoners maken georganiseerd en recreatief gebruik van binnensport faciliteiten. Met de verenigingshallen heeft Dordrecht een unieke constructie die moederverenigingen het grote voordeel opleveren van het hebben van een thuisbasis. Enkele sportverenigingen koesteren een eigen locatie, maar moeten wel alle zeilen bijstellen om deze toekomstbestendig te houden. Sportondernemers voorzien de anders georganiseerde sporter met o.a. klimmen, fitness en skiën. Toch kunnen nog niet alle sportondernemers zich eenvoudig vestigen in Dordrecht. De sportboulevard is het vlaggenschip voor sport in onze stad met hoogwaardige faciliteiten. Wat willen we o.a. bereiken? 1. Een kwaliteitsimpuls van de binnensportaccommodaties; 2. Een effectieve en efficiënte bezetting in de binnensportaccommodaties; 3. De sporthallen als ontmoetingsplek voor sporters en bezoekers; 4. De binnensportaccommodaties zijn duurzaam en toegankelijk; 5. Een goede balans tussen betaalbare sport en kostendekkende accommodaties.

Tussendoelen 2026 • In 2026 beoordelen de binnensporters en bezoekers de accommodaties met een 8 of hoger; • In 2026 is bezetting van de sporthallen stabiel tussen 1700 en 2200 uur per jaar; • In 2025 ligt er een toekomstvisie Sportboulevard na 2030; • In 2026 is op tenminste 3 binnensportaccommodaties een kwaliteitsimpuls te zien t.o.v. 2022. Hoe willen we dat o.a. bereiken?

We continueren: • Het Verenigingshallenplan met aanpassingen voor toekomstbestendigheid (bijlage 3); • Het werken aan een samenwerkingsagenda met gebruikers Sportboulevard; • Het werken met het Integraal huisvestingsplan Gymzalen om de binnensport (qua trainingen) te faciliteren; • Het onderzoeken van oplossingen voor het parkeren en parkeertarieven bij de Sportboulevard; • De samenwerking met Dordt Onderneemt in het contact met sportondernemers.

Aanvullend gaan we o.a.: • Een subsidieregeling starten om nieuwbouw/renovatie van binnensportaccommodaties (m.u.v. de Verenigingshallen2) te stimuleren; • Meer initiatief nemen om de planning in de verschillende binnensportaccommodaties op elkaar af te stemmen; • Starten met duurzaamheidsmaatregelen in de Sportboulevard; • De toegankelijkheid en bereikbaarheid van de accommodaties voor mensen met een beperking en ouderen verbeteren; • Een ruimtelijke inventarisatie maken van de mogelijkheden voor sport- en leisure ondernemers.