CConstaterende datDordrecht
Koppel je AI →
Document · PDF

Routekaart Klimaatneutraal Dordrecht 2040.pdf

Dordtse Dinsdag – Beeld- en oordeelsvormende commissies 4 juni 2024, gemeente DordrechtBij agendapunt: 9: Vaststellen Routekaart Klimaatneutraal Dordrecht 2040 - Raadsvoorstel21.882 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Beleid en project

Windturbines na 2030

Op lange termijn, tussen 2030 en 2040, kunnen college en raad ervoor kiezen aanvullende windturbines te plaatsen. De doelen hiervoor zijn nog niet vastgesteld voor onze regio in de Regionale Energie Strategie (RES)

Beleid en project

Beleid middelgrote turbines en mini- of dakturbines

Beleid voor natuurinclusief plaatsen van windturbines en zon-op-land projecten

102

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

Beleid

Zon-op-land Opwek Rijkswaterstaat en ProRail onderzoeken in 2024/2025 de Energie langs mogelijkheden voor zon-op-land langs de N3/A16 en op Rijksvastgoed (programma ProRail terrein OER, aanscherpen RESdoelstelling)

Project

Zon-op-dak bedrijven (Zonne-offensief)

ECD benadert in het kader van het Zonne-offensief bedrijven om hen te adviseren en te helpen bij het realiseren van zonnepanelen op hun daken. Dat blijven ze, ondanks de aangekondigde netcongestie, voortzetten.

Project, samenwerking

Zon-op-dak inwoners

Zonnepanelen op particuliere daken. Op basis van realisatiecijfers van de afgelopen jaren is er een prognose gemaakt richting 2030

Autonoom

Zon-op-dak binnenstad (special)

We hebben een kaart gepubliceerd waarop eigenaren van Autonoom monumenten en woningen met een status beschermd stadsgezicht kunnen zien of de verruimde mogelijkheden voor hen betekenen dat ze nu wel zonnepanelen kunnen leggen. Ook hebben we de procedure voor aanvragen Autonoom van een vergunning makkelijker en aantrekkelijker gemaakt.

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

103

CO2-reductie

CO2-reductie

Toekomstbestendig Energiesysteem Energie mix Zonne-energie realiseren via dubbel ruimtegebruik (Zonne-offensief)

Op veel plekken in Dordrecht wordt gekeken (o.a. door de ECD) of we zonne-energie kunnen opwekken via dubbel ruimtegebruik. Bijvoorbeeld boven parkeerplekken of op het bovenste parkeerdek van parkeergarages

Beleid en project

Gezonde mix tussen wind- en zonne-energie

Gemeentelijk vastgoed Veel gemeentelijk vastgoed wordt voorzien van zonnepanelen. Project voorzien van zonnepanelen De Sportboulevard is een mooi voorbeeld van een groot project. Strategie Warmtebronnen

104

Warmtebron binnenstad

In 2025 actualiseren we de Transitievisie Warmte 2021 en bouwen we deze om naar een Warmteprogramma, conform de eisen van Omgevingswet. Het perspectief voor een warmtebron voor de binnenstad willen we dan verbeteren.

Onderzoek

Warmtebron bedrijventerreinen

In 2025 actualiseren we de Transitievisie Warmte 2021 en bouwen we deze om naar een Warmteprogramma, conform de eisen van Omgevingswet. Het perspectief voor een warmtebron voor de bedrijventerreinen willen we dan verbeteren.

Onderzoek

Warmtebronnen koppelen

Het warmtenet in Dordrecht is volledig aardgasvrij. HVC onderzoekt hoe het warmtenet in Dordrecht gekoppeld kan worden aan die in de andere Drechtsteden. Daarmee maken we gebruik van elkaars warmtebronnen (restwarmte AVI, restwarmte slibverbranding, geothermie)

Project

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

Bij de opwek van duurzame energie door middel van zon en wind ontstaan pieken en dalen. Tot nu toe werd er vooral ingezet op zonne-energie. Dit zorgt voor een grote pieklevering wanneer de zon schijnt en een gebrek aan duurzame energieopwekking wanneer de zon niet schijnt. Hier kan windenergie een goede aanvulling op zijn. Windturbines leveren (doorgaans) meer energie wanneer de zon niet schijnt en andersom. Door zon en wind te combineren wordt gezorgd voor een gelijkmatiger aanbod van duurzame elektriciteit, wordt het stroomnet efficiënter benut, en kan meer opgewekte energie direct en lokaal worden benut. Dit uitgangspunt landt in een Programma Duurzame opwek van energie.

Beleid

Infrastructuur en opslag Opstellen Strategische Actieagenda met Stedin

Opstellen Strategische Actieagenda om te sturen op het Beleid, voorkomen van verdere netcongestie en het optimaal samenbenutten van de netruimte. In deze actieagenda staan de werking opwekambities en nieuwbouwambities van de gemeente Dordrecht, de afspraken en voortgang voor het verzwaren van het elektriciteitsnet in de gebouwde omgeving en innovatieve oplossingen zoals opslag van energie en energiedelen op bedrijventerreinen.

Verzwaren elektriciteitsnet door toevoegen ruim 300 transformatorhuisjes

Stedin heeft aangegeven naar verwachting ruim 300 transformatorhuisjes toe te moeten voegen in Dordrecht om levering van stroom en ontvangst van duurzame opwek te kunnen voortzetten. Er is een projectteam opgesteld binnen de gemeente Dordrecht dat met het projectteam van Stedin gaat zorgen voor een toewijzing van de plekken waar deze kunnen komen te staan. Ook wordt er gekeken naar een goede ruimtelijke inpassing.

Project, samenwerking

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

105

CO2-reductie

106

Onderzoek mogelijkheden opslag van energie

Uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet lijkt niet Onderzoek voldoende om netcongestie te voorkomen. Batterijen, in wijken of bij opweklocaties, kunnen een oplossing zijn. Belangrijke onderzoeksvragen zijn daarom: wat is de verwachte rol van energieopslag in het energiesysteem van de toekomst? Welke inzichten zijn er voor beleidsontwikkeling in Dordrecht? Welke overheidssturing is nodig?

Energiedelen op bedrijventerreinen

We kunnen het net efficiënter gaan gebruiken door van onderop lokale energiebronnen en energie-infrastructuur slim te gaan benutten. Dat is belangrijk, omdat slimme ontwikkeling van het integrale, lokale energiesysteem bijdraagt aan het uitstellen en verzachten van de impact van netcongestie. Binnen het lokale energiesysteem worden alle mogelijke energiebronnen in samenhang met elkaar benut. Hiervoor is een Digital Twin ontwikkeld voor bedrijventerreinen.

Stadsbrede Digital Twin ontwikkelen van het energiesysteem

We ontwikkelen stadsbreed een Digital Twin op het Project energiesysteem dat ons helpt om te zorgen voor betere afstemming in nabijheid en gelijktijdigheid van opwek en verbruik en dat overbelasting van het elektriciteitsnet moet voorkomen. Hier nemen we ook de invloed van het warmtenet (voorkomen extra verzwaring) mee.

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

Project, samenwerking

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

107

Voorbeeld uit Dordrecht Meer dan voldoende stroom voor het eigen verbruik “Ik wilde mijn woning verduurzamen,” legt hij uit. “Maar bij een monumentaal pand is dat moeilijk, want je mag niets aan het uiterlijk veranderen. Zo kon ik mijn ramen bijvoorbeeld niet vervangen door dubbel glas. Om toch bij te dragen aan een beter milieu, wilde ik proberen of zonnepanelen mogelijk waren.”

Niet zichtbaar vanaf de straat “Ik stond er eerst wel wat sceptisch tegenover, want ik dacht dat ik hier geen toestemming voor zou krijgen. Ik had altijd begrepen dat de zonnepanelen niet zichtbaar mochten zijn vanaf de Grote Kerk. Maar toen bleek dat die eis al lang niet meer gold. De panelen mochten alleen niet goed zichtbaar zijn vanaf de straat. En ook mochten ze niet helemaal doorlopen tot aan de nok. De aanvraag verliep vrij soepel. Ik moest tekeningen indienen en toen had ik vrij snel een vergunning.”

Veel stroom in de zomer Vooral in de zomer wekken de zonnepanelen veel stroom op. Hendriksen: “De meeste stroom wekken ze op in de periode april tot en met september. De panelen liggen oost/west en dat is wat minder gunstig. Bovendien loopt het dak vrij stijl af. Daardoor leveren ze in de winter minder stroom, terwijl je dan juist meer verbruikt. Wat dat betreft is het wachten op de komst van goede batterijen om de stroom in op te slaan.”

108

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

Rijden op zonne-energie Toch leveren de zonnepanelen meer dan voldoende stroom op om in het eigen verbruik te voorzien. Hendriksen levert de opgewekte stroom ook deels aan de winkel onder zijn woning. Vroeger was hier zijn eigen beddenzaak gevestigd. Nu zit er een bruidsmodezaak in. “De winkel verbruikt overdag ook stroom en dat is fijn. Zeker als de salderingsregeling in de toekomst minder gaat worden. En ik heb in de tuin ook een laadpaal op zonne-energie om mijn hybride auto op te laden. Ik vind het een mooie gedachte om te rijden op zonne-energie.”

Meer mogelijkheden Isoleren wordt de volgende uitdaging. Dat is best lastig, want monumentale panden hebben bijvoorbeeld geen spouwmuren. De vloeren zijn al wel geïsoleerd. “Op de zolder stoken we niet. Dus was het extra belangrijk om de zoldervloer te isoleren, ” licht Hendriksen toe. “Zeker met de hoge gasprijzen van nu. Anders verdwijnt de warmte zo naar boven. Het zitgedeelte in de woonkamer schermen we soms af met gordijnen om de warmte vast te houden. En we hebben voorzetramen, maar die zijn van hout. Ik heb pas ergens een voorzetraam gezien dat helemaal van glas was. Er komen dus steeds meer mogelijkheden.”

Dat zonnepanelen ook op monumenten mogelijk zijn, bewijst het Rijksmonument aan de Groenmarkt dat uit begin 1500 dateert. Op het dak liggen 33 zonnepanelen. Die liggen er al zo’n vijf jaar. Tot volle tevredenheid van bewoner Leo Hendriksen.

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

109

Circulair

Circulair

Natuurinclusief

De energietransitie vergt veel materialen, bijvoorbeeld voor zonnepanelen en windmolens. Van de grondstoffen die hiervoor nodig zijn, wordt de beschikbaarheid steeds onzekerder. En ze worden duurder.

Een duurzame energietransitie betekent dat de transitie niet schadelijk mag zijn voor dieren, planten en hun leefomgeving. Daarom zorgen we ervoor dat onze energieprojecten de ecologische balans niet verstoren of de biodiversiteit verminderen. Dus nemen we natuurbehoud en -herstel vanaf het begin op in onze plannen voor duurzame opwek.

Denk hierbij aan’ kritieke metalen’ voor chips en batterijen. Bovendien veroorzaakt het delven van deze grondstoffen grote milieuschade. Het is dus belangrijk dat deze materialen in de keten blijven en dat we ze zo lang en vaak mogelijk gebruiken. Het is dus cruciaal om deze productketens circulair te maken, via hergebruik en recycling. In het vierde kwartaal van 2024 werken we toe naar een afwegingskader ‘circulaire energietransitie’. Daarin leggen we kaders vast voor de herkomst van materialen, de uitstoot bij productie, de levensduur en het einde-leven scenario. Deze kaders passen we toe bij de inkoop van producten en processen in de energietransitie en in gesprek met leveranciers en uitvoerende partijen.

110

Natuurinclusief

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

Bij het kiezen van locaties en het uitvoeren van projecten houden we rekening met de impact op de lokale natuur. We gaan onze aanpak eind 2024 vastleggen in het ‘Handboek natuurinclusieve energietransitie’. Deze gids laat zien welke milieuvriendelijke keuzes we willen maken in de energietransitie. De aanpak is speciaal opgesteld voor de Dordtse situatie.

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

111

Voorbeeld uit Dordrecht Sportboulevard met warmtenet, led en zonnepanelen van C naar A+ “In 2030 moeten we 50 procent CO2-reductie bereiken bij de gemeentelijke gebouwen. Daarin hebben we een voorbeeldfunctie. We kunnen niet van bewoners en ondernemers vragen energie te besparen en het zelf niet doen”, zegt Jan Pieter Preesman, van het gemeentelijk vastgoedbedrijf. ,,Bovendien leveren alle maatregelen een enorme besparing in de energiekosten op.’’

Grootverbruiker De Sportboulevard wordt in 2024 aangepakt. Van het zwembad, de ijsbaan en de sporthallen maken wekelijks 77 verenigingen gebruik. Het is een van de grootste overdekte sportcomplexen in Nederland, maar ook een grootverbruiker van energie. Bij de bouw in 2009 werd het al mogelijk om het zwemwater te verwarmen met de warmte die vrijkomt bij het aanmaken van het ijs. Ook wordt warmte via een installatie teruggewonnen uit het zwembad.

Kostenbesparing ,,Dat was destijds heel vooruitstrevend. Nu investeren we 2,6 miljoen euro in 3200 zonnepanelen, ledverlichting en aansluiting op het warmtenet. Daarmee wordt het hele gebouw aardgasvrij”, licht Preesman toe. ,,De zonnepanelen dekken straks ruim 30 procent van het elektriciteitsverbruik van de Sportboulevard. Samen met het vervangen van de tl-verlichting behalen we een kostenbesparing van zo’n 350.000 euro per jaar.’’ 112

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

Van dat bedrag komt 20 procent ten goede aan de huurder en 80 procent gaat naar een revolverend fonds. ,,Uit dit fonds kunnen we nieuwe energiemaatregelen treffen in ons vastgoed. Een bedrag van 8,5 miljoen euro moet zo uiteindelijk voldoende zijn om in totaal 40 miljoen aan investeringen te doen tot 2050.’’

Voordelen Het energielabel van het sportcomplex gaat van C naar A+. Locatiemanager Dennis van Rijswijk vertelt dat dit financieel geen grote voordelen biedt voor exploitant Optisport en de verenigingen. “De prijsstijging van de afgelopen jaren wegen niet op tegen de besparing. Maar we bereiken wel een enorme CO2-reductie en gebruiken duurzaam opgewekte energie.’’ De extra hoge energierekening heeft wel geleid tot het bestuderen van de bezetting van het complex. Door installaties af te schakelen als ruimtes niet worden benut, verbruikt de Sportboulevard nu al 40 procent minder gas en 2 procent minder stroom. De permanente verlaging van de douchetemperatuur helpt daar ook bij. ,,We bekijken of we onze elektrische systemen nog beter kunnen afstellen en onderzoeken ontwikkelingen, zoals koudeopslag”, zegt Van Rijswijk. ,,Wij zijn trots op dit unieke gebouw en op wat we met de gemeente hebben bereikt. Wekelijks komen hier 20 tot 30.000 mensen bewegen. Niet één andere gemeente in Nederland kan dat zeggen.’’

De gemeente Dordrecht is bezig met het verduurzamen van 52 gebouwen in eigen bezit. Van gymzalen tot schouwburg Kunstmin en de Sportboulevard. De opbrengst van de besparing belandt voor een groot deel in een fonds waarmee de aanpak van het vastgoed wordt betaald.

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

113

Samenwerken met partijen buiten Dordrecht De voor- en nadelen van duurzame opwek van energie reikt verder dan alleen Dordrecht. Dit beïnvloedt de keuzes die we maken bij de aanschaf van materialen voor stroomopwekking en onze beslissingen rond de inkoop van stroom die ergens anders wordt geproduceerd.

114

Ketenverantwoordelijkheid

Lobby

Onze verantwoordelijkheid bij de inkoop van zonnepanelen en windmolens willen we invullen door circulaire ambities te formuleren, zoals beschreven in paragraaf Circulair in deze routekaart. De CO2-impact van stroom die wij als Dordtenaren inkopen, willen we beperken door in 2030 55% van de stroom die wordt ingekocht groene stroom te laten zijn. Hier hebben we als gemeente beperkt invloed op. We laten het goede voorbeeld zien door zelf groene stroom in te kopen. Daarnaast zien we dat al veel inwoners en bedrijven de keuze voor groene stroom maken.

We werken samen met partners en andere overheden om het ‘Energiesysteem van de toekomst’ vorm te geven. Dat doen we in de Drechtsteden met de Regionale Energie Strategie (RES). Op provinciaal en nationaal niveau werken we actief mee aan het Meerjarenprogramma Investeringen Energie en Klimaat (MIEK), zowel bestuurlijk als ambtelijk via de G40. In nauw overleg met Stedin werken we aan een strategisch actieplan om netcongestie zoveel mogelijk te voorkomen.

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

In de Regionale Energiestrategie hebben we samen met de andere gemeenten in de Drechtsteden, het waterschap en de provincie afspraken gemaakt over hoe we in de komende jaren werken aan een toekomstbestendige energievoorziening. We hebben hierin opgenomen dat we als gemeente onze bijdrage leveren aan de opwek van duurzame energie. Dat doen we via windenergie en zonneenergie. De provincie heeft in haar beleid locaties opgenomen die hiervoor geschikt zijn. Als gemeente kijken we ook naar alternatieve locaties. Als er een grote impact is op het landschap, bepalen we samen waar grootschalige opwek van energie kan plaatsvinden. Hier zetten we participatie voor in.

Samen met onze netbeheerder Stedin werken we aan de uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet. Netbeheerders investeren de komende jaren 8 miljard om het elektriciteitsnet te verzwaren. Met ‘productiekaravanen’ zullen zij wijk-voor-wijk door Nederland trekken om het net te verzwaren. Dit kost tijd en niet elk gebied is gelijk aan de beurt. We zetten in op de belangen van Dordrecht.

Een toekomstbestendig energiesysteem bouw je landelijk. Daarom zetten we via de G40 in op lobby voor beter passende wet- en regelgeving. En voor het verzwaren en verslimmen van het elektriciteitsnet bij de netbeheerder. Via de lobby willen we het voor onze inwoners en ondernemers makkelijk en aantrekkelijk maken om direct energie aan elkaar te kunnen leveren. Bijvoorbeeld uit eigen en gezamenlijke bronnen en opslagmogelijkheden. We willen hiervoor verschillende energiebronnen en energiestromen van bedrijfsleven, inwoners en mobiliteit combineren.

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

115

Wat doen we zelf Als gemeentelijke organisatie nemen we nu al de nodige maatregelen om de opwek en ons verbruik van energie flink te verduurzamen:

Duurzame opwek op eigen vastgoed De gemeente Dordrecht heeft veel panden in eigen bezit. Daardoor hebben we ook veel daken waar we zonne-energie kunnen opwekken. Zo hebben we op deze panden inmiddels zonnepanelen: van Baerleplantsoen (Koetshuis en Stadsboerderij), Van den Broekerf 8, Kerkeplaat 3 (werklocatie), Stadsarchief (Jade 400), Zamenhoflaan 25, Selma Lagerlöf-erf 162, Prof. Waterinklaan 43A, Spirea 5, Kolfstraat 42, Maasstraat 23, Halmaheiraplein 37 en Maria Montessorilaan 3. Begin 2024 zijn we een project gestart om ruim 3.000 panelen op de Sportboulevard te plaatsen. Ook hebben we een quickscan gemaakt van alle panden waar eventueel uitbreiding of aanleg van zonnepanelen mogelijk is. Die locaties hebben we in kaart gebracht. Hier gaan we de komende jaren zonnepanelen realiseren.

Dit lukt alleen als...

Duurzame inkoop van energie

Technologische ontwikkelingen batterijen

Draagvlak voor windenergie

De vergroening van het energiecontract van de gemeente zorgde in 2020 al voor een enorme daling (27% t.o.v. 2019) van onze eigen CO2uitstoot. We zijn overgestapt op Nederlandse wind- en zonne-energie. Vanaf 2024 vergroenen we het elektriciteitsverbruik verder met behulp van 100% Nederlandse windenergie. Als we over een aantal jaar verhuizen naar het Dordthuis, besparen we nog eens ruim 565 ton CO2, omdat we hier geen gas meer gebruiken.

Batterijen worden een steeds belangrijkere schakel tussen duurzaam energie opwekken en de gebruiksmomenten. Ze voorkomen dat het elektriciteitsnet in de toekomst steeds vaker overbelast raakt. Batterijen zijn volop in ontwikkeling. We hopen dat er snel goede en betaalbare opties zijn voor thuisbatterijen en buurtbatterijen. We volgen de ontwikkelingen nauwgezet.

Naast ons eigen vastgoed, zijn de grootste energieverbruikers openbare verlichting, riolering en gemalen. Via het MVOI (maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen) gaan we aan de slag om dit ook te verduurzamen.

Voldoende capaciteit Stedin om netcongestie te voorkomen

In het tweede kwartaal van 2024 doet de gemeenteraad een uitspraak over de mogelijke verdere uitbreiding van windmolens op ons eiland. Gezien de grote opbrengst zijn windmolens essentieel om de duurzame opwekdoelen te realiseren. Het is daarom belangrijk dat er voldoende draagvlak is binnen de gemeenteraad en bij de inwoners. Dit draagvlak vergroten we door strikte eisen te stellen aan de mogelijke locaties. En door de mogelijkheid om inwoners mede-eigenaar te maken.

We weten op welke punten ons elektriciteitsnet lokaal verzwaard moet worden om netcongestie te voorkomen en op te lossen. Het probleem van netcongestie komt overal in Nederland voor. Daardoor is het voor Stedin een grote uitdaging om voldoende personeel te werven om de benodigde verzwaring tijdig klaar te krijgen. We zijn in nauw overleg met Stedin om samen te zorgen voor een efficiënte werkwijze en een haalbare planning.

Financieel aantrekkelijk om zelf energie op te wekken Inwoners en bedrijven dragen met zonnepanelen op hun dak veel bij aan de doelstellingen voor duurzame opwek. De onzekerheid over de salderingsregeling heeft effect op de terugverdientijd van zonnepanelen. En daarmee ook op de bereidheid om zonnepanelen te nemen.

116

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

Programmagelden Energietransitie Tot en met 2026 zijn er programmagelden beschikbaar voor onderzoek en om initiatieven te stimuleren voor duurzame opwek en een toekomstbestendig energiesysteem. Na 2026 moeten we hiervoor opnieuw middelen vrijmaken om tot 2040 door te kunnen werken aan deze doelen.

Reservering zonoffensief Agenda 2030 Om op grote schaal duurzame opwek te realiseren, is financiering nodig. We hebben daarvoor in de Reserve Agenda 2030 € 5 miljoen apart gezet. Of dit voldoende is, is afhankelijk van de ambitie die het college en de gemeenteraad vaststellen voor grootschalige opwek, zoals zon op land en windmolens. Naar verwachting kunnen we de komende jaren hiermee vooruit.

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

117

Dit gebeurt al in de stad In Dordrecht zijn bewoners actief betrokken bij de energietransitie. Veel bewoners zijn bijvoorbeeld al bezig met het opwekken van zonne-energie. Dordrecht kent bovendien meerdere vrijwilligersorganisaties die zich actief en enthousiast inzetten voor de energietransitie. Een mooi voorbeeld hiervan is Drechtse Energie: een burgercoöperatie die samen met bewoners en bedrijven lokale en duurzame energie opwekt. In de Beroepentuin (foto hiernaast) worden Dordtenaren opgeleid voor banen in de Energietransitie. In de Energiecoöperatie Dordrecht (ECD) werkt de gemeente samen met HVC aan grootschalige opwek van duurzame energie. De financiële opbrengsten komen weer beschikbaar voor nieuwe investeringen.

118

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

Het lokale bedrijfsleven draagt ook bij aan de energietransitie met zonnepanelen op hun daken. De Werkgevers Federatie Drechtsteden pakt een actieve rol om te komen tot energiedelen op bedrijventerreinen. Bij het realiseren van nieuwe opweklocaties voor zon of wind is participatie cruciaal. Niet alleen in het meedenken door bewoners en bedrijven, maar ook door mogelijkheden te creëren om financieel mede-eigenaar te worden en zo mee te profiteren van de winst die wordt gemaakt. Dat kan ook los van individuele financiële participatie als je met een coöperatie, zoals ECD, de opbrengsten van opwek weer terug inzet in de samenleving.

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

119

Samen zijn wij Team 2040!

Nawoord We nodigen iedereen uit om deze reis samen met ons te maken, als één Team 2040. We hebben de hulp van iedereen nodig om klimaatneutraal te zijn in 2040! Om alle ontwikkelingen op het gebied van Dordrecht Klimaatneutraal - zoals maatregelen, hun effecten en nieuwe inzichten - voortdurend inzichtelijk te maken voor inwoners en ondernemers, zijn we bezig de website dordtduurzaam.nl uit te breiden en te vernieuwen. Die zal worden gelanceerd tijdens de Klimaatweek van 2024. We nodigen u van harte uit om zelf initiatieven op het gebied van verduurzaming van uw bedrijf, woning, straat, buurt of wijk aan te melden op deze website of via dordtduurzaam@dordrecht.nl Zo werken we samen aan een fijne stad, die groeit en bloeit en die we vol trots kunnen doorgeven aan volgende generaties.

120

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

Klimaatneutraal Dordrecht 2040

121

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.dordrecht.nl/api/v1/meetings/862/documents/32666