ROB-advies Droomland of niemandsland.pdf

52

Vergelijk Raad voor het Openbaar Bestuur, 2007.

52

DROOMLAND OF NIE MANDSLAND? - ADVIES VAN DE RAAD VOOR HET OPENBAAR BESTUUR

zijn verankerd. Deze vorm van differentiatie kan het antwoord zijn op proble­ men in de sfeer van de politieke relatie tussen burger en bestuur, kiezer en gekozene. Een voorbeeld is binnengemeentelijke decentralisatie door middel van stadsdelen.

Bij differentiatie als resultante van selectief rijksbeleid (taakdifferentiatie) of bij differentiatie in de bestuurlijke inrichting treden er spanningen op met de (uniforme) uitgangspunten van de Financiële-verhoudingswet. Een verfijndere indeling naar de dimensies waarop differentiatie zich voor kan doen, is het onderscheid naar beleidsdifferentiatie, taakdifferentiatie, uitvoe­ ringsdifferentiatie en institutionele differentiatie.

Van beleidsdifferentiatie is sprake als niet overal in Nederland hetzelfde rijks­ beleid geldt. Een voorbeeld van beleidsdifferentiatie in de Rotterdamwet. Deze wet geeft gemeenten waar de leefbaarheid onder druk staat de bevoegdheid om inkomenseisen te stellen aan woningzoekenden. Beleidsdifferentiatie maakt het mogelijk om in geselecteerde delen van Nederland overheden taken en bevoegdheden te geven om de economie te stimuleren. Taakdifferentiatie is de selectieve toewijzing van taken aan decentrale over­ heden bij wet door de nationale wetgever. Bij taakdifferentiatie gaat het bijvoorbeeld over het toebedelen van taken zoals maatschappelijke opvang of vrouwenopvang aan centrumgemeenten. Taakdifferentiatie betekent dat wettelijke taken verschillen tussen gemeenten en tussen provincies. De economische ratio achter taakdifferentiatie is gelegen in doelmatigheid en effectiviteit.

Van uitvoeringsdifferentiatie is sprake als gemeenten en provincies onder­ ling verschillen in de manier waarop zij hun wettelijke taken uitvoeren. Een bestuursorgaan kan een taak zelf doen, deze uitbesteden aan een andere gemeente of aan een publieke of private organisatie, voor de uitvoering samenwerken met andere gemeenten of private partijen, enzovoort. Uitvoe­ ringsdifferentiatie leidt in principe niet tot verschillen in voorzieningenniveau.

Bij institutionele differentiatie is er sprake van lokale verschillen in de bestuur­ lijke inrichting, bijvoorbeeld als in sommige gebieden de provinciale bestuurs­ laag afwezig is of juist een bestuurslaag is toegevoegd als deelgemeente. Institutionele differentiatie kan ook betrekking hebben op andere instituti­ onele arrangementen, zoals de regels bij de benoeming van de burgemees­ ter (direct gekozen in sommige gemeenten en benoemd in andere) of bij de afbakening van de wettelijke bevoegdheden van de burgemeester (beperkt mandaat in sommige gemeenten, ruim mandaat in andere).

53

DROOMLAND OF NIEMANDSLAND? - ADVIES VAN DE RAAD VOOR HET OPENBAAR BESTUUR

BIJLAGE IV

Samenstelling Raad voor het Openbaar Bestuur

Drs. J.M.M. (Han) Polman, voorzitter Commissaris van de Koning, Provincie Zeeland

Prof. dr. ir. CJ.A.M. (Katrien) Termeer, vice-voorzitter Hoogleraar Bestuurskunde, Wageningen Universiteit Prof. dr. C.F. (Gaspar) van den Berg Hoogleraar Bestuurskunde, Rijksuniversiteit Groningen, Campus Fryslan Dr. E.M. (Martiene) Branderhorst Algemeen directeur, Gemeente Den Haag

Prof. mr. dr. F.J. (Frank) van Ommeren Hoogleraar Staats- en bestuursrecht, Vrije Universiteit te Amsterdam H. (Huri) Sahin Accountmanager Zuid-Holland bij het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie Drs. P.J. (Peter) Verheij Wethouder, Gemeente Alblasserdam

Drs. CJ.G.M. (Kees Jan) de Vet Dijkgraaf, Waterschap Brabantse Delta Dr. M.W.AA. (Miranda) de Vries Burgemeester, Gemeente Etten-Leur Drs. P.J.M. (Peter) Wilms Tijdelijk raadslid. Economisch consultant publieke sector

54