RIB Voortgang programma Arbeidsmarkt & menselijk kapitaal jan 2026.pdf

Raadsinformatiebrief:

Voortgang Programma Arbeidsmarkt & menselijk kapitaal januari 2026 Steller: Ingrid van Zimmeren – programmamanager Arbeidsmarkt & menselijk kapitaal

1. Inleiding

Jaarlijks wordt u op de hoogte gesteld van de voortgang van het programma Arbeidsmarkt & menselijk kapitaal. In deze brief informeren wij u over wat er in deze coalitieperiode tot nu toe is gedaan en bereikt.

Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten?

Besluitnummer 2023-0018839 Startnotitie Arbeidsmarkt & menselijk kapitaal (16/5/2023) Besluitnummer 2023-0154666 Uitvoeringsprogramma Arbeidsmarkt & menselijk kapitaal (19/12/2023) Raadsinformatiebrief Raadsvergadering Voortgangsrapportage Programma Arbeidsmarkt & menselijk kapitaal (15/10/2024) Besluitnummer 2025-0112698 Inzet gereserveerde middelen Programma Glansrijke toekomst voor Dordtse jongeren (12-27 jaar) in 2026 en 2027 (16/12/2025)

Waarom het programma Arbeidsmarkt & menselijk kapitaal?

In het coalitieakkoord 2022-2026 is bewust ingezet op het stimuleren van economische groei in combinatie met een gezonde arbeidsmarkt. Verantwoord groeien met toegevoegde waarde voor de beroepsbevolking van onze gemeente en regio. Werkgevers en banen die passen bij onze beroepsbevolking en inwoners helpen hun sociaal-economische positie te versterken. Dit vraagt om het verbinden van economisch en sociaal beleid. Dat is de focus van het programma Arbeidsmarkt & menselijk kapitaal in samenwerking met ondernemers, onderwijs en het maatschappelijk veld (zie ook praatplaat toegevoegd in bijlage 1). Oftewel, zoals verantwoordelijk portefeuillehouder Chris van Benschop stelt: “Het is belangrijk dat we economie wat socialer maken en sociaal wat economischer.”

2. Wat hebben we gedaan en bereikt in deze coalitieperiode tot nu toe?

Het programma heeft zowel een lokale als een regionale focus, gezien de centrumrol die gemeente Dordrecht heeft voor de arbeidsmarktregio Drechtsteden. Daarbij maakt het programma ook onderdeel uit van de Groeiagenda van de Smart Delta Drechtsteden. In deze RIB ligt de focus op het lokale programma inclusief de centrumrol. Het programma bestaat uit 3 samenhangende en elkaar versterkende programmalijnen, namelijk: 1 - Arbeidspotentieel van de beroepsbevolking benutten, ontwikkelen en behouden 2 - Toekomst voor de jeugd 3 - Banen met impact 2.1 Programmalijn 1 – Arbeidspotentieel van de beroepsbevolking benutten, ontwikkelen en behouden (van werk naar werk & geen werk naar werk) Algemeen De grafiek laat de ontwikkeling van de netto arbeidsparticipatie (werkzame beroepsbevolking) in de Drechtsteden t.o.v. de landelijke en Europese ontwikkeling zien.

1

De netto arbeidsparticipatie in Dordrecht bedroeg in 2023 72%. Over de periode 2020-2023 betekende dat een grote stijging van +7,5%. De onderstaande tabel is afkomstig uit het Drieluik.

Het aantal werkzame personen in Dordrecht is van 2018 tot en met 2025 met 22,8% gestegen (+12.522). In 2024 groeide dit aantal nog door naar 67.443, ten opzichte van 2023 (63.468). Daarna zakt het percentrage netto arbeidsparticipatie licht naar 71,8% in 2025. De werkloosheid was in Dordrecht in 2018 5,3% (4,9% landelijk) van de werkzame beroepsbevolking, t.o.v. 4% werkloosheid in 2024 (3,7% landelijk). Te zien is dus dat het werkloosheidspercentage afgelopen jaren gemiddeld gezien is afgenomen. Het werkloosheidspercentage in Dordrecht volgt daarmee de landelijke trend van een dalende werkloosheid, zij het een kleine verhoging van 2024 t.o.v. 2023. Samenvattend is het aantal werkenden in Dordrecht toegenomen, en is de werkloosheid gedaald. Deze cijfers wijzen erop dat de arbeidsmarkt het in Dordrecht erg goed doet. De werkloosheid en arbeidsparticipatie liggen bij het landelijke gemiddelde. Het totaal aantal banen in de gemeente is in juli 2025 gestegen tot 67.440, het hoogste niveau in zeker tien jaar. Hoewel de werkgelegenheid de afgelopen jaren is toegenomen, blijft de sociaal-economische positie van de stad kwetsbaar. Het opleidingsniveau blijft betrekkelijk laag en sluit niet altijd aan op de vraag in kansrijke sectoren.

Daarom blijft het belangrijk te investeren in een goede voorbereiding op de arbeidsmarkt voor onze jongeren en een leven lang ontwikkelen voor onze beroepsbevolking. Hier zetten we de volgende activiteiten op in: Regievoering op regionaal arbeidsmarktbeleid – Werkcentrum Drechtsteden Dordrecht is als centrumgemeente - vanuit de Wet SUWI – de aangewezen regievoerder op de regionale samenwerking in de arbeidsmarktregio en is beheerder van de daarvoor door het Rijk ter beschikking gestelde middelen. De centrumrol was gedelegeerd aan de GR Sociaal. In deze coalitieperiode (vanaf 2025) is de centrumrol weer opgepakt door gemeente Dordrecht en is deze

2

belegd in het programma Arbeidsmarkt & menselijk kapitaal. Dordrecht is voorzitter van het Regionaal Beraad waarin overheid, ondernemers, onderwijs en vakbonden samen een meerjarenagenda en begroting voorbereiden. Regievoering op het arbeidsmarktbeleid betekent dat we samen met de partners in het Regionaal beraad de verbinding maken tussen de sociale en economische opgave als input voor de ontwikkelopgave. Het Werkcentrum Drechtsteden – dat in 2025 geopend is - is één van de concrete maatregelen. In het Werkcentrum komt de dienstverlening aan inwoners en werkgevers op het gebied van werken, loopbaan, scholing en personeelsvraagstukken bij elkaar. Éen toegang voor alle vragen en voor concrete ondersteuning en advisering. De grafiek hiernaast laat de ontwikkeling zien van het aantal aanmeldingen bij Werkcentrum in 2025. In totaal hebben 799 inwoners ondersteuning gevraagd. Het merendeel betreft niet-werkende inwoners zonder uitkering (NUG), het zogenaamde onbenut arbeidspotentieel. En werkenden met loopbaanvragen, vragen over om- en bijscholing, duurzame inzetbaarheid. Dit zijn 2 belangrijke groepen waarvoor het Werkcentrum is opgericht, aangezien er geen andere plek is waar zij terecht kunnen voor kosteloze loopbaanbegeleiding. In maart 2026 start de landelijke Werkcentrum campagne op radio, tv en social media.

We verwachten dat dit onze regionale campagne versterkt, de bekendheid van het Werkcentrum vergroot en daarmee ook een positieve invloed zal hebben op het aantal vragen. Website: Filmpje:

https://werkcentrumdrechtsteden.nl https://youtu.be/nz9-5UC-So0

Talentenfonds Drechtsteden Met het Talentenfonds interesseren en ondersteunen we inwoners en werkenden in de Drechtsteden zich om- of bij te scholen naar een kansrijk beroep in de regio. Zij kunnen kosteloos een gecertificeerde opleiding volgen in de richtingen techniek, bouw, maritiem, zorg & welzijn en logistiek. Werkgevers kunnen met co-financiering hun personeel bijscholen via het fonds. Het Talentenfonds is een van de instrumenten die via het Werkcentrum ingezet worden. Een loopbaangesprek en ondersteuning bij het zetten van een vervolgstap in de loopbaan maken onderdeel uit van het aanvraagproces bij het fonds. Het Talentenfonds is in september 2025 geopend met hulp van de 2e RegioDeal Drechtsteden Gorinchem. In 2026 volgt een grote marketingcampagne. Het doel is tot en met 2028 1.000 inwoners/werkenden te scholen in of naar werk in de belangrijkste kans-sectoren in onze regio. In de eerste maanden dat het fonds operationeel is, hebben 80 inwoners zich aangemeld voor een opleiding. Website:

https://werkcentrumdrechtsteden.nl/talentenfonds/

Basisvaardigheden De Dordtse beroepsbevolking kent een relatief grotere groep inwoners met een opleiding tot mbo niveau 1 dan andere steden van vergelijkbare omvang. Om de kwetsbaarheid van deze inwoners niet-werkend én werkend - te verkleinen, is het belangrijk te investeren in basisvaardigheden. Basisvaardigheden als taal, rekenen en zeker ook digitale vaardigheden. Het werk verandert en IT en AI gaan in steeds meer beroepen een rol spelen. Het is belangrijk dat we het leven lang ontwikkelen stimuleren en faciliteren om de duurzame inzetbaarheid van onze beroepsbevolking te behouden en vergroten. Naast het al bestaande aanbod voor (voormalig) inburgeraars, bijstandsgerechtigden en laaggeletterde inwoners, breiden we het aanbod vraaggericht uit voor de doelgroep kwetsbare werkenden. Hiertoe bereiden we de subsidieaanvraag ESF+ Sectoren voor die we zullen ontsluiten via het Talentenfonds.

3

Wijkaanpak met Toekomstmakelaars In de wijken van Dordrecht ontstaat veel werk door de energietransitie (aanleg en aansluiting woningen op warmtenet, ventileren, isoleren woningen). Deze werkzaamheden vinden plaats in de wijken waar veel sociale huurwoningen en tochtige koopwoningen staan. In deze wijken wonen relatief veel mensen die niet werken of als ‘kwetsbare werkenden’ kunnen worden gezien. De gedachte van gemeente Dordrecht en de corporaties is de kansen die deze ontwikkeling van werkgelegenheid met zich meebrengt te laten toekomen aan de inwoners uit de betreffende wijken. En volgend onderstaand model, breed belangen te bedienen en de brede welvaart te vergroten. In 2023 zijn we gestart met een projectleider die tevens als toekomstmakelaar acteerde en de rol in de praktijk ontwikkeld heeft tot wat het nu is met een team van 3 toekomstmakelaars. De toekomstmakelaar sluit aan op het bestaande professionele en informele netwerk in de wijk. De zogenaamde ‘verkenners’ als buurtwerkers, sociaal makelaars, taalmaatjes en sleutelfiguren die reeds het vertrouwen van inwoners hebben gewonnen. Zij zorgen voor een warme verbinding van inwoners naar de toekomstmakelaar. De toekomstmakelaar is er voor de inwoner. Los van het feit of iemand wel of geen uitkering heeft, werkend is of niet werkend.

Door een outreachende aanpak in de wijk helpt de toekomstmakelaar je je toekomstperspectief te verbeteren. Dat doen we samen met het netwerk in de wijk en met partijen als Sociale dienst, UWV, Werkcentrum. De woningcorporaties zijn een belangrijke partner in de aanpak omdat zij ook veel bij inwoners over de vloer komen. Via bewonersbrigades, tafeltjesgesprekken gaan zij met bewoners in gesprek over ‘hoe het ermee gaat’ en over eventuele verandering in huis en wijk in relatie tot de verduurzaming en warmtenet. Als inwoners geïnteresseerd zijn in werk of ander werk (mogelijk in de energietransitie) worden zij aan de toekomstmakelaar verbonden. Vanuit de gemeente benutten we het Volkshuisvestingsfonds en Nationaal isolatieprogramma om in contact te komen met inwoners gerelateerd aan de energietransitie. Gebied Eerst lag de focus vooral op Dordt-West. Daar is de wijkaanpak ontwikkeld. In 2025 hebben we 2 initiatieven ondernomen in Oost en Centrum gericht op de doelgroepen en behoeften in de Tweelingen/Stierstraat/Eisingahof en het Lijnbaangebied. Samen met de gebieds- en wijkmanagers is er – op basis van de gebiedsplannen - voor 2026 een gericht plan van aanpak voor Centrum en Oost. De wijkmanagers kennen immers “hun” wijken en buurten het beste. Kennen de ontmoetingsplaatsen en het netwerk. In 2026 is de aandacht en tijd gelijk verdeeld over de 3 gebieden West, Centrum en Oost.

Scope De aanpak is niet meer alleen gericht op het werken in de energietransitie in Dordrecht, maar gaat uit van de talenten van inwoners. Dat kan dus van alles zijn. Bij de meeste inwoners die we helpen in de wijkaanpak spelen ook zorgvragen. Werk is vaak niet direct mogelijk of in combinatie met een vorm van ondersteuning. De berg op de volgende pagina laat zien dat inwoners die via de wijkaanpak geholpen zijn of nog geholpen worden, zich op verschillende plekken op de berg begeven. Wij helpen ze mee naar boven, blijven naast hen staan en laten pas los als het doel volgens de inwoner is bereikt. De resultaten tot en met Q4 2025 zijn hieronder zichtbaar gemaakt. In de laatste 6 maanden hebben 86 inwoners zich aangemeld. In totaal hebben we 316 aanmeldingen gehad en 237 inwoners vooruit geholpen. Een deel van de melders heeft dus na ondersteuning opnieuw contact opgenomen. Dit

4

geeft blijk van vertrouwen en tegelijk laat dit de kwetsbaarheid zien van de situatie waarin deze inwoners verkeren.

Verandering op verschillende niveaus Met deze aanpak werken we niet alleen aan verbetering van de situatie voor de inwoner en het gezin. We willen brede impact maken in de wijk en het professionele systeem beter helpen (samen)werken. Het is een lerende aanpak op alle niveaus. De hogeschool Rotterdam heeft een impactonderzoek gedaan naar de wijkaanpak. Uitkomsten Impactonderzoek: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/fefd7bc82f674741ac7b4377ad2c84d9/hogr_wij kaanpak_energietransitie_vdef.pdf 2.2 Programmalijn 2 – Toekomst voor de jeugd (van school naar werk) Jeugdwerkgelegenheid Als onderdeel van de centrumrol in de arbeidsmarktregio is ook de coördinatie van de jeugdwerkloosheid per januari 2026 weer opgepakt door gemeente Dordrecht. Deze rol was gedelegeerd aan de GR Sociaal. Met deze rol weer in handen coördineren we initiatieven gericht op het verminderen van jeugdwerkloosheid in de arbeidsmarktregio Drechtsteden. In nauwe samenwerking met de GR Sociaal, DG&J, onderwijs en UWV en andere partners om kansengelijkheid te vergroten en jongeren perspectief te bieden op de arbeidsmarkt. Dit gebeurt in nauwe samenhang met het lokale programma uit de Agenda 2030 ‘Glansrijke toekomst voor de Dordtse jeugd’, het regionaal programma VSV en met de implementatie van de nieuwe wet Van School naar Duurzaam werk.

Deze wet is gericht op het voorkomen schooluitval, nazorg na behalen van het diploma en toeleiding naar werk. Nu de rol van centrumgemeente en contactgemeente beide bij gemeente Dordrecht liggen, kunnen we meer regie pakken op de regionale totaalaanpak voor jongeren. Over de resultaten van het programma ‘Glansrijke toekomst voor de Dordtse jeugd’ wordt apart van deze RIB gerapporteerd aan de gemeenteraad. Structurele verbinding scholen en bedrijven Er bestaan goede initiatieven in onze stad als het gaat om het voorbereiden van onze jeugd op opleidings- en beroepskeuze. Van Sterk Techniek onderwijs en Techkwadraat tot het Windroosprogramma en de bedrijvenroute Krabbepolder.

5

Echter, deze initiatieven (behalve Windroosprogramma) zijn vooral gericht op techniek en er is geen sprake van een structureel samenhangend programma gericht op kansrijke beroepen voor alle jongeren op het VO. In 2025 is samen met het onderwijs en ondernemers een plan uitgewerkt om tot een dergelijk doorlopend divers programma voor aansluiting tussen scholen en bedrijven in de kraptesectoren te komen. Dit plan werkt de loopbaan oriëntatie-aanpak uit in concrete activiteiten per leerjaar, gedragen door de drie O’s: onderwijs, overheid en ondernemers. Om focus te behouden is gestart met de vmbo-scholen in de gemeente Dordrecht. Gedurende het traject zijn ook de havo decanen meegenomen in de inventarisatie. Tegelijk zijn al de eerste oriënterende gesprekken gevoerd met een andere gemeente in de Drechtsteden. Allereerst is men het eens over wat een succesvolle beroepsoriëntatie moet opleveren: • leerlingen maken beter onderbouwde keuzes; • de uitval en studiewisselingen verminderen; • meer jongeren kiezen voor een toekomst in de regio Dordrecht; • alle Dordtse jongeren hebben gelijke kansen om een goede studie- en beroepskeuze te maken. Het plan ligt nu ter besluitvorming voor bij de betrokken schoolbesturen en wordt voorgelegd aan de 20 grootste werkgevers van Dordrecht (integrale werkgeversbenadering zie pg. 9). Na positieve besluitvorming wordt gestart met de implementatie.

Drechtsteden Studentenfestival (DS Festival) Het Studentenfestival is een jaarlijks festival om jong talent te binden aan onze regio en de bedrijven in onze regio. We zijn gestart in 2024 en werken toe naar een derde succesvolle editie in 2026. Het festival is een samenwerking tussen onderwijs, ondernemers en overheid. Ook het stadsbrede Ondernemersfonds draagt bij aan het DS Festival. Gemeente Dordrecht en Da Vinci College werken intensief samen als partners van het DS Festival. Andere betrokken onderwijspartners zijn Yuverta, Inholland Pabo en Dordrecht Academy. In 2025 is het DS Festival uitgegroeid tot hét grootste studentenfestival van de regio. Het is meer dan alleen een feest voor onze jongeren. Het is voor bedrijven een effectieve manier om in contact te komen met MBO, HBO en WO studenten uit de Drechtsteden. Na het DS Festival krijgen de betrokken (en meebetalende) bedrijven namelijk de mogelijkheid studenten die qua opleidingsprofiel passen bij hun bedrijfsprofiel te benaderen voor opdrachten, stage en werk. Het festival trekt zowel studenten uit de regio als studenten die wonen in de Drechtsteden, maar studeren buiten de regio: zoals bij Avans, Fontys, Hogeschool Rotterdam, TU Delft, Universiteit Leiden, en de Haagse Hogeschool. Resultaten editie 2025 t.o.v. 2024: 📈 1.737 studenten claimen een ticket 👥 850 unieke bezoekers van het festival

> +50% t.o.v. 2024 > +33% t.o.v. 2024

Over 2024 en 2025 samen: 🤝 1.563 studenten kunnen via 'Student & Match' direct gekoppeld worden aan bedrijven 💼 2.400 actieve studenten in DS Festival database en platform (2024 en 2025 opgeteld) Uit de enquête onder bezoekers van het festival blijkt dat: Bezoekers het evenement met een gemiddeld rapportcijfer van 8,1 🎯 beoordelen. 100% Van de studenten ziet graag extra DS activiteiten in het jaar met een 9.4 als aanbeveling (op schaal van 10). Een extra clubavond (93%) is favoriet. Voor de derde editie in september 2026 willen we de groei doorzetten. Het DS Festival kan zich ontwikkelen van een jaarlijks evenement naar een jaarrond platform dat studenten duurzaam aan de Drechtsteden verbindt. Het doel is om studeren, wonen en werken in de regio structureel aantrekkelijker te maken voor jong talent. Bekijk hier de foto’s en aftermovie van editie 2025: foto's DS 2025

aftermovie DS 2025

Website: https://indebiesboschhal.nl/ds-festival/

6

2.3 Programmalijn 3 – Banen met impact Algemeen Tijdens deze coalitieperiode is het perspectief bij economie verschoven van meer banen en banen voor hoger opgeleiden naar: betere banen die passen bij onze beroepsbevolking. Het stimuleren en faciliteren van goed werkgeverschap en kwaliteit van banen. Dat is onder meer terug te zien in uitgiftecriteria voor Distripark en bij revitalisering van de bedrijventerreinen. Ook is de inzet op banen met impact geborgd in het stimuleren van maatschappelijk betrokken ondernemen, herziening van het SROI-beleid en de integrale werkgeversbenadering. Maatschappelijk betrokken ondernemen stimuleren en faciliteren Dordrecht beschikt over een sterk netwerk van ondernemers die zich (willen) verbinden met de stad. Steeds meer ondernemers zien het ondernemen met impact onlosmakelijk verbonden met het ondernemerschap. Daarbij verwachten ook klanten en medewerkers (zekere jongere medewerkers) het vaker. Als laatste legt de CSRD-wetgeving in dit kader ondernemingen in de toekomst ook de verplichting op om te rapporteren over de impact op mens en milieu. Stichting maatschappelijk betrokken ondernemen Drechtsteden (stichting MBO) is een belangrijke partner die het netwerk van bedrijven, maatschappelijke organisaties, onderwijs en overheid aan elkaar te verbindt.

De stichting ondersteunt bedrijven bij hun behoeft om lokaal impact te maken en door te verbinden met maatschappelijke organisaties en doelen die passen bij het bedrijf. De 3 Drechtse doelen staan hierbij centraal (zie afbeelding). Om lokaal de meest urgente maatschappelijke vraagstukken aan te pakken zijn de drie Drechtse Doelen geïntroduceerd. Deze doelen vinden hun inspiratie in de zeventien wereldwijde Sustainable Development Goals (de SDG’s), maar zijn volledig afgestemd op de regio. Hierdoor zijn ze herkenbaar en concreet. Door gezamenlijk in te zetten op deze doelen volgen bedrijven en overheid een gedeelde maatschappelijke agenda. Hierop samenwerken leidt tot tastbare resultaten. Een voorbeeld daarvan is de jaarlijkse Beursvloer met in 2025 een maatschappelijke opbrengst van 342 matches en 388.000 euro. Maar ook het Bouw circulair netwerk en de coalitie Energietransitie. De stichting telt in Dordrecht inmiddels 100 partners. Daarvan hebben 39 partners het label ‘Ondernemen met impact’ behaald, de anderen zijn in de route naar het label. De stichting ondersteunt de partners om een actieplan te maken gericht op de 3 Drechtse doelen. Wanneer een partner hier actief mee aan de slag is samen met medewerkers wordt het label uitgereikt. Gemeente Dordrecht is zelf als organisatie ook partner van de stichting en zal in 2026 het label uitgereikt krijgen.

Bij de start van de samenwerking met de stichting is vooral ingezet op het verhogen van het aantal partners. Inmiddels hebben we de focus van het actieplan verlegd van kwantiteit naar kwaliteit en in mindere mate kwantiteit. Het leveren van ondersteuning bij het daadwerkelijk realiseren van impact vraagt bij een toenemend aantal partners veel van de stichting. Daar zit de energie op en de meerwaarde in voor onze samenleving. De doelstelling van 155 partners in Dordrecht in 2025 is niet gerealiseerd. De stichting heeft eind 2025 130 partners in de 3 gemeenten samen. Als gemeente ondersteunen we de stichting met hulp van de RegioDeal II. De RegioDeal vergoedt 50% van de bijdrage van gemeente aan de stichting. Het doel van het RegioDeal-project is verspreiding van het Ondernemen met impact in de Drechtsteden te realiseren. Het gaat om lokale verankering van het regionale gedachtegoed. Bedrijven, overheid, maatschappelijke organisaties en onderwijs pakken samen maatschappelijke vraagstukken aan. Per 2025 zijn gemeente Zwijndrecht en Sliedrecht ingestapt. De verwachting is dat in 2026 minimaal nog 1 gemeente zal instappen. Zo

7

verspreiden we samen de olievlek van het impact maken door de Drechtsteden. De RegioDeal heeft een looptijd tot en met 2028. Website: https://stichtingmbodrechtsteden.nl https://youtu.be/COz-MkuzYOM Herziening SRoI-beleid De 7 Drechtsteden werken al jaren met Social Return on Investment (SRoI) als arbeidsmarktinstrument om maatschappelijke impact te realiseren via aanbestedingen. De uitvoering van dit instrument is in de Drechtsteden gedelegeerd aan de GR Sociaal en in 2024 uitgebreid geëvalueerd. Hieruit blijkt dat het bestaande beleid onvoldoende aansluit bij de veranderde arbeidsmarkt en de bredere maatschappelijke opgaven waar onze regio voor staat. Op basis van deze evaluatie is in 2025 een integraal nieuw SRoI-beleidskader ontwikkeld, dat in Q1/Q2 2026 ter besluitvorming voorligt bij elk van de 10 aanbestedende diensten (7 gemeenten, OZHZ, DG&J en GR Sociaal). Start van dit nieuwe beleid is een 2-jarige pilot (medio 2026–medio 2028) onder het motto ‘Niet Vinken maar Vonken’, waarin opdrachtnemers (zowel bedrijven als kleine ondernemers) via SRoI niet enkel voldoen aan een verplichting, maar worden gestimuleerd om actief zelf maatschappelijke impact te realiseren via een breed palet aan SRoI-mogelijkheden. Voor een succesvolle uitvoering van deze pilot is tijdelijke opschaling van de uitvoeringscapaciteit noodzakelijk.

Kern van het nieuwe SRoI-beleid Het inkoopvolume in de Drechtsteden is jaarlijks ongeveer €425 – 475 miljoen. Daarmee is bij structurele invulling van alle SRoI-verplichtingen een potentiële SROI-waarde gemoeid van €33 miljoen. Het vernieuwde SRoI-beleid in de Drechtsteden richt zich op het realiseren van deze maatschappelijke impact via aanbestedingen, met als doel het versterken van de brede welvaart in de regio. Daarbij staat vanaf 2026 niet alleen de Participatiewet, maar drie Drechtse doelen centraal. Ondernemers krijgen via een eenvoudige menukaart de ruimte om op een manier die past bij hun bedrijf en opdracht invulling te geven aan SRoI. Zij kiezen uit vier gelijkwaardige opties: 1. Arbeidsparticipatie (plaatsingen en dienstverbanden), 2. Arbeidsontwikkeling (opleiding, scholing en begeleiding), 3. Sociale inkoop bij sociale ondernemingen of ontwikkelbedrijven, 4. Maatschappelijke activiteiten met aantoonbare impact. Het beleid verschuift daarmee voor ondernemers van het voldoen aan een verplichting (vinken) naar het realiseren van waarde en maatschappelijke impact (vonken), sluit aan op de regionale arbeidsmarktopgaven en versterkt de werkgeversdienstverlening zoals ontwikkeld binnen het Werkcentrum Drechtsteden.

Via een outreachende en vraaggerichte benadering worden (MKB)werkgevers actief ondersteund bij inclusief werkgeverschap, het creëren van leer- en ontwikkelplekken en het benutten van onbenut arbeidspotentieel, waarmee SRoI fungeert als concrete arbeidsmarktinterventie binnen het thema Werkgeversdienstverlening op de regionale uitvoeringsagenda. Beoogde resultaten • Grote maatschappelijke impact realiseren via aanbestedingen: impuls van potentiële €33 miljoen op thema’s inclusie, duurzaamheid en bestaanszekerheid in de 7 Drechtsteden. • Volledige invulling van alle SRoI-verplichtingen: er vloeit geen geld meer weg in de Drechtsteden. • Eenvoud voor ondernemers door uniforme en herkenbare werkwijze met menukaart en actieplan. • Betere monitoring van maatschappelijke impact via WIZZR en The Social Handprint (https://socialhandprint.com/handprints/). • Rechtszekere borging van SRoI, conform juridische beginselen van het aanbestedingsrecht: 1) gelijke behandeling, 2) transparantie, 3) proportionaliteit en 4) objectiviteit.

8

Ondernemers en maatschappelijke organisaties hebben actief geparticipeerd in de ontwikkeling van het herziene beleid. Denk aan de kring grond/weg/waterbouw, zorgaanbieders, Werkgevers Drechtsteden & Federatie ondernemersverenigingen Drechtsteden, Stichting MBO en Stichting Anders. Op 29 januari 2026 is het herziene SROI-beleid vastgesteld in het AB van de GR Sociaal. Het Regionaal Beraad van de arbeidsmarktregio onderschrijft het beleid en heeft besloten financieel bij te dragen aan de 2-jarige pilotperiode. Het herziene beleid is nu de route in naar de 10 aanbestedende diensten voor een gezamenlijke bijdrage van 2 fte verdeeld naar inkoopvolume gedurende de pilotperiode. Integrale werkgeversbenadering grootste werkgevers Vanuit het programma Arbeidsmarkt & menselijk kapitaal is de integrale werkgeversbenadering (IWB) tot stand gekomen. Deze integrale aanpak richt zich op de 15 tot 20 grootste werkgevers in Dordrecht. Samen hebben zij een grote invloed op de sociaal-economische positie van onze huishouders en op onze leefomgeving. Het is belangrijk dat we een gezamenlijke agenda ontwikkelen op maatschappelijke vraagstukken en hierover integraal met elkaar in gesprek zijn mét bestuurlijke betrokkenheid. Denk aan thema’s als klimaatneutraal, digitalisering, arbeidsmarkt, goed werkgeverschap en maatschappelijk betrokken ondernemen.

De belangrijkste knelpunten die de grootste werkgevers benoemen zijn: de arbeidsmarkt en klimaatneutraal. Deze ondernemers zijn een klankbord voor toetsing van beleid en programma’s. Zo is ook de nieuwe omgevingsvisie economie getoetst. Los van deze feedback op beleid/programma’s is het netwerk al effectief gebleken als voorbeeldrol richting het brede MKB. Betrokkenheid bij het Drechtsteden Studentenfestival, aansluiting bij het netwerk van impact ondernemen en aanjaging van de organisatiegraad in de verschillende trekkingsgebieden van het Ondernemersfonds zijn enkele voorbeelden. Tot slot betekent dit dat we met dit netwerk van grootste werkgevers de relatie onderhouden, versterken en 1 a 2 keer per jaar bij elkaar komen. Het netwerk benutten we met focus op de relatie, het vertrouwen om samen op te trekken en samen verantwoordelijkheid te nemen.

Hoe verder na deze raadsinformatiebrief? Gelijk aan de afsluiting van de huidige raadsperiode sluiten we ook het lokale programma Arbeidsmarkt & menselijk kapitaal af. De werkende elementen uit het programma zijn dan geborgd in de lijnorganisatie van gemeente Dordrecht. Minder effectieve interventies zijn gedurende het programma reeds beëindigd. In de Smart Delta Drechtsteden wordt het regionale programma Arbeidsmarkt & menselijk kapitaal voortgezet. Het is aan de volgende coalitie of voortzetting en financiering plaatsvindt van: • Wijkaanpak met toekomstmakelaars • Stimuleren van maatschappelijk betrokken ondernemen via stichting MBO Drechtsteden In de afgelopen raadsperiode hebben de wijkaanpak en het stimuleren van maatschappelijk betrokken ondernemen echt vorm gekregen. Deze activiteiten zijn echter financieel gedekt tot en met 2026. Als men dit wil voortzetten dan leidt dit tot een dekkingsvraagstuk vanaf 2027.

9

Bijlage 1 Praatplaat programma Arbeidsmarkt & menselijk kapitaal

10