Rapport Gemeentekas Meicirculaire 2025.pdf
Tekst van het document
Gemeentefonds Dordrecht
Wijzigingen uitkeringen Circulaire mei 2025
2
Overzicht van uitkeringen Deze rapportage voor gemeente Dordrecht is vanuit Gemeentekas opgesteld. De gepresenteerde getallen en de toelichting daarop betreffen de mutaties tussen de circulaires december 2024 en mei 2025. Op 28 mei is de meicirculaire van het gemeentefonds gepubliceerd daaropvolgend is er half juni een wijziging gepubliceerd. In deze circulaire zijn de financiële effecten van de Voorjaarsnota 2025 voor gemeenten verwerkt. In dit overzicht informeren wij u over de financiële effecten voor de jaren 2025 t/m 2030 voor de gemeente Dordrecht.
Totaal uitkeringen per circulaire
3
Specificatie van wijzigingen Taakmutaties Toevoegen aan begrotingsprogramma 1 Beschermd wonen 2 Suppletie-uitkering Bommenregeling 3 Eigen bijdrage Jeugdzorg 4 Sturen op trajectduur Jeugdzorg Toevoegen aan centrale stelpost Taakmutaties 5 Aanpak laaggeletterdheid 6 Alleenverdienersproblematiek 7 IBO Problematische schulden 8 Begeleiding jongeren naar werk 9 Impulsbudget en versterken arbeidsmarktregio's 10 Impulsbudget sociale infrastructuur 11 Participatie 12 Work in Nederland 13 Bijstelling stelpost inflatie 14 Natuur bij energieprojecten 15 Regionaal doelgroep specifieke aanpak 16 Gemeentelijke antidiscriminatie voorzieningen 17 Kinderopvang pleegouders 18 Uitvoeringskosten Omgevingswet Totaal taakmutaties Wijzigingen ten gunste van begrotingsresultaat 19 Tekorten voor rekening Rijk 20 Demping terugval gemeentefonds 21 Wijziging uitkeringsfactor 22 Aanpassingen eenheden lage inkomens en OZB capaciteit 23 Bijstelling stelpost inflatie 24 PPN 2026 bijstelling AU 25 PPN 2026 jeugdzorg 26 Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo 27 PPN 2026 eigen bijdrage Wmo 28 Wmo hulpmiddelen 29 Aanpassingen verdeelmaatstaf OZB 2026 30 Groeipad maatregelen Hervormingsagenda 31 Hervormingsagenda Jeugd 32 Indexeren opbrengst Hervormingsagenda 33 Dienstverlening
2025
2026
2027
2028
2029
2.238 382
2.239
2.239
2.239
2.239
-16
-86 -19 2.134
2.620
2.239
2.239
2.223
152 284 175 282 1.255 750 793 150 0 326 137 17 17 411 4.749
117
117
117
1.075 675 609 150 -66
1.365 675 679 150 251
1.539 675 652
675 574
585
458
137 17 17
18
18
19
2.731
3.255
3.586
1.726
Totaal wijzigingen ten gunste van begrotingsresultaat
-1 -4.888
3.089 3.206 3.320 3.442 2.946 3.219 3.259 3.393 6.580 6.603 6.830 7.518 -5.368 -1.843 -1.153 -894 66 -250 -585 -458 -15.629 -14.704 -6.003 -6.559 -2.400 -2.400 1.630 -1.416 72 565 565 565 565 3.669 3.418 2.454 1.915 2.284 2.583 -3.733 -3.870 -6 -7 -7 -7 -1.348 2.122 2.377 3.313
Toename wijziging algemene uitkering inclusief voorjaarsnota
2.481
3.622
Alle bedragen x € 1.000
3.052 2.706 -5.745 0 -4.900
7.616 8.186 7.173
4
Toelichting op de wijzigingen A. Taakmutaties - Toevoegen begrotingsprogramma We stellen voor om de volgende taakmutaties toe te voegen aan het betreffende begrotingsprogramma. 1. Uitkering Beschermd Wonen De uitkering voor Beschermd Wonen is geactualiseerd op nieuwe gegevens en loon- en prijsbijstelling. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een bedrag van € 2.238.000. Voorstel Dit extra te ontvangen bedrag betreft inflatiecorrectie naar prijspeil 2025. In de Begroting 2025 en Perspectiefnota 2026 zijn de budgetten voor beschermd wonen en opvang nog niet geïndexeerd. Via de meicirculaire 2025 wordt de ruimte hiervoor ontvangen. Deze middelen worden nu toegevoegd aan het programma Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht. Bij de Bestuursrapportage 2025 wordt bezien of er financiële ruimte is die kan vrijvallen. Eventuele ruimte wordt gedeeld met de regiogemeenten. 2. Suppletie-uitkering Bommenregeling Deze uitkering wordt ontvangen vanwege de kosten die de gemeente gemaakt heeft met betrekking tot het opsporen en ruimen van conventionele explosieven uit de Tweede Wereldoorlog. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een bedrag van € 382.000.
Voorstel Met het raadsbesluit van 11 maart 2025 is een aanvraag ingediend voor een bijdrage van de kosten van het opsporen en ruimen van explosieven voor het project: Benadering, Opsporing OO en berging Spitfire Amstelwijck Midden. Op deze aanvraag is € 382.000 toegewezen. Het voorstel is om overeenkomstig het raadsbesluit deze middelen beschikbaar te stellen. 3. Eigen bijdrage Jeugdzorg Per 1 januari 2028 wordt een eigen bijdrage ingevoerd voor Jeugdzorg. In de Perspectiefnota 2026 is een eerste inschatting opgenomen. Deze wordt nu bij de meicirculaire aangepast. Voor 2028 gaat het om een correctie van -/- € 16.000 en 2029 -/- € 86.000. Voorstel Dit betreft een correctie op de verwerking in de Perspectiefnota 2026. Daarom worden deze middelen verrekend met het programma. 4. Sturen op traject Jeugdzorg Rijk en gemeenten gaan met de sector afspraken maken over hoe we beter kunnen sturen op trajectduur. In de Perspectiefnota 2026 is een eerste inschatting opgenomen. Deze wordt nu bij de meicirculaire aangepast. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2029 om een correctie van -/- € 19.000. Voorstel Dit betreft een correctie op de verwerking in de Perspectiefnota 2026. Daarom worden deze middelen verrekend met het programma.
B. Taakmutaties - Toevoegen centrale stelpost We stellen voor om de volgende taakmutaties te parkeren op een centrale stelpost. Via de Bestuursrapportage 2025 en/of begroting 2026 stellen we voor op welke begrotingsprogramma de middelen beschikbaar gesteld moeten worden.
5
5. Aanpak laaggeletterdheid Dit betreft (regionale) middelen om laaggeletterden te bereiken en van een passend aanbod te voorzien. Het actieprogramma "Tel mee met Taal" liep van 2020 t/m 2024. Het zag er naar uit dat gemeenten geen middelen meer beschikbaar kregen voor de uitvoering en aanpak van basisvaardigheden, zoals lezen rekenen en schrijven terwijl dit wel urgent is. Om de inwoners die moeite hebben met lezen of met rekenen goed en duurzaam mee te kunnen laten doen in de maatschappij is blijvende inzet en focus nodig. De middelen die nu beschikbaar worden gesteld zijn bedoeld om nieuwe regionale plannen te maken (voor de regiefunctie van de contactgemeenten) voor de periode 2025 t/m 2028. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een bedrag van € 152.000. In 2026 t/m 2028 ontvangt de gemeente jaarlijks € 117.000. 6. Alleenverdienersproblematiek Gemeenten kunnen financiële ondersteuning bieden aan huishoudens die door de alleenverdienersproblematiek onder het bestaansminimum uitkomen. Gemiste huur- en zorgtoeslag kunnen vanuit de individuele bijzondere bijstand gecompenseerd worden. Gemeenten ontvangen budget om deze bijstand te verstrekken. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een bedrag van € 284.000. 7.
IBO Problematische schulden Het kabinet voert een pakket aan maatregelen in om problematische schulden fundamenteel aan te pakken, gebaseerd op het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Problematische schulden. Voor 2025 worden middelen voor vroeg signalering overgemaakt naar het gemeentefonds. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een bedrag van € 175.000. 8. Begeleiding jongeren naar werk Met de aanpak Jeugdwerkloosheid zetten gemeenten, scholen en hun partners zich in om kwetsbare jongeren te ondersteunen naar vervolgonderwijs of werk. Dordrecht ontvangt deze regionale middelen als centrumgemeente voor de regio. De beoogde inwerkingtreding van het wetsvoorstel van school naar duurzaam werk is verschoven naar 1 januari 2026. De tijdelijke aanpak wordt daarom in 2025 voortgezet. Samen met GR Sociaal en DG&J is een bestedingsplan opgesteld voor 2025 wat momenteel in uitvoering is. Middelen worden onder meer gebruikt om betrokken partijen voor te bereiden op de taakuitbreiding die met de nieuwe wet gepaard gaat. Dit betekent dat kwetsbare jongeren nu al extra ondersteuning krijgen om vanuit school door te stromen naar duurzaam werk. Dit geldt zowel voor jongeren van het speciaal als regulier onderwijs. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een bedrag van € 282.000. 9.
Impulsbudget en versterking arbeidsmarktregio's De arbeidsmarktregio’s krijgen tussen 2025 en 2028 een tijdelijk impulsbudget om gezamenlijke dienstverlening (bijvoorbeeld op het gebied van werk of scholingsinstrumenten) te ontwikkelen. Onderdeel van het budget voor 2025 is een bedrag voor de implementatie van communicatiestrategieën en uitingen. De effectiviteit van deze uitkering zal in 2027 worden geëvalueerd. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een bedrag van € 1.007.000. Daarna stijgt het budget tot € 1.539.000 in 2028. Daarnaast ontvangen gemeenten middelen om de regiefunctie in arbeidsmarktregio’s te ondersteunen. De focus ligt op gerichte ondersteuning om kansen op (nieuw) werk te vergroten en de werkloosheidsduur te verkorten. In het kader van de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur ontvangen centrumgemeenten extra middelen om de samenwerking binnen de regio te versterken. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een bedrag van €248.000. Samen het impulsbudget voor 2025 een bedrag van € 1.255.000. 10. Impulsbudget sociale infrastructuur Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de inrichting van sociale infrastructuur en het ondersteunen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het impulsbudget voor sociale infrastructuur, beschikbaar van 2025 tot 2034, is bedoeld voor het versterken van sociaal ontwikkelbedrijven.
Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een bedrag van €750.000 en vanaf 2026 een bedrag van € 675.000.
6
11. Participatie De uitkering wijzigt op basis van verschillende ontwikkelingen: - een nieuw structureel budget voor de sociale infrastructuur, - compensatie voor de afschaffing van het lage-inkomensvoordeel voor gedetacheerden in de Wsw, - actualisatie van verdeelsleutels voor de sociale werkvoorziening en beschut werk en - loon- en prijsbijstelling. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een bedrag ten opzichte van de begroting van €793.000 aflopend naar € 574.000 in 2029. 12. Work in Nederland Voor goede informatievoorziening en dienstverlening aan EU-arbeidsmigranten worden middelen beschikbaar gesteld aan de centrumgemeenten van 33 arbeidsmarktregio’s. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025, 2026 en 2027 om een bedrag van € 150.000. 13. Correctie stelpost inflatie De stelpost inflatie wordt bijgesteld. In 2027 verlaging van € 66.000. Daarna varieert de bijstelling tussen € 251.000 in 2027 en €458.000 in 2029. 14. Natuur bij energieprojecten Voor 2025 is er (net als in 2024) budget gereserveerd voor gemeenten en provincies om ecologie en biodiversiteit te versterken rondom projecten voor hernieuwbare energie op het land. Het budget wordt beschikbaar gesteld voor de Regionale Energie Strategieën (RES)-regio's. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een bedrag van €326.000. 15.
Regionale doelgroep specifieke aanpak Om statushouders en andere kwetsbare doelgroepen extra te ondersteunen om kansen op de arbeidsmarkt te benutten, is in 2023 budget ter beschikking gesteld aan elke arbeidsmarktregio. Om de aanpak te continueren en borgen wordt in 2024 tot en met 2026 een uitkering verstrekt. Voor de gemeente Dordrecht gaat het om een bedrag van € 137.000. 16. Gemeentelijke antidiscriminatie voorzieningen Gemeenten en hun antidiscriminatievoorzieningen (ADV's) werken samen aan preventie van discriminatie op lokaal niveau. Het ministerie van BZK werkt aan een stelselherziening voor de ADV's. Vooruitlopend daarop worden er extra middelen beschikbaar gesteld om meer aan preventie te kunnen doen. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een bedrag van €17.000. 17. Kinderopvang pleegouders Om pleegouders te ondersteunen in de kosten van kinderopvang worden vanaf 2025 vanuit het rijk extra middelen beschikbaar gesteld. In 2025 € 17.000 oplopend naar € 19.000 in 2029. 18. Uitvoeringskosten Omgevingswet Deze middelen zijn bedoeld om de transitie naar de nieuwe wetgeving soepel te laten verlopen. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijke kosten in kaart worden gebracht. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een bedrag van € 411.000.
C. Wijzigingen begrotingssaldo Daarnaast wijzigt het begrotingssaldo door allerlei andere mutaties die we al op hoofdlijnen in de perspectiefnota 2026 verwerkt hebben (a.d.h.v. de Voorjaarsnota). De grootste lichten we hieronder toe: -
De deskundigencommissie Van Ark adviseerde om het structurele tekort in het budget voor Jeugdzorg van € 828 miljoen gelijk te verdelen over Rijk en gemeenten. Vanaf 2025 is hiervoor structureel € 414 miljoen opgenomen. Er is nog geen sprake van compensatie met terugwerkende kracht van (de helft van) de tekorten over 2023 en 2024.
7
-
-
-
-
-
-
-
-
Het kabinet heeft aan de VNG toegezegd de komende maanden naar ruimte te zoeken om gemeenten alsnog daarvoor te compenseren. Dit betreft in totaal een bedrag van € 728 miljoen. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een bedrag van € 3.052.000. In onze perspectiefnota 2026 hadden we op basis van de landelijke voorjaarsnota 2025- al rekening gehouden met een extra bedrag van € 3.000.000 vanaf 2025. Vanaf 2026 wordt structureel ruim € 400 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd om het zogenoemde 'ravijn' gedeeltelijk te dempen. Voor de gemeente Dordrecht gaat het om een bedrag van € 2.946.000 in 2026. Het gemeentefonds volgt meerjarig de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. Op basis van ramingen van lonen en prijzen door het Centraal Plan Bureau, stijgt de omvang van het gemeentefonds. In 2025 is ook een korting opgenomen van € 115 miljoen, omdat gemeenten meer BTW hebben teruggevraagd dan eerder werd verwacht. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een bedrag van €2.706.000. De inwerkingtreding van het Wetsvoorstel Vervanging abonnementstarief Wmo is voorzien per 1 januari 2027 in plaats van 1 januari 2026. Dat betekent dat de geplande besparing in 2026 vervalt. De € 225 mln. wordt weer toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2026 om een bedrag van € 1.630.000.
In onze perspectiefnota 2026 hadden we -op basis van de landelijke Voorjaarsnota 2025- al rekening gehouden met een extra bedrag van € 1.416.000 in 2026 Elk jaar wordt de ontwikkeling van de landelijke WOZ-waarden verwerkt in de rekentarieven van het gemeentefonds. Op basis van informatie van de Waarderingskamer wordt de marktontwikkeling tussen 1 januari 2024 en 2025 ingeschat: voor woningen op 10,5%, voor niet-woningen op 2%. De inflatie bedraagt in deze volgens de ramingen van het CPB 4,2%. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2026 om een bedrag van €565.000. Het ingroeipad van de maatregelen van de Hervormingsagenda Jeugd wordt de komende 2 jaren verzacht. De volledige besparing moet nu niet in 2026, maar in 2028 gerealiseerd worden. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2026 om een bedrag van € 3.669.000. In onze perspectiefnota 2026 hadden we -op basis van de landelijke Voorjaarsnota 2025- al rekening gehouden met een extra bedrag van € 3.600.000 in 2026. Dit betreft aanvullende middelen die reeds gereserveerd waren voor de Hervormingsagenda Jeugd. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2026 om een bedrag van € 2.454.000. In onze perspectiefnota 2026 hadden we -op basis van de landelijke Voorjaarsnota 2025- echter rekening gehouden met een extra bedrag van € 2.500.000 in 2026.
De besparingsopgave van de Hervormingsagenda Jeugd is in 2019 opgenomen tegen de toenmalige prijzen en volumes. Omdat prijs en volume in de jaren daarna gestegen zijn, wordt een hogere besparing verondersteld. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2028 om een bedrag van € -3.733.000. In onze perspectiefnota 2026 hadden we -op basis van de landelijke Voorjaarsnota 2025- echter rekening gehouden met een korting van € 3.600.000 in 2028 en € 3.700.000 vanaf 2029. Tevens zijn er ook kleine taakmutaties en andere kleine mutaties die we laten vrijvallen ten gunste van het resultaat omdat de bedragen hiervan beperkt zijn, waardoor dit geen invloed heeft op de uitvoering van de taken.
Tenslotte In 2023 is een nieuw verdeelmodel voor de algemene uitkering van het gemeentefonds ingevoerd. Het ingroeipad is nog maar gedeeltelijk doorlopen. In 2027 zal een volgende stap worden genomen. Voor veel gemeenten betekent dit dat de uitkering met 15 euro per inwoner zal stijgen of dalen. Meer informatie hierover volgt in de meicirculaire 2026.
8