Rapport EU-Impactscan gemeente Dordrecht.pdf

EU-Impactscan | Gemeente Dordrecht Rapportage 3 april 2020

Inhoudsopgave Samenvatting: conclusies & aanbevelingen 4 1. 2.

3.

4.

5.

6.

Samenwerking 13

Inleiding 5

6.1

Uitkomsten vragenlijst 13

Onderzoeksopzet 6

6.2

Analyse en aanbevelingen 13

7.

Public Affairs – Beïnvloeding 15

2.1

Onderzoeksaanpak 6

2.2

Scope en definities 6

7.1

Uitkomsten vragenlijst 15

2.3

Leeswijzer 7

7.2

Analyse en aanbevelingen 15

Visie en strategie 8

8.

Public Affairs – Positionering 16

3.1

Uitkomsten vragenlijst 8

8.1

Uitkomsten vragenlijst 16

3.2

Analyse en aanbevelingen 9

8.2

Analyse en aanbevelingen 16

Organisatie 10 4.1

Uitkomsten vragenlijst 10

4.2

Analyse en aanbevelingen 10

Financiering 11 5.1

Uitkomsten vragenlijst 11

5.2

Analyse en aanbevelingen 11

2

Profiel gemeente Dordrecht

Naam gemeente:

Dordrecht

Aantal personen werkzaam binnen de gemeente (fte):

720,0

Demografie

Bestuur en Politiek

Aantal inwoners

Bevolkingsgroei

Coalitie

Gemeenteraad

119.300

1,9%

CDA – CU/GSP – BVD – VVD

39 leden

Economie en arbeidsmarkt

Gemiddeld besteedbaar inkomen per huishouden

Aantal bedrijfsvestigingen

€39.200

9195

3

Samenvatting: conclusies & aanbevelingen

Belangrijkste aanbevelingen 

Korte termijn: Zorg er bij het uitwerken van Actieagenda voor dat er voldoende

Conclusie

vooruitgekeken wordt naar de komende EU programmaperiode (2021-2027) en maak de

Deze nulmeting van de mate van europeanisering van de gemeente Dordrecht laat zien dat

koppeling met Dordtse prioriteiten en ambities. Zet maximaal in op bestuurlijk

Dordrecht op dit moment gematigd geëuropeaniseerd is. Dordrecht heeft de ambitie om actiever

commitment van het college en de gemeenteraad.

in te zetten op ‘Europa’ en gebruik te maken van de kansen die de EU biedt om de eigen



gemeentelijke ambities te verwezenlijken. Deze ambitie krijgt een plek in het visiedocument ‘Actieagenda Dordrecht EU Stad’ dat momenteel wordt ontwikkeld. Dordrecht is bovendien al behoorlijk actief op het gebied van EU financiering. In de plot hieronder ziet u op de thema’s van

Korte termijn: Maak vervolgens een vertaling van de Actieagenda naar de organisatie: welke organisatiestructuur, capaciteit en kennis is nodig om de ambities te realiseren?



Lange termijn: Bezie vanuit de Actieagenda waar/welke inzet gewenst is op: o

de EU-Impactscan uw resultaten (op basis van de vragenlijst), ten opzichte van de maximale score per as:

Samenwerking: welke samenwerkingspartners en/of netwerken zijn voor Dordrecht relevant om haar eigen ambities te bereiken?

o

Public affairs: op welke thema’s wil Dordrecht inzetten in haar lobby richting Brussel? Op welke thema’s wil Dordrecht zich positioneren, en loont het om met eensgezinde (Europese) partners samen op te trekken?

o

Financiering:

op

welke

manier

gaat

Dordrecht

haar

(bestaande)

financieringsstrategie actiegericht vormgeven? Europese financiering voor projecten wordt opgehaald, maar er bestaat nog onvoldoende capaciteit en expertise rondom aanvragen en projectontwikkeling. Welke investering in kennis en capaciteit is nodig om de doelen op het gebied van financiering te bereiken?

4

1. Inleiding De Europese Unie is steeds bepalender voor de uitdagingen waar gemeenten voor staan. ‘Brussel‘ neemt besluiten op diverse thema’s die ook lokaal prioriteit hebben, zoals energie en klimaat. Het implementeren en uitvoeren van bindende Europese wet- en regelgeving is een gemeentelijke verplichting. De Europese Unie biedt ook kansen voor gemeenten. Zo ondersteunt de EU met

De (geanonimiseerde) uitkomsten van de EU-Impactscan zullen tevens worden gebruikt voor (wetenschappelijk)

onderzoek

van

Berenschot,

ERAC,

De

Haagse

Hogeschool

en

de

Rijksuniversiteit Groningen.

diverse subsidie- en financieringsmogelijkheden kansrijke projecten. Tevens zijn er door de

Mocht u vragen hebben naar aanleiding van het rapport, dan kunt u contact opnemen met Sofie

Europese Unie nieuwe mogelijkheden voor belangenvertegenwoordiging ontstaan, waarin ook

Dreef van Berenschot (s.dreef@berenschot.nl / 06 14998199) of Anne Sampson van ERAC

gemeenten een stem hebben. Duidelijk is dat Europa als vierde bestuurslaag veel impact heeft op

(annesampson@erac.nl / 06 46283466).

Nederlandse gemeenten. Daarom hebben Berenschot en ERAC (European and Regional Affairs Consultants), in samenwerking met onderzoekers van de Haagse Hogeschool en de Rijksuniversiteit Groningen, de EU-Impactscan ontwikkeld. In dit rapport maken wij inzichtelijk hoe uw gemeente ervoor staat op het gebied van Europa op vijf verschillende thema’s, en hoe dit zich verhoudt ten opzichte van uw ambities. Op basis van de bevindingen identificeren we welke Europese kansen er voor uw gemeente liggen en doen wij aanbevelingen om deze kansen beter te benutten. Dit gebeurt aan de hand van een door de gemeente ingevulde vragenlijst, bestaande uit de volgende vijf thema’s:

5

2. Onderzoeksopzet

Stap 3: Pilot met drie Nederlandse gemeenten Met drie Nederlandse gemeenten is een eerste pilot van de EU-Impactscan uitgevoerd. De

2.1 Onderzoeksaanpak

gemeenten zijn gevraagd om concrete input over de (eenduidigheid van de) vraagstelling, tijdsbestek en meerwaarde van de EU-Impactscan. Op basis van de feedback is de EU-Impactscan

De EU-Impactscan is op de volgende manier tot stand gekomen.

gevalideerd en geoptimaliseerd.

Stap 1: Literatuurstudie

Stap 4: Uitvoeren van de EU-Impactscan

Wij zijn gestart met een literatuuronderzoek naar Europeanisering (van decentrale overheden) en

Gemeenten ontvangen op aanvraag de vragenlijst en vullen deze in. Vervolgens vindt er een

(decentrale) overheidssturing. De ladder van Europeanisering van John (1994) en het publieke

validatiegesprek plaats met een consultant van ERAC en Berenschot. Zij verwerken de resultaten in

waarde model van Moore (1993) vormden hierbij ons vertrekpunt. Op basis van inzichten uit beide

een rapportage. Elke gemeente (respondent) ontvangt een eigen rapport. Deze rapporten worden

modellen hebben we een theoretisch kader ontwikkeld dat als basis dient voor de vragenlijst van

niet gedeeld met andere partijen.

de EU-Impactscan. Hierbij hebben we tevens gebruik gemaakt van onderzoek naar de Europeanisering van Nederlandse gemeenten (door Ajsela Mehinagic), onderzoek naar de effectiviteit van (inter)nationale samenwerking van Nederlandse gemeenten t.a.v. de EU (door Anne Sampson) en de uitkomsten van de Gemeentelijke Thermometer (door Berenschot).

Stap 2: Opstellen vragenlijst Aan de hand van het theoretisch kader hebben wij een concept-vragenlijst opgesteld, waarin vragen en antwoord categorieën zijn gekoppeld aan de verschillende dimensies van Europeanisering (visie/strategie, samenwerking, organisatie indeling, financiering en public affairs). Dit concept is in overleg met dr. Mendeltje van Keulen (lectoraat The Changing Role of Europe aan de Haagse Hogeschool) en dr. Caspar van de Berg (leerstoel Global and Local Governance aan de Campus Fryslân, Rijksuniversiteit Groningen) aangescherpt.

2.2 Scope en definities De EU-Impactscan heeft betrekking op de mate van Europeanisering van gemeenten. Hiermee bedoelen we alle acties die uw gemeente onderneemt in de context van de Europese Unie. Denk aan het beïnvloeden van bestaand of (on-)gewenst EU-beleid, het toepassen van Europese wetgeving binnen uw gemeentelijke takenpakket, het verkennen van subsidiekansen en/of samenwerking met partners in de 27 EU-lidstaten. Voor de EU-Impactscan hanteren we de volgende definities: 

EU-zaken: Hieronder vallen onderwerpen die te maken hebben met EU-beleid, EU-wetgeving, financieringsinstrumenten (waaronder financiering vanuit de Europese Investeringsbank EIB) en subsidies. Dit kan binnen uw eigen organisatie zijn en/of in samenwerking met partners. De (internationale) samenwerking met andere steden, regio’s en/of organisaties ten gevolge van bijvoorbeeld EU-projecten valt ook onder ‘EU-zaken. Tot slot valt deelname aan EU6

projecten (zoals LIFE, EFRO, Interreg, Horizon), als projectpartner of als ambassadeur van projecten van partners in de regio, ook onder ‘EU-zaken’ 

‘In Brussel’: Alle acties, evenementen en contacten die u uitvoert, organiseert, bijwoont of onderhoudt ten behoeve van: -

Beïnvloeding van Europese instellingen (Europees Parlement, Europese Commissie, Raad van Ministers) en/of Europees beleid/wetgeving.

-

Het vinden/identificeren van projectpartners voor het aanvragen van EU-financiering (zoals LIFE, EFRO, Interreg, Horizon).

Dit hoeft dus niet per definitie in Brussel te zijn, maar kan ook plaatsvinden in Straatsburg of op een andere locatie. 

EU-beleid: Alle thema’s waarop EU-beleid en -wetgeving is vastgesteld of wordt voorbereid. ‘Zich bezighouden met EU-beleid’ betekent dus de invloed van de Europese Unie op deze beleidsterreinen als zodanig te erkennen en de effecten daarvan te begrijpen



EU(-gerelateerde) projecten: Alle projecten die (mede-)gefinancierd en/of gesubsidieerd worden met Europese middelen.

2.3 Leeswijzer Ieder hoofdstuk is op dezelfde manier opgebouwd. In totaal zijn er zes hoofdstukken, waarvan ieder hoofdstuk één specifiek thema behandelt. Ieder hoofdstuk start met een inleiding en een teruggave van de antwoorden op de vragen uit de vragenlijst. Als er een toelichting bij een antwoord is gegeven, is deze ook weergegeven. We sluiten elk hoofdstuk af met een analyse en enkele aanbevelingen.

7

3. Visie en strategie



financiële middelen om de Europese ambities van Dordrecht te verwezenlijken.

In dit hoofdstuk staat uw visie/strategie met betrekking tot 'Europa' en de beleidsmatige impact van de EU op uw organisatie centraal. Om als gemeente de kansen die de Europese Unie biedt

 

Uw gemeente kan op diverse manieren de vertaalslag van eigen prioriteiten naar Europese prioriteiten maken. Vaak gebeurt dat in de vorm van een (Europese/internationale) visie of een strategie: uw gemeente maakt inzichtelijk waar de eigen ambities aan die van Europa raken. Zo

‘Europa’ is geen belangrijk, maar ook geen onbelangrijk thema voor het college van Dordrecht: het staat hier neutraal tegenover.

optimaal te verzilveren, is het belangrijk inzichtelijk te krijgen welke kansen voor uw gemeente relevant zijn.

Uw bestuurder beschikt over onvoldoende organisatiecapaciteit, maar wel voldoende

Wij vroegen u naar het belang van de Europese Unie voor het behalen van resultaten op de vijf onderwerpen die uit de Gemeentelijke Thermometer 2019 naar voren komen als meest belangrijk voor de gemeentelijke agenda en de mate waarin u inzet op die onderwerpen. De volgende tabel geeft uw antwoorden weer:

kan de gemeente ook laten zien hoe ze Europese beleidsprioriteiten slim benut om haar eigen

Belang van de Europese Unie voor het behalen van resultaten op dit onderwerp:

Mate waarin u inzet op ‘Europa’ met betrekking tot dit onderwerp:

Duurzaamheid, klimaat & energie Sociaal domein

Belangrijk

Actief

Belangrijk

Neutraal

Regionale samenwerking en bestuurlijke toekomst

Neutraal

Nooit

Participatie en cocreatie

Neutraal

Nooit

Omgevingswet

Neutraal

Nooit

beleidsprioriteiten te verwezenlijken. Visies, strategieën en kennisontwikkeling hangen ook samen met de mate van (politiek) commitment en de middelen en capaciteiten binnen uw gemeente. Hoe duidelijker de koppeling tussen de prioriteiten van uw gemeente en de prioriteiten van de Europese Unie zichtbaar is, des te geëuropeaniseerder is uw gemeente.

3.1 Uitkomsten vragenlijst 

Gemeente Dordrecht is bezig met de ontwikkeling van een actuele Europese visie/strategie, namelijk de Actieagenda Dordrecht EU Stad. Gemeente Dordrecht heeft ook een inventarisatie

gemaakt

van

projecten

gekoppeld

aan

EU

financierings-

en

subsidiemogelijkheden. 

Voor prioritaire onderwerpen gaat uw organisatie zelf na of nieuwe Europese wet- en regelgeving direct of indirect impact heeft op decentrale overheden.



Op prioritaire dossiers is uw organisatie geïnformeerd over actuele EU wet- en regelgeving, nog voordat deze is vastgesteld. 8

3.2 Analyse en aanbevelingen De resultaten in deze categorie laten een gematigde vorm van Europeanisering in de gemeente Dordrecht zien als het gaat om visie en strategie.



Koppel aan de gewenste acties uit de Actieagenda tijdig de benodigde (organisatie)capaciteit en middelen, indicatoren en (tussen)evaluatiemomenten.

Dordrecht ziet het belang van een Europese visie/strategie om Europese kansen maximaal te kunnen benutten. Het uitwerken van een visie en strategie, in de vorm van de Actieagenda Dordrecht EU Stad, is volop in ontwikkeling. Bovendien heeft zij een vertaling gemaakt van haar ambities naar concrete Europees gefinancierde projecten. Tevens vergaart de gemeente actief informatie over Europees beleid- en wetgeving op prioritaire dossiers. De huidige Europese programmaperiode eindigt dit jaar en de ontwikkelingen voor de nieuwe programmaperiode zijn volop gaande. Het is daarom juist nu van belang om na te gaan waar de Europese beleidsagenda overeenkomt met de ambities van Dordrecht. Sluiten die ook in de nieuwe programmaperiode op elkaar aan?

Aanbevelingen:  



 

Verken of er mogelijkheden zijn de huidige informatievoorziening rondom Europese wet- en regelgeving te vereenvoudigen door automatisering of systematisering. Neem bij de ontwikkeling van de Actieagenda Dordrecht EU Stad ook de inzichten uit deze EU-Impactscan mee. Welke witte vlekken laat de EU-Impactscan zien? Op welke elementen kan de Actieagenda inspelen? Neem bij de ontwikkeling van de Actieagenda Dordrecht EU Stad ook de nieuwe Europese programmaperiode 2021-2027 in acht: waar liggen kansen en hoe kan Dordrecht daarop inzetten? Zijn duurzaamheid en het sociaal domein dan nog steeds prioritaire onderwerpen, of liggen er elders mogelijkheden? Voer bestuurlijk het gesprek over het belang van de Actieagenda Dordrecht EU Stad voor de verschillende portefeuilles. Waar liggen kansen? Hoe kan Dordrecht daarop inzetten? Neem ook de gemeenteraad mee in de Actieagenda, bijvoorbeeld door een themabijeenkomst over het onderwerp te beleggen. 9

4. Organisatie

4.2 Analyse en aanbevelingen

Dit hoofdstuk gaat over de wijze waarop de 'Europese' werkzaamheden zijn ingebed in de organisatie. Hoe duidelijker ‘Europa’ in uw organisatiestructuur herkenbaar is, des te geëuropeaniseerder is uw organisatie.

De resultaten in deze categorie laten zien dat ‘Europa’ nog niet nadrukkelijk in de gemeentelijke organisatie van Dordrecht is ingebed. Er is geen formele structuur waarin medewerkers op Europese onderwerpen samenwerken, noch zijn er medewerkers dedicated werkzaam op het

Organisationele inbedding is randvoorwaardelijk om de kansen die de Europese Unie biedt te verzilveren. Om bijvoorbeeld Europese financieringsaanvragen te schrijven en te begeleiden of om Europese beleidsontwikkelingen te volgen en tijdig beïnvloedingskansen te identificeren, heeft uw

gebied van de EU. Qua organisatie is Dordrecht dus beperkt geëuropeaniseerd.

Aanbevelingen: 

organisatie medewerkers met vakkennis en tijd nodig.

Bezie of aanpassing van de organisatiestructuur wenselijk is, gegeven de ambities van Dordrecht op het thema Europa. Hierbij spelen een aantal overwegingen een rol: -

er straks nodig om de Actieagenda Dordrecht EU Stad tot uitvoering te brengen?

4.1 Uitkomsten vragenlijst 

Er zijn binnen de gemeente Dordrecht 6 tot 10 personen die zich bezighouden met Europese zaken

(EU-beleid,

EU-wetgeving,

financieringsinstrumenten/subsidies,

-

Van de 6-10 medewerkers binnen de gemeente Dordrecht die zich bezig houden met Europese Zaken besteden er geen meer dan de helft van hun werktijd aan Europese zaken.



Binnen de gemeente Dordrecht zijn meerdere personen op verschillende afdelingen bezig met de EU, zonder duidelijke onderlinge structuur.



cöordinatiemechanismen (zoals periodieke Europa-overleggen) aan elkaar gekoppeld kunnen worden? -

specifiek in de portefeuille.

De coördinatie van EU-werkzaamheden. Sommige gemeenten hebben één centrale “Europa coördinator”, terwijl andere gemeenten bewust ervoor kiezen “Europa” in

Binnen de gemeente Dordrecht is er situationeel aandacht voor kennisontwikkeling/borging Binnen de gemeente Dordrecht heeft geen van de bestuurders het onderwerp ‘’Europa’’

De besluitvorming omtrent de EU-werkzaamheden. Wie neemt welke besluiten met betrekking tot Europa?

meerdere functies (takenpakketten) te integreren.

op het gebied van projecten, subsidies en EU wetgeving- en besluitvormingsprocessen. 

De arbeidsverdeling binnen een organisatie. Kiest u voor één specifieke EU-afdeling of zijn er meerdere afdelingen binnen de organisatie bezig met de EU die door

EU-projecten,

samenwerking in EU-context). 

De inhoudelijke ambities van de gemeente Dordrecht op het gebied van ‘Europa’. Wat is

Het verkennen van bovenstaande overwegingen verschaft inzicht in de manier waarop “Europa” vormgegeven kan worden binnen uw organisatie. Ook kan het helpen om scherp te krijgen of medewerkers de juiste expertise hebben om additionele taken op het gebied van Europa op te pakken.

10

5. Financiering



Gemeente Dordrecht ondersteunt, vanuit haar rol als centrumgemeente, partijen in de

Dit hoofdstuk heeft betrekking op de informatievoorziening, expertise en capaciteit waarover de

gemeente/regio bij het aanvragen van Europese financiering uit het Europees Sociaal Fonds

organisatie van de gemeente Dordrecht beschikt ten aanzien van Europese financieringskansen en

voor het project “Gemeenten Drechtsteden Inclusief 2016-2018”.

subsidiemogelijkheden. Voor veel decentrale overheden zijn subsidies en financieringsinstrumenten belangrijke kansen die de Europese Unie met zich meebrengt. De vertaalslag van kansen naar subsidies en financiering

5.2 Analyse en aanbevelingen Uit de resultaten blijkt dat de gemeente Dordrecht op het gebied van financiering gematigd tot

vindt echter alleen plaats wanneer er ook aanvragen worden geschreven en de ideeën die er zijn,

sterk geëuropeaniseerd is. Dordrecht heeft een financieringsstrategie, waarin zij gemeentelijke

worden doorontwikkeld naar volwaardige Europese projecten. Hoe meer en efficiënter uw

prioriteiten koppelt aan concrete projecten en financieringsmogelijkheden. Ook heeft zij Europese

gemeente deze kansen benut, des te sterker is haar graad van Europeanisering.

financiering voor projecten opgehaald. Tegelijkertijd geeft de gemeente aan onvoldoende

5.1 Uitkomsten vragenlijst 

Gemeente Dordrecht heeft een strategie voor externe middelen, gericht op zowel Europese subsidies als financiële instrumenten.







Aanbevelingen: 

Om

in

de

toekomst

kansen

met

betrekking

tot

Europese

subsidies

en

Gemeente Dordrecht heeft onvoldoende expertise in huis op het gebied van Europese

financieringsinstrumenten beter te benutten, kan het nodig zijn om (meer) te investeren

financieringsmogelijkheden en subsidieaanvragen en heeft op dit moment geen externen

in

ingehuurd. De organisatie kijkt (situationeel) naar de mogelijkheden van externe inhuur.

financieringsstrategie. Deze investering dient in proportie te staan met de ambities voor

Gemeente Dordrecht heeft onvoldoende capaciteit in huis om de gewenste EU-projecten van

de komende jaren. Indien er een ambitie bestaat om in de toekomst meer gebruik te

idee tot en met aanvraag te ontwikkelen en heeft op dit moment geen externen ingehuurd.

maken van de kansen die het Europese financierings- en subsidielandschap biedt, is het

Wel kijkt de gemeente (situationeel) naar de mogelijkheden van externe inhuur.

ook raadzaam om (verder) te investeren in kennisontwikkeling en/of personele

kennis,

personele

uitbreiding,

en/of

het

evalueren

van

de

huidige

uitbreiding.

De co-financieringseis (de verplichting om een eigen financiële bijdrage te leveren naast de financiering/subsidie vanuit de EU) is voor gemeente Dordrecht soms een struikelblok om aan



capaciteit en expertise in huis te hebben om nieuwe financiering aan te trekken.



Met de ingang van een nieuwe programmaperiode, 2021-2027, veranderen ook de

EU-project(aanvragen) mee te doen.

inhoudelijke kaders van Europese regelingen. Sommige regelingen en programma’s

Gemeente Dordrecht heeft de afgelopen 12 maanden een Europese subsidieaanvraag

kiezen nadrukkelijk voor een inhoudelijke herprioritering, met in veel gevallen een

ingediend en toegekend gekregen.

sterke(re) focus op duurzaamheid. Het is daarom cruciaal om ook op deze ontwikkelingen te anticiperen. Op basis van de huidige inzichten in projectideeën binnen 11

uw organisatie, en de ontwikkeling van de regelingen en programma’s die voor uw organisatie van specifiek belang zijn, is het van belang te achterhalen hoe groot de match is tussen uw doelstellingen en de doelstellingen van de Europese regelingen en programma’s in de toekomst? Wat betekenen de ontwikkelingen van het toekomstige Europese financierings- en/of subsidielandschap voor uw gemeente? Het is aan te bevelen beknopt onderzoek te laten uitvoeren naar de huidige Verordeningen rondom het meerjarig financieel kader en daarin tijdig de koppeling te maken met Dordtse projecten en beleidsprioriteiten. 

Het is belangrijk om in ogenschouw te nemen dat het Europese financierings- en/of subsidielandschap niet statisch, maar dynamisch van karakter is. Veel financierings- en susbdiekansen werken op call-basis, waarbij er (eens in de zo veel tijd) een oproep voor goede projectideëen wordt gedaan. Het is raadzaam om informatievoorziening rondom deze kansen te optimaliseren, om op elk moment van het kansenspectrum op de hoogte te zijn.



Bezie of de huidige aanwezige expertise en capaciteit aansluit bij de voor uw organisatie prioritaire onderwerpen (nu én in de nabije toekomst). U dient hierbij de overweging te maken op welke thema’s u expertise/capaciteit in huis zou willen hebben en voor welke thema’s u externen zou willen inschakelen.

12

6. Samenwerking



Gemeente Dordrecht is voornemens om in de nabije toekomst nieuwe samenwerkingen aan

Veel decentrale overheden gaan samenwerkingen aan met diverse partijen om de kansen die de

te gaan en/of aan te sluiten bij (een) samenwerkingsverband(en)/netwerk(en) gericht op

Europese Unie biedt, beter te kunnen benutten. Een organisatie die niet (altijd) het wiel zelf

Europa, namelijk Eurocities.

uitvindt, maar wegwijs is in de mogelijke meerwaarde van samenwerking en netwerken op het

6.2 Analyse en aanbevelingen

gebied van Europa – is ook een geëuropeaniseerde organisatie. Samenwerking is voor decentrale overheden geen doel op zich. Samenwerking speelt vaak een belangrijke rol in het creëren van een betere internationale positie, en het vergroten van de kans op consortiumvorming bij Europese projecten. Daarmee wordt het bijvoorbeeld eenvoudiger de kansen die Europese financieringsinstrumenten en subsidies bieden, optimaal te benutten.

6.1 Uitkomsten vragenlijst  

vruchten af. De meerwaarde zit in het uitwisselen van informatie en het verkrijgen van financiering voor de realisatie van duurzame projecten in de gemeente. Voordat uw gemeente besluit een samenwerking aan te gaan of zich aan te sluiten bij een

vergroten van de zichtbaarheid van de organisatie in Brussel.

Welk resultaat hoopt u met de samenwerking te bereiken? Aan welke Europese ambitie(s) draagt

Gemeente Dordrecht werkt niet samen met partners om het verkrijgen van EU-financiering te

de samenwerking bij? Gaat het u daarbij om:

Gemeente Dordrecht heeft in de afgelopen drie jaar in EU-projectverband samengewerkt met partner/in de lead. Gemeente Dordrecht heeft in de afgelopen drie jaar in EU-projectverband samengewerkt met (een) Europese partner(s). De gemeente trad daarin (regelmatig) op als coördinerend partner/in de lead



vorm op projectbasis en is niet structureel. De projectmatige samenwerking werpt wel zijn

samenwerkingsverband, is het van belang om het doel van de samenwerking scherp te hebben.

(een) Nederlandse partner(s). De gemeente trad daarin (regelmatig) op als coördinerend 

beperkt geëuropeaniseerd is op het gebied van (internationale) samenwerking. Samenwerking krijgt

Gemeente Dordrecht werkt niet samen op het gebied van beïnvloeding van en/of het

vereenvoudigen en/of EU-financiering makkelijker te ontvangen. 

De score op basis van de door u gegeven antwoorden in de vragenlijst, duidt erop dat Dordrecht

Gemeente Dordrecht is geen lid van Nederlandse samenwerkingsverbanden op het gebied



financierings- of subsidiekansen? 

Gemeente Dordrecht is geen lid van Europese netwerken

Gezamenlijke beleidsbeïnvloeding? Bijvoorbeeld een gezamenlijk position paper vanuit een Europees netwerk gericht aan de Europese instellingen.



Het initiëren van of deelnemen aan Europese projecten, en het gebruik maken van Europese financieringsinstrumenten en subsidies?



Het gezamenlijk vergroten van de zichtbaarheid van de eigen regio en/of een prioritair thema in Brussel?

van Europa. 

Informatie-uitwisseling over belangrijke Europese beleidsontwikkelingen, projecten of

Aanbevelingen: 

Bezie of, met wie en wanneer (aanvullende) samenwerking wenselijk is op de (in de Actieagenda) benoemde speerpunten. In het bijzonder interessant zijn kansen op het gebied 13

van gezamenlijke beleidsbeïnvloeding en het gezamenlijk vergroten van de zichtbaarheid van de Drechtsteden en/of gemeenten met gelijksoortige vraagstukken. Hierop is de Dordtse samenwerking nu nog nauwelijks georganiseerd. 

Analyseer welke netwerken (Europees of nationaal) actief zijn op de voor Dordrecht prioritaire onderwerpen, wat de voorwaarden voor deelname zijn en in welke mate deze netwerken bijdragen aan het realiseren van de Dordtse ambities met betrekking tot Europa.



Evalueer of – gezien de toekomstplannen van uw gemeente - een lidmaatschap bij Eurocities voldoende aansluit bij het doel dat met lidmaatschap in Europese netwerken door uw organisatie wordt nagestreefd.

14

7. Public Affairs – Beïnvloeding Dit hoofdstuk gaat over de wijze waarop de Europese belangen van uw organisatie (kunnen) worden vertegenwoordigd. Er zijn voor gemeenten diverse kansen wat betreft (beleids)beïnvloeding. Denk bijvoorbeeld aan de belangenvertegenwoordiging door diverse Europese netwerken en het Comité van de Regio’s. Ook kunnen decentrale overheden zich rechtstreeks tot Europese beleidsmakers wenden, maar dat vraagt wel om een gerichte strategie. Kennis over de werkwijze van Europese instellingen en besluitvormingsprocessen en de belangrijkste Europese thema’s is een belangrijke voorwaarde om optimaal van deze kansen

7.2 Analyse en aanbevelingen Uit uw antwoorden blijkt dat uw gemeente (nog) beperkt actief is op het gebied van beïnvloeding en daarmee op dit thema beperkt geëuropeaniseerd is. De resultaten van de EU-Impactscan wijzen er echter op dat er ambitie en drive is om met beïnvloeding aan de slag te gaan en de kansen die er zijn te benutten. Een concretiserings- en actieslag is daarmee een volgende, voor de hand liggende stap.

Aanbevelingen: 

een roadmap met concrete actielijnen en plannen met tussentijdse doelen. Daarmee gaat u

gebruik te kunnen maken. Daarnaast helpt het om prioriteiten te stellen op basis van uw gemeentelijke strategie. Hoe meer een gemeente voorbereid is, en ook daadwerkelijk inzet op beïnvloeding op Europees niveau, des te hoger de graad van Europeanisering.

sneller van plannen naar actie over. 

Formuleer bij acties outputindicatoren: daarmee worden de effecten van aanwezigheid in Brussel meetbaar en transparant.



7.1 Uitkomsten vragenlijst

Probeer de EU-lobby, die in uw algemene lobbystrategie een plek heeft, te veranderen naar

Maak inzichtelijk wat nodig is voor de uitvoering van dit lobbyplan, in termen van kennis en expertise, capaciteit en contacten.

Gemeente Dordrecht… 

heeft expertise over hoe de Europese instellingen en besluitvormingsprocessen werken in huis.



heeft een algemene lobbystrategie, waarin EU-lobby een plek heeft.



heeft geen vertegenwoordiging in Brussel.



onderhoudt niet zelfstandig contacten in Brussel.



vindt het van groot belang om nu of in de toekomst in Brussel aanwezig te zijn. Dordrecht is hier nog niet mee bezig en heeft nog geen concrete plannen om dit te organiseren.

15

8. Public Affairs – Positionering In dit hoofdstuk staat de mate waarin uw gemeente zich in Brussel profileert, centraal. Dit heeft onder andere te maken met of een organisatie waarde hecht aan het op de kaart zetten van de gemeente/regio, en in hoeverre uw organisatie 'Europa' meeneemt in de communicatie richting doelgroepen in de eigen gemeente/regio. Een sterke positionering en aanwezigheid in Brussel kunnen bijdragen aan de verbetering van de

8.2 Analyse en aanbevelingen Uit uw antwoorden blijkt dat uw gemeente (nog) beperkt actief is op het gebied van positionering en daarmee op dit thema beperkt geëuropeaniseerd is. Enige activiteit door individuele medewerkers van Dordrecht laat wel zien dat er organisationeel interesse in positionering bestaat.

eigen positie. Vaak maakt dit het eenvoudiger bij Europese projecten internationale partners te

De belangrijkste voorwaarde voor verdere positionering is interne overeenstemming binnen de

vinden, en goed geïnformeerd te blijven over de dossiers die voor uw organisatie van belang zijn.

gemeente. De benodigde inzet vraagt immers wat van de organisatie. ‘Actief in Brussel’ zijn, vereist

Hoe sterker een gemeente zich Europees positioneert, des te sterker is haar graad van

niet alleen een goede kennisbasis en tijd – maar ook een lange adem. Er is daarvoor dus een

Europeanisering.

investering nodig. Positionering moet daarom bijdragen aan het bereiken van de doelstellingen van de organisatie. Immers, geen enkele organisatie positioneert zich, om zich te positioneren.

8.1 Uitkomsten vragenlijst 

Medewerkers van Dordrecht hebben de afgelopen 12 maanden deelgenomen aan EUgerelateerde activiteiten – te weten, netwerkevenementen en de EU Week of Cities and Regions – t.b.v. het op de kaart zetten van de eigen stad/regio.



Bestuurders van de Dordrecht hebben de afgelopen 12 maanden niet deelgenomen aan EU-

Aanbevelingen: Het is dus van belang om aan de hand van uw ambities en doelstellingen uw positioneringsstrategie te bepalen. Een aantal vragen en overwegingen kunnen u helpen richting te geven aan de koers voor de toekomst: 

gerelateerde activiteiten t.b.v. het op de kaart zetten van de eigen stad/regio.  

u de voor uw organisatie belangrijkste Europese dossiers en de ontwikkeling daarvan in

Gemeente Dordrecht heeft in de afgelopen 12 maanden geen EU-gerelateerde evenementen georganiseerd in eigen stad/regio.

Verken het volledige – actuele en toekomstige - beleidsspeelveld van de Europese Unie. Heeft beeld?



Onderzoek profileringsmogelijkheden voor uw gemeente in Brussel. Bent u goed op de

Gemeente Dordrecht heeft in de afgelopen 12 maanden geen evenementen in Brussel

hoogte van alle voor uw gemeente passende profileringsmogelijkheden? Kunt u op basis van

georganiseerd t.b.v. het op de kaart zetten van de eigen stad/regio.

de prioriteiten van uw organisatie selectief en strategisch met Europese profileringskansen omgaan?

16



Breng uw bestaande (regionale) netwerk goed in beeld. Met welke partners/organisaties werkt uw gemeente geregeld samen? Bestaan er vanuit deze uitgangspositie mogelijkheden deze samenwerking naar een Europese positioneringsmogelijkheid te veranderen?



Concretiseer welke evenementen en activiteiten passen bij de profileringskansen voor Dordrecht en betrek daarbij waar mogelijk ook bestuurders.

17

18