Raadsinformatiebrief over Stand van zaken RTV Dordrecht.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum Zaaknummer

10 oktober 2023

Betreft

Raadsinformatiebrief over Stand van zaken RTV Dordrecht en mediabeleid

2023-0145220

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Kernteam/Opgave: Auteur: E-mail: Verantwoordelijke: Openbaar:

Wouter Kolff Bestuurlijk en Ondersteunend Dordrecht Stad - Jeugd, Onderwijs & Cultuur Jeannette van Walderveen j.van.walderveen@dordrecht.nl Ja

Raadsinformatiebrief Hoe zijn de bevoegdheden rond dit onderwerp verdeeld? Het college van burgemeester en wethouders verstrekt de raad informatie die hij nodig heeft voor de uitoefening van zijn controlerende, kaderstellende en volksvertegenwoordigende taken. Wat is de aanleiding om deze informatie kenbaar te maken? Op 14 maart 2023 heeft de raad ingestemd met het voorstel om RTV Dordrecht een eenmalige extra bijdrage te verlenen ter overbrugging van de periode tot deelname aan de landelijke regeling 'Professionalisering Lokale Publieke Media-instellingen'. Daarbij is de voorwaarde gesteld dat een extern adviesbureau de organisatie en financiën van RTV Dordrecht zou onderzoeken. De uitkomst van de aanvraag van de landelijke regeling is bekend en het onderzoeksrapport is gereed. Voor de lokale democratie is gezonde lokale en regionale onafhankelijke journalistieke media van groot belang. Op dit moment is de situatie van RTV Dordrecht echter juist zeer kwetsbaar. In deze raadsinformatiebrief informeren we de raad over de uitkomsten van het onderzoek, andere relevante ontwikkelingen, consequenties en scenario's voor het vervolg van RTV Dordrecht. Daarnaast informeren we u over de tussenstand en planning voor het opstellen van mediabeleid.

Wat is de te delen informatie? Negatief besluit subsidieaanvraag landelijke regeling Professionalisering Lokale Publieke Mediainstellingen Op 6 september 2023 heeft RTV Dordrecht een negatief besluit ontvangen van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (hierna: SvdJ) op de aanvraag voor de landelijke regeling 'Professionalisering Lokale Publieke Media-instellingen' (zie bijlage), voor het tweede opeenvolgende jaar. Op alle beoordelingscriteria ontvingen ze het maximale aantal punten, met uitzondering van het criterium Streekvorming (1,14 van de maximale 8 punten). De intentieverklaring voor samenwerking die in mei door alle lokale omroepen in de regio is ondertekend (zie bijlage) en de toelichting in de aanvraag, blijken toch niet voldoende. Gelet op andere aanvragen komt de ingediende aanvraag in relatief onvoldoende mate tegemoet aan de criteria. Daarmee is de aanvraag te laag in de ranglijst geëindigd om voor subsidie in aanmerking te komen. RTV Dordrecht zal nog wel bezwaar maken tegen deze uitslag.

Zaaknummer

2023-0145220

Nu RTV Dordrecht niet in aanmerking komt voor deze subsidie van € 250.000,- krijgt de groei naar een professionele streekomroep, waar de afgelopen jaren naar is toegewerkt, mede dankzij diverse subsidies/fondsen vanuit Rijk en gemeente, dus helaas nog geen extra impuls. Mede hierdoor is de situatie van RTV Dordrecht nog steeds kwetsbaar. Rapportage onderzoek naar organisatie en financiën RTV Dordrecht Bureau Media Adviseurs Nederland heeft het onderzoek naar de organisatie en financiën van RTV Dordrecht afgerond. In de bijlage treft u het eindrapport. De belangrijkste conclusies zijn: •

Sinds 2017 is de journalistieke kwaliteit en hoeveelheid content toegenomen tot een professioneel niveau. RTV Dordrecht levert output die hoort tot de top 20 van lokale omroepen. De prestaties zijn conform de eisen die de gemeente afgelopen jaren stelde. Dit was mogelijk dankzij verbeterde financiële mogelijkheden door extra gemeentelijke subsidies, landelijke fondsen, samenwerkingsprojecten en een bevlogen en energieke wijze van aansturing. Ten opzichte van veel lokale omroepen presteert RTV Dordt bovengemiddeld, zeker als men in ogenschouw neemt dat andere lokale omroepen die zo scoren, werken met hogere budgetten zowel absoluut als in verhouding tot aantal inwoners.

•

De organisatie van dit lokale media bedrijf is wat betreft governance voldoende goed ingericht om haar taak op een verantwoorde en professionele wijze uit te voeren, op een geadviseerde splitsing van de taken van de directeur/bestuurder en hoofdredacteur na.

•

De afgelopen jaren is de organisatiekracht in aantallen fte’s ongeveer gelijk gebleven, terwijl het uitvoerende deel van de organisatie (journalisten/redactiemedewerkers) groeide door extra gemeentelijke subsidies en landelijke fondsen.

•

Financieel gezien heeft RTV Dordrecht een kwetsbare positie. Naast de soms tegenvallende eigen inkomsten is men, net als alle lokale omroeporganisaties in Nederland, volledig afhankelijk van projectsubsidies, fondsen, samenwerkingsvormen en extra subsidies van de gemeente naast het landelijk bepaalde richtsnoerbedrag dat ze van de gemeente ontvangt. De gemeentelijke aanvullende subsidies waren afgelopen jaren nodig om gemiste inkomsten uit fondsen op te vangen om zo de kwaliteit en professionaliteit te behouden. De financiële reserves zijn minimaal te noemen. Hierdoor kunnen tegenvallers in 2023 en ook volgende jaren niet opgevangen worden.

De rapportage van Media-adviseurs Nederland is door de portefeuillehouder besproken met de directeur/bestuurder en leden van de Raad van Toezicht van RTV Dordrecht. Zij herkennen zich in de bevindingen en conclusies en hebben aangegeven de aanbevelingen te willen opvolgen. De behoefte aan zekerheid en stabiliteit voor de organisatie is groot en ook de wil om door te gaan met de groei naar een streekomroep. Zij geven aan daarvoor de steun van de gemeente Dordrecht en andere gemeenten in de regio nodig te hebben. Andere ontwikkelingen Er is nog een aantal ontwikkelingen relevant voor de toekomst van RTV Dordrecht. Deze worden grotendeels ook in het rapport van Media-adviseurs geschetst. •

In de Visiebrief Lokale omroepen (zie bijlage) die bij de Tweede Kamer ligt en daar in oktober besproken zal worden, staan voorstellen om per 1-1-2026 over te gaan naar streekomroepen. Er is een kans dat besluitvorming en implementatie meer tijd vergen en de nieuwe regelgeving pas per 1-1-2027 ingaat, maar uitgaande van de huidige voorstellen en planning zullen er per 31-12-2025 geen lokale omroepen meer zijn. Concessies worden dan alleen verleend aan streekomroepen. Geen samenwerkingsvormen meer maar “gewoon” een omroeporganisatie die de gehele streek bedient. De financiering wordt dan structureel en landelijk geregeld. De exacte omvang van het budget en verdeling ervan is nog niet geheel zeker. Daarover vindt nog overleg plaats tussen Rijk, NLPO en VNG en het kan nog onderhevig zijn aan kabinetsonderhandelingen. Op basis van de laatste berichten zal de landelijke overheid dan € 400.000,- per streek financieren waarbij de gemeenten minimaal de normbijdrage zouden moeten bijdragen (€ 1,30 per huishouden, dus voor Dordrecht € 73.000,-). Als dit wordt geïmplementeerd zal per 1-1-2026 de eerste streekomroep in Drechtsteden starten met haar media-activiteiten. Hiervoor zal ook RTV Dordrecht in aanmerking komen zoals RTV Dordrecht op dit moment is georganiseerd en

Zaaknummer

2023-0145220

met de huidige output aan (journalistieke) content, naar verwachting van Media Adviseurs Nederland. •

Huisvesting: per 1-1-2024 loopt de huurovereenkomst bij het DaVinci-college af. Er zijn wel andere opties op het oog, maar het aantal te huren m2 is afhankelijk van de omvang die past bij de toekomst en financiële mogelijkheden

•

Samenwerking NOS: het project met NOS stopt, doordat de financiering afloopt. De redactie neemt daardoor eind 2023 met 2 fte af.

•

Samenwerking RTV Rijnmond: De regionale omroep verkleint met ingang van 1 januari 2024 de regionaal-lokale samenwerking van 2 naar 1 verslaggever. De landelijke subsidieregeling die hiervoor werd gebruikt loopt na drie jaar af per 1 oktober van dit jaar. RTV Rijnmond wil vooralsnog deze dependance plek in Dordrecht wel behouden en op dagelijkse basis onderwerpen en content uitwisselen. Ze hechten veel belang aan behoud van de samenwerking met RTV Dordrecht, bleek ook uit het gesprek dat de portefeuillehouder onlangs heeft gehad met RTV Rijnmond. Daarin uitten zij hun zorgen uitten over de kwetsbare positie van RTV Dordrecht. Ze zien nog steeds belang in en mogelijkheden voor het benutten van elkaars kennis en (digitale) kanalen om een goede nieuwsvoorziening aan inwoners te bieden.

•

Samenwerking Via Cultura: sinds 8 februari 2023 wordt één keer per week een programma van Via Cultura uitgezonden via RTV Dordrecht en sinds 20 september twee keer per week.

Scenario's vervolg RTV Dordrecht We zien op dit moment twee scenario's voor het vervolg van RTV Dordrecht: 1.

Terug naar minimale basis: beperken subsidie tot de basissubsidie van € 270.630,- met als gevolg dat RTV Dordrecht terug zal vallen naar een hoofdzakelijk vrijwilligersorganisatie met circa drie beroepskrachten die beduidend minder journalistieke content kunnen produceren. Men wordt sterk afhankelijk van de inzet van vrijwilligers en stagiairs. De berichtgeving zal daardoor naar verwachting 60-80% dalen, waarbij met name minder capaciteit is voor het produceren van eigen verhalen, de journalistieke controlefunctie en verslaglegging van cultuur, evenementen, concerten en sport. Door dit alles wordt men minder interessant voor allerhande samenwerkingsprojecten zoals met Rijnmond en de NOS en komt men op basis van de huidige criteria van de regeling niet in aanmerking voor een komende subsidieronde van het SvdJ. Door minder (kwalitatieve) output zullen de op dit moment goede bereik- en waarderingscijfers dalen, waardoor men ook minder interessant wordt voor lokale samenwerkingspartners en adverteerders. Het zal een negatieve impact hebben op de positie van RTV Dordrecht in de landelijke ontwikkelingen richting een te vormen streekomroep in 2026.

2.

Robuuste lokale omroep passend bij een stad als Dordrecht: RTV Dordrecht de financiële zekerheid bieden tot en met 2025, zodat er financieel en organisatorisch rust ontstaat en ruimte om door te ontwikkelen richting een streekomroep. De gemeente besteedt in samenwerking met de NLPO en RTV Dordrecht aandacht aan de streekvorming, zodat bij een volgende aanvraag bij het SvdJ wel positief wordt besloten. Indien deze aanvraag gehonoreerd wordt, kan (deels) deze in mindering gebracht worden op de extra subsidie in 2025. Dit alles rekening houdend met de bevindingen van het onderzoek door Mediaadviseurs Nederland.

Om alsnog in aanmerking te kunnen komen voor de landelijke regeling 'Professionalisering Lokale Publieke Media-instellingen' en om voorbereid te zijn op de situatie na 31 december 2025, zal de samenwerking in de regio wel verder moeten groeien. De intentieverklaring is daarvoor een goede basis, maar het vertrouwen en chemie tussen de omroepen behoeft wel aandacht. Er lijken daarbij onder andere kansen te liggen in het meer benutten van de kwaliteiten van de andere omroepen op het gebied van radio. Daarbij lijkt in beide scenario's een grotere rol van gemeenten in deze regio in de beoogde overgang naar een streekomroep nodig. De portefeuillehouder wil in de komende periode een rol spelen in de afstemming met andere gemeenten in de regio. Welk scenario het meest wenselijk lijkt, bespreken we graag met u en diverse experts tijdens de expertsessie over mediabeleid op 14 november. Daarin zullen we de toekomst van RTV

Zaaknummer

2023-0145220

Dordrecht in een breder perspectief plaatsen en de mogelijke contouren van het op te stellen mediabeleid bespreken. Hoe verder na deze raadsinformatiebrief? Op 14 november is een expertmeeting gepland over mediabeleid. Wij werken daar een programma voor uit. Een toelichting op het onderzoek naar RTV Dordrecht en de scenario's zal een van de onderdelen zijn, naast een schets van relevante ontwikkelingen in de media en mogelijke contouren van het mediabeleid. Op 21 november neemt het college een besluit over het raadsvoorstel over de toekomst van RTV Dordrecht dat we u zullen voorleggen. Het plan van aanpak voor het toegezegde mediabeleid is in voorbereiding. Uitgangspunt is dat we het beleid opstellen in overleg met diverse stakeholders. Het beleid zullen we in het voorjaar aanbieden aan de raad. De focus ligt daarin op de lange termijn, met onder andere de ontwikkeling naar een streekomroep, maar we zullen ook aandacht besteden aan de middellange termijn. Welke kosten zijn verbonden aan het proces? Aan de informatie uit deze brief zijn geen extra kosten verbonden. Voor een eventuele extra subsidie die volgt uit een keuze uit van de beschreven scenario's is op dit moment geen budget beschikbaar.

Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten? 2023-0009575 Verstrekken van extra subsidie in 2023 aan RN Dordrecht tot deelname aan landelijke Regeling 'Professionalisering Lokale Publieke Media-instellingen (1 januari 2024). Het college van Burgemeester en Wethouders

secretaris

burgemeester