Raadsconsultatie 14 januari 2025 verbonden partijen.pdf
Tekst van het document
Bijlage 1. Raadsconsultatie 14 januari 2025 verbonden partijen Inleiding In de raadsconsultatie van 14 januari 2025 hebben wij geen zaken gedestilleerd die leiden tot aanpassing van de nieuwe nota verbonden partijen 2025 zoals deze aan u is voorgelegd. De inhoudelijke vragen die ten tijde van de raadsconsultatie gesteld zijn met betrekking tot de nieuwe nota verbonden partijen 2025 zijn ten tijden van de raadsconsultatie in samenwerking met de gri ie beantwoordt. Middels deze bijlage bieden wij u niet alleen inzicht in de sturingsopties in de huidige situatie bij de verbonden partijen als ook een korte toelichting over de werking van een verbonden partij. Hoe dient u de nieuwe nota te lezen? De nieuwe nota verbonden partijen 2025 dient u te zien als de 'spelregels' van de verbonden partijen waarin de gemeente Dordrecht aan deelneemt. Het gaat niet om de keuzes die u nu maakt maar om welke mogelijkheden u in zijn totaliteit heeft. In de nieuwe nota zijn diverse sturingsopties en aanvullende mogelijkheden beschreven. Zoals het er nu in staat hoeft u hierin nu geen keuze te maken maar u sluit de mogelijkheid alleen niet voor in de toekomst uit. Als voorbeeld kan genomen worden dat in hoofdstuk 3. "overige sturings- en informatie momenten" is opgenomen dat de mogelijkheid er is van het instellen van een regionale adviescommissie vanuit de Wgr en dit op ieder gewenst moment kan.
Zo ook voor de andere sturingsopties is het mogelijk om deze in te zetten en in hoofdstuk 3.3 "procedure" is beschreven op welk moment (totstandkoming gemeentelijke begroting) de keuze van het college qua sturing aan de raad wordt voorgelegd zodat u accenten mee kan geven. Er is gekozen om de nota verbonden partijen 2025 toegankelijk op te stellen zodat deze toepasbaar is in zowel uitdagende financiële- als reguliere tijden. Definitie gemeenschappelijke regeling Een gemeenschappelijke regeling (GR) is een samenwerkingsverband tussen meerdere overheden. Dit zijn meestal gemeenten, maar een samenwerking tussen overheidslagen (gemeenten, provincies en waterschappen) komt ook voor. Wat is een verbonden partij? Een verbonden partij een is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk én financieel belang heeft. Hoe wordt een gemeenschappelijke regeling bestuurd? Het besturen van een gemeenschappelijke regeling werkt op dezelfde wijze als bij de gemeente. Binnen een GR is er sprake van een algemeen en dagelijks bestuur. Het dagelijks bestuur bij een GR draagt zorg voor de uitvoering en kan je vergelijken met het college. Het dagelijks bestuur voert dit uit in opdracht van het algemeen bestuur wat te vergelijken is met de gemeenteraad.
Het algemeen bestuur heeft een kaderstellende- en controlerende taak richting het dagelijks bestuur van een gemeenschappelijke regeling. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor de uitvoering van de begroting binnen de gestelde kaders. Hoe wordt een gemeenschappelijke regeling vertegenwoordigd? De vertegenwoordiging van een gemeenschappelijke regeling bestaat uit een algemeen- en dagelijks bestuur. Het algemene-/dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling bestaat uit collegeleden van burgemeester en wethouders van de deelnemende gemeenten. De gemeenteraad kan via de afgevaardigde van de gemeente zaken meegeven en/of inhoudelijke vragen stellen die betrekking hebben op de gemeenschappelijke regeling. Er kan ook sprake zijn van vertegenwoordiging in zowel het algemeen- als dagelijks bestuur vanuit de gemeente Dordrecht. Het is niet mogelijk om alleen als Dordrecht het beleid binnen de gemeenschappelijke regeling te bepalen, dit gebeurt altijd middels een meerderheid van stemmen in het genomen besluit van allee deelnemende gemeenten. Dit kan soms als een nadeel gezien worden, maar deelname in de GR beoogt een e iciency- en kwaliteitsvoordeel omdat je met alle deelnemende gemeenten de taken samen uitvoert. Wat is mandaat en delegatie? Gemeenteraden hebben de keuze om taken over te dragen (mandaat) aan de verbonden partij of opdragen (delegatie).
Een combinatie van beide bij één verbonden partij is ook mogelijk. Voorbeeld in de huidige situatie is de gemeenschappelijke regeling Sociaal. Een gemandateerde taak bij deze GR is beschermd wonen & opvang en een gedelegeerde taak is de participatiewet. Bij een gemandateerde taak draagt de gemeenteraad de taak over maar niet de verantwoordelijkheid. De gemeenteraad kan ook besluiten het mandaat in te trekken. Bij een gedelegeerde taak draagt de gemeenteraad de verantwoordelijkheid volledig over aan de verbonden partij. Waar kunt u elders informatie opvragen? Conform de BBV (Besluit Begroten en Verantwoorden) is een paragraaf Verbonden partijen opgenomen in de begroting en de jaarstukken (zie P&C portal van de gemeente Dordrecht) In deze paragraaf staat financiële- en beleidsinhoudelijke informatie. De vergaderingen zijn van het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regelingen openbaar. Deze vergaderingen kunnen zowel openbaar als fysiek bijgewoond worden. De meeste gemeenschappelijk regelingen beschikken ook over een eigen website. Hier kunt u zelfstandig of via de gri ie informatie opvragen betre ende deze vergaderingen zoals de begroting, jaarstukken, agenda en notulen. Zo krijgt u meer inzicht in het financieel als inhoudelijk beleid en de afwegingen die gemaakt zijn binnen de gemeenschappelijke regeling.
Welke wijze van sturing is nu van toepassing bij de verbonden partijen? Het is gebruikelijk dat er gedurende het jaar diverse mogelijkheden aan sturing wordt toegepast bij één verbonden partij. De wijze van sturing beperkt zich niet tot maar één optie van sturing. We nemen als voorbeeld de gemeenschappelijke regeling Sociaal. Naast het reguliere jaarlijkse zienswijze proces van de concept programmabegroting en concept jaarstukken is er ook sprake van andere sturingsopties. Bijvoorbeeld door sturing op de eigen
gemeentelijke planning & control cyclus. Bij de behandeling van de begroting kan de raad besluiten te intensiveren of te extensiveren op de beleidsgebieden waarop de verbonden partijen actief zijn. Zo heeft de gemeente middels een bestuursopdracht een taakstelling tot bezuiniging aan gedelegeerden in de gemeenschappelijke regeling meegegeven. Een ander informatiemoment bij de gemeenschappelijke regeling Sociaal betreft de jaarlijkse uitgangspuntennotitie. Hierin is het financieel kader en beleidsagenda opgenomen dit wordt nadien gedeeld met het college,. Dit is een actieve (structurele) informatievoorziening. Daarnaast is er ook een regionaal ambtelijk opdrachtgevendoverleg (OGO). Onderstaande schematische weergave betreft de sturingsopties die van toepassing zijn voor de verbonden partijen van de gemeente Dordrecht.
** Stemrecht in benoeming van Raad van Commissarissen HVC (onderdeel GR Gevudo)
Sturing bij de private partijen is niet volledig vergelijkbaar met de publieke partijen. Inspraak verloopt via de aandeelhoudersvergadering of algemene ledenvergadering. Daarnaast kan er ook sprake zijn van een 'klantrelatie' op deze wijze kan je een mate van invloed uitoefenen via de accountmanager bij de verbonden partij. Via de aandeelhoudersvergadering is de mogelijkheid om inbreng te geven op het jaarplan van de verbonden partij. De mate van zeggenschap is afhankelijk van het gewicht van het stemrecht. Private rechtshandelingen ligt bij het dagelijks bestuur van de verbonden partij en besluiten van de gemeente als aandeelhouder behoren bij het dagelijks bestuur van de gemeente het college. Maatschappelijke en/of financieel materiële 'gevoeligheden' worden door het college voor zienswijze aan de gemeenteraad voorgelegd.