RA5112 - gemeente Dordrecht - jaarrekening incl. controleverklaring 2025.pdf

In 2023 en 2024 is met de Auditcommissie, de ambtelijke ondersteuning en experts van het Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD) een intensief traject doorlopen om deze wens te concretiseren. Hierop zijn een twintigtal aanvullende indicatoren geselecteerd en uitgewerkt, en heeft het OCD in de zomer van 2024 een eerste 0-meting uitgevoerd. In het voorjaar van 2025 heeft het OCD een tweede meting uitgevoerd (de 2025 meting), deze gegevens zijn verwerkt in deze Jaarstukken.

Jaarstukken 2025 Dordrecht

19

De kaders die voor deze aanvullende indicatoren zijn gemaakt hebben betrekking op: • Het informatieniveau moet geschikt zijn voor de raad (niet tot op detailniveau, ook niet te abstract). • Politiek onafhankelijk. • Te gebruiken voor een langere periode (bijvoorbeeld 6 jaar). • Een vergelijking van de data van de indicatoren te kunnen maken in de tijd, niet perse met andere gemeenten. • De indicatoren waar mogelijk elk jaar te meten. • Een beknopte set van indicatoren aan te houden (+/- 3 indicatoren per beleidsprogramma). • Integreren in de Begroting 2025 (nulmeting) en verder, zoals respectievelijk in de Begroting 2026 en de Jaarstukken 2025. Onderzoeksverantwoording Stadsenquête 2025 van het OCD Het Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) heeft in 2024 een nulmeting uitgevoerd naar de aanvullende indicatoren, dit is toen deels gedaan met behulp van registratie gegevens (voor 8 indicatoren) en deels door vragenlijstonderzoek onder het bewonerspanel (voor 13 indicatoren). Voor de begroting van 2026 (en de Jaarstukken 2025) heeft het OCD wederom met behulp van een vragenlijstonderzoek deze gegevens gemeten, deze meting vond plaats in april/mei 2025. In deze Stadsenquête is een nieuwe en betere onderzoeksmethode gebruikt ten opzichte van de 0-meting in 2024. Hier is voor gekozen om een nog betrouwbaarder beeld te krijgen van wat inwoners van de stad vinden.

Met behulp van deze nieuwe onderzoeks-methode zijn o.a. groepen zoals jongvolwassenen beter vertegenwoordigd dan in de eerdere 0-meting. Als gevolg van deze methodische wijziging kunnen de resultaten van deze meting uit 2025 niet altijd even goed vergeleken worden met de resultaten van de 0-meting uit 2024. Gevonden verschillen geven een indicatief beeld. Volgend jaar zal dezelfde methode gebruikt worden als in 2025. Vergelijken tussen 2026 en 2025 zal daarmee wel goed mogelijk zijn.

2.2 Programma's 2.2.1 Bestuurlijk en Ondersteunend Dordrecht 2.2.1.1 Wat hebben we bereikt?

In 2025 is gewerkt aan het versterken van de verbinding tussen inwoners, organisatie en regio. Op het gebied van participatie zijn belangrijke stappen gezet om inwoners en initiatiefnemers beter te betrekken bij plannen en ontwikkelingen in de stad. De digitale toolbox en het platform Doe Mee Dordrecht zijn verder doorontwikkeld en breed ingezet, waardoor inwoners eenvoudiger kunnen reageren op projecten en initiatieven. Daarnaast is de visie en aanpak (burger)participatie vastgesteld, die de basis vormt voor de nieuwe Participatieverordening en daarmee voor een meer voorspelbare en toegankelijke manier van participeren. Ook op het gebied van dienstverlening zijn grote stappen gezet. Met het oog op de verhuizing naar het Dordthuis is intensief samengewerkt met partners om één centrale plek voor inwoners en bezoekers voor te bereiden. Daarnaast zijn meerdere klantprocessen gedigitaliseerd, waardoor inwoners steeds meer zaken eenvoudig online kunnen regelen. De voorbereidingen voor het nieuwe klantgeleidingssysteem en de toekomstige selfservicezone zijn in 2025 verder uitgewerkt. In 2025 hebben de herijking van Smart Delta Drechtsteden en de totstandkoming van de regionale strategie ‘Gezonde Maritieme Delta 2050’ geleid tot een gezamenlijke koers voor de ruimtelijk-economische ontwikkeling van de regio.

De lobby richting provincie, Rijk en Europa is geïntensiveerd, met verschillende werkbezoeken en position papers. Hierdoor zijn regionale prioriteiten zoals mobiliteit, economie, brede welvaart en PFAS stevig op de agenda gezet. Daarnaast zijn grote stappen gezet in de doorontwikkeling van de Servicegemeente Dordrecht: het sturingsmodel, financieringsmodel, kostenverdeelmodel en de producten- en dienstencatalogus zijn opgesteld. Daarmee is een solide basis gelegd voor een transparante en toekomstvaste bedrijfsvoeringsdienstverlening vanaf 2027.

Jaarstukken 2025 Dordrecht

20

2.2.1.2 Verantwoording over beleid Doelstelling 1: (Burger)participatie stimuleren en ruimte geven aan initiatieven uit de samenleving. Burgerparticipatie is een belangrijk onderdeel van een gezonde en democratische samenleving. Burgerparticipatie gaat verder dan het enkel informeren en consulteren van inwoners; het omvat actieve betrokkenheid van burgers bij beleidsvorming en besluitvorming. Dit versterkt niet alleen de legitimiteit van gemeentelijke besluiten, maar bevordert ook de betrokkenheid en het vertrouwen van inwoners in hun lokale overheid. We geven daarom ruimte aan ideeën en initiatieven uit de samenleving, en vinden gezamenlijk eigenaarschap - van gemeente, organisaties, inwoners en bedrijven - op maatschappelijke opgaven belangrijk.

We geven het programma Participatie verder vorm in een kennis- en expertisecentrum voor participatie. Begroting 2025 Eind 2024 zijn de contouren helder voor het kennis- en expertisecentrum Participatie. In 2025 richt het programmateam Participatie zich op de borging van dit expertisecentrum. Het centrum biedt ondersteuning bij participatietrajecten en fungeert als vraagbaak. Binnen de online omgeving zijn handreikingen en andere instrumenten (waaronder de toolbox die is ontwikkeld in het kader van de Omgevingswet) beschikbaar. Het expertisecentrum heeft nadrukkelijk een faciliterende en coachende functie. Om responsief te kunnen handelen als organisatie naar de inwoner, geven we in 2025 verder invulling aan het trainen en ontwikkelen van medewerkers. Een lerende aanpak staat centraal. Daarom evalueren we ook in 2025 met regelmaat projecten en initiatieven samen, om de aanpak en werkwijze steeds te kunnen blijven verbeteren. Daarnaast wordt één keer per jaar een leerrapportage ambtelijk en bestuurlijk aangeboden, waarbij in 2025 de eerste volgt. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking We hebben de kennis- en expertisefunctie belegd binnen het programma Participatie. Dit programma biedt ondersteuning bij participatietrajecten en fungeert als vraagbaak.

In 2025 zijn diverse leerbijeenkomsten georganiseerd, ter bevordering van kennisontwikkeling. Onderdeel hiervan zijn ook ‘lessons learned’ sessies, waarin projecten en initiatieven samen worden geëvalueerd. De opbrengsten van die lessons learned sessies zijn ten behoeve van de ontwikkeling van de visie en aanpak. Daarnaast worden de inzichten benut voor kennis- en competentieontwikkeling bij medewerkers. We geven vervolg aan het werken met de toolbox (burger)participatie Omgevingswet. Begroting 2025 Begin 2024 is de Omgevingswet in werking getreden, waarbij participatie een belangrijk onderwerp is. Naast de Handreiking Participatiebeleid, is met oog op de Omgevingswet een toolbox ontwikkeld. Deze toolbox bestaat uit een dynamische website die initiatiefnemers en aanvragers van een omgevingsvergunning moet stimuleren om participatie te organiseren. De toolbox is ook beschikbaar voor gemeentelijke initiatieven, projecten en omgevingsplannen en heeft dan als doel om zowel te inspireren als te komen tot betere participatie. Bezoekers van de toolbox vinden er voorbeelden van participatie-instrumenten en ‘best practices’. In de loop van 2024 wordt de toolbox ondergebracht bij het programma Participatie. In 2025 zetten we verder in op het trainen en ontwikkelen van de medewerkers. Dat sluit aan bij de ontwikkeling van een kennis- en expertisecentrum participatie.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De gemeente Dordrecht heeft een dynamische website die initiatiefnemers en aanvragers van een omgevingsvergunning stimuleert om participatie te organiseren. De website is hier te vinden: Participatie en (bouw)plannen in uw omgeving - Dordrecht. Daarnaast is in 2025 begonnen met de ontwikkeling van een interactieve toolkit voor medewerkers. Deze toolkit ondersteunt medewerkers van de gemeente bij het werken volgens de Dordtse werkwijze voor participatie. Om diezelfde reden zijn in 2025 ook leerbijeenkomsten georganiseerd over de burger- en overheidsparticipatie.

Jaarstukken 2025 Dordrecht

21

We maken breed gebruik van het digitale participatieplatform Doe Mee Dordrecht. Begroting 2025 In 2023 is het online participatieplatform Doe Mee Dordrecht online gegaan (www.doemeedordrecht.nl). Op dit platform bieden we informatie over onze plannen en nodigen we inwoners, ondernemers en organisaties uit om daarop digitaal te reageren en bij betrokken te raken. Inwoners gebruiken het platform om op onze plannen te reageren. Daarnaast melden zij zich via het platform aan om op de hoogte te blijven, of om vaker actief mee te denken of te werken aan een onderwerp. In 2024 is het digitale participatieplatform ondergebracht bij het programma Participatie. We evalueren de participatietrajecten waarbij we (ook) Doe Mee Dordrecht hebben ingezet. Bij betrokken inwoners en medewerkers onderzoeken we of Doe Mee Dordrecht gebruiksvriendelijk is. In 2025 gaan we hiermee door en ontwikkelen we onze aanpak van digitale participatie verder, zodat de kwaliteit steeds meer toeneemt en steeds beter aansluit op de behoeften en verwachtingen van inwoners en medewerkers. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Er wordt breed gebruik gemaakt van het digitale participatieplan 'Doe Mee Dordrecht'; www.doemeedordrecht.nl. Het aantal bezoeken en unieke bezoekers steeg door het jaar 2025 flink.

De functionaliteit en gebruiksvriendelijkheid van het platform blijft de aandacht houden. Om die reden wordt in 2026 een audit op de digitale toegankelijkheid van het platform uitgevoerd. We passen de participatie- en inspraakverordening aan. Begroting 2025 De participatie- en inspraakverordening regelt de betrokkenheid van inwoners en andere belanghebbenden bij het beleids- en besluitvormingsproces. De participatie- en inspraakverordening van Dordrecht dateert uit 2017. Als gevolg van de inwerkingtreding van de 'Wet versterking participatie op decentraal niveau' dient de verordening herijkt te worden. Daarmee kan de verordening in lijn gebracht worden met de Dordtse werkwijze voor inwonerparticipatie. Dat wordt gedaan op participatieve wijze. De in 2024 geformeerde klankbordgroep Participatie (bestaande uit inwoners van Dordrecht) wordt hier ook bij betrokken. Onderdeel van de Wet versterking participatie op decentraal niveau, is ook het zogenaamde ‘uitdaagrecht’. In de verordening wordt tevens opgenomen welke regels gelden als inwoners van Dordrecht zelf een initiatief hebben voor hun stad, wijk of buurt. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2025 is de visie- en aanpak (burger) participatie vastgesteld in de gemeenteraad.

Deze visie en aanpak vormen, samen met het eerder vastgestelde beleidskader participatie, de basis voor de nieuwe Participatieverordening. Deze is in eerste kwartaal van 2026 aangeboden aan de gemeenteraad en vastgesteld. Doelstelling 2: Een toegankelijke en zo makkelijk mogelijke, gemeentelijke dienstverlening. De samenleving vraagt om een eerlijke en begripvolle overheid met aandacht voor de inwoners. Iedere inwoner heeft daarin zijn eigen behoefte. Daarop inspelen is de rode draad van onze gemeentelijke dienstverlening. Wij maken het verschil voor inwoners door waar nodig extra tijd en aandacht te geven. We vernieuwen en werken aan het verder verbeteren van de bestaande dienstverlening aan de balie, telefonisch en digitaal. Voorop staat de kwaliteit van ons werk en het gemak voor de inwoners. We werken samen met de Bibliotheek AanZet en de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) aan een centrale plek waar inwoners met vragen naar toe kunnen. Begroting 2025 De samenleving is erop gericht dat inwoners meer zelfredzaam zijn. De wisselwerking en het aanbod van veel verschillende (financiële) regelingen vanuit de overheid is voor veel inwoners erg ingewikkeld. Zo ingewikkeld dat veel inwoners graag een duidelijke plek willen waar zij al hun vragen kunnen stellen. Wij gaan deze centrale plek samen met onze partners bieden in het toekomstige Dordthuis.

In 2025 werken we deze processen samen verder uit en starten we met het opleiden en trainen van onze medewerkers.

Jaarstukken 2025 Dordrecht

22

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2025 is een programmateam opgestart met oog op een goede voortzetting van onze dienstverlening, en het toekomstige dienstverleningsconcept, in het nieuwe Dordthuis in 2026. Samen met onze partners – Bibliotheek AanZet, VVV en de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) – hebben we meerdere bijeenkomsten georganiseerd voor medewerkers en leidinggevenden. Met deze stappen bereiden we de gezamenlijke centrale plek voor, waar inwoners en bezoekers terechtkunnen met al hun vragen. De eerste prioriteit ligt op het continueren van de dienstverlening in het Dordthuis vanaf september 2026. Samen met deze voorbereidingen hebben we prioriteit gegeven aan de organisatie van verkiezingen en de verbetering van de kwaliteit (Ensia). We gaan onze dienstverlening verder digitaliseren en automatiseren. Begroting 2025 We starten met processen die het meeste gemak bieden aan onze inwoners. Processen die wij in 2025 verder digitaliseren zijn o.a. de aangifte van overlijden. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2025 hebben we meerdere klantprocessen gedigitaliseerd. Ook zijn steeds meer formulieren online beschikbaar gemaakt.

Inwoners kunnen hun aanvragen daardoor makkelijker zelf online regelen, zoals toestemming voor Reisdocumenten kind of een aanvraag BRP-correctie of mutatieverzoek. Zij kunnen via DigiD inloggen, hun aanvraag indienen en direct bewijsstukken uploaden. Hierdoor kunnen eenvoudige wijzigingen, zoals bijvoorbeeld een huisnummercorrectie, snel en zonder extra handelingen worden verwerkt. We bieden iedereen een passende contactmogelijkheid. Begroting 2025 We investeren in het verder digitaliseren en automatiseren van onze dienstverlening. Dit is noodzakelijk om goed in te kunnen spelen op de wensen van onze inwoners, zij zoeken op verschillende manieren contact met ons. Iedereen kiest zelf de manier die het beste bij zijn of haar vraag en situatie past. Dat kan bijvoorbeeld zijn via bezoek, telefoon, WhatsApp, Live Chat, social media of de website. We presenteren in 2025 de zelfservicezuil als extra mogelijkheid. Hierdoor kunnen inwoners ook buiten de openingstijden van de Stadswinkel gebruik maken van onze dienstverlening. Daarnaast onderzoeken we hoe we de verschillende manieren nóg beter kunnen gebruiken. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking We hebben verder gewerkt aan het digitaliseren en automatiseren van onze dienstverlening. Hierdoor kunnen inwoners zelf kiezen hoe zij contact met ons opnemen: online, telefonisch of aan de balie.

De zelfservicezuil is in 2025 (nog) niet in gebruik genomen. Wel hebben we de aanbesteding voor het nieuwe klantgeleidingssysteem vormgegeven en we bekijken hoe de selfservicezuil daar een plek in krijgt. In de aanbesteding hebben we alle wensen voor toegankelijk werken in het Dordthuis opgenomen. In het Dordthuis komt op de begane grond een selfservicezone waar inwoners en bezoekers zelfstandig zaken kunnen regelen. Hier bereiden we ons op voor. Doelstelling 3: Dordrecht functioneert als centrumstad van de regio. We zitten voor elk van onze ambities aan de juiste tafels met de juiste partners. Dit doen we om informatie te kunnen uitwisselen, in te spelen op subsidiemogelijkheden en onze gezamenlijke uitvoeringskracht te versterken. Daarmee zetten we de identiteit en kracht van Dordrecht en de regio beter op de kaart in Den Haag en in Brussel. Ook nemen we voor Dordrecht en de regiogemeenten de verantwoordelijkheid voor de dienstverlening. De Servicegemeente Dordrecht (SGD) vormt daarbij de bedrijfsvoering van de gemeente Dordrecht en regio Drechtsteden. Dit vraagt om een herinrichting van de organisatie met als doel Dordrecht in staat te stellen om in 2025 als één sterke centrumgemeente, herkend en erkend, robuust en flexibel, in te kunnen spelen op de maatschappelijk veranderende opgaven.

Met ingang van 1 januari 2025 zijn de bedrijfsvoeringstaken daarom ondergebracht in een nieuw organisatieonderdeel: het domein Bedrijfsvoering.

Jaarstukken 2025 Dordrecht

23

Voor het domein Bedrijfsvoering betekent dit een meerjarenontwikkelprogramma op drie ambities: • Hoogwaardige dienstverlening. • Een sterke relatie met de afnemers. • Inzet op vernieuwing en innovatie. We werken aan een gezamenlijke agenda voor de Smart Delta Drechtsteden. Begroting 2025 Dordrecht richt zich de komende jaren onder meer op het realiseren van meer betaalbare woningen, een gezonde en groene leefomgeving (leefbare, duurzame en groene stad), groei van de economie en een gezonde arbeidsmarkt. Samen met andere overheden, bedrijfsleven en onderwijs werken we daarom toe naar één gezamenlijke agenda Smart Delta Drechtsteden. Zodoende kunnen wij ons steviger profileren. Tevens werken we aan de doorontwikkeling van het regionale samenwerkingsmodel en de financieringsstructuur. Dit zal in 2025 zijn beslag krijgen. In lijn met het BRE-onderzoek Zuid-Holland Zuid (Bestuurlijke Regionale Ecosystemen) streven we daarbij naar open netwerksamenwerking, zodat ook andere relevante publieke en private partners zich welkom voelen om aan te sluiten. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2025 is gewerkt is aan de doorontwikkeling van de regionale Smart Delta samenwerking: • De thema's van het programma Smart Delta Drechtsteden (Slim Samen vooruit) en de opbouw van de bijbehorende begroting zijn herijkt.

Daarmee zijn de eerste stappen gezet naar een meerjarenbegroting, de komende periode worden daarin verdere stappen gezet. Tevens zijn taskforces en regiekamers ingesteld. • De regionale ruimtelijke strategie ‘Gezonde Maritieme Delta 2050’ is opgesteld en in de lokale raden behandel. Dit is het verhaal waarin de diverse lokale en regionale visies en documenten zijn samengebracht als focus voor de toekomstige samenwerking. De meervoudig lokale opgave, waarin we optrekken met onze buurgemeenten, zijn belangrijk voor het realiseren van onze Dordtse ambities die in onze Omgevingsvisie 2.0 zijn opgenomen. Deze Ruimtelijke strategie zal in 2026 worden uitgewerkt in een 'Regionale investeringsagenda' (RIA). • Het toekomstpact De Witt kende haar startbijeenkomst in mei 2025 en is begin 2026 officieel gelanceerd. Het doel is dat gemeenten, bedrijven en kennisinstellingen met provincie en het Rijk de handen in een slaan met een investeringsagenda voor een sterkte maritieme maakeconomie van onze regio (Drechtsteden/Zuid Holland). • Besloten is tot de oprichting van de 'Smart Delta en Partners BV' voor strategisch accountmanagement. • De samenwerking met andere gemeenten is verkend, in het specifiek zijn stappen gezet met de gemeenten Gorinchem en Altena. Zij zullen in 2026 (vooralsnog voor een jaar, mogelijk langer) actief gaan participeren en meebetalen aan de Smart Delta samenwerking.

Ook op bovenregionaal niveau (bv. Verstedelijkingsalliantie 'oude lijn Leiden-Dordrecht') zijn contacten geïntensiveerd passend bij ons uitgangspunt: Dordrecht verbindt zich aan die samenwerkingspartners waarmee de grootste slagkracht georganiseerd kan worden. Zo zorgen we dat we aan de goede tafels zitten om onze gemeente én regio voor het voetlicht te brengen en onze ambities te realiseren.

We organiseren werkbezoeken, lobbyactiviteiten en netwerkbijeenkomsten om tot resultaatafspraken te komen op onze ambities uit lokale en regionale programma's. Begroting 2025 Met onze partners uit het onderwijs en bedrijfsleven agenderen we door lobbyactiviteiten kansen en knelpunten rondom veiligheid, bestaanszekerheid, bereikbaarheid, woningbouw en de (maritieme) maakindustrie. Door Den Haag (Rijksoverheid, provincie, Tweede Kamer) op deze manier te voeden met praktijkkennis en ervaring vanuit de regio, stellen we ons als constructieve partner op bij de grote transities rondom onder meer klimaat en energie. We behartigen met een actieve opstelling richting provinciale en nationale overheid onze belangen in bestuurlijke netwerken zoals de VNG, G40, en de Verstedelijkingsalliantie. Om dit te realiseren kiezen we in 2025 drie hoofdactiviteiten; (1) Het invullen van inhoudelijke lobbydossiers (met daarbij de focus op: wonen/bouwen, mobiliteit, economie/hoogwaardige maakindustrie, Chemours/PFAS, brede welvaart, energie); (2) Het versterken van het netwerk in Den Haag (denk aan: Kamerleden,

Jaarstukken 2025 Dordrecht

24

bewindspersonen, topambtenaren, jaarlijkse nieuwspoortbijeenkomst, bilaterale contacten, en bewindspersonen naar de regio organiseren; (3) En we vergroten het bewustzijn en belang van lobby in de gemeentelijke organisatie. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Met onze partners hebben we onze belangen behartigd via bestuurlijke netwerken (VNG, G40, de Verstedelijkingsalliantie) en een actieve opstelling richting provinciale, nationale en Europese overheid. Zo is bij het Rijk aandacht gevraagd voor dossiers zoals bestaanszekerheid, duurzaamheid, cultuur en vitale binnensteden. Door deelname aan de Verstedelijkingsalliantie 'oude lijn Leiden-Dordrecht' kan Dordrecht rekenen op een aanzienlijke rijksbijdrage voor de stations-infrastructuur en de woonopgave in het gebied Spoorzone/Stadsas. Dordrecht Leerpark is een van de vier stations die een impuls krijgt om het spoornetwerk robuust en flexibel te maken, de economische potentie van de regio beter te benutten en de verwachte bevolkingsgroei op te vangen. Daarnaast wordt ook rond specifieke dossiers zoals Chemours/PFAS intensief regionaal samengewerkt met onder andere Papendrecht, Sliedrecht en Molenlanden. Ook op landelijk niveau zijn belangrijke stappen gezet, zo was de gemeente Dordrecht hoofindiener van de motie “Op weg naar een PFAS vrije samenleving” binnen de VNG.

In 2025 is tevens ingezet op de zichtbaarheid van de regio in Den Haag met een gerichte en inhoudelijke lobbyaanpak. Door werkbezoeken, position papers en bijdragen aan moties en amendementen zijn regionale prioriteiten structureel onder de aandacht gebracht. In totaal zijn twaalf werkbezoeken van Kamerleden, bestuurders en topambtenaren aan de regio georganiseerd. Daarnaast zijn via onder meer de Prinsjesdagbijeenkomst en het verkiezingsdebat met het Da Vinci College en de Werkgeversfederatie partners en studenten actief betrokken. Met raadsoplopen binnen Smart Delta Drechtsteden is geïnvesteerd in bewustwording van het belang van Public Affairs. Hoogtepunten waren de Johan de Witt Lunch en de Nieuwspoortbijeenkomst. Het Johan de Witt Toekomstpact 2035 is overhandigd aan gedeputeerde Weverling. Kandidaten voor de Tweede Kamer spraken daarbij hun steun uit voor de regionale speerpunten. We stellen een ontwikkelagenda op voor de toekomst van de dienstverlening van de Servicegemeente Dordrecht (SGD). Begroting 2025 Eind 2023 is een evaluatie uitgevoerd van de bedrijfsvoeringstaken van de Servicegemeente Dordrecht (SGD). Daarmee werd invulling gegeven aan de afspraak die gemaakt was bij de start van de samenwerkingsovereenkomst begin 2022 tussen de gemeente Dordrecht en de zes andere gemeenten en drie verbonden partijen.

Het doel van de evaluatie was inzicht krijgen en handelingsperspectieven bieden voor de versterking van de samenwerking en de dienstverlening. Het evaluatierapport is in 2024 opgeleverd, het vervolgproces heeft tot doel gezamenlijk met de afnemende organisaties een solide basis te leggen voor de nabije toekomst. Hiervoor wordt een ontwikkelagenda voor de komende jaren opgesteld, waarin ambities worden benoemd en geprioriteerd. Met het opstellen van de ontwikkelagenda moet ook worden verkend wat realistische verwachtingen zijn tot 2026 en daarna met betrekking tot de (basis)dienstverlening en de innovatieagenda. Gezien de einddatum van 31 december 2025 voor het verlengen of opzeggen van het contract met de SGD, is het belangrijk om voor eind dit jaar een langetermijnperspectief (na 2026) te hebben geformuleerd. In 2025 zal het langetermijnperspectief daarom verder worden uitgewerkt en wordt gewerkt aan een vereveningssystematiek voor de bedrijfsvoering. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Het Strategisch Afnemersberaad heeft in het voorjaar 2025 bepaald dat de financiële gevolgen vanaf 2027 randvoorwaardelijk zijn voor de uiteindelijke keuze voor het nieuwe dienstverleningsconcept.

De richtinggevende uitgangspunten voor het langetermijnperspectief maken onderdeel uit van het dienstverleningsconcept, worden onderdeel van het nieuwe sturingsmodel en zijn derhalve nog niet vastgesteld. Daarom is het najaar 2025 volledig benut voor een zorgvuldig proces met alle afnemers om in april 2026 tot afgewogen besluitvorming te komen. Wel is in 2025 een start gemaakt met het uitwerken van de lange lijnen, onder meer via de I-visie die regionaal wordt verrijkt. De verdere uitwerking van de ontwikkelagenda volgt in 2026.

Jaarstukken 2025 Dordrecht

25

We werken aan een dienstverlenings- en financieringsmodel Domein Bedrijfsvoering. Begroting 2025 We werken aan een transparante en breed gedragen wijze van dienstverlening en financiering van de bedrijfsvoeringsdienstverlening aan de afnemers. Daarbij wordt gewerkt aan vier deelresultaten: • Sturingsmodel; een beschrijving van de wijze waarop de afspraken worden gemaakt over prestaties, kwaliteit, kosten en risico's, hoe daarop gestuurd wordt en over gerapporteerd. • Producten- en dienstencatalogus (PDC); een uniforme beschrijving van alle geleverde producten en diensten, inclusief de belangrijkste kenmerken, waaronder de wijze van afname en verrekeningen en KPI's. • Financieringsmodel; een beschrijving van de wijze waarop de (basis)dienstverlening en de ontwikkeling ervan transparant wordt gefinancierd. • Kostenverdeelmodel; een beschrijving van de principes en sleutels op basis waarvan de kosten worden verdeeld over de afnemers. De vormgeving van het nieuwe dienstverlenings- en financieringsmodel is afhankelijk van keuzes die worden gemaakt naar aanleiding van de uitkomsten van de evaluatie SGD in 2024 (zie ook de activiteit 'We stellen een ontwikkelagenda op voor de toekomst van de dienstverlening van de Servicegemeente Dordrecht').

Dit gebeurt met een oog op de andere dienstverlening van Dordrecht aan de regio om te zien of een gelijke systematiek voor alle dienstverlening werkend zou kunnen zijn. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2025 zijn het sturingsmodel, het financieringsmodel, het kostenverdeelmodel en de productenen dienstencatalogus opgesteld. Daarmee is een belangrijke basis gelegd voor een transparante en toekomstvaste bedrijfsvoeringsdienstverlening. Het Strategisch Afnemersberaad heeft in het voorjaar 2025 besloten dat de financiële gevolgen vanaf 2027 als randvoorwaarde gelden voor de uiteindelijke keuze voor het nieuwe dienstverleningsconcept en de bijbehorende modellen. Deze gevolgen worden in kaart gebracht richting de dienstverlening vanaf 2027. Dit leidt in april 2026, bij de totstandkoming van de perspectiefnota, tot een besluitvormingstraject over de definitieve inrichting.

2.2.1.3 Wat zijn de indicatoren? De basis: BBV-indicatoren Vanuit de basis BBV-indicatoren is geen logische koppeling te maken met dit beleidsprogramma, BBV-indicatoren zijn hier dan ook niet opgenomen. Aanvullende indicatoren Naast de indicatoren van het BBV, zijn voor elk begrotingsprogramma ook aanvullende indicatoren opgenomen. Deze aanvullende Dordtse indicatoren komen voort uit de wens van de Auditcommissie om de informatievoorziening aan de gemeenteraad verder te verbeteren (opgenomen in de nota Kiezen, Sturen en Verantwoorden 2022-2026). In 2023 en 2024 is met de Auditcommissie, de ambtelijke ondersteuning en experts van het Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD) een intensief traject doorlopen om deze wens te concretiseren. Hierop zijn een twintigtal aanvullende indicatoren geselecteerd en uitgewerkt, en heeft het OCD in de zomer van 2024 een eerste 0-meting uitgevoerd. In het voorjaar van 2025 heeft het OCD een tweede meting uitgevoerd (de 2025 meting), deze gegevens zijn verwerkt in deze Jaarstukken over 2025. Onderzoeksverantwoording Stadsenquête 2025 van het OCD Elf van de aanvullende indicatoren voor zijn door het Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) gemeten met behulp van een vragenlijstonderzoek (de Stadsenquete). In 2025 is een nieuwe en betere onderzoeksmethode gebruikt ten opzichte van de 0-meting in 2024 (de Omnibusenquete).

Hier is voor gekozen om een nog betrouwbaarder beeld te krijgen van wat inwoners van de stad vinden. Met behulp van deze nieuwe onderzoeksmethode zijn o.a. groepen zoals jongvolwassenen beter vertegenwoordigd dan in de eerdere 0-meting. Als gevolg van deze methodische wijziging kunnen de resultaten van deze meting uit 2025 niet altijd even goed vergeleken worden met de

Jaarstukken 2025 Dordrecht

26

resultaten van de 0-meting uit 2024. Gevonden verschillen geven een indicatief beeld. In het voorjaar van 2026 zal dezelfde methode gebruikt worden als in 2025 (voor de 2026 meting). Vergelijkingen tussen 2026 en 2025 zullen daarmee straks wel goed mogelijk zijn.

Aanvullende indicatoren Omschrijving

0-Waarde 2024

Actuele waarde 2025

6,2

6,1

6,4

6,3

1 Relatie overheid - burger (1): samenwerking Waardering wijze waarop de gemeente inwoners betrekt / samenwerking zoekt. 2 Relatie overheid - burger (2): informeren Waardering wijze waarop de gemeente informatie verstrekt / inwoners informeert. 3 Relatie overheid - burger (3): vertrouwen Vertrouwen in gemeentebestuur

• • •

(zeer) veel vertrouwen: 37% neutraal: 47% (zeer) weinig vertrouwen: 16%

• • •

(zeer) veel vertrouwen: 33% neutraal: 47% (zeer) weinig vertrouwen: 20%

4 Responsiviteit overheid: initiatieven Waardering wijze waarop de gemeente initiatieven faciliteert

•

•

•

Gemeente luistert voldoende naar de mening van inwoners: 30% (zeer) mee eens. Gemeente betrekt inwoners voldoende: 39% (zeer) mee eens. Inwoners krijgen ruimte voor plannen: 33% (zeer) mee eens.

•

•

•

Gemeente luistert voldoende naar de mening van inwoners: 27% (zeer) mee eens. Gemeente betrekt inwoners voldoende: 36% (zeer) mee eens. Inwoners krijgen ruimte voor plannen: 31% (zeer) mee eens.

5 Gemeentelijke dienstverlening Waardering van de gemeentelijke dienstverlening door inwoners op de onderdelen balie, web en telefonie.

Jaarstukken 2025 Dordrecht

•

Balie: 8,8 (positief 9-10: 64,4%; neutraal

• • •

Balie: 8,8 Web: 7,3 Telefonie: 8,0

27

7-8: 31%; negatief 1-6: 4,6%)* •

Web: 8,1 (positief 9-10: 55%; neutraal 7-8: 29%; negatief 16: 16%)*

•

Telefonie: 8,1 (positief 9-10: 54,8%; neutraal 7-8: 30,6%; negatief 1-6: 14,6%)*

*Data balie en web van 01/01/2024 t/m 30/06/2024, data telefonie van 01/04/2024 t/m 30/06/2024. Bron

Frequentie

1 OCD Stadsenquête Dordrecht (voorheen Omnibus enquête) *zie de nieuwe opzet van onderzoeksmethode in 2025. 2 OCD Stadsenquête Dordrecht (voorheen Omnibus enquête) *zie de nieuwe opzet van onderzoeksmethode in 2025. 3 OCD Stadsenquête Dordrecht (voorheen Omnibus enquête) *zie de nieuwe opzet van onderzoeksmethode in 2025. 4 OCD Stadsenquête Dordrecht (voorheen Omnibus enquête) *zie de nieuwe opzet van onderzoeksmethode in 2025.

Jaarlijks

5 Gemeente Dordrecht, Dienstverlening Drechtsteden

Jaarlijks

Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks

2.2.1.4 Wat heeft het gekost?

Hieronder wordt het programmaoverzicht weergeven onderverdeeld naar lasten en baten inclusief toevoegingen en onttrekkingen uit reserves. In deze jaarstukken is een verschillenanalyse per programma opgenomen. Hierin geven we de belangrijkste oorzaken aan van de hieronder genoemde verschillen ten opzichte van de actuele begroting. Bedragen x € 1.000

Bestuurlijk en Ondersteunend Dordrecht

Begroting 2025

Werkelijk 2025

Lasten

23.811

31.579

Baten

8.198

12.818

Saldo

15.613

18.761

Toevoeging reserves

2.695

4.937

Onttrekking reserves

-219

1.087

Totaal programma

18.526

22.611

Jaarstukken 2025 Dordrecht

28

Met de programmarekening is een totaaloverzicht opgenomen van de gerealiseerde baten en lasten op productniveau. Hieronder wordt het programmaoverzicht weergeven onderverdeeld naar lasten en baten van de verschillende producten en mutaties met de reserves. Bestuurlijk en Ondersteunend Dordrecht

Bedragen x € 1.000

Lasten Product

Baten

Begroot Werkelijk Verschil

Basisregistratie Vastgoed

1.176

1.221

-45

Griffie

2.820

2.990

-170

313

254

59

2.672

8.776

-6.104

9.955

10.685

-730

Internationale betrekkingen

109

76

33

Stelposten

-994

Leefbare wijken

4.437

4.389

48

Onderzoek

1.371

1.454

-83

Werken derden

1.951

1.734

Totaal

23.810

31.579

Rekenkamer Bestuur

Begroot Werkelijk 458

Verschil

558

100

103

103

308

1.883

1.575

6.384

7.080

696

Bestuurlijke samenwerking Publieke dienstverlening

-994

55

-55 7

7

888

808

-80

217

106

2.379

2.273

-7.769

8.199

12.818

Regiodeal

Verschil tov actuele begroting excl. mutaties reserves (a) Stortingen in reserves Reserves Mutaties in de reserves

Begroot Werkelijk Verschil 2.695

4.937

-2.242

Onttrekkingen uit reserves Begroot Werkelijk -219

1.087

Mutatie in de reserves (b) Totale verschil t.o.v. actuele begroting Totale verschil t.o.v. actuele begroting (a+b)

Jaarstukken 2025 Dordrecht

4.619 -3.150

Verschil 1.306 -936

26.505

36.516

-10.011

7.980

13.905

5.925 -4.086

29

2.2.2 Levendig, Leefbaar en Veilig Dordrecht 2.2.2.1 Wat hebben we bereikt?

In de binnenstad gaven we uitvoering aan het nieuwe horecabeleid: de algemene plaatselijke verordening is aangepast voor verruimde opening en geluid, de pilot met SUS-wachten is gestart en tijdelijke coronaterrassen op de Groenmarkt zijn permanent gemaakt. Met de Leidraad Beeldkwaliteit Terrassen en gebiedsgerichte afspraken verbeterde de kwaliteit op o.a. Voorstraat-Noord, terwijl het evenementenbeleid is aangescherpt, een evenementenplatform is ingericht en de subsidieregels zijn geactualiseerd. Culturele initiatieven – van het Lichtjesfestival tot programma’s rond Johan de Witt – versterkten samenhang, gezondheid en talentontwikkeling, en cultuur is nadrukkelijker ingezet bij gebiedsontwikkeling. In de openbare ruimte pakten we overlast tot september integraal aan op meerdere locaties; daarna is de werkwijze tijdelijk stopgezet door het ontbreken van een vastgestelde gegevensbeschermingstoets (DPIA). We werken aan een herstart met een nieuwe applicatie en aangepaste werkwijze. De aanpak woonoverlast leidde in de eerste acht maanden tot minder complexe zaken, met meerdere dossiers positief afgesloten. Met het Nationaal Programma Dordt West zijn concrete stappen gezet op wonen, werken, opgroeien en veiligheid; in Oost en Centrum zijn prioriteiten vastgesteld en is de route naar een uitvoeringsagenda gestart.

Er worden vaker bestuursrechtelijke maatregelen getroffen na constateringen van Handhaving en zij zijn versterkt met extra boa’s, dus meer zichtbaarheid en gerichte inzet op afval, jeugd, ondermijning en datagedreven werken.

2.2.2.2 Verantwoording over beleid Doelstelling 1: Het vergroten van de levendigheid en aantrekkelijkheid van de (binnen)stad in balans met de leefbaarheid. Dordrecht staat de komende jaren voor de grote uitdaging om aantrekkelijk, levendig en veelzijdig te blijven voor inwoners en bezoekers. Daarom voeren we de binnenstadvisie 'Slijpen aan een Diamant' uit. Dat doen we in nauw overleg met onze belangrijkste stakeholders in het Binnenstadbedrijf Dordrecht. We willen horeca en nachtleven waar het kan, maar wel in goede balans met wonen in de (binnen)stad. Toerisme kan een belangrijke bijdrage leveren aan een aantrekkelijke, levendige binnenstad. Het culturele aanbod in Dordrecht en evenementen spelen daarbij een rol. Het doel is een zo breed mogelijk aanbod aan cultuur en evenementen. Dat doen we, omdat cultuur en evenementen maatschappelijke, economische en artistieke waarde hebben voor de stad.

We voeren nieuw horecabeleid uit. Begroting 2025 Voor een goede balans tussen beleven en wonen in een levendige binnenstad hebben we voortdurend aandacht voor de ontwikkelmogelijkheden van de horeca. Met een nieuwe horecavisie, relevante beleidskaders en een geactualiseerd terrassenbeleid zorgen we dat deze balans behouden blijft. Daarvoor doen wij in 2025 o.a. nader onderzoek naar de geluidsruimte per horecaconcentratiegebied en onderzoek naar de verhoging van de beeldkwaliteit van terrassen, waaronder instrumenten om dit te stimuleren. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking We hebben verder uitvoering gegeven aan de horecavisie ‘Ruimte voor ontwikkeling’. De Algemeen Plaatselijke Verordening is aangepast voor verlaatjes en geluidjes, de pilot SUS-wachten is gestart en de coronaterrassen op de Groenmarkt zijn permanent gemaakt. De uitstraling van de Voorstraat-Noord is verbeterd in samenwerking met ondernemers en bewoners. Met ondernemers op het Scheffersplein en de Vriesestraat zijn gesprekken gevoerd om de kwaliteit te verhogen. Daarnaast is de Leidraad Beeldkwaliteit Terrassen opgesteld om de beeldkwaliteit van terrassen te versterken.

Jaarstukken 2025 Dordrecht

30

We voeren nieuw evenementenbeleid uit. Begroting 2025 We behouden onze ambitie een toonaangevende evenementenstad in Nederland te willen zijn. Hiervoor zorgen we voor borging, kwaliteitsverbetering en innovatie van het aanbod aan evenementen, passend bij de eigenheid van Dordrecht. De subsidieregeling voor evenementen passen we hierop aan en ondersteunen de oprichting van een evenementenplatform. Met een locatieanalyse doen we onderzoek naar een goede spreiding van evenementen over de stad binnen de schaarser wordende ruimte. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De toetsingscriteria van de subsidieregeling voor evenementen zijn aangescherpt, in lijn met de ambitie van Dordrecht als evenementenstad met een uniek aanbod. Het nieuwe evenementenplatform is opgericht en heeft direct waarde geleverd bij de gesprekken over ombuigingen en de totstandkoming van het nieuwe evenementenbeleid. Dit beleid, inclusief uitvoeringsprogramma, is op 16 december 2025 door de raad vastgesteld. De locatieanalyse is nog niet afgerond. Wel worden evenementen steeds beter meegenomen in gebiedsontwikkelingen, al is dit nog niet structureel geborgd. We voeren de nieuwe cultuurnota Dordrecht 2030 uit. Begroting 2025 Met cultuur voor en door iedereen zetten we in op bevorderen van sociale samenhang, positieve gezondheid en talentontwikkeling.

Met een publieksonderzoek gaan we na in hoeverre het culturele aanbod aansluit bij de diverse doelgroepen en we zetten cultuurverbinders in. We vergroten met cultuur de levendigheid en aantrekkelijkheid van de stad, onder andere met een verkenning hoe cultuur in te zetten in ontwikkeling van Wantij West en Stadsas. We zetten in op de toekomstbestendigheid van de Dordtse culturele sector door het blijven ondersteunen van cultureel aanbod in Dordrecht. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Culturele initiatieven in de stad hebben merkbaar bijgedragen aan sociale samenhang, positieve gezondheid en talentontwikkeling, mede dankzij gemeentelijke steun en cultuurverbinders. Voorbeelden zijn het Lichtjesfestival op het Energieplein en de zangbuurtgroep in Crabbehof. Het geboortejaar van Johan de Witt is gevierd met een breed cultureel programma in de stad. Het publieksonderzoek met het Culturele Doelgroepenmodel bij tien instellingen is gestart; resultaten volgen begin 2026. We hebben projectmanagers van gebiedsontwikkelingen actief betrokken bij de inzet van placemaking. Dit leidde o.a. bij WantijWest en de Spuiboulevard tot samenwerking waarbij evenementen de gebiedsontwikkeling versterkten. De raad heeft de Uitgangspuntennotitie Dordtse Culturele Basis vastgesteld, waarmee een helder kader voor meerjarige culturele subsidies is vastgelegd.

We herontwikkelen de Grote Markt. Begroting 2025 In het kader van de herontwikkeling van de Grote Markt ronden we onderzoeken af en starten we het ontwerp. Via een interactief proces met stakeholders komen we tot een juiste inrichting waarbij vooral aandacht is voor groen, leefbaarheid en duurzaamheid. Mobiliteit en parkeren bekijken we in relatie met de omgeving. Tevens bekijken we de mogelijkheden om de Joodse geschiedenis te integreren. Ook wordt de nabijgelegen Aardappelmarkt heringericht. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Op 23 september is de raadsinformatiebrief over de voortgang van Grote Markt en Merwekade voor kennisgeving aangenomen. De besluitvorming over een eventuele parkeergarage onder de Grote Markt vindt pas in de volgende bestuursperiode plaats, rond de start van de bouw van de garage Steegoversloot. Hierdoor kan een volledige herinrichting van het gebied de komende jaren nog niet worden uitgevoerd. Wel kan al gestart worden met een eerste kwaliteitsverbetering, omdat De Passage en De Waag buiten het mogelijke bouwvlak vallen. De Aardappelmarkt is na een uitgebreide participatieprocedure opnieuw ingericht.

Jaarstukken 2025 Dordrecht

31

Doelstelling 2: Het krachtig aanpakken van ernstige (woon)overlast. De complexiteit van overlast neemt toe. Mensen met psychische aandoeningen worden minder en korter opgenomen en tegelijkertijd is het de bedoeling dat zij ambulante zorg en ondersteuning krijgen. Dat gaat vaak heel goed, maar soms ontstaat ernstige woonoverlast. Ook zien we schrijnende, overlastgevende situaties in de openbare ruimte. Bij verward gedrag en multiproblematiek is vaak geen snelle oplossing mogelijk. Daarom investeren we in de leefbaarheid en veiligheid in de directe woon- en leefomgeving, door krachtig in te zetten op de aanpak van overlastgevende gebieden, woningen en personen. Vroegtijdig ingrijpen en samenwerking op het snijvlak van zorg en veiligheid vergroot de kans op verbetering.

We helpen personen die problemen hebben op meerdere leefgebieden. Begroting 2025 We versterken en verbinden de ambtelijke en bestuurlijke samenwerking op het snijvlak van zorg en veiligheid. Het gaat daarbij om het verbeteren van de integrale aanpak in de zorg- en veiligheidsketen voor kwetsbare gezinnen en personen waar problemen spelen op meerdere leefgebieden. Bij aandachtshuishoudens met complexe problematiek zet de gemeente de sociaal pontonnier in. We continueren de inzet van de levensloopaanpak en werken aan de implementatie van het AVE-model (Integrale Aanpak ter Voorkoming van Escalatie bij huishoudens met oplopende problematiek) om invulling te geven aan domeinoverstijgende regie. De re-integratieofficier ondersteunt en begeleidt Dordtse ex-gedetineerden richting een perspectiefvolle toekomst, zodat de kans op recidive afneemt. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De sociaal pontonnier en de interventiespecialisten hebben 110 Dordtse gezinnen met ernstige problemen ondersteund, waardoor hulp sneller, beter en meer samenhangend kon worden aangeboden. Bevindingen uit deze gezinnen hebben geleid tot gerichtere verbeteracties, zoals het versneld organiseren van begeleiding voor jongeren die een gesloten jeugdinstelling verlaten.

De Aanpak Vroegsignalering en Escalatie-model wordt ingevoerd, waarmee duidelijker wordt welke gezinnen problemen hebben op meerdere leefgebieden en waar procesregie ontbreekt. In 2026 gaan we dit model invoeren met onze belangrijkste samenwerkingspartners. De re-integratieofficier heeft 65 personen begeleid die gedetineerd zijn of recent waren vrijgekomen. Het doel hiervan was het opbouwen van een stabieler bestaan na detentie en het verkleinen van de kans op terugval. Van deze groep zijn 33 personen vrijgekomen, waarvan er 3 opnieuw strafbare feiten pleegden; zij stonden helaas niet open voor begeleiding. We zetten in op een afname van de door inwoners beleefde ernstige overlast in de openbare ruimte door de integrale aanpak voort te zetten. Begroting 2025 We hebben een stevige, vastgestelde integrale aanpak op Overlast in de Openbare Ruimte. We hebben gebieden geprioriteerd, waaronder Kromhout en omgeving. De resultaten van de evaluatie eind 2024 bieden input voor het vervolg van de aanpak. De integrale aanpak bij overlastgevende gebieden bestaat uit een locatie-, groeps-, en individuele aanpak. We bieden overlastgevers een sociaal aanbod gericht op scholing, werk, verslavingszorg, hulp en begeleiding (zachte hand), doen huisbezoeken en pakken indien nodig door met de harde hand, zoals strafrechtelijke interventies.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking We hebben tot september overlastlocaties snel in beeld gebracht en aangepakt, onder andere op het Mauveplein, de Kromhout, het Heijeplein, het Beverwijcksplein, winkelcentrum Crabbehof en enkele plekken in de binnenstad. In deze periode zijn ernstige overlastgevers besproken in de Kerngroep en heeft het Interventieteam ongeveer 40 personen bezocht in het kader van vijf ernstige overlastzaken, wat op meerdere locaties tot minder overlast leidde. Sinds september ligt de aanpak stil door een datalek en het ontbreken van een vastgestelde DPIA, waardoor partners geen persoonsgegevens meer mogen uitwisselen en de gezamenlijke inzet is gestopt. Op wijkniveau worden alleen nog algemene overlastlocaties en gedragingen gedeeld, waarna iedere partner vanuit de eigen bevoegdheid optreedt. We werken aan een vernieuwde aanpak, waaronder een nieuwe applicatie en een herziene DPIA, zodat samenwerking weer kan worden hervat.

Jaarstukken 2025 Dordrecht

32

We zetten in op een afname van de door inwoners beleefde ernstige woonoverlast door het uitvoeringsplan voort te zetten. Begroting 2025 Samen met politie en woningcorporaties treden we op bij (ernstige) woonoverlast. Hierbij zetten we verschillende instrumenten uit de escalatieladder in. Dat begint bij buurtbemiddeling en kan eindigen met een bestuurlijke gedragsaanwijzing, waaronder een huisverbod. Door het screenen van nieuwe huurders op overlastgevend en crimineel gedrag in kwetsbare gebieden wordt tevens preventief ingezet op woonoverlast. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De aanpak woonoverlast maakte tot september 2025 vroegsignalering en een integrale inzet van bestuurlijke interventies mogelijk. Hierdoor daalde het aantal complexe en ernstige casussen in de eerste acht maanden van 2025 met negen, tot negentien casussen. Diverse zaken zijn positief afgerond. Door het stilvallen van de aanpak is er echter minder zicht op nieuwe meldingen. Sinds september 2025 ligt de aanpak stil door het ontbreken van een vastgestelde DPIA. Er wordt gewerkt aan een tijdelijke aangepaste werkwijze, zodat gegevens weer gedeeld kunnen worden en de woonoverlastoverleggen kunnen herstarten. Doelstelling 3: Het investeren in leefbaarheid en veiligheid in de directe woon- en leefomgeving.

Als gemeente werken we nauw samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en veiligheidsinstanties om de leefbaarheid en veiligheid in de woon- en leefomgeving van onze inwoners te verbeteren. We vinden het cruciaal dat de inwoners van Dordrecht in de openbare ruimte hun gemak en veilig voelen. Iedere wijk in Dordrecht heeft haar eigen unieke kenmerken, thema's, doelen en ambities, wat betekent dat de maatregelen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid specifiek op maat worden afgestemd.

We voeren het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Dordt-West uit. Begroting 2025 De ambitie is om de volgende generatie jeugd gezonder en veiliger op te laten groeien, met betere ontwikkelkansen, meer perspectief op werk en een fijnere woon- en leefomgeving. Daarvoor investeren we niet alleen in de jeugd, maar ook in het wonen, werken en leven van de overige bewoners. We groeien met Dordt West naar het gemiddelde van Dordrecht. Met ons Nationaal Programma Dordt West willen we de leefbaarheid en veiligheid in 15 tot 20 jaar tijd op orde brengen en het perspectief voor bewoners verbeteren. We verbreden onze aanpak en zorgen voor veiliger en meer leefbare wijken in het stedelijke focusgebied Dordt West. Met ons project Preventie met Gezag wordt er extra ingezet op het versterken van de weerbaarheid van jongeren en voorkomen dat zij in de criminaliteit belanden. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking We hebben binnen het Nationaal Programma Dordt West concrete acties uitgevoerd om de leefbaarheid en veiligheid in Dordt West te verbeteren. Zo kunnen bewoners met Crabbehof isoleert met een laag inkomen hun woning isoleren met subsidie. In wijkcentrum Waterwiel is het Leerpraktijkpunt geopend voor inwoners die werkervaring nodig hebben. Een toekomstmakelaar helpt bewoners met stappen richting werk of opleiding.

Op drie kinderopvanglocaties is voorschoolse educatie gestart. Ongeveer honderd huishoudens met problemen op meerdere leefgebieden zijn intensief ondersteund door betrokken organisaties. De handhaving is uitgebreid met twee jeugdboa’s en het jongerenwerk bereikte meer jongeren door extra activiteiten. Ook is een verkenning gestart naar een jongerenontmoetingsplek in Dordt West. Het Krispijn Festijn bracht bewoners op een toegankelijke manier samen. Halverwege 2025 hebben we de terugblik op anderhalf jaar Nationaal Programma Dordt West opgeleverd, waarin alle resultaten zijn gebundeld. Het programmabureau is opnieuw ingericht om efficiënter te kunnen werken. Tot slot zijn nieuwe subsidies toegekend voor de periode 2026–2029, waardoor belangrijke projecten kunnen doorgaan.

Jaarstukken 2025 Dordrecht

33

We stellen gebiedsgerichte uitvoeringsprogramma’s op voor de gebieden Oost en Centrum. Begroting 2025 Aanvullend op het onze inzet in Dordt-West stellen wij gebiedsprogramma's op voor de gebieden Oost en Centrum. Daarmee identificeren we kansen, uitdagingen en vraagstukken voor de toekomst. We gebruiken beschikbare data en verrijken deze met inzichten van onze maatschappelijke partners en bewoners. Samen bepalen we richting en formuleren we uitdagingen voor het betreffende gebied. Dit gebeurt op wijk-, buurt- of straatniveau, waarmee we gezamenlijk een positieve impact realiseren. We vertalen dit in een gebiedsgericht uitvoeringsprogramma naar concrete acties en maatregelen. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Het college heeft de sociaal-maatschappelijke prioriteiten voor Oost en Centrum vastgesteld en een intentieverklaring met ketenpartners is ondertekend. De raad heeft €1.000.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoering van deze gebiedsaanpak en voor de aanschaf van een mobiele wijkpost. Met ketenpartners is een gezamenlijk proces gestart richting uitvoering; we organiseerden meerdere bijeenkomsten, stemden verwachtingen af en bepaalden welke buurten eerst aandacht nodig hebben. Deze samenwerking vormt de basis voor een gebiedsgerichte uitvoeringsagenda in 2026. Voor de mobiele wijkpost is het inkoopproces in 2025 gestart.

We vergroten de bekendheid van WhatsApp-buurtpreventie, buurtpreventieteams en Meld Misdaad Anoniem. Begroting 2025 We ondersteunen WhatsApp-buurtpreventie en buurtpreventieteams met het vergroten van hun bekendheid, bijvoorbeeld met een voorlichtingsavond of foldermateriaal en op onze gemeentelijke website. We brengen het bestaan van het anonieme meldpunt voor criminaliteit MeldMisdaad Anoniem onder de aandacht, onder andere via de landelijke campagne en op onze gemeentelijke website. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2025 zijn er geen buurtpreventieteams in Dordrecht bijgekomen. We zijn gestart met wijkbijeenkomsten waarin we met inwoners, instellingen, geloofsgemeenschappen en ondernemers in gesprek gaan over risico’s en veiligheid. Deze gesprekken vergroten sociale cohesie, bewustwording en weerbaarheid in de wijk. De inzichten en energie uit deze sessies gebruiken we om samenredzaamheid, burenhulp en onderlinge samenwerking te versterken. Een bijkomend resultaat is dat we tijdens deze bijeenkomsten gerichte signalen uit de wijk ontvangen, die we gebruiken om problemen sneller op te pakken. Via Meld Misdaad Anoniem (MMA) zijn 135 meldingen ontvangen, waarvan de meesten (61) gingen over druggerelateerde criminaliteit.

Met de campagne ‘Vreemd of Verdacht’ en tijdens diverse bewustwordingssessies is bekendheid gegeven aan het meldpunt Meld Misdaad Anoniem, met als doel het bevorderen van de meldingsbereidheid. We voeren het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2026 uit. Begroting 2025 Het door de raad vastgestelde Integraal Veiligheidsplan (IVP) kent drie prioriteiten. Een gebiedsgerichte aanpak door te werken aan veilige wijken. Hierin verkennen we o.a. nieuwe cameratoezichtgebieden en vervangen we oude camera’s. Een themagerichte aanpak voor de sociale stabiliteit, digitale veiligheid en ondermijning, waarbij we o.a. via bijeenkomsten en trainingen het bewustzijn bij inwoners, bedrijven, bestuur en ambtenaren vergroten. Met de doelgroepgerichte aanpak voor jeugd en veiligheid zetten we o.a. in op een betere prioritering van preventielessen door Bureau Halt en werken we aan een impuls aan de aanpak van straatintimidatie. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De eerste twee jaar uitvoering van het integraal veiligheidsplan zijn geëvalueerd en resultaten met de gemeenteraad gedeeld. Met nieuwe uitvoeringsplannen is de inzet aangescherpt en zijn nieuwe acties opgepakt. We hebben onder andere onderzocht hoe de Wet Bibob beter toegepast kan worden en hebben stappen gezet om te komen tot een lokale zorg- en veiligheidskamer. Zo

Jaarstukken 2025 Dordrecht

34

kunnen we kwetsbare inwoners effectiever te helpen en escalatie te voorkomen. Met een meerjarig plan gaan we nu straatintimidatie tegen, waarbij de focus ligt op preventie om seksuele straatintimidatie te voorkomen. De bouw van de Risk Factory op het Leerpark is begonnen, de officiële opening vindt medio 2026 plaats. We breiden het aantal handhavers uit en verhogen de zichtbaarheid en aanspreekbaarheid. Begroting 2025 De Routekaart Handhaving 2024-2026 is vastgesteld en gereserveerde middelen uit het Politiek Akkoord 2022-2026 zijn vrijgegeven. Deze middelen worden ingezet voor uitbreiding van het team, o.a. ten behoeve van inzet op specifieke en actuele thema's zoals afval en integrale (verkeers)controles, én voor verdere professionalisering met innovatie en (data)technologie. De nieuwe marktpartij levert op aanvraag voldoende potentieel personeel en na een jaar goed functioneren bieden wij hen een contract. Zij blijven daardoor langer en kennen hun wijk beter. De zichtbaarheid en aanspreekbaarheid van handhavers in onze wijken is dan ook goed geborgd. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Handhaving werkt volgens de door de raad vastgestelde Routekaart 2024–2026. We hebben de reorganisatie van Team Handhaving afgerond, waardoor de zichtbaarheid en aanspreekbaarheid in de wijken en het gebiedsgericht- en datagericht werken is versterkt.

Met tijdelijke middelen tot en met 2026 is het team uitgebreid met acht wijkboa’s. We hebben specialistische medewerkers voor afval aangesteld en passen sinds mei bestuursrechtelijke maatregelen toe met spoedeisende bestuursdwang; dit leidde tot 854 geconstateerde overtredingen en 521 facturen. Daarnaast zijn drie boa’s opgeleid om seksuele straatintimidatie aan te pakken. Het team Ondermijning is versterkt en we hebben extra groene boa's in het buitengebied. De samenwerking met de marktpartij werpt vruchten af: vijf ingehuurde handhavers zijn bij de gemeente in dienst gekomen. Tegelijkertijd moesten we afscheid nemen van zes ervaren collega's omdat zij naar de politie vertrokken.

2.2.2.3 Wat zijn de indicatoren? De basis: BBV-indicatoren De basisindicatoren komen voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), dit is een vaste set verplichte beleidsindicatoren gehanteerd door het Rijk om de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te bevorderen. Deze basis BBV-indicatoren zijn standaard onderverdeeld naar 'taakvelden', er is in de jaarstukken een koppeling gemaakt tussen de taakvelden en de programma's, waardoor deze nu een logische link vormen. Omdat de basis BBV-indicatoren voor elke gemeente gelijk zijn, hebben deze geen specifieke relatie met de Dordtse doelstellingen. Wel is een vergelijking opgenomen met het gemiddelde van de G40 gemeenten. Daarnaast zijn via de website www.waarstaatjegemeente.nl de BBV-indicatoren van Dordrecht per thema te vergelijken met een selectie naar keuze (onder andere landelijk, provinciaal niveau of regionaal niveau). Aanvullende indicatoren Naast de indicatoren van het BBV, zijn voor elk begrotingsprogramma ook aanvullende indicatoren opgenomen. Deze aanvullende Dordtse indicatoren komen voort uit de wens van de Auditcommissie om de informatievoorziening aan de gemeenteraad verder te verbeteren (opgenomen in de nota Kiezen, Sturen en Verantwoorden 2022-2026).

In 2023 en 2024 is met de Auditcommissie, de ambtelijke ondersteuning en experts van het Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD) een intensief traject doorlopen om deze wens te concretiseren. Hierop zijn een twintigtal aanvullende indicatoren geselecteerd en uitgewerkt, en heeft het OCD in de zomer van 2024 een eerste 0-meting uitgevoerd. In het voorjaar van 2025 heeft het OCD een tweede meting uitgevoerd (de 2025 meting), deze gegevens zijn verwerkt in deze Jaarstukken over 2025. Onderzoeksverantwoording Stadsenquête 2025 van het OCD Elf van de aanvullende indicatoren voor zijn door het Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) gemeten met behulp van een vragenlijstonderzoek (de Stadsenquete). In 2025 is een nieuwe en betere onderzoeksmethode gebruikt ten opzichte van de 0-meting in 2024 (de Omnibusenquete). Hier is voor gekozen om een nog betrouwbaarder beeld te krijgen van wat inwoners van de stad vinden. Met behulp van deze nieuwe onderzoeksmethode zijn o.a. groepen zoals jongvolwassenen beter vertegenwoordigd dan in de eerdere 0-meting. Als gevolg van deze methodische wijziging kunnen de resultaten van deze meting uit 2025 niet altijd even goed vergeleken worden met de

Jaarstukken 2025 Dordrecht

35

resultaten van de 0-meting uit 2024. Gevonden verschillen geven een indicatief beeld. In het voorjaar van 2026 zal dezelfde methode gebruikt worden als in 2025 (voor de 2026 meting). Vergelijkingen tussen 2026 en 2025 zullen daarmee straks wel goed mogelijk zijn.

BBV-indicatoren

Begroting 2026

Jaarstukken 2025

G40

Verwijzingen Halt - per 1.000 inwoners 12-17 jaar

13 (2024)

13 (2024)

10 (2024)

Jongeren met delict voor rechter - % van 12-21 jaar Winkeldiefstal - per 1.000 inwoners

1 (2023)

1 (2023)

1 (2023)

2,7 (2024)

2,7 (2024)

3,2 (2024)

Geweldsmisdrijven - per 1.000 inwoners

5,7 (2024)

5,7 (2024)

5,1 (2024)

Diefstal uit woning - per 1.000 inwoners

1,1 (2024)

1,1 (2024)

1,3 (2024)

Vernieling en beschadiging - per 1.000 inwoners

5,2 (2024)

5,2 (2024)

6,8 (2024)

Aanvullende indicatoren Omschrijvin 0-Waarde 2024 Actuele waarde 2025 g Participatie in 6 de buurt Vrijwillig actief • Dordrecht totaal: 32% • Dordrecht totaal: 24%* in de buurt, op wijkniveau Wijken: Wijken: • Binnenstad: 28% • Binnenstad: 23% • Noordflank/Stadswerven: 50% • Noordflank/Stadswerven: 29% • Oud-Krispijn: 36% • Oud-Krispijn: 30% • Nieuw-Krispijn: 39%* • Nieuw-Krispijn: 21% • Reeland: 35% • Reeland: 25% • Staart: 21%* • Staart: 18% • Wielwijk/Dordtse Hout: 44%* • Wielwijk/Dordtse Hout: 24% • Crabbehof/Zuidhoven: 30%* • Crabbehof/Zuidhoven: 17% • Sterrenburg/Wilgenwende: 31% • Sterrenburg/Wilgenwende: 26% • Dubbeldam/De Hoven: 27% • Dubbeldam/De Hoven: 26% • Stadspolder(s)/Oudelandshoek/Vi • Stadspolder(s)/Oudelandshoek/Vi ssershoek: 26% ssershoek: 18% *Door het lage aantal respondenten in deze wijk is dit cijfer indicatief. Cultuuraanbo 7 d Waardering van het cultuuraanbod