Presentatie Zero-emissiezone bestel- en vrachtauto’s Dordrecht.pdf
Tekst van het document
Raadscommissie Zero-emissiezone bestel- en vrachtauto’s Dordrecht Invoering per 1-7-2026 30 september 2025
Naam Janno Heinen, Jeroen Salet, Stefanie Moerland Cluster Ruimtelijke Strategie en Beleid Datum 30-9-2025
Agenda •
Uitdaging schone lucht
•
Toelichting proces en vragen ZE zone
•
Impact ondernemers
•
Vragen
Schone lucht en efficiëntere binnenstadslogistiek cruciaal voor leefbaarheid • • • • • •
Effectonderzoek ZE-zone bestel- en vrachtverkeer CO2: afname 21 procent NO2: afname 55 procent NOx: afname 26 procent PM10: afname 3 procent PM2,5: afname 10 procent
Voertuigemissie, schone lucht en gezondheid
ZE zone: werkwijze en vragen
Zorgvuldig proces invoering ZE zone • • • • •
•
• • • • • • •
Landelijk (incl. Dordrecht) 2014 – Convenant Green deal Zero-emissie Stadslogistiek (ZES) 2020 – Schone Lucht Akkoord: Rijk, 9 provincies, 35 gemeenten 2019 – Klimaatakkoord: maatregel 30-40 ZE zones 2021 – Uitvoeringsagenda Stadslogistiek (UAS) – afspraken ZE zone landelijk o Ondernemersverenigingen nadrukkelijk betrokken (uniformiteit, duidelijke tijdlijnen) 2025 – Uitvoeringsagenda Zero-emissiezones (UAZ) - vernieuwd convenant met aanvullende afspraken Dordrecht November 2021 – raadsbesluit over invoering ZE zone in Dordrecht September 2025 – beslissing raad invoeringsdatum November 2025 – publicatie ontwerp Verkeersbesluit en zienswijzen Maart 2026 – definitief Verkeersbesluit, nota van beantwoording Juli 2026 - Start ZE zone per 1 juli 2026 Waarschuwingsperiode van 6 maanden (daadwerkelijk beboeten vanaf 1 januari 2027)
UAZ convenant basis voor samenwerking overheid en bedrijfsleven m.b.t. invoering ZE zone •
Landelijk zijn afspraken gemaakt met ondernemers om uitvoering werkbaar te maken: o Aankondigingstermijn 4 jaar o Uniformiteit gemeenten in toegang en ontheffingenbeleid o Overgangsregeling (2025-2030) richting steeds schoner vervoer
Ontheffingen aanvragen Landelijk loket van de RDW •
•
Basis: landelijke ontheffingen (duidelijkheid en voorspelbaarheid) o Met één ontheffing toegang tot alle zero-emissie zones in Nederland o Vanaf 1/1/2026 ook bij bedrijfseconomische omstandigheden en netcongestie Maatwerk gemeenten (lokaal flexibiliteit voor uitzonderlijke gevallen), via tenminste hardheidsclausule voor uitzonderlijke gevallen Geldigheidsduur ontheffingen: De looptijd verschilt per ontheffing. Op het landelijk ontheffingen loket van RDW is terug te vinden wat de looptijd per ontheffing is. Aanvragen vinden plaats o.b.v. kenteken
Overgangsregeling (landelijk)
Vrijstellingen Speciale voertuigen waar geen elektrisch alternatief voor is kennen een vrijstelling • •
•
Hulpdiensten zijn ook landelijk vrijgesteld. Afvaldiensten (zoals afvalinzameling) moeten voldoen aan de zeroemissiezone. o We geven als gemeente zelf immers het goede voorbeeld en nemen dit op als eis/voorwaarde in de aanbesteding. Mochten er voertuigen zijn die emissie loos nog niet leverbaar zijn of als sprake is van netcongestie, dan is landelijke ontheffing mogelijk.
Uitstel ZE zones in aantal gemeenten • •
18 gemeenten hebben ZE zone ingevoerd 10 gemeenten + Schiphol hebben besluit tot invoering genomen
•
Beperkt aantal steden heeft eerder gekozen voor uitstel o Aanleiding: landelijk veroorzaakte onduidelijkheid vanuit de Tweede Kamer en uitkomst van het te doorlopen proces Inmiddels duidelijkheid met nieuw UAZ convenant o Bestuurlijke afspraak om 4 jaar aan te houden als aankondigingsperiode
•
ZE zone: impact ondernemers
Kosten en baten • •
•
• •
Voor diverse steden zijn maatschappelijke kosten baten analyses (MKBA) uitgevoerd. Deze laten zien dat de maatschappelijke baten zoals schonere lucht, minder gezondheidsklachten en minder hinder ruimschoots opwegen tegen de kosten van de transitie naar schoner vervoer. De milieuwinst staat dus positief in verhouding tot de impact op ondernemers en kosten die de gemeente moet maken. Belangrijk hierbij ook op te merken is dat diverse Dordtse ondernemers al te maken krijgen met de omliggende zero-emissiezones.
Landelijke studie (I&W) wordt dit jaar opgeleverd met maatschappelijke kosten baten voor elke gemeente
Extra communicatie richting kleine ondernemers •
Landelijk beeld : grotere bedrijven goed op de hoogte en al geanticipeerd.
•
Kleinere ondernemers ervaren niet altijd goed bereikt te zijn ondanks uitgebreide lokale en landelijke communicatie (diverse landelijke campagnes geweest, alle voertuigeigenaren meermaals door RDW per brief geïnformeerd).
•
Invoering 1 juli 2026 biedt kans voor extra communicatie: o Extra fysieke bijeenkomsten, o Gerichte communicatie in de buitenruimte, o Extra brieven en telefonisch contact aan ondernemers, o Meerjarige ondersteuning via de logistiek makelaar continueren
•
Deze lokale aanpak, aangevuld met het landelijk instrumentarium vanuit het Rijk, moet zorgen voor een goed geïnformeerde en begeleide transitie.
Markt in Dordrecht • • • • • • • • • • •
Markt belangrijk voor de gemeente Dordrecht – graag samen kijken hoe we dat werkbaar en leefbaar houden Veruit meeste gemeenten met ZE zone kennen geen speciale uitzonderingen voor markt en ambulante handel. Uw Raad heeft in 2024 al wel zekerheid geboden aan marktondernemers door marktvergunningen voor 20 jaar te vergeven, wegens de benodigde investeringen voor de ZE zone. Een aparte ontheffing voor marktondernemers is onevenredig t.o.v. andere ondernemers. Ontheffingen gelden voor voertuigen en niet voor ondernemers Bestelwagens kennen ruim voldoende betaalbare alternatieven Specifieke vrachtauto (bakwagen combinaties, verkoopwagen) voor markt – hier zijn alternatieven soms lastiger Landelijk geldende ontheffingen inzetbaar voor ''niet-emissieloos verkrijgbaar'' of ‘’bijzondere voertuigen'' Gemeentelijk inzet ontheffing ''bedrijfseconomische omstandigheden‘’ (ook voor andere ZE-zone markten geldig) en lokaal ''hardheidsclausule'' mogelijk Basis: samen met logistiek makelaar kijken wat opties en ontheffingsmogelijkheden per ondernemer zijn Alternatief voertuig: Tijdelijk overstap naar emissieklasse 6 (zodat er gebruik gemaakt kan worden van overgangsregelingen)
Vragen