Presentatie Transport van duurzame energie en netcongestie van Stedin.pdf

Kennisessie energie-infrastructuur Dordrecht 26 september 2023 Maarten Bijl - Regiodirecteur Zuid-Holland

01 Netwerkbedrijf 02 Situatie Dordrecht 03 Duurzame opwek

2

WIE IS STEDIN Verzorgingsgebi ed

Rol van Stedin

Maatschappelijk e rol Gasgebied Elektriciteits- en gas gebied

3

STEDIN IN CIJFERS 2022

Elektriciteit

20.746 GWh

2.359.911 Gas

Getransporteerde hoeveelheid elektriciteit

Aansluitingen elektriciteit

2.100.13 4 Aansluitingen gas

81%

van onze klanten deden eenvoudig zaken met ons.

3.782 MLN M3 Getransporteerde hoeveelheid gas

22 MIN

58.250 KM

50 SEC

28.145 KM

Gemiddelde uitvalduur elektriciteit

Gemiddelde uitvalduur gas

Elektriciteitskabel (omtrek aarde is ca. 40.000 km)

Gasleidingen (omtrek aarde is ca. 40.000 km)

ENERGIETRANSITIE WAT IS DE IMPACT VAN DE ENERGIE-TRANSITIE OP DE INFRASTRUCTUUR VAN STEDIN? WELKE ROL HEEFT STEDIN IN DE ENERGIETRANSTIE?

WE STAAN VOOR DE GROOTSTE UITDAGING OOIT! DE ENERGIETRANSITIE

Zonne-energie 2021

2030

gigawatt

gigawatt

2,3

6,8

X3

Laadpunten 2021

80K

2030

424K

Windenergie 2021

2030

gigawatt

gigawatt

0,6

1,7

X2

Warmtepompen

X5

2021

75K

2030

431K

X5,5

Bron: Stedin Groep jaarplan 2023. Door ontwikkelingen kan deze data fluctueren gedurende het jaar.

7

DE ENERGIETRANSITIE HEEFT EEN FORSE IMPACT OP HET ELEKTRICITEITSNETWERK Traditioneel

Toekomstig

Het net wordt anders gebruikt dan waarvoor het aangelegd is Decentraal

Consumenten worden producenten maar vraag en aanbod liggen uit elkaar Dag profiel

Vraag gestuurd

Nieuwe markten die ontstaan bieden kansen en risico’s voor Stedin €/MW

Aanbod gestuurd

Centraal

8

Elektrificatie vraagt om een sterke toename van infrastructuur

Tijd

Tijd

SITUATIE DORDRECHT WAT BETEKENT DRUKTE OP HET ELEKTRICITEITSNET? WELKE ROL HEEFT STEDIN?

Congestie, een snel groeiend probleem Het elektriciteitsnet raakt in toenemende mate overbelast Opwek elektriciteitsnet

Afname elektriciteitsnet

Uitdagingen netverzwaring Uitbreidingen zijn langdurige processen

Benodigde arbeidskrachten zijn schaars

Er is veel ruimte nodig boven en onder de grond

De transitie vergt forse investeringen

Bron capaciteitskaart: Netbeheer Nederland (14-09-2023)

Situatie Dordrecht Congestie Afname

Beperkt transportcapaciteit beschikbaar Rood: Geen transportcapaciteit beschikbaar: congestiemanagement kan niet worden toegepast

Opwek

Verzwaringen en uitbreidingen Opwek congestie

Investeringen Dordrecht Dordtse Kil Opwekcongestie opheffen: • Bouw nieuw transformatorstation (Heliotroopring) • Gepland gereed in 2025 Buurtaanpak • MS & LS kabels vervangen door kabels met een grotere capaciteit en plaatsen extra MS/LS distributieruimten.

DUURZAME OPWEK WAT KOMT ER KIJKEN BIJ DE UITVOERING VAN DE OPWEK VAN DUURZAME ENERGIE?

WAT WORDT WAAR AANGESLOTEN? Duurzame opwek wordt op verschillende plekken in het net aangesloten. Het hangt af van de aan te sluiten capaciteit waar op het elektriciteitsnet de zonnepanelen of windmolens worden aangesloten.

> 100 MW

Ook zijn er richtlijnen getoond over de aansluitafstand van duurzame opwek tot stations. Deze richtlijn voor afstand betreft de haalbaarheid van de business case en is geen technische beperking.

10 – 100 MW

Richtlijn voor aansluitafstand tot stations

Wind 5km

EHS = Extra hoogspanning HS = Hoogspanning TS = Tussenspanning MS = Middenspanning LS = Laagspanning

14

< 10MW

Wind Zon 3km

10km

Zon 5km

MS-ring 1,75MW LS-net

TS/MS station 1,75-10MVA

HS/TS station >10MVA

0,175 -

<0,175 MW

Netinfrastructuur Drechtsteden

TS/MS-station HS/TS-station

Vergelijking opbrengt en ruimte wind/ zon op dak/ zon op veld Wind

Zon op dak

Zon op veld

0,018 TWh

0,018 TWh

0,018 TWh

5,6 MW

19,4 MW

19,4 MW

Vollasturen per jaar

3200-3500

950

950

Aantal turbines/panelen

1

+- 64800

+- 64800

Ruimte gebruik

0,4 ha 0,6 voetbalvelden

19 ha 28 voetbalvelden

23 ha 34 voetbalvelden

Jaarlijkse energie Piekvermogen

1) Vollasturen van een windturbine is onder andere afhankelijk van gemiddelde windsnelheid op locatie, hoogte van de hub, de rotordiameter en het weer. Vollasturen voor zonnesystemen zijn onder andere afhankelijk van locatie in NL, configuratie en oriëntatie van het systeem, schaduwweringen en het weer. 2) Het aantal turbines/panelen is indicatief, dit is afhankelijk van het type. Een moderne windturbine heeft een doorsnee een vermogen van 5,6 MW. Voor een doorsnee zonnepaneel is een vermogen van 300 W aangehouden 3) Een windturbine neemt ongeveer 1000M2 directe ruimte in beslag. Daarnaast is 5x de rotordiameter doorgaans de afstand tussen windturbines. Het land tussen de turbines kan gewoon worden gebruikt voor bijvoorbeeld landbouw. Bij zon op Dak wordt ruimte als het ware dubbel benut, dus de impact op ruimtegebruik is klein. Bij zon op veld worden de ruimtes onder/tussen de panelen vaak niet gebruikt voor andere doeleinde, waardoor de impact op ruimtegebruik groot is.

Traditioneel aansluiten

Cable poolen

Waarde • Ontwikkelaars kunnen sneller & meer opwek vermogen aansluiten • Netbeheerder hoeft minder infrastructuur aan te leggen • Ontwikkelaars kunnen sneller & meer opwek vermogen aansluiten

28 %

12 %

35% – 42%

Asset van netbeheerder Asset van klant

Cable pooling • Bij cable pooling worden een windpark en een zonnepark met dezelfde kabel op een inkoopstation aangesloten. Zo benut je slim dat wind en zon zelden op dezelfde momenten pieken •

De totale capaciteit van een aansluiting wordt bij opwekinstallaties voor zon (12%) en wind (28%) maar beperkt benut, het waait immers niet altijd en er is niet constant zon.

•

Toch moet de aansluiting piekbelasting aankunnen. Daardoor zijn veel netuitbreidingen nodig om het toenemende aantal zon- en windparken op het net kwijt te kunnen. Dit kost veel tijd en geld.