Presentatie technische sessie Dedicated Goederenlijn Dordrecht en Zwijndrecht 10 mei 2022.pdf

•

Vervoer van gevaarlijke stoffen spoor - Transport - Regelgeving - Knelpunten - Toekomst - Mogelijke oplossing - Lobby

10 mei 2022

Positie Dordrecht in spoorgoederen netwerk

Betuweroute: Rotterdam – Emmerich Brabantroute: Rotterdam – Venlo Zeeuwse lijn: Vlissingen –Moerdijk - Zwijndrecht (Kijfhoek)

Belang tracé Dordrecht – Zwijndrecht (1)

Passerende goederentreinen per jaar (2020)

Belang tracé Dordrecht – Zwijndrecht (2)

Passerende goederentreinen per dag (2020)

Conclusie: er rijden meer goederentreinen door Dordrecht dan over de Betuweroute

Belang tracé Dordrecht – Zwijndrecht (3) Gevaarlijke stoffen 2019-2020

Conclusie: er rijden meer gevaarlijke stoffen door Dordrecht dan over de Betuweroute

Wettelijke regeling: Het Basisnet • Basisnet ontwikkeld tussen 2007 en 2010 • Inwerking vanaf 2015 • Doel basisnet:

Vinden van een balans tussen Veiligheid vervoer en ruimtelijke ontwikkeling

Wettelijke regeling: Het Basisnet

Basisnet gebaseerd op: • bestaande infrastructuur • Maximaal benutten Betuweroute (routedwang) • Afspraken over treinsamenstelling (BLEVE convenant) (BLEVE: boiling liquid expanding vapor explosion)

• Ontkoppeling tussen veiligheidseffecten van Ruimtelijke ontwikkeling en transport

Werking basisnet voor transport • Transport heeft wettelijk gegarandeerde risicoruimte op basis Plaatsgebonden risico (Dordrecht 11-32 meter tov hart spoor)

• Risicoruimte gebaseerd op robuuste vervoersprognose • Twee oriëntatiewaardes tbv zicht op ontwikkeling groepsrisico (kans op een ramp)

Werking basisnet voor transport

• Bij overschrijding risicoruimte maatregelen nemen (Rijk) • Bij overschrijding oriëntatiewaarden maatregelen afwegen; accepteren mag ook (Rijk+ gemeenten)

Werking basisnet voor Ruimtelijke ontwikkeling • Wettelijk geregeld: niet bouwen binnen de risicozone • Gemeentelijk beleid: Niet bouwen binnen (Plas-)brandaandachtsgebied • Bouwen binnen 200 meter: Verantwoorden groepsrisico; Gemeentelijke beleidsvrijheid (omgevingsvisie 2.0 geeft richtwaarden voor onveiligheid aan)

Gevolgen basisnet voor Dordrecht Knelpunt Resultaat voor Dordrecht: • Aanzienlijke veiligheidswinst: factor 3

Maar……………… Groepsrisico: Dordrecht één van de drie resterende knelpunten in Basisnet (11 maal oriëntatiewaarde groepsrisico)

2010-2020 Werken aan veiligheid

•

Project spoorzone Veiligheidsregio Zuid Holland Zuid (21 maatregelen mbv subsidie Rijk) • • • •

•

Spoormaatregelen “alles uit de kast” (Rijk) • • • • •

•

Bluswater Toegankelijkheid spoor Blusvoertuigen Camera bewaking spoor Ontsporingsgeleiding Wissels verwijderen Betere treinbeveiliging Verbeterde wissels (eis- en verzoekwissels) Betere seinplaatsing

Ontwikkeling Leerpark • (slim ontwikkelen binnen 200 meter vanaf spoor)

De Toekomst •

Aanleg derde spoor Betuweroute in Duitsland •

•

Uitrol nieuw beveiligingssysteem op spoor •

•

Gevolg: winst boog bij Meteren wordt teniet gedaan

Wijziging transportstromen door Energietransitie •

•

Gevolg: Minder goederentreinen door Dordrecht

Intensivering spoorgebruik: 50% meer goederenvervoer per spoor(beleidswens EU en Rijk) •

•

Afhankelijk rijksbeleid 30% veiliger tot 70% onveiliger Denkrichting van Rijk verschuift problematiek naar gemeenten

Aanleg boog bij Meteren •

•

Gevolg veiligheidsverbetering (inschatting 10%)

Nieuwe prognoses vervoer gevaarlijke stoffen en Project Robuust Basisnet • •

•

Gevolg tijdelijk meer goederenvervoer door Dordrecht

Gevolg: Mogelijk transport van andere (meer risicovolle) energiedragers

Aanleg Delta corridor (buisleiding van Rotterdam naar Chemelot en verder)

•

Gevolg: mogelijk een modalshift spoor- buis

Conclusie

• Goederenvervoer per spoor door de stad is blijvend en de hiermee gepaard gaande problematiek (risico’s, geluid en trillingen) ook.

• Robuust Basisnet gaat problematiek niet oplossen

Oplossing

Dedicated goederenlijn buiten de steden Dordrecht en Zwijndrecht om of in een tunnel • Onderzoek uit 2009 in opdracht van Drechtsteden laat zien dat een tunnel oplossing mogelijk is. (door Grondmij) • Nieuw onderzoek 2021: Zoek een robuuste integrale oplossing voor stedelijke ontwikkeling in het licht van groeiend spoorvervoer van (gevaarlijke) goederen (door Ecorys en Berenschot)

Probleemanalyse, ambities en strategie

Probleemanalyse: Het goederenvervoer per spoor beperkt, gezien de daarmee gepaard gaande veiligheidsaspecten, de mogelijkheden in Dordrecht en Zwijndrecht voor verdergaande stedelijke ontwikkeling ten behoeve van wonen, werken en het personenvervoer

Ambities en strategie: de ambities in Dordrecht en Zwijndrecht zijn zowel gericht op de eigen behoefte aan het verbeteren van de veiligheid en de stedelijke ontwikkeling als op het bijdragen aan landelijke en internationale ambities voor het goederenvervoer per spoor

Oplossingsrichtingen Buitenom West

Stedelijk

Buitenom Oost

Oplossingsrichtingen: een groot aantal varianten in het studiegebied is in ogenschouw genomen. Uiteindelijk zijn drie hoofdvarianten overgebleven, een variant ten westen van de Drechtsteden, een variant ten oosten van de Drechtsteden en een variant in stedelijk gebied waarbij ook nog een subvariant met de A16 ondergronds meegenomen is

De effecten

De effecten: de stedelijke variant waarbij ook de A16 ondergronds gebracht wordt levert verreweg de beste effecten voor de verstedelijking op. De varianten Buitenom kennen beide beperkingen die realisatie vrijwel onmogelijk maken. Op voorhand leveren de varianten geen positief beeld in termen van baten en kosten.

Lobby

• De oplossingsrichtingen staan niet op de spooragenda van Rijk en bedrijfsleven • De oplossingsrichtingen passen binnen de spoorvisie van de Samenwerkende gemeenten Brabantroute

Lobby langs 3 sporen Spoor 1 Basisnet Goederenvervoer - Continu aandacht voor de verhoogde waarden traject en overschrijdingen - Relatie met de stedelijke ontwikkeling van Dordrecht - Gericht op I&W en Tweede Kamer - Samen met de Brabantse steden - In goede afstemming met HBR

Lobby langs 3 sporen Spoor 2 : Dedicated goederenlijn

- Nader onderzoek/MIRT - Alliantie bouwen met partners (HBR, Spoorvervoerders, Brabantse steden, Bedrijfsleven) - Gericht op I&W en Tweede Kamer

Lobby langs 3 sporen Spoor 3 : Dedicated goederenlijn Europa - Positionering van Dordrecht i.r.t. Europees spoorwegvervoer en de Brusselse ambities - Alliantie bouwen met partners in Europa (Eurocities, Polis) - Gericht op DG/MOVE, Commissaris, EP