Presentatie raad 9 mei Bereikbaarheid Dordrecht def.pdf

Rekenkamer Dordrecht

Bereikbaarheidsbeleid Dordrecht 9 mei 2023

www.ioresearch.nl

Even voorstellen • Ester Hilhorst, senior onderzoeker I&O Research,

specialisatie: economie, ruimte, wonen, bereikbaarheid rekenkameronderzoek, dienstverlening aan ondernemers, gemeenschappelijke regelingen • Laurent Staartjes, onderzoeker I&O Research, specialisatie: bestuursrecht, gemeenschappelijke

regelingen, rekenkameronderzoek, lokaal bestuur

I&O Research

I&O Research • Beleidsonderzoek en dataverzameling

• Voor overheid en non-profit • Amsterdam en Enschede

• Alle onderzoeksmethoden in huis: • • • • • •

I&O Research Panel I&O Research Ondernemerspanel Kwalitatieve interviewtechnieken Veldwerkorganisatie Belunit Datascience

I&O Research - KAW

Onderzoeksvraag, aanpak en planning Hoe kan de gemeenteraad in de gemeente Dordrecht effectief kaders stellen en controleren op het gebied van mobiliteit en bereikbaarheid?

Aanpak: Deskresearch Interviews ambtelijk en bestuurlijk betrokkenen en de raad Planning: Start: juli 2022 - Nota van bevindingen: januari 2023 - Wederhoor: Q1 2023 I&O Research

1. Beleidsruimte: Waar stuurt u op? Wettelijke grondslag • Wet ruimtelijke ordening / Omgevingswet: omgevingsplannen, RO, bereikbaarheid; • De Planwet verkeer en vervoer: richtinggevend verkeers- en vervoersbeleid; • Wegenwet: aanleggen, onderhouden en beheren van straten, wegen, voetpaden en fietspaden.

U gaat over de bereikbaarheid in de stad.

I&O Research

1. Beleidsruimte: Waar stuurt u niet op? Autobereikbaarheid: MIRT – regio’s

I&O Research

Schoon vervoer, ruimte voor energie: Klimaatakkoord/RES

2. (nog) geen integraal beleidskader Vigerend beleid in diverse documenten: • Groeiagenda 2030 en Opgaveblad Bereikbaarheid en Mobiliteit 2019 (regionaal) • Regionaal Mobiliteitsplan 2012 - 2022 “Op één kompas varen”(regionaal) • Fietsnota Dordt 2012-2022 “Dordt fietst door” • Koersnota Mobiliteit Dordrecht 2018 • Omgevingsvisie 1.0 (2021) • Aangenomen moties ten aanzien van verkeersveiligheid

De ambitie van Dordrecht om te groeien met 10.000 woningen en 4.000 arbeidsplaatsen in de periode 2016-2030 is in de praktijk leidend voor het lokale mobiliteitsbeleid. In de afgelopen jaren is de regionale ambitie vertaald in lokale uitvoeringsplannen en collegeregelingen. Integraal beleidskader is in ontwikkeling: • Mobiliteitsplan 2040 o.b.v. STOMP: Stappen, Trappen, OV, MaaS, Particuliere auto; • Het college stuurt aan op scherpere keuzes. I&O Research

3. Beleidsdoelen veelal kwalitatief Beleidsdoelen veelal kwalitatief, hoog-over en abstract; Beleidsdoelen gaan vaak over zaken waar de gemeente geen invloed op heeft; Er is geen enkele SMART doelstelling; Meest concrete doelstelling: Dordrecht wordt fietsstad van het jaar (deze doelstelling is sinds 2014 niet gerealiseerd); • Beleidsdoelen en streefwaarden worden niet gemonitord, regionale monitoring biedt zeer beperkt inzicht voor Dordrecht. • • • •

De raad heeft geen duidelijke (SMART) doelen gesteld. Dat maakt het voor de raad heel moeilijk om te beoordelen of mobiliteitsbeleid ook effectief is en aan de verwachtingen voldoet.

I&O Research

3. Beleidsdoelen veelal kwalitatief Voorbeeld: Aanpak congestie A15 en A16 (Opgaveblad Bereikbaarheid en Mobiliteit 2019).

I&O Research

4. Raadsinformatie beperkt bruikbaar 1. Weinig relatie tussen gemeentelijk beleid, rol van de raad en indicatoren 2. Indicatoren worden niet structureel gemeten 3. Bruikbaarheid voor kaders stellen en controleren gering

4. Raad beschikt wel over voortgangsinformatie in concrete projecten en moties I&O Research

Programma Bouwen en Bereikbaar Dordrecht, Programmabegroting 2023

5. Uitvoering effectief, rol raad gering • Coalitieprogramma 2018-2022 grotendeels uitgevoerd maar overzicht niet beschikbaar;

• Regionale ambitie vertaald in lokale uitvoeringsplannen en collegeregelingen; • Casus Waterbus: raad zoekt beleidsruimte via volksvertegenwoordigende rol; • Casus Spoorzone: uitvoering Ambitiedocument en Nota Parkeerbeleid via collegeregeling, in lijn met regionaal beleid. Raad wordt meegenomen, geen aanwijzingen dat raad méér invloed wil. Raad stelt bestemmingsplan vast; • Moties verkeersveiligheid: kaders stellen via volksvertegenwoordigende rol. Uitvoering overwegend effectief, input raad gering, rolneming raad overwegend volksvertegenwoordigend I&O Research

6. Dordrecht in de regio 2004 – 2018 2018 2018 2021

GR Drechtsteden met Drechtraad Rapport Berenschot, Verstandig versterken: samenwerking op ruimtelijkeconomisch gebied biedt onvoldoende maatschappelijke meerwaarde Commissie Deetman: bereikbaarheidsambitie in de Groeiagenda nog onvoldoende geconcretiseerd in gemeentelijke plannen maar cruciaal voor realiseren regionale groeiambitie Smart Delta Drechtsteden, geen Drechtraad, Dordrecht centrumgemeente

Smart Delta: • Beperkt (inhoudelijk) de invloed van de raad; • Uitgangspunten van de Groeiagenda 2030 zijn leidend, mobiliteitsopgave daaraan ondersteunend; • Focus op vertalen naar lokaal beleid, via collegeregelingen; • Versterkt in theorie (procesmatig) de invloed van de raad (budgetrecht, ruimtelijke plannen, gemeentelijke wegen) maar inhoud van regionaal beleid is leidend. I&O Research

7. Aanbevelingen (1) Integraal mobiliteitsbeleid met gebiedsgerichte keuzes

• Vraag het college om betrokken te worden bij de voorbereiding van het integrale mobiliteitsbeleid (STOMP). • Vraag aan het college (rekening houdend met de groeiambitie, de klimaatdoelen, regionale afspraken en technologische ontwikkelingen), wat naar verwachting de mobiliteitsbehoefte is van de toekomstige inwoner en hoe het college daar via de verschillende modaliteiten op in wil zetten.

• Vraag het college ook welke ruimtelijke consequenties dit heeft en tot welke keuzes per deelgebied die zou moeten leiden. Durf als raad keuzes te maken: niet alles kan overal of voor iedereen.

I&O Research

7. Aanbevelingen (2) Vaststellen SMART doelstellingen die inzicht geven in effectiviteit van beleid

• Vraag het college om bij de vaststelling van het integrale mobiliteitsbeleid een voorstel te doen voor bijbehorende SMART beleidsdoelen waarmee de raad via de P&C-cyclus inzicht krijgt in hoe de bereikbaarheid in en van Dordrecht zich ontwikkelt. • Geef het college de opdracht om minimaal eens per twee jaar deze doelstellingen te meten en stel daar ook budget voor beschikbaar.

Jaarlijkse voorgangsnota op mobiliteitsdoelen (buiten de P&C-cyclus)

• Vraag het college om één keer per jaar een voortgangsnotitie op te stellen waarin het college inzicht geeft in hoe de mobiliteitsdoelen en -opgaven zich ontwikkelen. • Bespreek deze informatie tijdens een Dordtse Dinsdag met de portefeuillehouder. Betrek hierbij ook de voortgang op de centrale doelen van de Groeiagenda (10.000 woningen en 4.000 arbeidsplaatsen in 2030). • Stel op basis van de informatie waar nodig beleidsdoelen en/of uitvoeringsplannen bij. I&O Research

8. Uw vragen

I&O Research

I&O Research Enschede

I&O Research Amsterdam

Zuiderval 70

Piet Heinkade 55

7500 AN Enschede

1019 GM Amsterdam

T (053) 200 52 00

T (020) 308 48 00

E info@ioresearch.nl

E info@ioresearch.nl

KVK 08198802