Presentatie HVC 21 maart 2023 tbv bezoek Raad Dordrecht.pdf
Tekst van het document
22-3-2023
HVC. Wie we zijn en Wat we doen. Wiebe Bosma, beleidsadviseur Gemeenten en Waterschappen
1
2
1
22-3-2023
inhoud. HVC
Activiteiten • Warmte
•
Wij zijn HVC
•
Onze positie
•
Ons werkgebied
• •
Warmtenetten Aardwarmte
•
Onze activiteiten
•
Energie uit afvalhout: bio-energiecentrale
•
Activiteiten in bedrijf
•
Zonne- en windenergie
•
Enkele kengetallen
• •
Zonneparken Windparken
• •
Vergisting en compostering Levering van duurzame energie
• •
Duurzame energieproductie Gescheiden inzameling
• •
Recycling Energie uit restafval
• •
Slibverwerking Beheren openbare ruimte
3
3
wij zijn HVC. 4
2
22-3-2023
wij zijn HVC.
Een duurzaam publiek bedrijf voor energie en hergebruik. • • • • • • • •
HVC is een duurzaam energie- en afvalbedrijf van 51 gemeenten en 8 waterschappen Opgericht in 1991 door Noord-Hollandse gemeenten vanwege acute milieuproblemen Inmiddels actief in Noord-Holland, Zuid-Holland, Friesland en Flevoland Sterk op collectiviteit gebouwd We ondersteunen onze aandeelhouders bij de transitie ‘Van Gas Los’ en de verduurzaming van het afvalbeheer Wij maken duurzame energie uit zon, wind, aardwarmte, aquathermie, gft en nietherbruikbaar afvalhout We zamelen huishoudelijk afval gescheiden in en sorteren en verwerken dit Wij verwerken slib en halen hier energie en waardevolle materialen uit
Zo zetten we samen stappen naar een circulaire economie en een duurzame energievoorziening.
5
recordhoogte CO2-emissies wereldwijd. •
Ondanks wereldwijde groei productie duurzame energie, CO2-emissies in 2021 naar recordhoogte gestegen;
•
Ook Nederland blijft achter op de zelf gestelde doelen en scherpt tegelijkertijd de nieuwe doelen aan.
6
6
3
22-3-2023
7
7
8
4
22-3-2023
9
ons werkgebied.
10
5
22-3-2023
uitleg aandeelhouderschap. Kenmerken •
• • •
• • •
HVC kan gezien worden als coöperatie van uitsluitend overheden • Gemeenten zowel via gemeenschappelijke regelingen (GR’s) als individueel • Waterschappen allen aangesloten bij GR Slibverwerking HVC investeert - voor haar aandeelhouders - in circulaire economie en duurzame energie HVC voert dienstverlening alleen uit voor haar aandeelhouders • HVC schrijft niet in op openbare aanbestedingen voor afvalstromen Aandeelhouders brengen als basis de ballotagestromen in ter verwerking door HVC: • Voor gemeenten: (grof en fijn) restafval en GFT • Voor waterschappen: RWZI-slib Verwerking van ballotagestromen tegen uniforme, stabiele aandeelhouderstarieven en voor overslag & transport van restafval en GFT een voor alle gemeenten gelijk vereveningstarief HVC en aandeelhouders werken actief aan reductie restafval en slib (geen verplichting tot inbrengen minimaal volume) Overige dienstverlening is facultatief (inzameling, beheer openbare ruimte, verwerking grondstofstromen, warmte, zon, wind, …)
11
11
12
6
22-3-2023
activiteiten in bedrijf.
13
13
enkele kerngetallen (2021). Afval en grondstoffen •
•
Totaal > 2.000 kton verwerkt waarvan: •
in afvalenergiecentrales: 934 kton
•
In slibverbrandingsinstallatie: 346 kton
•
via vergisting/compostering: 209 kton
Personeel • Aantal medewerkers: 1.151
Inzameling bij 28 gemeenten •
afvalscheiding: 62% (bron- en nascheiding) Financiën
Duurzame energie
•
Bedrijfsopbrengsten: € 410 mln
•
Totale duurzame energieproductie: 1.350 GWh
•
Nettoresultaat € 26 mln
•
Equivalent: >490.000 huishoudens
•
Eigen vermogen € 169 mln
Milieurendement •
Geëmitteerde fossiele CO2: 474 kton
•
Biogene CO2-emissies: 1.036 kton
•
Vermeden CO2 : 868 kton
14
14
7
22-3-2023
15
warmte (1).
Een duurzaam alternatief voor aardgas Met duurzame warmtenetten en –bronnen bijdragen aan de transitie naar aardgasvrij is een van onze kerntaken. •
Klimaatakkoord: 1,5 miljoen woningen aardgasvrij in 2030
• Warmtenetten zijn een toekomstbestendige oplossing: bijdrage aan de energietransitie en financieel verantwoord •
Ontwikkeling verschillende duurzame warmtebronnen voor warmtenetten, zoals aardwarmte en aquathermie
•
HVC ondersteunt aandeelhoudende gemeenten door: •
ontwikkeling en aanleg warmtenetten
• •
ontwikkeling en realisatie duurzame bronnen ontwikkeling wijkaanpak om inwoners te betrekken
•
beleidsmatige advisering en openheid over kosten en opbrengsten
16
16
8
22-3-2023
warmte (2). Ontwikkeling warmtenetten • • • •
• •
Steeds meer vraag naar warmtenetten, m.n. van woningbouwcorporaties en gemeenten Inmiddels in 16 gemeenten actief met warmtelevering en er volgen er snel meer Totaal aantal afnemers is gegroeid met 11% Warmtenetten in de regio's Dordrecht, Alkmaar en Westland • 251 kilometer warmtenet • warmtelevering aan 11.932 woningen en 140 bedrijven (22.732 woningequivalenten) Ons warmtebedrijf inmiddels 80 fte Bronnenstrategie
17
17
warmte (3). Ontwikkeling warmtenetten
18
18
9
22-3-2023
warmte (4). Rijk: Warmte in publieke handen Kabinet lijkt te kiezen voor publiek eigendom warmte-infrastructuur HVC-model voldoet aan eisen Private partijen zetten investeringen in collectieve warmte on hold Meer (nieuwe) aandeelhouders benaderen HVC
19
19
warmte (5). Aardwarmte of Geothermie • Veel potentie en kansen in relatie tot “Van Gas Los’ • Trias Westland (glastuinbouw) operationeel • tweede bron inmiddels gerealiseerd •
naast 54 glastuinbouwondernemers ook de bloemenveiling en 345 woningen
• Vanwege inzet geothermie als bron heeft HVC volledige mijnbouworganisatie opgebouwd • HVC beschikt over diverse opsporingsvergunningen: • waaronder IJmond, Den Helder, Drechtsteden, Lelystad Eventueel aanvullend op warmtelevering vanuit verbrandingsinstallatie (b.v. warmtenet regio Alkmaar) • Inpassen in gebouwde omgeving is geen ‘plug and play’: vraagt om een gezamenlijke inspanning van gemeenten, gebruikers en HVC 20
20
10
22-3-2023
energie uit afvalhout: bio-energiecentrale. Warmte voor het warmtenet én groene stroom. De bio-energiecentrale als duurzame bron van het warmtenet draagt bij aan de transitie naar een aardgasvrije energievoorziening.
•
Niet-recyclebaar, vervuild afvalhout afkomstig van onze afvalbrengstations en uit bouw- en sloopafval: 166 kton
•
Gedroogde slibkorrels uit rioolwaterzuiveringsslib: 10 kton
•
Duurzame warmte voor warmtenet regio Alkmaar: 125 GWh. Goed voor 17.500 huishoudens
•
Productie groene stroom: 168 GWh (ruim 61.000 huishoudens)
Bijzonderheden •
Rookgasreiniging
Aanleg warmtenet in Alkmaar
• Proefinstallatie voor CO2-afvang 21
21
zonne- en windenergie. Stroom voor 172.000 huishoudens. Met de duurzame energieproductie van zon- en windparken helpen wij onze aandeelhoudende gemeenten hun CO2-doelen te realiseren. Onze parken zijn goed voor de productie van 435,7 GWh aan duurzame elektriciteit in 2021 (bijna 160.000 huishoudens!). •
46,7 GWh – zon
•
372,4 GWh – wind op zee
•
16,6 GWh – wind op land
22
22
11
22-3-2023
zonneparken. Landschappelijke inpassing én participatie. We vinden het belangrijk dat omwonenden kunnen meedenken over en meeprofiteren van de ontwikkeling van zonneparken. • •
Ontwikkelen in samenwerking met aandeelhouders Typische locaties: • op stortplaatsen (dubbel ruimtegebruik) • op agrarische gronden • op gronden van gemeenten • op terreinen van waterschappen
In ontwikkeling • Gemeente Noordoostpolder: • zonnepark Sunspace - opgesteld vermogen ca. 50 MWp • zonnepark Noordermeerdijk – opgesteld vermogen ca. 100 MWp •
Verkennen van de mogelijkheden voor het hergebruiken van zonnepanelen. Participant bij zonnepark Tripkouw in Midwoud
23
23
windparken. Op zee, op land en in ontwikkeling. Wind op zee •
HVC mede-investeerder eerste grootschalige offshore windpark in Nederland (Gemini)
Wind op land •
6 windmolens
•
Ook op terrein waterschappen, bijvoorbeeld Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard: windmolen Kralingseveer in Capelle aan den IJssel
In ontwikkeling •
Windpark Brielse Maasdijk in samenwerking met waterschap Hollandse Delta (ca. 100 GWh). Bijzonder: op een dijk van de waterkering
24
24
12
22-3-2023
vergisting en compostering. Circulair met groen gas en compost uit gft. Compost uit gft draagt bij aan een vitale Nederlandse bodem en stimuleert biodiversiteit. Groen gas uit gft vermijdt het gebruik van aardgas. •
Installaties in Middenmeer en Purmerend
•
209,1 kton gft en etensresten verwerkt
•
91 kton compost van de hoogste kwaliteit voor agrariërs en inwoners. Hiermee wordt 9.100 hectare agrarische grond verbeterd voor de teelt van o.a. witlof, aardappelen, graan en bieten. 4,2 miljoen kuub groen gas geproduceerd en aan het net geleverd. Dit is
•
goed voor het gemiddelde gasverbruik van 3.390 huishoudens. 25
25
Bietenteler Kees Schaap krijgt compost van HVC
26
13
22-3-2023
duurzame energieproductie HVC 2021. Voor ruim 492.000 huishoudens (1.350 GWh).
27
27
levering van duurzame energie. Energie van HVC voor iedereen. Met onze zelf opgewekte warmte, stroom en gas dragen we bij aan de verduurzaming van huizen, gebouwen en bedrijven. •
HVC is met een 9,8 één van de duurzaamste energiebedrijven van Nederland (Consumentenbond, Natuur&Milieu en WISE, dec 2021)
•
Klanten waarderen onze dienstverlening gemiddeld met een 8,9 (2021)
•
Wij leveren energie aan zo’n 20.000 klanten, ook aan veel van onze gemeenten en waterschappen
Wij zijn een energiebedrijf dat eigen opgewekte duurzame energie aan
28
klanten levert.
28
14
22-3-2023
gescheiden inzameling (1). Inzamelen om zo goed mogelijk te hergebruiken. Het inzamelen van gescheiden afval is een belangrijke eerste stap om daarna waardevolle materialen zo hoogwaardig mogelijk te kunnen hergebruiken. •
Doelstellingen: • VANG - 100 kg restafval per inwoner per jaar (uiteindelijk 30 kg)
•
• Nederland circulair in 2050 Belang preventie!
•
• Menukaart Afvalpreventie VANG-hha HVC is grootste inzamelaar van huishoudelijk afval in Nederland
•
Inzameling in 28 gemeenten voor 500.000 huishoudens
•
Bron- én nascheiding
• •
19 afvalbrengstations met meer dan 30 verschillende afvalstromen Inzameling bij meer dan 100 basisscholen
Zo’n 500 collega’s zijn dagelijks actief met afvalinzameling
29
29
gescheiden inzameling (2). Inwoners stimuleren om afval goed te scheiden. • Recycle-tarief ingevoerd in Noordoostpolder, Wormerland, Hollands Kroon en Medemblik. Scheiden van afval is verbeterd en hoeveelheid restafval is gedaald met 30%. Meer gemeenten volgen • Geavanceerde marketing & communicatie, zoals de HVC-app en communicatie op maat • Afvalcoaches in de wijk • Wij ondersteunen gemeenten bij beleidsvorming en -uitvoering, zoals het opstellen van grondstofplannen en implementatie van maatregelen
Gft + etensresten: 33,32% Papier + karton: 8,16% Glas: 3,89%
Sorteeranalyses
Plastic, blik en drinkpakken: 15,83%
fijn huishoudelijk restafval 2021
Textiel: 5,21% Overig herbruikbaar: 5,92% (o.a. hout, steen, puin, harde kunststoffen)
30
Restafval: 27,68% (waarvan luiers 4,83%)
30
15
22-3-2023
stelling.
thuis afval scheiden hoeft niet, want daar heb je machines voor.
31
31
stelling.
‘thuis afval scheiden hoeft niet want daar heb je machines voor’
Machines die plastic, blik en drinkpakken uit het restafval halen zijn inderdaad handig bij hoogbouw en binnensteden. Maar ze leveren níet de grootste milieuwinst op. •
Thuis afval scheiden (bronscheiding) levert betere kwaliteit grondstoffen op voor recycling
•
Van het overige afval zoals gft, etensresten, textiel en papier, kun je géén recyclebare
Daarom:
bron- en nascheiding naast elkaar inzetten voor de grootste milieu-impact.
grondstoffen maken. Dit moet dus sowieso apart worden gehouden 32
32
16
22-3-2023
hergebruik. Wij zetten in op maximaal hergebruik. Door gescheiden ingezameld afval zo goed mogelijk te verwerken, zorgen we ervoor dat waardevolle grondstoffen behouden blijven voor hergebruik. Hergebruik van producten •
Samenwerking met kringloopwinkels
•
Textiel hergebruik
Afzetting van grondstoffen voor recycling • Sortering in eigen installaties of samenwerking •
Duurzaam en stabiel afzetten van vele grondstofstromen voor recycling, zoals papier, metalen, textiel, harde kunststoffen, EPS, matrassen, puin.
Textielsorteercentrum
33
33
recycling. Eigen sortering en verwerking voor optimaal hergebruik. Voorscheidingsinstallatie (VSI) • Zetten we in als bronscheiding niet mogelijk is, zoals bij afval •
uit hoogbouw Circa 25 kton plastic, blik en drinkpakken per jaar
Kunststofsorteerinstallatie (KSI) • •
Sorteren van plastic, blik en drinkpakken In 7 deelstromen voor recycling (o.a. PET flessen,
•
drankenkartons, PP en PE) Capaciteit van 65 kton per jaar, samenwerking met Omrin
Scheidingsinstallatie grof restafval •
Sorteren van grof restafval, samenwerking met GP Groot en Korevaar Kunststofsorteerinstallatie in Heerenveen
34
34
17
22-3-2023
Bodemaswasinstallatie (waSH) • •
Ook nog recycling na verbranding restafval Samenwerking met Boskalis
• •
Levert ongeveer 30 kilo recycling per inwoner extra op Ferro- en non-ferro metalen
•
Schone, vrij toepasbare bodemassen ter vervanging van zand/grind
Bodemaswasinstallatie in Alkmaar
35
35
Bodemaswasinstallatie (waSH) in Alkmaar
36
18
22-3-2023
stelling.
afval scheiden heeft geen zin, alles komt toch op één hoop.
37
37
stelling.
‘afval scheiden heeft geen zin, alles komt toch op één hoop’
In Nederland verwerken we gescheiden
Ik heb het gehoord van mijn buurman die bij de afvalenergiecentrale werkt.
Ik heb het zelf gezien.
ingezameld afval apart.
Dus: •
Doel is het behouden van waardevolle materialen om nieuwe producten van te maken. Bijvoorbeeld: plastic flessen worden zeepflacons en gft wordt hoogwaardige compost.
• •
Verbranding van waardevolle grondstoffen is zonde. Alleen niet-herbruikbaar afval en sterk vervuild gescheiden afval worden verbrand.
Afval scheiden heeft wel degelijk zin. Alles wat je gescheiden aanlevert, wordt gescheiden verwerkt en levert milieuwinst op.
38
38
19
22-3-2023
energie uit restafval. Bijdragen aan een circulaire maatschappij. •
Afvalenergiecentrale (AEC) in Alkmaar en Dordrecht
•
934 kton restafval verbrand
•
560 GWh elektriciteit geproduceerd (goed voor ruim 204.000 huishoudens)
•
1.226 TJ warmte voor huishoudens en bedrijven geproduceerd in 2021 (goed voor 45.391 huishoudens)
Bijzonderheden • Afvang CO2 uit rookgassen voor hergebruik in de glastuinbouw en productie van ethanol; pilotinstallatie in Alkmaar als voorbereiding op grootschalige CO2-afvang. • Bodemassen die overblijven na verbranding worden schoongewassen en hergebruikt in wegenbouw. •
Zo'n 30 jaar biomonitoring in de omgeving van AEC Alkmaar uitgevoerd door Wageningen Universiteit. Conclusie nog steeds: geen impact op gewassen.
Warmteleiding vanuit de AEC in Dordrecht
39
39
beheren openbare ruimte. Schone en opgeruimde straten in 21 gemeenten. Afvalbeheer •
Vegen, legen afvalbakken, ophalen van dumpingen
Schoonhouden openbare ruimte •
Onkruidbeheersing, opruimen hondenpoep
Overige dienstverlening •
Gladheidsbestrijding, leegzuigen van kolken, plaagdierbestrijding
Onkruidbeheersing met heet water
40
40
20
22-3-2023
slibverwerking. Waardevolle materialen uit slib halen. Met onze activiteiten op het gebied van slib waarborgen we de continuïteit van de verwerking van rioolwaterzuiveringsslib van 8 waterschappen en werken we samen aan het terugwinnen van waardevolle materialen. Slibverwerking •
In slibverbrandingsinstallatie (SVI) Dordrecht 346 kton slib verbrandt
•
In bio-energiecentrale Alkmaar ruim 10 kton slibkorrels als duurzame brandstof ingezet
Duurzame ontwikkelingen •
Warmtebenutting SVI voor warmtenet
•
Bouw van duurzame slibdrooginstallatie in Alkmaar
•
Realisatie demonstratie-installatie voor natuurlijke plasticvervangers
• Terugwinnen fosfaat uit slibverbrandingsassen 41
41
financiële strategie HVC. •
‘historisch’ was HVC bedrijf met zeer weinig eigen vermogen en financiering op basis van garantstelling voor aandeelhouders;
•
aandeelhouders ontvangen hiervoor een zgn. garantstellingsprovisie, totale omvang 1% van omvang gegarandeerde leningen
•
financiële strategie door aandeelhouders vastgesteld in mei 2020, gericht op: 1. financiering van de inhoudelijke opgave en 2. tegelijk toewerken naar keuzevrijheid m.b.t. de gegarandeerde financiering
42
42
21
22-3-2023
financiële positie HVC. Eigen vermogen en solvabiliteit •
ROI stabiel rond 5%
• •
Groei eigen vermogen door sparen resultaat Resultaat: conform financiële meerjarenstrategie toegroeien naar een resultaat tussen € 25 en 30 miljoen per jaar
•
Navenante groei van solvabiliteit
43
43
Communicatie met bestuurders en raden (1). Bestuurders • aandeelhoudersvergaderingen en vooroverleggen; • reguliere één-op-één overleggen met HVC-directie; • inhoudelijke overleggen over b.v. dienstverleningsovereenkomsten, warmte- en andere duurzame energieontwikkelingen, etc.; • inhoudelijke kennissessies; • Jaarverslagbrieven; • evt. klankbordgroepen over beleidsmatige ontwikkelingen; • ………………….. 44
44
22
22-3-2023
Communicatie met bestuurders en raden (2). Raden •
‘algemene’ informatie en informatie over actuele thema’s via het HVC Nieuwsplein: https://nieuws.hvcgroep.nl/
•
vooruit- en terugblik aandeelhoudersvergaderingen en vooroverleggen;
•
jaarverslagbrieven;
•
mogelijkheid locatiebezoek HVC met presentatie, algemeen of specifiek onderwerp;
•
bezoek/presentatie HVC voor b.v. raadscommissies;
•
HVC congres (6 oktober 2023, Haarlem);
•
………………..
45
45
vragen of opmerkingen?
46
23
22-3-2023
hvcgroep.nl
47
24