Presentatie Gelijke kansen op de Dordtse stagemarkt - 05242022.pdf
Tekst van het document
Gelijke kansen op de Dordtse stagemarkt Presentatie over stagediscriminatie bij mbo-studenten in Dordrecht.
Partner voor bestuur en beleid
Onderzoekcentrum Drechtsteden Kennispartner voor bestuur en beleid
2
Partner voor bestuur en beleid
Waar gaan we het over hebben?
1. Inleiding & aanleiding
2. Resultaten
3. aanbevelingen
4. Discussie & vragen
Partner voor bestuur en beleid
1.
Inleiding & aanleiding Partner voor bestuur en beleid
Waarom dit onderzoek? Motie ‘Dordrecht, een stad waar je ertoe doet’ Behoefte gemeenteraad aan inzicht in dit thema
“De gemeenteraad van Dordrecht wil dat Dordrecht een stad is waar iedereen gelijke kansen heeft en waar recht wordt gedaan aan diversiteit en inclusiviteit.”
Het OCD heeft daarom onderzoek gedaan naar stagediscriminatie in het mbo
5
Partner voor bestuur en beleid
Onze aanpak Wat hebben we precies gedaan? Literatuurstudie Stagediscriminatie in Nederland Onderzoeken in andere steden
Enquête onder studenten 570 ingevulde vragenlijsten
Focusgroepgesprekken & interviews Studenten Onderwijsinstellingen Bedrijven
6
Partner voor bestuur en beleid
2.
Resultaten Partner voor bestuur en beleid
Resultaten Het vinden van een stageplek •
Helft studenten kostte het veel moeite om stageplek te vinden.
•
Niet-westerse migratieachtergrond: bij twee derde kostte het veel moeite (67%)
•
91% vindt uiteindelijk wel stageplek (niet altijd op tijd) • Ook niet-westerse migratieachtergrond
Moeite die het kostte om een stageplek te vinden totaal
20%
niet Westers
29%
35%
27% 0%
39% 20% heel veel
8
40% veel
25% 60%
weinig
16%
80%
9% 100%
heel weinig
Partner voor bestuur en beleid
Het vinden van een stageplek • •
Wat hebben studenten allemaal gedaan om stageplek te vinden? Gemiddeld aantal activiteiten iets hoger onder studenten met nietwesterse migratieachtergrond (3,0 vs. 3,6)
Verrichte activiteiten om een stageplek te vinden gezocht op internet naar beschikbare plekken
54%
brieven/mails verstuurd naar bedrijven om te vragen of er plek is
53%
gebeld naar bedrijven om te vragen of er plek is
42%
gereageerd op op internet gevonden plekken
33%
contact opgenomen met bedrijven van stageadressenlijst van school
30%
bij familie/bekenden rondgevraagd
30%
hulp gevraagd aan school
28%
langsgaan bij bedrijven om te vragen of er plek is
27%
anders
8% 0%
9
20%
40%
60%
80%
100%
Partner voor bestuur en beleid
Het vinden van een stageplek •
Hoewel het (bij de helft) veel moeite kostte om een stageplek te vinden, hebben de meeste studenten (91%) uiteindelijk wel een plek gevonden.
Hoe hebben studenten een stageplek gevonden? 62% zelf gevonden
38% 33% 15%
•
school gevonden
31%
62% van de studenten vond hun stageplek helemaal zelf.
42%
totaal niet-Westers
13% via familie/bekenden
•
Studenten met niet-Westerse migratieachtergrond en studenten met Islamitische geloofsovertuiging:
Islamitisch
17% 16% 9%
geholpen door school
15%
9%
minder vaak zelf gevonden
0%
20%
40%
60%
80%
100%
vaker door school gevonden
10
Partner voor bestuur en beleid
Negatieve ervaringen •
•
twee derde (67%) van de studenten had minstens één negatieve ervaring tijdens stageplek zoeken vier op de tien studenten (42%) hadden minstens één negatieve ervaring tijdens stagelopen
De volgende ervaringen gehad tijdens zoeken naar een stageplek stageplek? geen antwoord gekregen op brief,mail,telefoontje
65%
stageplek bleek niet meer beschikbaar
62%
niet voor een gesprek uitgenodigd worden
57%
afgewezen worden na sollicitatie- of kennismakingsgesprek onvriendelijk behandeld tijdens sollicitatie- of kennismakingsgesprek
26% 17% 0%
20%
40%
60%
80%
100%
De volgende ervaringen gehad tijdens stagelopen? onvriendelijk behandeld
29%
minder leuk werk moeten doen dan andere stagiairs/werknemers
26%
kwetsende grappen gemaakt
20%
werk vaker gecontroleerd dan bij andere stagiairs/werknemers
19%
gepest
6%
0%
11
20%
40%
60%
80%
100%
Partner voor bestuur en beleid
Negatieve ervaringen •
Negatieve ervaringen kunnen iedereen overkomen.
•
Maar sommige groepen hebben er wat meer mee te maken dan andere.
Geen antwoord gekregen op brief, mail of telefoontje (verschillen naar migratieachtergrond) geen antwoord gekregen op brief, mail, telefoontje
75% 58%
0% wel migratieachtergrond
20% 40% 60% geen migratieachtergrond
80%
100%
De volgende ervaringen gehad tijdens stagelopen? (Verschillen naar geslacht) 34%
onvriendelijk behandeld
18%
vrouw
25%
kwetsende grappen gemaakt
10%
minder leuk werk moeten dan dan andere stagiars/werknemers
man
31% 17%
0%
20%
40%
60%
80%
100%
De volgende ervaringen gehad tijdens stagelopen? (Verschillen naar geloofsovertuiging) Islamitisch Christelijk geen
34%
werk vaker gecontroleerd dan bij andere stagiairs/werknemers
16% 16%
0%
12
20%
40%
60%
80%
100%
Partner voor bestuur en beleid
Vermoedens van stagediscriminatie Niet alle vervelende ervaringen is discriminatie •
•
Van degenen met een negatieve ervaring tijdens het zoeken van een stageplek, vermoedt de helft (56%) dat discriminatie hierbij (zeker of misschien) een rol speelde
Is negatieve ervaring bij het zoeken van een stage vorm van discriminatie? (Naar achtergrond en onderwijs) totaal
•
Migratie-achtergrond
•
Islamitisch
•
Niveau 1-2 (alleen bij zoeken)
27%
niveau 1-2
42%
migratieachterg rond
46%
Islamitisch
39%
6%
33%
18%
6%
13%
8%
9%
9%
34%
53% 0%
Bij stagelopen betreft dit zes op de tien (60%)
Aandachtsgroepen:
29%
28%
20%
40%
ja, zeker
misschien
60% nee
80%
100%
weet niet
Is negatieve ervaring bij het stagelopen vorm van discriminatie? (Naar achtergrond en religie) totaal
35%
migratieachterg rond
25% 54%
Islamitisch
29% 26%
61% 0%
13
20% 40% ja misschien nee
11% 9%
33% 60% weet niet
80%
11% 6% 100%
Partner voor bestuur en beleid
Vermoedens van stagediscriminatie Vertaald naar álle studenten: •
•
Eén op de drie studenten (36%) zegt zeker of misschien gediscrimineerd te zijn bij het zoeken van een stageplek Een kwart (24%) van de studenten zegt zeker of misschien gediscrimineerd te zijn tijdens stagelopen.
Aandachtsgroepen zijn weer: •
Migratie-achtergrond
•
Islamitisch
•
Niveau 1-2 (alleen bij zoeken)
Ben je gediscrimineerd tijdens het zoeken naar een stage? totaal
19%
niveau 1-2
17%
60%
29%
migratieachtergrond
22%
35%
Islamitisch
45% 26%
41% 0%
21%
20% ja, zeker
40% misschien
4%
33%
6%
32%
7%
60% nee
4%
80%
100%
weet niet
Ben je gediscrimineerd tijdens het lopen van een stage? totaal
14%
migratieachtergro nd
10%
23%
Islamitisch
72% 11%
61%
32% 0%
20% ja
14
4%
18% 40% misschien
nee
5% 47%
60%
3% 80%
100%
weet niet
Partner voor bestuur en beleid
Waaraan wordt discriminatie opgemerkt? Bij het zoeken naar een stageplek…
•
de reden van afwijzen werd gewoon aan de student verteld: “je bent te kort in Nederland” “jouw geaardheid past niet in het bedrijf”
•
geen of laat reactie krijgen of als enige van de klas steeds afgewezen worden
•
bejegening tijdens het sollicitatiegesprek
Bij het stagelopen…
•
denigrerend gedrag
•
grappen gemaakt over de student zelf of over bepaalde bevolkingsgroepen in het algemeen
15
Partner voor bestuur en beleid
Redenen van stagediscriminatie Wanneer studenten een vermoeden hebben dat zij gediscrimineerd worden, gaat het vaak om de volgende redenen: Opleidingsniveau Herkomst Uiterlijk Extra/andere leerbehoefte
Vermoedelijke reden van discriminatie bij zoeken naar stageplek opleidingsniveau herkomst (geboorteland zelf of ouders) uiterlijk leerbehoeften religie huidskleur chronische aandoening… geslacht seksuele oriëntatie anders 0%
15% 12% 12% 9% 8% 7% 6% 5% 2% 3% 20%
40%
60%
80%
100%
Vermoedelijke reden van discriminatie tijdens stagelopen uiterlijk 10% opleidingsniveau 8% leerbehoeften 8% herkomst (geboorteland zelf of ouders) 6% chronische aandoening… 4% religie 3% huidskleur 3% geslacht 3% seksuele oriëntatie 1% anders 3%
0%
16
20%
40%
60%
80%
100%
Partner voor bestuur en beleid
Gevolgen van stagediscriminatie Onderwijsprofessionals geven aan:
•
Geen stageplek gevonden betekent studievertraging
•
Studenten die achterblijven kunnen gedemotiveerd raken
•
Of zelfs het vertrouwen in de (inclusiviteit van de) samenleving kwijtraken
"Deze leerlingen verbreden niet hun netwerk, maar trekken steeds meer met de 'eigen groep' op."
17
Partner voor bestuur en beleid
Gevolgen van stagediscriminatie •
Eén derde van de studenten die met stagediscriminatie te maken hadden, zegt hierdoor studievertraging opgelopen te hebben
Studenten geven aan: Door stagediscriminatie … studievertraging opgelopen
35%
11%
55%
minder goed gaan presteren op school
30%
18%
52%
opleiding onder het eigen niveau gaan doen
19%
van opleiding veranderd
15% 0%
ja
18
6%
75% 82%
20%
misschien
40%
60%
80%
100%
nee
Partner voor bestuur en beleid
Gevolgen van stagediscriminatie Grote invloed op persoonlijk vlak
Als gevolg van stagediscriminatie: •
Zes op de tien studenten voelen zich onzeker over zichzelf
"Je gaat denken dat het aan jou zelf ligt. Je gaat aan jezelf twijfelen: Waarom ben ik niet goed genoeg?“
•
51% verwacht minder kans te maken op een baan
Studenten geven aan: Door stagediscriminatie… voel ik me onzeker over mezelf
60%
22%
18%
denk ik minder kans te maken op een baan
51%
26%
23%
doe ik op stage meer m'n best
47%
29%
24%
voel ik me op stage minder veilig
40%
doe ik op school meer m'n best
40%
voel ik me eenzaam
38% 0%
(helemaal) mee eens
19
20%
21%
39%
36% 27% 40%
niet mee eens, niet mee oneens
24% 35%
60%
80%
100%
(helemaal) mee oneens
Partner voor bestuur en beleid
Conclusies Partner voor bestuur en beleid
Conclusies (deel 1) a. Belangrijk om meer bewustzijn en begrip te creëren rondom het onderwerp ‘stagediscriminatie’, want er bestaat grote discrepantie tussen ervaringen van studenten enerzijds en professionals anderzijds. b. Onderwijsinstellingen en bedrijven hebben meestal geen specifieke protocollen of antidiscriminatiebeleid. c.
Onderwijsinstellingen en bedrijven hebben geen behoefte aan anoniem solliciteren.
d. De helft van de studenten kost het veel moeite om een stageplek te vinden; 91% vindt uiteindelijk wel een plek (soms wel te laat, dus studievertraging)
21
Partner voor bestuur en beleid
Conclusies (deel 2) e. Veel studenten krijgen te maken met negatieve ervaringen bij zoeken stageplek en stagelopen. Maar sommige groepen vaker: • migratieachtergrond, Islamitisch, vrouw f.
Niet alle negatieve ervaringen zijn meteen discriminatie. Daarnaast is het vaak niet objectief vast te stellen en gaat het om ‘vermoedens van’. Studenten die vaker discriminatie vermoeden: • migratieachtergrond, Islamitisch, mbo niveau 1-2
g. Door studenten meest genoemde discriminatieredenen: • opleidingsniveau, migratieachtergrond, uiterlijk, extra leerbehoeften h. Stagediscriminatie kan grote negatieve invloed hebben op gevoel van eigenwaarde, vertrouwen in de kans op een baan en motivatie voor school.
22
Partner voor bestuur en beleid
4.
Aanbevelingen Partner voor bestuur en beleid
Oplossingsrichtingen Professionals en studenten is gevraagd wat zij als mogelijke manieren zien om stagediscriminatie tegen te gaan. Onderwijsinstellingen:
Stagemarkten en speeddates studenten direct in gesprek met bedrijven Studenten meteen bij een bedrijf langs laten gaan voor een gesprek, zonder eerst brief en cv op te sturen. De gemeente kan een bewustwordingscampagne richting bedrijven organiseren.
24
Partner voor bestuur en beleid
Gevolgen van stagediscriminatie Bedrijven:
Discriminatie tijdens het stagelopen verminderen door: antidiscriminatiebeleid op te nemen in de huisregels en bedrijfscultuur en hier strak op te managen op de werkvloer. Door nauwe contacten zou de sociale controle toenemen en de kans op ongewenst gedrag afnemen. Studenten:
Scholen zouden studenten moeten kunnen plaatsen bij bedrijven, zonder dat een bedrijf hen kan afwijzen. School moet actie ondernemen richting het bedrijf als een student daar negatieve ervaringen heeft. (Als meerdere studenten klagen over een bedrijf school zou het bedrijf op een 'zwarte lijst‘ moeten zetten) School moet studenten serieus nemen en ervoor zorgen dat ze zich gehoord voelen. Het helpt als er meer bekendheid en bewustwording komt rondom stagediscriminatie.
25
Partner voor bestuur en beleid
Aanbevelingen Op basis van de resultaten van het onderzoek naar stagediscriminatie formuleren we drie aanbevelingen: 1. Start een bewustwordingscampagne Het is van belang dat scholen en bedrijven zich bewust zijn van stagediscriminatie en de mogelijke gevolgen daarvan. 2. Bevorder direct contact in de sollicitatieprocedure Zowel scholen als studenten geven aan dat direct contact met werkgevers kan helpen om vooroordelen en discriminatie te voorkomen. 3. stel antidiscriminatiebeleid op Bedrijven en scholen zouden gestimuleerd kunnen worden om antidiscriminatiebeleid of richtlijnen ter voorkoming van stagediscriminatie op te stellen.
26
Partner voor bestuur en beleid
4.
Vragen & discussie Partner voor bestuur en beleid
Contact Gelijke kansen op de Dordtse stagemarkt Onderzoekcentrum Drechtsteden 24 mei 2022 Presentatie verzorgd door: Michel Borst & Ingrid Soffers
Industrieweg 11 3361 HJ Sliedrecht Postbus 619 3300 AP Dordrecht Telefoon 078 770 3905 Website onderzoekcentrumdrechtsteden.nl
Partner voor bestuur en beleid