Plan van aanpak straatintimidatie 2024-2026.pdf

Plan van aanpak straatintimidatie Veilige Steden Dordrecht 2024-2026 Inleiding Sinds 2018 is Dordrecht onderdeel van het Veilige Steden programma dat verlengd is voor de periode 2023-2026 met een uitvoeringsplan Veilige Steden Dordrecht 2023-2026. Veilige Steden is een programma vanuit OCW dat zich richt op de veiligheid van vrouwen en LHBTI+’ers in de publieke ruimte, het uitgaansleven en bijvoorbeeld ook het openbaar vervoer. Hierna omschrijven we dit als straatintimidatie (SI)1. Het doel van dit programma is het -Bewustwording, preventie en signalering; vergroten van de sociale veiligheid van vrouwen en -Stimulerende rol richting stad, onderwijs en LHBTI+’ers in gemeentes en publieke ruimten door maatschappelijke partners; gemeenten te stimuleren om maatregelen te nemen en -Focus op jongeren in het onderwijs; aandacht voor het onderwerp te vragen. -Aansluiten bij veiligheid- en regenboogbeleid

Een exacte definitie van SI is er niet omdat dit afhankelijk -Verbinding met bestaande activiteiten of is van een persoonlijke ervaring. Een algemene definitie ontwikkelingen van organisaties in de samenleving. is: een ongewenste fysieke, verbale of non-verbale toenadering die plaatsvindt in de openbare ruimte. Denk Uitgangspunten uitvoeringsplan Veilige Steden 2023-2026 hierbij aan sissen, nafluiten, naroepen, achternalopen etc. Ondanks de diverse acties en inspanningen, liggen er nog veel kansen om straatintimidatie effectiever aan te pakken. En dat is nodig, want nog steeds krijgen meisjes, vrouwen en LHBTI+’ers disproportioneel vaak te maken met onveiligheid in de openbare ruimte en bij het uitgaan. We hebben geleerd van de afgelopen jaren, van andere gemeentes en van onze kennispartner Movisie. Daarbij is per 1 juli 2024 seksuele straatintimidatie ook strafbaar gesteld in het Wetboek van Strafrecht. Hiermee is de wens gegroeid om te komen tot een concreet en integraal plan van aanpak tegen straatintimidatie waarbij ook handhaving wordt meegenomen. Het plan van aanpak dient als aanvulling op het uitvoeringsplan Veilige Steden 2023-2026. In het plan van aanpak straatintimidatie 2024-2026 focussen we op het beter inrichten van het meldpunt en een bewustzijnscampagne dat zich meer richt op omstanders.

In Dordrecht werken het sociale-, veiligheid en handhavingsdomein met elkaar samen om het programma Veilige Steden zo optimaal mogelijk uit te voeren. Plan van aanpak 2024-2026 Dit plan focust op de volgende 5 pijlers: 1. 2. 3. 4. 5.

1

Voorkomen van straatintimidatie door preventief in te zetten op jeugd en onderwijs Meldpunt Handhaving (pilot) Aanpakken van straatintimidatie doen we samen! Communicatie

Waar er in de tekst straatintimidatie (SI) staat wordt ook seksuele straatintimidatie bedoeld.

1. Voorkomen van straatintimidatie (preventie) Jeugd en Onderwijs We gaan door met wat we al doen op preventief vlak met focus op jeugd en onderwijs. We continueren hierbij het speciaal ontwikkelde lesprogramma dat door middel van theater (Theater Tortilla) in mentorklassen wordt opgevoerd. Voor Q4 zijn weer nieuwe lessen ingekocht waarbij we een impactmeting doen. De resultaten hiervan verwachten we in 2025. 1.

We voorkomen straatintimidatie door preventief in te zetten op jeugd en onderwijs Doel

Resultaten

Activiteiten

Voorkomen van SI Jongeren zijn zich meer door preventief in te bewust van zetten op jeugd en straatintimidatie en onderwijs weten beter hun grenzen aan te geven



Door het lesprogramma is cognitieverandering gemeten





Voorkomen van straatintimidatie

Lesprogramma van Theater Tortilla faciliteren op middelbare scholen Lesprogramma van Theater Tortilla faciliteren op MBO scholen Onderzoek naar cognitieverandering wordt opgezeten uitgevoerd

Budget

Tijd 2024

2025, 2026

2024

2. Het meldpunt Ondersteunend aan het programma Veilige Steden hebben we een meldpunt waar straatintimidatie gemeld kan worden. Sinds 2022 is de app Stop Straatintimidatie het meldpunt voor meldingen van (seksuele) straatintimidatie in Dordrecht. De burgemeester heeft in 2021 de app voor straatintimidatie aan de raad toegezegd met als doel meer inzicht te krijgen in de actuele situatie van straatintimidatie om daar vervolgens beleid en interventies op te baseren. Inmiddels is er beleid en zijn interventies opgezet maar blijft het aantal meldingen en het inzicht daaruit achter. In de periode van juni 2022 tot september 2024 is de app 46 keer gebruikt om melding te doen van straatintimidatie. De hoeveelheid meldingen heeft ons niet genoeg inzicht kunnen geven in hottimes en hotplaces om hier verder beleid op te organiseren of interventies op te plegen. De hernieuwde doelstellingen van het meldpunt zijn als volgt: 1. Het meldpunt geeft in zicht in de aard en omvang van SI 2. Het meldpunt ondersteunt bij het uitdragen van de sociale norm dat SI niet oké is 3. Het meldpunt is voldoende bekend en verwijst naar passende nazorg wanneer nodig 2. Het meldpunt geef inzicht in aard en omvang van straatintimidatie, draagt de sociale norm uit en verwijst wanneer nodig naar passende ondersteuning en hulp. Doel Tijd Resultaten Activiteiten Het meldpunt Het meldpunt geeft We hebben een



Inhoudelijk evalueren van

2024

inzicht in aard en omvang van SI

(nieuwe) meldpunt dat meer voldoet aan onze eisen en wensen





Stop straatintimidatie app We richten een nieuw meldpunt in voordat Stop Straatintimidatie is beëindigd We onderzoeken of het meldpunt in FIXI georganiseerd kan worden.

2025

2024

Er is inzicht in het aantal en soort incidenten, locaties, dagen en tijdstippen



We onderzoeken een nieuw meldpunt dat inzicht geeft in aard en omvang van SI en een relatie kan leggen met andere vormen van overlast.

Er zijn in totaal minimaal 80 meldingen gedaan eind 2026



We communiceren het nieuwe meldpunt binnen de bewustzijnscampagne

2025, 2026

Het meldpunt is Het meldpunt is beter voldoende bekend bekend bij de interne en verwijst naar organisatie passende nazorg wanneer nodig beter inrichten Het meldpunt is beter bekend bij partners



We informeren collega’s via interne communicatiemiddelen (SID)

2025, 2026



We gaan actief in gesprek met horeca, sportaanbieders en openbaar vervoerders over het nieuwe meldpunt Het meldpunt wordt meegenomen in de campagne Sportlief



Het meldpunt is beter bekend bij inwoners





Het meldpunt wordt voor de afhandeling van meldingen intern beter gekoppeld aan het juiste team en/of maatschappelijke partners





Het meldpunt wordt meegenomen in de bewustzijn campagne Het meldpunt wordt meegenomen in de Veiligheidsmonitor We richten de afhandeling van de melding opnieuw in en betrekken daarbij interne teams en partners We zorgen dat degene die de meldingen afhandelen, de kennis en kunde hebben.

2025, 2026

2025

2025

2025

3. Handhaving (pilot) In dit plan van aanpak is handhaving als onderdeel meegenomen gezien de strafbaarstelling van seksuele straatintimidatie per 1 juli 2024 in artikel 429ter Wetboek van Strafrecht 2. De lokale driehoek (Burgemeester, politie en openbaar ministerie en handhaving) is geïnformeerd en met team handhaving wordt gekeken wat haalbaar is. Pilot Op dit moment is het nog niet mogelijk voor de gemeente Dordrecht om met buitengewoon opsporing ambtenaren (BOA) op seksuele straatintimidatie te handhaven. Vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid is er wel een pilot gestart bij de gemeente Rotterdam, Utrecht en Arnhem. In de pilot wordt samengewerkt tussen handhaving, de politie en het openbaar ministerie en wordt een eerste verkenning gedaan naar de handhaafbaarheid van seksuele straatintimidatie. De pilot is gestart op 1 juli 2024 en wordt eind 2024 geëvalueerd. Het ministerie van Justitie en Veiligheid wil mogelijk meer gemeentes aan de pilot toevoegen. Vanuit het projectteam seksuele straatintimidatie is in overleg met de Handhaving het voorstel om aan den pilot deel te nemen indien we gekozen worden.

Scenario 1: we worden toegelaten tot de handhaving pilot Mochten we worden toegelaten tot de pilot handhaving, wordt er een select aantal handhavers getraind aan de hand van speciaal daarvoor ontwikkeld trainingsmateriaal en op persoonlijke titel aangewezen door de procureur-generaal. Enkel deze handhavers zijn bevoegd tot het optreden ten aanzien van seksuele straatintimidatie. Dit is landelijk geregeld. De aangewezen handhavers zijn bevoegd om in heel Dordrecht op te treden ten aanzien van seksuele straatintimidatie indien zij dit op heterdaad betrappen. De deelname aan de pilot kan, ten gevolge van onder andere de opleidingsvereisten en de evaluatie eind dit jaar, in Q2 van 2025 van start gaan. Scenario 2: we worden niet toegelaten tot de handhaving pilot Mochten we begin 2025 niet toegelaten worden tot de handhaving pilot vanuit j&v, dan onderzoeken we samen met handhaving mogelijke alternatieven. Bijv. preventief de straat op gaan.

2

Wetboek van Strafrecht, artikel 429: ‘Degene die in het openbaar een ander indringend seksueel benadert door middel van opmerkingen, gebaren, geluiden of aanrakingen op een wijze die vreesaanjagend, vernederend, kwetsend of onterend is te achten, wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste drie maanden of geldboete van de derde categorie’ .

Doel

Resultaten

Verminderen We hebben alle van mogelijkheden verkend straatintimidatie om te handhaven op door gerichte seksuele handhaving en straatintimidatie preventieve maatregelen Handhaving (pilot) Lokale driehoek is bekend met seksuele straatintimidatie SCENARIO 1: PILOT3 We hebben de pilot handhaving opgezet SCENARIO 2 We hebben alternatieven vormen van handhaving verkend

Activiteiten Handhavers worden geïnformeerd over strafbaarheid SSI We contacteren andere gemeenten die handhaven, zoals gemeente Breda We melden ons aan voor pilot handhaving SSI bij ministerie J&V Eind september 2024 is de lokale driehoek hierover geïnformeerd De pilot wordt ingericht Er wordt een select aantal handhavers getraind. We trainen handhavers in gespreksvoering over seksuele straatintimidatie We gaan preventief de straat op









  



Tijd

2024

2024 2024 2024 2025, 2026 2025, 2026

4. Aanpakken van straatintimidatie doen we samen! Voor dit plan van aanpak geldt dat we slimme verbindingen willen maken met interne teams en externe partners en samen straatintimidatie tegengaan. Hiervoor is een stakeholder analyse gedaan en zijn partners vastgesteld met wie we in gesprek willen en/of gaan om daar een aanpak straatintimidatie te laten landen: Horeca en ondernemers Sport Openbaar vervoer Gebied en wijkmanagement Evenementen Nieuwe Dordtenaren

      5.

We pakken straatintimidatie integraal aan met partners in de stad

Aanpakken van SI doen we samen!

Doel

Resultaten

Activiteiten

EXTERN We pakken SI in de stad aan samen met Dordtse horeca, en openbaar vervoersbedrijven

Samen met de Dordtse horeca ontwikkelen we een aanpak SI in en rondom Dordtse horeca en betrekken hen in de campagne





We organiseren een gesprek met de Wethouder en KHN Drechtsteden We verspreiden communicatiemiddelen en met meldpunt in Dordtse horeca

Tijd 2024 2025

Zoals aangegeven is het nog niet zeker of we aan deze pilot kunnen deelnemen. Enkel bij toestemming, kunnen we deze actielijn uitvoeren. 3

2024, 2025

In alle Dordtse horeca is het meldpunt te zien

INTERN We pakken SI aan samen met interne teams

We zijn in gesprek met lokaal openbaar vervoer en betrekken hen in de campagne Aanpak SI is bekend bij team sport en verspreid naar sportaanbieders Aanpak SI is bekend bij team wijken

Aanpak SI is bekend bij team evenementen



 

We sluiten aan bij team Sport en de campagne Sportlief



We koppelen de locaties van SI meldingen aan wijkmanagers



We onderzoeken of we sociale veiligheid in vergunningen kunnen passen We sluiten aan bij een overleg met evenementenorganisatoren en informeren hen



Aanpak SI is bekend bij team vluchtelingenopvang

We organiseren ene gesprek met de Wethouder en lokaal OV Zie onderdeel 5. Communicatie voor meer





We informeren nieuwe Dordtenaren dat SI niet oké is. We onderzoeken of aanpak SI verwerkt kan worden in lokale inburgering

2025

6. Communicatie Vanaf 2022 zijn er meerdere campagnes geweest om aandacht te vragen voor straatintimidatie en de bekendheid van de app Stop Straatintimidatie te vergroten. Ondanks dat we een lichte stijging in het aantal meldingen zien, heeft het nog niet het gewenste effect bereikt. Aandacht voor het thema en de app blijven nodig om meldingsbereidheid te verhogen, slachtoffers nazorg te kunnen bieden en daders en omstanders te wijzen op hun verantwoordelijkheid. Daarom gaan we in 2025 samen met partners een nieuwe campagne opstellen die gericht is op omstanders. Het nieuwe meldpunt wordt daarin meegenomen. 5. Door goede communicatie zijn alle Dordtenaren zich beter bewust van straatintimidatie, dragen we samen we de sociale norm uit waarin straatintimidatie niet wordt getolereerd en voelt iedereen zich verantwoordelijk voor een veilige omgeving. Doel

Resultaten

UITDRAGEN Zowel intern als extern SOCIALE NORM communiceren we met Er is een gemeentelijke kanalen campagne die over de doelstellingen omstanders bewustmaakt en activeert en die de sociale norm Er is een uitdraagt dat SI bewustwordingscampag niet oké is ne gericht op omstanders

Activiteiten  







Communicatie

De horeca en het Dordts openbaar vervoer is betrokken bij de campagne





De campagne wordt gedeeld en verspreid met alle partners uit doelstelling 4 MELDPUNT Als gevolg van de Het meldpunt campagne nemen het ondersteunt bij aantal meldingen toe het uitdragen van de sociale norm dat SI niet oké is



 



We vernieuwen de informatie op de Gemeentepagina We communiceren intern via SID over de nieuwe aanpak straatintimidatie

Tijd 2025 2025

We stellen met team communicatie een communicatieplan op We zetten een communicatiecampagne op waarin de doelstellingen worden gecommuniceerd We onderzoeken en realiseren een ludiek communicatiemiddel De campagne is met communicatiemiddelen te zien in/rond het openbaar vervoer De campagne is met communicatiemiddelen te zien in/rond horeca Campagne is te zien op verschillende plekken in de stad In de campagne wordt het meldpunt genoemd Er worden aparte communicatiemiddelen ontwikkeld voor het meldpunt We monitoren het effect van de campagne

2025, 2026

Begroting Dordrecht ontvangt van het ministerie van OCW voor 2023-2026 een financiële bijdrage van € 30.000 per jaar. Dit is onderdeel van de begroting Gezond, Sociaal, Zorgzaam. Gemeente Dordrecht zet per jaar € 30.000 in door middel van ambtelijke inzet. Per jaar kan de invulling van de begroting verschillen. In welke mate is nu nog niet aan te geven. Begrote uitgaven Onderwerp

Concreet actiepunt

1. Voorkomen van straatintimidatie bij Jeugd en Onderwijs

2. Meldpunt

3. Handhaving

4. Aanpakken doen we samen! 5. Communicatie

Overig Totale kosten activiteiten Inkomsten Financiële bijdrage ministerie OCW

2024

2025

2026

Uitvoering € 11.000 onderwijsprogramma 'Veilige school'

€ 11.000

€ 12.000

Evaluatie € 2.000 onderwijsprogramma 'Veilige School' C3 app Stop €17.000 Straatintimidatie Nieuw meldpunt aanpassing in fixi Scenario 1: pilot

€ 4.000

€ 8.000

Uit begroting veiligheid €0

€0

Vanuit ministerie j&v €5.000

Vanuit ministerie j&v € 4.000

Communicatie campagne Ludieke actie tijdens campagne

€ 10.000

€ 5.000

€ 30.000

€ 30.000

€ 1.000 € 30.000

€ 30.000

€ 30.000

€ 30.000