Perspectiefnota 2027 (OUDE VERSIE).pdf

1 Perspectiefnota 2027 Versie Gemeenteraad

Inhoudsopgave 1. | Inleiding ...................................................................................................................................... 3 2. | Financiële samenvatting ............................................................................................................. 5 3. | Betrekken bij Begroting 2027 ..................................................................................................... 7 4. | Draaiknoppen voor sluitende Begroting 2027 ............................................................................ 8 ONTWIKKELINGEN ................................................................................................................................... 9 5. | Bestuurlijk & Ondersteunend ................................................................................................... 10 6. | Levendig, Leefbaar & Veilig ...................................................................................................... 12 7. | Groen, Duurzaam & Ruimtelijk ................................................................................................. 14 8. | Programma Gezond, Sociaal & Zorgzaam ................................................................................. 16 9. | Lerend en Ondernemend ......................................................................................................... 19 10.

| Bouwend en Bereikbaar ........................................................................................................... 21 11. | Financiën van Dordrecht ........................................................................................................... 23 12. | Indexaties .................................................................................................................................. 27 13. | Investeringskredieten ............................................................................................................... 29 14. | Onzekerheden .......................................................................................................................... 35 BIJLAGEN ............................................................................................................................................... 39 Bijlage 1 Budgetneutrale ontwikkelingen .............................................................................................. 40 Wijzigingen per 2026 ..................................................................................................................... 40 Wijzigingen per 2027 .....................................................................................................................

50 Wijzigingen per 2030 ..................................................................................................................... 51 2 3 1. Inleiding Voor u ligt de Perspectiefnota 2027 van de gemeente Dordrecht. Deze perspectiefnota verschijnt in een gemeentelijk verkiezingsjaar en markeert daarmee een overgangsmoment: het sluitstuk van de huidige bestuursperiode én het vertrekpunt voor een nieuwe raad en een nieuw college. In deze fase past ons terughoudendheid. Daarom bevat deze perspectiefnota geen nieuw beleid, maar richt zij zich op autonome ontwikkelingen, eerder gedane toezeggingen en de conceptbegrotingen van de gemeenschappelijke regelingen. Beleidsinhoudelijke keuzes worden door het nieuwe college aan uw raad voorgelegd bij de Begroting 2027. Tegelijkertijd biedt deze perspectiefnota een breed overzicht van de ontwikkelingen en opgaven die relevant zijn voor de financiële en beleidsmatige afwegingen in de komende jaren. Daarmee vormt dit document een bouwsteen voor het nieuwe college en de gemeenteraad om integrale keuzes te maken over de toekomst van Dordrecht. Een stad in beweging Dordrecht is een stad die groeit, verandert en vooruit wil. De afgelopen jaren is stevig geïnvesteerd in woningbouw, leefbaarheid, duurzaamheid, bereikbaarheid en sociale ondersteuning. Deze ontwikkeling zet door.

De stad groeit gestaag in inwoners en banen, en daarmee ook in verantwoordelijkheid. Om een toekomstbestendige en veerkrachtige stad te zijn met sterke voorzieningen, een gezonde leefomgeving en ruimte voor ontmoeting, leren, werken en ondernemen, is het noodzakelijk blijvend te investeren in de kwaliteit van de stad. In mensen, voor een sterke sociale basis. In de wijken en in de binnenstad. In mobiliteit en bereikbaarheid. In woningbouw en economie. Juist in een periode van financiële druk blijft het belangrijk om te investeren in wat Dordrecht aantrekkelijk en leefbaar maakt. Tegelijkertijd vraagt de financiële situatie om realisme: de termijnen waarop doelstellingen worden gerealiseerd kunnen onder druk komen te staan en vragen soms om (her)prioritering. Dordrecht staat de komende jaren voor een aantal grote opgaven die de koers van de stad mede bepalen. Naast de groei van het aantal inwoners, gaat het onder meer om de verduurzaming van de gebouwde omgeving, de transitie naar een toekomstbestendig mobiliteitssysteem, de versterking van de sociale basis en de aanpak van complexe dossiers zoals bodemdaling en PFAS. Deze opgaven vragen om een integrale benadering en een realistische financiële strategie. De ontwikkeling van de stad staat daarbij niet op zichzelf. In de regio werken we intensief samen binnen Smart Delta Drechtsteden en aan de ruimtelijke strategie.

Deze samenwerking is essentieel om brede welvaart te versterken, investeringen te bundelen en gezamenlijk op te trekken richting provincie, Rijk en Europa. De keuzes die in de komende jaren worden gemaakt, raken daarmee niet alleen de stad, maar ook de positie van Dordrecht in de regio. De Agenda Dordrecht 2030 is het strategisch kompas voor de ontwikkeling van de stad. De groei van Dordrecht is geen doel op zich, maar een middel om de sociaal-economische positie van de stad te versterken, voorzieningen te behouden, leefkwaliteit te verbeteren en de stad toekomstbestendig te maken. De gereserveerde middelen binnen deze agenda bieden deels ruimte om door te bouwen aan deze lange lijn. Tegelijkertijd vraagt de financiële context om een zorgvuldige afweging van tempo, prioriteiten en uitvoeringscapaciteit. Financiële druk en structurele opgaven De financiële positie van Dordrecht staat structureel onder druk. Vanaf 2027 ontstaat een begrotingstekort van € 6,9 miljoen, oplopend tot € 12,2 miljoen in 2030. De belangrijkste oorzaak hiervan is de noodzakelijke reële raming en indexatie van budgetten. De provincie verlangt dat gemeenten hun uitgaven reëel ramen en indexeren op basis van het Centraal Economisch Plan (CEP)-inflatiecijfer.

De nieuwe normeringssystematiek van het Rijk geeft tegelijkertijd – in combinatie met hoge loon- en prijsstijgingen - te weinig compensatie via het Gemeentefonds, waardoor de stijgende kosten niet volledig worden gedekt. Deze druk staat niet op zichzelf. Veel gemeenten in Nederland hebben moeite om hun begroting sluitend te krijgen. Hoewel het Rijk vorig jaar met de Voorjaarsnota 2025 tijdelijke verlichting bood, blijven de structurele opgaven groot. Diverse kosten binnen het sociaal domein blijven stijgen, rentelasten nemen toe en dividendopbrengsten bij Stedin staan onder druk. Ook 4 vervangingsinvesteringen in voorzieningen, kademuren, scholen en sportaccommodaties drukken steeds zwaarder op de begroting. Ombuigingen en onzekerheden In het financieel perspectief is voor ruim € 20 miljoen aan ombuigingen verwerkt die bij de Begroting 2026 zijn vastgesteld. Deze maatregelen zijn noodzakelijk om de begroting op termijn structureel in evenwicht te brengen, maar zijn nog niet volledig gerealiseerd. Dat brengt onzekerheden en risico’s met zich mee voor de structurele financiële positie. Het realiseren van deze ombuigingen en het beheersen van de bijbehorende risico’s blijft een belangrijk aandachtspunt voor het nieuwe bestuur. Om Dordrecht financieel toekomstbestendig te houden, blijft robuust financieel beleid noodzakelijk.

De uitgangspunten blijven onverminderd van kracht: • Structurele uitgaven betalen met structurele inkomsten; • Minder afhankelijkheid van reserves; • Financiële ruimte creëren voor toekomstige plannen en vervanging. Deze principes sluiten aan bij de koers van Agenda Dordrecht 2030: groeien om de sociaal economische positie van de gemeente te versterken, voorzieningen te behouden en de stad duurzaam sterker te maken. Vertrekpunt voor een nieuwe bestuursperiode In deze perspectiefnota wordt het financieel perspectief nog niet sluitend gemaakt. Dat gebeurt bij de Begroting 2027, waarbij de focus ligt op het sluitend krijgen van het begrotingsjaar 2027. Om dit proces te ondersteunen presenteren wij een aantal financiële draaiknoppen in deze perspectiefnota. De knoppen bieden mogelijke richtingen voor dekking en bijsturing, zonder dat in dit stadium al keuzes worden gemaakt. Met deze nota schetsen wij zo het financiële en inhoudelijke vertrekpunt voor de nieuwe bestuursperiode. Dordrecht staat voor grote opgaven, maar ook voor kansen. De stad groeit, ontwikkelt en vernieuwt. De perspectiefnota biedt inzicht in de ruimte, de risico’s en de opgaven die bepalend zijn voor de keuzes van het nieuwe bestuur. Daarmee vormt zij een solide basis voor een toekomstbestendige koers voor Dordrecht. 5 2.

Financiële samenvatting De stand van de Begroting 2026 samen met alle mutaties zoals opgenomen in deze Perspectiefnota 2027 leidt tot het volgende voorlopige meerjarenbeeld: Na het vaststellen van de Begroting 2026 heeft de raad twee raadsvoorstellen vastgesteld die effect hebben op het financieel perspectief. Dit zijn: - Septembercirculaire 2025 (1a) - Water- en rioleringsplan (1b) De categorieën 2a en 2b worden hieronder toegelicht. 2a. Tekort op indexaties Sinds 2024 is de jaarlijkse groei van het gemeentefonds (het accres) niet langer gekoppeld aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven, maar aan de ontwikkeling van de economie, gemeten via de groei van het bruto binnenlands product (bbp). Met deze systematiek wordt beoogd een stabielere groei van het gemeentefonds te realiseren dan onder de eerdere normeringsmethodiek. De nieuwe normering bestaat uit twee onderdelen: een volumedeel en een prijsdeel. Het volumedeel is gebaseerd op een achtjarig historisch gemiddelde van de bbp‑ontwikkeling, terwijl het prijsdeel aansluit bij de prijsontwikkeling (inflatie) van het bbp in het lopende jaar. Het prijsdeel is bedoeld om loon‑ en prijsstijgingen op te vangen. In de praktijk blijft deze bbp‑prijsontwikkeling echter achter bij de inflatie waarmee gemeenten worden geconfronteerd.

Dit is met name merkbaar bij de stijgende zorgkosten en bij kosten die samenhangen met infrastructuur, zoals uitbreiding, beheer, vernieuwing, renovatie en onderhoud. De provinciale toezichthouder schrijft voor dat de gemeente haar budgetten reëel moet ramen. Dit betekent dat de budgetten voor materiële kosten en loonkosten worden geïndexeerd op basis van de uitgangspunten uit het Centraal Economisch Plan (CEP). De compensatie die de gemeente hiervoor ontvangt via het gemeentefonds is echter lager dan de daadwerkelijke loon‑ en prijsstijgingen. Het verschil komt daarmee voor rekening van de gemeente zelf. Dit structurele verschil tussen de noodzakelijke indexering van de uitgaven en de beschikbare compensatie vanuit het gemeentefonds leidt vanaf 2027 tot een jaarlijks tekort van circa € 10,5 miljoen. 2b. Ontwikkelingen Vanwege de gemeenteraadsverkiezingen en de daaropvolgende vorming van een nieuw college is in deze perspectiefnota bewust geen nieuw beleid opgenomen. De nota beperkt zich tot het verwerken van autonome ontwikkelingen, drie toezeggingen aan de gemeenteraad (leegstands- en verhuurverordening (naar aanleiding van raadsbesluit) en de herinvoering van de exploitatievergunningplicht horeca) en de ontwikkelingen bij de gemeenschappelijke regelingen (GR’en). Voor de GR’en zijn de door hen ingediende (concept)begrotingen als uitgangspunt genomen.

Eventuele aanpassingen naar aanleiding van ingediende zienswijzen zijn hierin nog niet verwerkt en worden betrokken bij de Begroting 2027. De toelichtingen van alle ontwikkelingen die effect hebben op het financieel perspectief zijn onder de begrotingsprogramma's inzichtelijk gemaakt. Bedragen × € 1.000 2026 2027 2028 2029 2030 Eindsaldo Begroting 2026 140€ 985€ 1.245€ 2.200€ 3.145€ 1a. Septembercirculaire 2025 365€ -70€ -275€ -510€ -1.430€ 1b. Water- en rioleringsplan (WRP) - raadsvoorstel 2.890€ 2.355€ 1.975€ 1.285€ 1.575€ Startpositie meerjarenraming 2026-2031 3.395€ 3.270€ 2.945€ 2.975€ 3.290€ 2a. Indexaties -2.390€ -10.742€ -10.597€ -10.445€ -10.498€ 2b. Ontwikkelingen -6.423€ 575€ -4.292€ -4.405€ -4.982€ Financieel perspectiefnota 2027 -5.418€ -6.897€ -11.944€ -11.875€ -12.190€ 6 Saldo financieel perspectief De meerjarenbegroting staat onder druk. We zien vanaf 2027 een begrotingstekort van € 6,9 miljoen wat oploopt tot € 12,2 miljoen in 2030. Dit tekort wordt met name veroorzaakt door het noodzakelijk reëel ramen en indexeren van budgetten. Op grond van het geldende toezichtregime schrijft de provincie als toezichthouder voor dat gemeentelijke budgetten reëel worden geraamd en worden verhoogd met het CEP‑inflatiecijfer.

De compensatie die de gemeente hiervoor ontvangt via het gemeentefonds blijft hierbij achter en is onvoldoende om de stijgende kosten volledig op te vangen. In deze perspectiefnota wordt het financieel perspectief nog niet sluitend gemaakt. Het sluitend maken van de financiële meerjarenraming vindt plaats bij de Begroting 2027, waarbij de focus in eerste instantie ligt op het sluitend krijgen van het begrotingsjaar 2027. 7 3. Betrekken bij Begroting 2027 Naast de in deze perspectiefnota verwerkte onderdelen zijn er ontwikkelingen die wij op dit moment nog niet meenemen en pas betrekken bij de Begroting 2027. Het gaat onder meer om verwachte ophogingen van kredieten voor noodzakelijke investeringen, evenals om ontwikkelingen waarvoor de besluitvorming nog moet plaatsvinden. Een voorbeeld hiervan betreft de aanvullende ombuigingen bij de GR Sociaal. Deze onderwerpen vragen om integrale afwegingen, zowel financieel als beleidsmatig. Gezien het verkiezingsjaar en de vorming van een nieuw college is ervoor gekozen om op deze keuzes niet vooruit te lopen, maar bewust te positioneren bij de Begroting 2027. Op die manier krijgt het nieuwe college de ruimte om deze ontwikkelingen in samenhang te beoordelen, alternatieven te wegen en hierover een onderbouwd voorstel aan de gemeenteraad voor te leggen.

Het betreft de volgende ontwikkelingen: Bedragen × € 1.000 exploitatie 2026 2027 2028 2029 2030 8. RTV Dordrecht (ombuiging) -€ -50€ -€ -€ -€ 8. dekking reserve Ombuigingen -€ 50€ -€ -€ -€ 8. RTV Dordrecht (aanvullende subsidie) -€ -50€ -€ -€ -€ 21. Uitbreiding stadsarchief - exploitatie -€ -€ -€ -65€ -14€ 25. Integraal veiligheidsplan -€ -500€ -500€ -500€ -500€ 27. Wet Bibob -€ -220€ -220€ -220€ -220€ 29. WGV - Leegstandverordening (pandjes brigade) intensieve uitvoering -30€ -100€ -100€ -100€ -100€ 29. WGV - Verhuurverordening (pandjes brigade) intensieve uitvoering -20€ -50€ -50€ -50€ -50€ 42. GRS - aanvullende ombuigingen B2027 -€ 1.500€ 1.500€ 1.500€ 1.500€ kredieten en kapitaallasten 11. Johan de Wittstraat (1.700K 2027 en 1.700K 2028) -€ -€ -€ -150€ -150€ 11. Dekking reserve VSP Spuiboulevard (1.000K) -€ -€ 50€ 50€ 50€ 23. Cameratoezicht binnenstad (360K 2026) -€ -43€ -43€ -43€ -43€ 23. dekking reserve IVP (36K) en eigen middelen (7K) -€ 43€ 43€ 43€ 43€ 21. Uitbreiding stadsarchief - krediet (6.745K 2027, 450K 2029) -€ -€ -321€ -321€ -338€ 55. Lagere kapitaallasten investeringen - herprioriteren MIP pm pm pm pm pm Totaal -50€ 580€ 359€ 144€ 178€ 8 4. Draaiknoppen voor sluitende Begroting 2027 Het sluitend maken van het financiële perspectief vindt plaats bij de Begroting 2027, met als eerste opgave het sluitend krijgen van het begrotingsjaar 2027.

In deze perspectiefnota maken wij daarom nog geen keuzes over de benodigde dekkingsmaatregelen. Wel schetsen wij een aantal financiële draaiknoppen die inzicht geven in de mogelijke richtingen om tot een sluitende begroting te komen. Deze draaiknoppen zijn bedoeld als handelingsperspectief voor het nieuwe college. Zij bieden aanknopingspunten om het gesprek te voeren over de balans tussen ambities, voorzieningen en financiële draagkracht, en om bij de Begroting 2027 weloverwogen keuzes aan de gemeenteraad voor te leggen. De volgende draaiknoppen worden daarbij onderscheiden: • Het in beeld brengen van reserves waarin nog middelen beschikbaar zijn die mogelijk anders of opnieuw kunnen worden ingezet. • Het reëel indexeren van de OZB, gebaseerd op het relatieve aandeel van loon‑ en materiële kosten. • Het brengen van de OZB‑tarieven naar het landelijk gemiddelde. • Het analyseren van structurele onderuitputting: het niet (volledig) indexeren van deze budgetten en het bezien of hierdoor structurele middelen kunnen vrijvallen. • Prioritering binnen het Meerjareninvesteringsprogramma (MIP), onder meer door het instellen van een plafond en het inzichtelijk maken van de bandbreedte aan effecten op de kapitaallasten. • Het heroverwegen van eerder niet gekozen ombuigingen.

• Het toepassen van het principe ‘nieuw voor oud’, waarbij nieuwe ambities alleen mogelijk zijn wanneer hiervoor elders binnen de begroting ruimte wordt vrijgemaakt (oud beleid vervalt). Met het opnemen van deze draaiknoppen wordt beoogd de nieuwe raad en het college te ondersteunen bij het maken van integrale keuzes. De uiteindelijke afwegingen en besluitvorming vinden plaats bij de Begroting 2027. 9 ONTWIKKELINGEN 10 5. Bestuurlijk & Ondersteunend Zes activiteiten van het programma Bestuurlijk en Ondersteunend Dordrecht zoals opgenomen in de Begroting 2026 liggen op schema. Onderstaand lichten we drie beleidsafwijkingen toe. We passen onze processen aan voor het Dordthuis. We werken aan meerdere opgaven, waaronder Ensia en het Dordthuis, en hebben extra verkiezingen te verwerken gehad. Dit maakt dat we druk ervaren op de capaciteit om onze processen aan te passen en te optimaliseren. We ontwikkelen een digitale dienstverleningsstrategie. We werken aan samenhang met andere ontwikkelingen, zoals de ontwikkeling van een I-visie en wet- en regelgeving, en de verhuizing naar het Dordthuis. We verwachten in de tweede helft van dit jaar de strategie te kunnen opleveren. We stellen een ontwikkelagenda op voor de toekomst van de dienstverlening van Bedrijfsvoering Drechtsteden. Begin dit jaar zijn gesprekken gevoerd met onze partners over hun oriëntatie op de samenwerking.

Deze gesprekken waren nodig om scherp te krijgen hoe zij de toekomstige samenwerking zien en welke verwachtingen zij daarbij hebben. Een gedeelde oriëntatie is belangrijk om de ontwikkelagenda voor de toekomstige dienstverlening van Bedrijfsvoering Drechtsteden gericht te kunnen opstellen. Omdat de oriëntaties op onderdelen uiteenlopen, kost het meer tijd om samen uit te zoeken of afnemers zich kunnen verhouden tot de uitgangspunten van Dordrecht. Het traject loopt echter door. Parallel werken wij daarom verder aan de voorbereidingen voor de ontwikkelagenda. Financiële ontwikkelingen Ontwikkelingen met effect op financieel perspectief 1 en 2. Aanpassing stelpost Groei van de Stad – Inkomsten en Uitgaven De baten en lasten zijn in 2027 en 2028 lager dan begroot en vanaf 2029 hoger dan begroot omdat we de raming van de groei van de stad jaarlijks actualiseren op basis van de meest recente gegevens over de woningbouw. Programma 1 Bestuurlijk & Ondersteunend Dordrecht 2026 2027 2028 2029 2030 saldo saldo saldo saldo saldo Ontwikkelingen met effect op financieel perspectief 1. Aanpassing stelpost Groei van de Stad - Inkomsten 0 -300 -500 550 1.050 2. Aanpassing stelpost Groei van de Stad - Uitgaven 0 150 250 -275 -525 3. Paspoortenpiek 0 0 0 0 0 4.

Indexaties Indexaties uitgaven 0 -891 -847 -820 -816 Indexaties inkomsten 0 154 142 124 117 Vrijval stelpost indexatie 2027 0 8.800 8.800 8.800 8.800 Saldo-neutrale ontwikkelingen 5. Totaal saldo-neutrale ontwikkelingen -3.690 -3.687 -3.916 -2.617 -3.707 Wijziging saldo programma -3.690 4.226 3.929 5.762 4.919 -/- betreft een nadeel' Bedragen x € 1.000 11 3. Paspoortenpiek De baten zijn in 2031 € 187.000 hoger, omdat in de periode 2031 tot 2034 het aantal af te geven paspoorten en identiteitskaarten toeneemt. De zogenaamde 'paspoortenpiek'. Hier staat € 80.000 aan de benodigde capaciteitsinzet tegenover. Indexaties 4. Indexaties uitgaven en inkomsten De effecten van indexatie op zowel uitgaven als inkomsten zijn in deze perspectiefnota per programma inzichtelijk gemaakt. Hierdoor wordt zichtbaar in welke mate de kosten per programma stijgen en welke extra inkomsten binnen de programma’s worden gegenereerd als gevolg van indexatie. Daarnaast laten wij de centrale stelpost voor indexatie in 2027 vrijvallen. Deze middelen worden ingezet ter dekking van de geraamde loon- en prijsstijgingen binnen de afzonderlijke programma’s, zodat de indexatie structureel en programmatisch wordt verwerkt. Hiermee wordt aangesloten bij het uitgangspunt van reëel ramen en ontstaat een beter beeld van de financiële effecten per beleidsterrein. Saldo-neutrale ontwikkelingen 5.

Totaal saldo-neutrale ontwikkelingen Saldo-neutrale ontwikkelingen – dat wil zeggen verschuivingen binnen of tussen programma’s zonder effect op het totale begrotingsresultaat – zijn in deze perspectiefnota afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Deze budgetneutrale wijzigingen leiden op het niveau van de totale begroting per saldo niet tot afwijkingen in de baten of lasten, maar kunnen wel gevolgen hebben voor de verdeling van middelen tussen programma’s. Voor de saldo-neutrale ontwikkelingen waarbij een reserve is betrokken, is in het raadsvoorstel een afzonderlijk beslispunt opgenomen. Hiermee wordt de gemeenteraad expliciet gevraagd in te stemmen met deze reserve-mutaties. Ter ondersteuning hiervan is een overzicht van de budgetneutrale wijzigingen opgenomen in bijlage 1 bij deze perspectiefnota. 12 6. Levendig, Leefbaar & Veilig Negen activiteiten van het programma Levendig, Leefbaar en Veilig Dordrecht zoals opgenomen in de Begroting 2026 liggen op schema. Onderstaand lichten we drie beleidsafwijkingen toe. We helpen personen die problemen hebben op meerdere leefgebieden. De implementatie van de visie op regie en de ontwikkeling van de lokale zorg- en veiligheidskamer verlopen volgens planning.

Tegelijkertijd zijn er knelpunten die de procesregie voor personen met complexe casuïstiek merkbaar beperken, zoals het voldoen aan de geldende privacywetgeving en het ontbreken van regelvrij budget voor de Re-integratie Officier We zetten in op een afname van de door inwoners beleefde ernstige overlast in de openbare ruimte. Het doel wordt momenteel niet helemaal gehaald omdat de aanpak op dit moment niet voldoet aan de privacywetgeving. Daardoor ligt de persoonsgerichte aanpak stil. We werken aan een vernieuwde aanpak, zodat de samenwerking met de partners gericht op personen weer mogelijk is. We bespreken met de partners wél de overlastlocaties, de gedragingen op wijkniveau en de groepsgrootte en zetten daarvoor gepaste interventies in. De verwachting is dat de herijking in het derde kwartaal van 2026 gereed is. We zetten in op een afname van de door inwoners beleefde ernstige woonoverlast. Het doel wordt momenteel niet gehaald omdat de aanpak op dit moment niet voldoet aan de privacywetgeving. Daarom werken we aan een vernieuwde aanpak, zodat de samenwerking met de partners weer mogelijk is en de woonoverlast overleggen voldoen aan de wet- en regelgeving en weer kunnen worden hervat. Tot dit gereed is werken partners vanuit hun eigen taken en bevoegdheden. De verwachting is dat de herijking in het derde kwartaal van 2026 gereed is.

Financiële ontwikkelingen Ontwikkelingen met effect op financieel perspectief 1. Correctie reserve Ontheemden De lasten zijn structureel lager dan begroot vanaf 2026 voor een bedrag van € 861.000 oplopend tot € 3.773.000 in 2030. Voor een aantal investeringen betalen we de jaarlijkse kapitaallasten uit een reserve. Dat geldt ook voor de investering uit 2024 voor de huisvesting van Oekraïense ontheemden. Deze kosten worden gedekt uit de reserve Ontheemden. Bij het opstellen van de Begroting 2026 is per abuis tegelijkertijd vanuit nóg een andere reserve voor dekking gezorgd. Programma 2 Levendig, Leefbaar en Veilig Dordrecht 2026 2027 2028 2029 2030 saldo saldo saldo saldo saldo Ontwikkelingen met effect op financieel perspectief 1. Correctie reserve Ontheemden 861 3.806 3.820 3.773 3.773 2. Veiligheidsregio - overige ontwikkelingen 0 -113 -113 -113 -113 3. Indexaties Indexaties uitgaven 0 -1.722 -1.691 -1.692 -1.689 Indexaties inkomsten 0 64 64 64 64 Saldo-neutrale ontwikkelingen 4. Totaal saldo-neutrale ontwikkelingen -380 -54 -45 -48 -47 Wijziging saldo programma 481 1.981 2.035 1.984 1.988 -/- betreft een nadeel' Bedragen x € 1.000 13 2.

Veiligheidsregio – overige ontwikkelingen De lasten zijn structureel vanaf 2026 € 113.000 hoger dan begroot omdat de Veiligheidsregio in haar begroting heeft aangegeven voor een aantal ontwikkelingen, zoals investeringen in duurzame dienstvoertuigen en het vervangen van de ademluchtapparatuur, extra budget nodig te hebben. Indexaties 3. Indexaties uitgaven en inkomsten De effecten van indexatie op zowel uitgaven als inkomsten zijn in deze perspectiefnota per programma inzichtelijk gemaakt. Hierdoor wordt zichtbaar in welke mate de kosten per programma stijgen en welke extra inkomsten binnen de programma’s worden gegenereerd als gevolg van indexatie. Daarnaast laten wij de centrale stelpost voor indexatie in 2027 vrijvallen. Deze middelen worden ingezet ter dekking van de geraamde loon- en prijsstijgingen binnen de afzonderlijke programma’s, zodat de indexatie structureel en programmatisch wordt verwerkt. Hiermee wordt aangesloten bij het uitgangspunt van reëel ramen en ontstaat een beter beeld van de financiële effecten per beleidsterrein. Saldo-neutrale ontwikkelingen 4. Totaal saldo-neutrale ontwikkelingen Saldo-neutrale ontwikkelingen – dat wil zeggen verschuivingen binnen of tussen programma’s zonder effect op het totale begrotingsresultaat – zijn in deze perspectiefnota afzonderlijk inzichtelijk gemaakt.

Deze budgetneutrale wijzigingen leiden op het niveau van de totale begroting per saldo niet tot afwijkingen in de baten of lasten, maar kunnen wel gevolgen hebben voor de verdeling van middelen tussen programma’s. Voor de saldo-neutrale ontwikkelingen waarbij een reserve is betrokken, is in het raadsvoorstel een afzonderlijk beslispunt opgenomen. Hiermee wordt de gemeenteraad expliciet gevraagd in te stemmen met deze reserve-mutaties. Ter ondersteuning hiervan is een overzicht van de budgetneutrale wijzigingen opgenomen in bijlage 1 bij deze perspectiefnota. 14 7. Groen, Duurzaam & Ruimtelijk 24 activiteiten van het programma Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht zoals opgenomen in de Begroting 2026 liggen op schema. Onderstaand lichten we drie beleidsafwijkingen toe. We verminderen de uitstoot van verkeer en vervoer in de stad. Abusievelijk is in de Begroting 2026 de Papendrechtsebrug opgenomen waar de Stadsbrug bedoeld was. Voorstel is dit middels deze opmerking in de Perspectiefnota 2027 tekstueel aan te passen. In de Jaarstukken leest u dan Stadsbrug bij deze activiteit. Zowel het raadsvoorstel dat eind 2025 aan de gemeenteraad is voorgelegd, als het initiatiefvoorstel van GroenLinks in maart 2026, heeft niet geleid tot een besluit om een Zero Emissie Zone Stadslogistiek in te voeren in Dordrecht.

Daarom komen we tot nader order niet met een nieuw voorstel om een ZE zone in te voeren. We verbeteren de afvalscheiding en zetten in op een schonere stad. Bij de realisatie van de voorzieningen voor afvalscheiding bij hoogbouwlocaties is sprake van vertraging, met als gevolg dat de verbetering van de afvalscheiding achterloopt. Naar verwachting wordt de voorzieningen in het derde/vierde kwartaal van 2026 gerealiseerd. De inzet van de specialistische boa's is zeer effectief. Samen met andere overheden werken we aan het Chemours/PFAS dossier. De gesprekken met Chemours over een bronaanpak van de verontreiniging van de zwemplas starten in maart. Al naar gelang de uitkomst daarvan kan in 2027 worden gestart met een bronaanpak. Financiële ontwikkelingen Ontwikkelingen met effect op financieel perspectief 1. Areaaluitbreiding De lasten zijn vanaf 2027 structureel € 325.000 hoger dan begroot, omdat wijzigingen in het areaal van de stad leiden tot een toename van noodzakelijk beheer en onderhoud. Dordrecht blijft zich ontwikkelen en hierbij wordt ook de openbare ruimte continu aangepast. Wat extra Programma 3 Groen, Duurzaam & Ruimtelijk Dordrecht 2026 2027 2028 2029 2030 saldo saldo saldo saldo saldo Ontwikkelingen met effect op financieel perspectief 1. Areaaluitbreiding 0 -325 -325 -325 -325 Investeringen (kapitaallasten) 2. Landbouwweg (850K 2027) 0 0 -52 -67 -67 3.

Prins Hendrikbrug (300K '26 300K '27, 5M '28, 500K '29) 0 -9 -18 -148 -158 4. Indexaties Indexaties uitgaven -190 -2.129 -2.127 -2.128 -2.128 Indexaties inkomsten 0 880 897 909 922 Saldo-neutrale ontwikkelingen 5. Totaal saldo-neutrale ontwikkelingen 1.622 909 904 875 1.882 Wijziging saldo programma 1.432 -674 -721 -884 126 -/- betreft een nadeel' Bedragen x € 1.000 15 beheerkosten met zich meebrengt. De grootste toevoegingen zijn Oudland, Hel- en Zuilepolder en Amstelwijck. Investeringen 2. Landbouwweg Voor de realisatie van de Landbouwweg (variant Zuid) is een investeringskrediet van € 1,35 miljoen nodig. De landbouwroute wordt verder doorgetrokken, zodat landbouwverkeer niet langer afgewikkeld wordt over via wegen die daar minder geschikt en voor zijn. Daarmee wordt een structurele verbetering gerealiseerd in zowel veiligheid als leefbaarheid. Het Wegschap 'Tunnel Dordtse Kil' heeft aangegeven hieraan € 500.000 bij te dragen. Na ingebruikname nemen de beheer- en onderhoudslasten toe met € 15.000 per jaar. Via deze perspectiefnota wordt het krediet voor de realisatie van de Landbouwweg aangevraagd. 3. Prins Hendrikbrug Voor de renovatie van de Prins Hendrikbrug is een krediet nodig van totaal € 6,1 miljoen. Deze brug is essentieel voor de bereikbaarheid van Dordrecht, maar verkeert technisch in slechte staat.

Belangrijke onderdelen zoals het bewegingswerk, de besturing en de houten liggers zijn aan het einde van hun levensduur. Daarom is renovatie noodzakelijk. De werkzaamheden staan gepland voor 2028. Voor 2026 en 2027 is jaarlijks € 300.000 aan voorbereidingskrediet begroot. Het uitvoeringskrediet wordt geraamd op € 5,5 miljoen. Via deze perspectiefnota wordt het krediet voor de renovatie van de Prins Hendrikbrug aangevraagd. Indexaties 4. Indexaties uitgaven en inkomsten De effecten van indexatie op zowel uitgaven als inkomsten zijn in deze perspectiefnota per programma inzichtelijk gemaakt. Hierdoor wordt zichtbaar in welke mate de kosten per programma stijgen en welke extra inkomsten binnen de programma’s worden gegenereerd als gevolg van indexatie. Daarnaast laten wij de centrale stelpost voor indexatie in 2027 vrijvallen. Deze middelen worden ingezet ter dekking van de geraamde loon- en prijsstijgingen binnen de afzonderlijke programma’s, zodat de indexatie structureel en programmatisch wordt verwerkt. Hiermee wordt aangesloten bij het uitgangspunt van reëel ramen en ontstaat een beter beeld van de financiële effecten per beleidsterrein. Saldo-neutrale ontwikkelingen 5.

Totaal saldo-neutrale ontwikkelingen Saldo-neutrale ontwikkelingen – dat wil zeggen verschuivingen binnen of tussen programma’s zonder effect op het totale begrotingsresultaat – zijn in deze perspectiefnota afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Deze budgetneutrale wijzigingen leiden op het niveau van de totale begroting per saldo niet tot afwijkingen in de baten of lasten, maar kunnen wel gevolgen hebben voor de verdeling van middelen tussen programma’s. Voor de saldo-neutrale ontwikkelingen waarbij een reserve is betrokken, is in het raadsvoorstel een afzonderlijk beslispunt opgenomen. Hiermee wordt de gemeenteraad expliciet gevraagd in te stemmen met deze reserve-mutaties. Ter ondersteuning hiervan is een overzicht van de budgetneutrale wijzigingen opgenomen in bijlage 1 bij deze perspectiefnota. 16 8. Programma Gezond, Sociaal & Zorgzaam Tien activiteiten van het programma Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht zoals opgenomen in de Begroting 2026 liggen op schema. Onderstaand lichten we drie beleidsafwijkingen toe. We realiseren in elk van de drie gebieden een integrale toegang voor vragen, steun en hulp voor het sociaal domein. Dordrecht Sociaal heeft haar drie laagdrempelige inlooppunten gerealiseerd. Hier kunnen inwoners 5 dagen in de week terecht voor al hun sociale vragen. Het is wenselijk dat de GR Sociaal hier in 2026 op aanhaakt.

We richten de werkwijze ‘Basishulp en Jeugdhulp naar Voren’ in bij Dordrecht Sociaal. Met Dordrecht Sociaal wordt het gesprek nog gevoerd over de monitoring rondom JHNV, om heldere KPI’s voor 2026 te kunnen vormgeven. Hiermee beogen we de ondersteuning en samenwerking uit te breiden. We voeren maatregelen in om de ondersteuning betaalbaar en beschikbaar te houden. De gewijzigde tarieven zijn opgenomen in de verordening die door de raad is goedgekeurd en gaan, samen met de kortingsmaatregel, uiterlijk in het tweede kwartaal 2026 in. De implementatie van het wachtlijst beleid is vertraagd. Dit vraagt om meer onderzoek en afstemming met de GR Sociaal. In het tweede en derde kwartaal volgt verdere onderzoek en afstemming. Vanaf het vierde kwartaal, verwachting we de eerste resultaten. Financiële ontwikkelingen Ontwikkelingen met effect op financieel perspectief Gemeenschappelijke regelingen 1. Jeugdhulp afname De lasten zijn € 3,8 miljoen in 2027 oplopend tot € 4,5 miljoen in 2029 lager dan begroot, omdat het jeugdhulpgebruik is afgenomen door een minder jeugdhulpgebruik voor verblijf, meer intensieve trajecten bij ambulante hulpverlening en buitenregionale trajecten. Het volume-effect Programma 4 Gezond, Sociaal & Zorgzaam Dordrecht 2026 2027 2028 2029 2030 saldo saldo saldo saldo saldo Ontwikkelingen met effect op financieel perspectief Gemeenschappelijke regelingen 1.

Jeugdhulp afname pm 3.826 4.446 4.541 4.541 2. Jeugdhulp naar voren 900 0 0 0 0 3a. Dordrecht Sociaal - dienstverlening 0 -1.489 pm pm pm 3b. Dordrecht Sociaal dekking - inzet Hervormingsagenda Jeugd 0 318 0 0 0 3c. dekking - POK middelen via reserve PA 0 748 0 0 0 4. GRS - volumeontwikkelingen 0 30 -1.440 -2.590 -2.905 5. Beschermd wonen -3.400 -3.000 0 0 0 6. Indexaties Indexaties uitgaven -2.200 -12.807 -12.798 -12.782 -12.787 Indexaties inkomsten 0 132 132 132 132 Saldo-neutrale ontwikkelingen 7. Totaal saldo-neutrale ontwikkelingen 244 12 13 20 19 Wijziging saldo programma -4.456 -12.230 -9.647 -10.679 -11.000 -/- betreft een nadeel' Bedragen x € 1.000 17 voor 2026 is in deze fase nog niet bekend en volgt later dit jaar bij de definitieve begroting van de dienst Jeugd & Gezondheid. 2. Jeugdhulp naar voren De lasten zijn in 2026 incidenteel € 900.000 lager dan begroot, omdat de inzet van extra praktijkondersteuners GGZ bij huisartsen minder snel uitgebreid kan worden en de pilot Jeugdhulp naar Voren Dordrecht Sociaal meer implementatietijd kost. 3. Dordrecht Sociaal - Dienstverlening De lasten zijn in 2027 € 1.489.000 hoger dan begroot, omdat we de huidige dienstverlening van de sociale wijkteams, buurt- en jongerenwerk grotendeels continueren in 2027.

Hiermee houden we de basisdienstverlening van Dordrecht Sociaal (uitvoering taken sociale wijkteams en het buurt- /jongerenwerk) op peil. De keuze om de huidige dienstverlening op deze wijze na 2027 te continueren is ter afweging aan het nieuwe college en raad. Voorgesteld wordt de hogere lasten voor 2026 voor € 748.000 te dekken uit de reserve Politiek akkoord Innovatie- en preventiebudget sociaal domein 2022-2026 en voor € 318.000 vanuit de reserve Hervormingsagenda Jeugd. Het restant van € 423.000 kan bekostigd worden uit rijksbijdragen (POK-middelen), zie hiervoor het programma Financiën van Dordrecht. 4. GRS – Volumeontwikkelingen De lasten zijn vanaf 2028 hoger dan begroot. Dit varieert van € 1,4 miljoen in 2028 tot € 2,9 miljoen in 2030 omdat bij verschillende onderdelen van de GR Sociaal (zoals Wmo en apparaatskosten) de autonome groei is bijgesteld en is verwerkt in de begroting 2027-2030 van GR Sociaal. Ook is er sprake van nieuw beleid bij de onderdelen Beschut werk en jobcoach. 5. Beschermd Wonen De lasten zijn in 2026 € 3,4 miljoen en in 2027 € 3 miljoen hoger dan begroot. In de Begroting 2026 is voor twee jaar rekening gehouden met een (regionaal) overschot op de rijksbijdrage voor beschermd wonen. Het Rijk werkt aan een nieuw verdeelmodel, waardoor deze overschotten mogelijk wijzigen of verdwijnen.

Momenteel is er in de regio een gebrek aan voorzieningen voor beschermd wonen en opvang waardoor er wachtlijsten zijn. Daarbij komt dat de huidige voorzieningen zich vooral concentreren in de gemeente Dordrecht. Dit vraagt regionaal om een andere aanpak. Daarom is een voorstel voorbereid waarin het volgende wordt voorgesteld: • De overschotten 2026 en 2027 (€ 32 miljoen) worden toegevoegd aan een nieuwe investeringsreserve voor voorzieningen en preventie Beschermd Wonen en Opvang. • Alle regiogemeenten doen voorstellen om voorzieningen en projecten uit te voeren ten laste van deze middelen en zo meer plekken te realiseren en instroom te verminderen. • Vanaf 2028 worden overschotten, indien die er dan nog zijn, verdeeld o.b.v. aantal en zwaarte van voorzieningen (o.b.v. plekken) per gemeente. Omdat wij het verwachte overschot 2026/2027 eerder gedeeltelijk al in onze begroting hebben opgenomen, vervalt dit voordeel nu voor onze gemeente (bedrag storten we in de reserve). Het nieuwe regionale verdeelmodel leidt op basis van huidige voorzieningen tot een groter aandeel voor de gemeente Dordrecht en mogelijk een bijdrage aan de exploitatie 2028 en verder. Kanttekening daarbij is dat het Rijk ook het verdeelmodel mogelijk aanpast (en er geen sprake meer is van een overschot) en ook de exploitatiekosten toenemen als gevolg van toename van voorzieningen. Indexaties 6.

Indexaties uitgaven en inkomsten De effecten van indexatie op zowel uitgaven als inkomsten zijn in deze perspectiefnota per programma inzichtelijk gemaakt. Hierdoor wordt zichtbaar in welke mate de kosten per programma stijgen en welke extra inkomsten binnen de programma’s worden gegenereerd als gevolg van indexatie. Daarnaast laten wij de centrale stelpost voor indexatie in 2027 vrijvallen. Deze middelen worden ingezet ter dekking van de geraamde loon- en prijsstijgingen binnen de afzonderlijke programma’s, zodat de indexatie structureel en programmatisch wordt verwerkt. Hiermee wordt aangesloten bij het uitgangspunt van reëel ramen en ontstaat een beter beeld van de financiële effecten per beleidsterrein. 18 Saldo-neutrale ontwikkelingen 7. Totaal saldo-neutrale ontwikkelingen Saldo-neutrale ontwikkelingen – dat wil zeggen verschuivingen binnen of tussen programma’s zonder effect op het totale begrotingsresultaat – zijn in deze perspectiefnota afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Deze budgetneutrale wijzigingen leiden op het niveau van de totale begroting per saldo niet tot afwijkingen in de baten of lasten, maar kunnen wel gevolgen hebben voor de verdeling van middelen tussen programma’s. Voor de saldo-neutrale ontwikkelingen waarbij een reserve is betrokken, is in het raadsvoorstel een afzonderlijk beslispunt opgenomen.

Hiermee wordt de gemeenteraad expliciet gevraagd in te stemmen met deze reserve-mutaties. Ter ondersteuning hiervan is een overzicht van de budgetneutrale wijzigingen opgenomen in bijlage 1 bij deze perspectiefnota. 19 9. Lerend en Ondernemend Achttien activiteiten van het programma Lerend en Ondernemend Dordrecht zoals opgenomen in de Begroting 2026 liggen op schema. Onderstaand lichten we een beleidsafwijking toe. We versterken de verbindingen tussen mbo, hbo en werkgevers. Via het subsidiepakket Hoger Onderwijs Drechtsteden stimuleerden we tot 2024 de samenwerking tussen hoger onderwijs en het bedrijfsleven. In 2026 en verder blijven we de samenwerking tussen het mbo/hbo en het bedrijfsleven stimuleren, onder andere via de goedlopende activiteiten van Career Boost en de Associatie degree (Ad)-opleidingen in zorg en onderwijs. Via de bestuurlijke lijn blijven we ons inspannen voor het aanbod aan technische Ad-opleidingen. Financiële ontwikkelingen Ontwikkelingen met effect op financieel perspectief Kapitaallasten 1. Vervanging gymzaal Sandenburg We vragen een krediet aan in 2030 van € 1 miljoen en in 2031 van € 1.750.000 voor vervanging van de gymzaal Sandenburg. In de Perspectiefnota 2026 is reeds aangegeven dat deze vervanging noodzakelijk is.

Omdat het jaar 2030 toen geen onderdeel uitmaakte van het meerjarig perspectief, is in dat kader nog geen investeringskrediet aangevraagd. In deze perspectiefnota, waarin 2030 wel is meegenomen, wordt daarom alsnog voorgesteld om het benodigde krediet beschikbaar te stellen. Hiermee wordt aangesloten bij de eerder gesignaleerde opgave en wordt de investeringsplanning geactualiseerd. 2. Vervanging gymzaal Ockenburg We vragen een krediet aan in 2031 van € 2.920.000 voor de vervanging van de gymzaal Ockenburg. In de Perspectiefnota 2026 is reeds aangegeven dat deze vervanging noodzakelijk is. Omdat het jaar 2030 toen geen onderdeel uitmaakte van het meerjarig perspectief, is in dat kader nog geen investeringskrediet aangevraagd. In deze perspectiefnota, waarin 2030 wel is meegenomen, wordt daarom alsnog voorgesteld om het benodigde krediet beschikbaar te stellen. Hiermee wordt aangesloten bij de eerder gesignaleerde opgave en wordt de investeringsplanning geactualiseerd. Programma 5 Lerend & Ondernemend Dordrecht 2026 2027 2028 2029 2030 saldo saldo saldo saldo saldo Ontwikkelingen met effect op financieel perspectief Kapitaallasten 1. Vervanging gymnzaal Sandenbrug (1M 2030, 1.750K 2031) 0 0 0 0 0 2. Vervanging gymzaal Ockenburg (2.920K 2031) 0 0 0 0 0 3. Indexaties Indexaties uitgaven 0 -762 -760 -646 -692 Indexaties inkomsten 0 29 29 29 29 Saldo-neutrale ontwikkelingen 4.

Totaal saldo-neutrale ontwikkelingen 1.577 2.089 2.302 1.023 1.035 Wijziging saldo programma 1.577 1.356 1.571 406 372 -/- betreft een nadeel' Bedragen x € 1.000 20 Indexaties 3. Indexaties uitgaven en inkomsten De effecten van indexatie op zowel uitgaven als inkomsten zijn in deze perspectiefnota per programma inzichtelijk gemaakt. Hierdoor wordt zichtbaar in welke mate de kosten per programma stijgen en welke extra inkomsten binnen de programma’s worden gegenereerd als gevolg van indexatie. Daarnaast laten wij de centrale stelpost voor indexatie in 2027 vrijvallen. Deze middelen worden ingezet ter dekking van de geraamde loon- en prijsstijgingen binnen de afzonderlijke programma’s, zodat de indexatie structureel en programmatisch wordt verwerkt. Hiermee wordt aangesloten bij het uitgangspunt van reëel ramen en ontstaat een beter beeld van de financiële effecten per beleidsterrein. Saldo-neutrale ontwikkelingen 4. Totaal saldo-neutrale ontwikkelingen Saldo-neutrale ontwikkelingen – dat wil zeggen verschuivingen binnen of tussen programma’s zonder effect op het totale begrotingsresultaat – zijn in deze perspectiefnota afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Deze budgetneutrale wijzigingen leiden op het niveau van de totale begroting per saldo niet tot afwijkingen in de baten of lasten, maar kunnen wel gevolgen hebben voor de verdeling van middelen tussen programma’s.

Voor de saldo-neutrale ontwikkelingen waarbij een reserve is betrokken, is in het raadsvoorstel een afzonderlijk beslispunt opgenomen. Hiermee wordt de gemeenteraad expliciet gevraagd in te stemmen met deze reserve-mutaties. Ter ondersteuning hiervan is een overzicht van de budgetneutrale wijzigingen opgenomen in bijlage 1 bij deze perspectiefnota. 21 10. Bouwend en Bereikbaar Veertien activiteiten van het programma Bouwend en Bereikbaar Dordrecht zoals opgenomen in de Begroting 2026 liggen op schema. Onderstaand lichten we vijf beleidsafwijkingen toe. We werken samen met marktpartijen en woningcorporaties aan de realisatie van 500 tot 750 woningen in 2026. De meeste projecten liggen op schema, behalve de projecten Admiraalsplein, Leerpark 6B, Het V&D pand, Karel Doormanweg en M.H. Trompweg. Deze gaan in 2027 of later gerealiseerd worden. We actualiseren de Regionale Realisatie Agenda (woondeal). Vanuit Rijk en provincie is nog geen helderheid ontvangen wanneer de actualisatie kan starten. We houden voor nu vast aan start actualisatie in 2026, echter afronding in 2026 wordt een uitdaging. We werken concrete planvorming uit voor de gebiedsontwikkelingen binnen het programma Stadsas Dordt. Het omgevingsplan voor station Dordrecht en de directe omgeving is doorgeschoven in afwachting van de planuitwerking vanuit de MIRT-verkenning. Het opstellen start op z’n vroegst vanaf 2027.

Het vrijgeven van het ontwerp-omgevingsplan voor het nieuw te bouwen station Leerpark is doorgeschoven. Collegebesluit vindt op z’n vroegst medio 2027 plaats. Na vaststelling van het bestemmingsplan Maasterras fase 1 is een aantal beroepschriften ingediend bij de Raad van State en in behandeling genomen. De planning richting een onherroepelijk bestemmingsplan is hiermee afhankelijk van de Raad van State. De genoemde wijzigingen in de planningen hebben geen invloed op het kritieke pad. We maken wijkuitwerkingen van het Mobiliteitsplan Dordrecht 2040. Dit project is gestart in 2025 en heeft een doorlooptijd van meerdere jaren. De oplevering is voorzien in 2029. We voeren in de binnenstad de Zero Emissie Zone Stadslogistiek in. Zowel het raadsvoorstel dat eind 2025 aan de gemeenteraad is voorgelegd, als het initiatiefvoorstel van GroenLinks in maart 2026, heeft niet geleid tot een besluit om een Zero Emissie Zone Stadslogistiek in te voeren in Dordrecht. Daarom komen we tot nader order niet met een nieuw voorstel om een ZE zone in te voeren. Financiële ontwikkelingen Programma 6 Bouwend & Bereikbaar Dordrecht 2026 2027 2028 2029 2030 saldo saldo saldo saldo saldo Ontwikkelingen met effect op financieel perspectief Toezeggingen 1a. Wet goed verhuurderschap - Leegstandverordening -50 -150 -150 -150 -150 1b. Wet goed verhuurderschap - Verhuurverordening -100 -300 -300 -300 -300 2.

Herinvoering exploitatievergunningplicht horeca 0 -125 0 0 0 3. Indexaties Indexaties uitgaven 0 -915 -864 -877 -877 Indexaties inkomsten 0 265 265 265 265 Saldo-neutrale ontwikkelingen 4. Totaal saldo-neutrale ontwikkelingen -1.299 1.001 1.003 1.003 1.003 Wijziging saldo programma -1.449 -224 -46 -59 -59 -/- betreft een nadeel' Bedragen x € 1.000 22 Ontwikkelingen met effect op financieel perspectief Toezeggingen 1. Wet goed verhuurderschap – Leegstandsverordening en verhuurverordening De lasten zijn in 2026 € 150.000 hoger dan begroot en vanaf 2027 € 450.000 hoger dan begroot omdat de invoering van de Leegstandverordening (RIS 2025-0119055) en de Verhuurverordening (RIS 2025-0118696) per 1 september 2026 alleen effect heeft wanneer ook toezicht en handhaving structureel is geborgd. Beide verordeningen richten zich op dezelfde particuliere woningvoorraad en kennen daardoor een sterke inhoudelijke samenhang. We vragen nu budget aan voor de minimale variant (reactieve handhaving). Wanneer wordt gekozen voor intensiever toezicht en handhaving is € 150.000 extra nodig (zie hoofdstuk 3 “Betrekken bij Begroting 2027”). 2. Herinvoering exploitatievergunningplicht horeca De lasten zijn in 2027 € 125.000 hoger dan begroot, omdat de invoering van de exploitatievergunning horeca moet worden voorbereid. Indexaties 3.

Indexaties uitgaven en inkomsten De effecten van indexatie op zowel uitgaven als inkomsten zijn in deze perspectiefnota per programma inzichtelijk gemaakt. Hierdoor wordt zichtbaar in welke mate de kosten per programma stijgen en welke extra inkomsten binnen de programma’s worden gegenereerd als gevolg van indexatie. Daarnaast laten wij de centrale stelpost voor indexatie in 2027 vrijvallen. Deze middelen worden ingezet ter dekking van de geraamde loon- en prijsstijgingen binnen de afzonderlijke programma’s, zodat de indexatie structureel en programmatisch wordt verwerkt. Hiermee wordt aangesloten bij het uitgangspunt van reëel ramen en ontstaat een beter beeld van de financiële effecten per beleidsterrein. Saldo-neutrale ontwikkelingen 4. Totaal saldo-neutrale ontwikkelingen Saldo-neutrale ontwikkelingen – dat wil zeggen verschuivingen binnen of tussen programma’s zonder effect op het totale begrotingsresultaat – zijn in deze perspectiefnota afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Deze budgetneutrale wijzigingen leiden op het niveau van de totale begroting per saldo niet tot afwijkingen in de baten of lasten, maar kunnen wel gevolgen hebben voor de verdeling van middelen tussen programma’s. Voor de saldo-neutrale ontwikkelingen waarbij een reserve is betrokken, is in het raadsvoorstel een afzonderlijk beslispunt opgenomen.

Hiermee wordt de gemeenteraad expliciet gevraagd in te stemmen met deze reserve-mutaties. Ter ondersteuning hiervan is een overzicht van de budgetneutrale wijzigingen opgenomen in bijlage 1 bij deze perspectiefnota. 23 11. Financiën van Dordrecht Financiële ontwikkelingen Ontwikkelingen met effect op financieel perspectief 1. Decembercirculaire 2025 De baten zijn structureel lager dan begroot, omdat het aantal bijstandsontvangers terugloopt en de uitkering uit het gemeentefonds hierop is aangepast. In de raadsinformatiebrief van 24 februari 2026 nummer 2026-0013114 is de gemeenteraad hierover geïnformeerd. 2. Voorjaarsnota 2026 Rijk De baten zijn in 2026 € 450.000 lager dan begroot en vanaf 2027 € 1,6 miljoen aflopend tot € 1,1 miljoen in 2030 hoger dan begroot naar aanleiding van de eerste doorrekening van de Voorjaarsnota 2026 van het Rijk. De definitieve omvang van de financiële effecten verwerkt het Rijk in de Meicirculaire 2026. Financiën van Dordrecht 2026 2027 2028 2029 2030 saldo saldo saldo saldo saldo Ontwikkelingen met effect op financieel perspectief 1. Decembercirculaire 2025 -522 -777 -782 -805 -831 2. Voorjaarsnota 2026 - eerste doorrekening -450 1.600 1.150 650 1.100 3. Inzet stelpost volume Algemene uitkering 67 1.995 1.995 1.995 1.995 4. Stedin verwacht dividend 0 0 -1.500 -2.000 -2.500 5.

Aframen stelpost groei jeugd (cie van Ark III) pm -1.149 -930 -930 -930 6. Dordrecht Sociaal dekking - POK middelen 0 423 0 0 0 7. Periodiek & Preventief Arbeidsgeneeskundig onderzoek -130 0 0 0 -130 8. Onderhoudsreserve 2026 -4.000 0 0 0 0 9. Actuele prognose vastgoedverkopen 1.100 pm pm pm pm 10. Zwembad De Dubbel -110 0 0 0 0 11. Bijdrage bedrijfsvoering Drechtsteden -85 -1.400 -1.400 -1.400 -1.400 12. Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden 139 479 618 702 814 13. Stelpost onderuitputting kapitaallasten -1.500 -1.000 0 0 0 14. Lagere kapitaallasten investeringen - actualisatie MIP 1.500 1.700 1.430 1.075 2.530 15. Rentelasten 0 -3.490 -6.300 -7.870 -9.620 16. Intrekken vrijval reserve Ombuigingen 0 0 -3.550 0 0 17. Naleving en borging AVG -600 -673 -313 -313 -313 Investeringen (kapitaallasten) 18. Groothoofdspoort (200K 2026, 800K 2027, 400K 2028) -4 -20 -28 -45 -45 19. Toren Grote Kerk - (1.5M 2026, 1.5M 2027, 17M 2027 t/m 2029) -30 -160 -280 -340 -453 20. Onderhoudsingrepen cyclus > 20 jaar (195K '26, 235K '27) -9 -20 -20 -20 -20 21. ICT devices (500K 2030, 500K 2031) 0 0 0 0 0 Indexaties 22. Indexaties uitgaven 0 -3.236 -3.230 -3.230 -3.229 Indexaties inkomsten 0 1.404 1.414 1.424 1.424 Saldo-neutrale ontwikkelingen 23.

Totaal saldo-neutrale ontwikkelingen 1.926 -271 -261 -256 -185 Wijziging saldo programma -2.708 -4.595 -11.987 -11.363 -11.793 -/- betreft een nadeel' Bedragen x € 1.000 24 3. Inzet Stelpost volume Algemene Uitkering De lasten zijn vanaf 2027 structureel € 1.995.000 lager dan begroot omdat we de stelpost volume Algemene Uitkering laten vrijvallen. Vanuit de algemene uitkering krijgen we een vergoeding voor het dekken van kosten in onze begroting door stijging van volumes (inwoneraantallen, woningen e.d.). De kosten hiervan bevinden zich in de hele begroting. 4. Stedin verwacht dividend De baten zijn vanaf 2028 € 1,5 miljoen oplopend tot € 2,5 miljoen in 2030 lager dan begroot omdat de verwachting is dat het dividend van Stedin vanaf 2028 daalt. We krijgen minder dividend per aandeel omdat er meer aandelen zijn bijgekomen. Daarnaast verwachten we ook minder dividend vanwege grote nieuwe investeringen en daarmee grotere kapitaalbehoefte in verband met de netcongestie. 5. Aframen stelpost groei Jeugd (Commissie Van Ark III) De baten zijn in 2027 € 1,1 miljoen en vanaf 2028 € 930.000 lager dan begroot omdat we de stelpost “Groei jeugd (Commissie Van Ark III) bij het gemeentefonds aframen. We verwachten namelijk geen extra inkomsten meer via de algemene uitkering vanwege de lagere autonome groei van de jeugdhulp. 6.

Dordrecht Sociaal dekking POK middelen De lasten zijn in 2027 € 423.000 lager dan begroot omdat we de rijksbijdrage (POK-middelen) gebruiken voor de dienstverlening van Dordrecht Sociaal, zie hiervoor programma Gezond, Sociaal en Zorgzaam. 7. Periodiek en preventief arbeidsgeneeskundig onderzoek De lasten zijn in 2027 en 2031 € 130.000 hoger dan begroot, voor het vierjaarlijks Periodiek & Preventief Arbeidsgeneeskundig onderzoek (PAGO/PMO). Het is een wettelijke verplichting vanuit de Arbowet om medewerkers periodiek dit onderzoek aan te bieden (*art. 18 Arbowet). Ook is het de ambitie om met alle medewerkers (preventief) te werken aan duurzame inzetbaarheid en daarmee te werken aan verzuimpreventie. 8. Onderhoudsreserve De lasten zijn in 2026 incidenteel € 4 miljoen hoger dan begroot, omdat de onderhoudsreserve vanaf 2026 leeg raakt en daardoor de noodzakelijke uitgaven voor planmatig onderhoud niet meer volledig gedekt worden. Dit betreft planmatig onderhoud aan parkeergarages, gymzalen, musea wijkcentra en andere gemeentelijke panden. 9. Actuele prognose vastgoedverkopen De lasten zijn in 2026 incidenteel € 1.440.000 hoger dan begroot, omdat de verkoopprognose van de panden op de dispositielijst is geactualiseerd. De resterende boekwaarde voor de verkopen van De Berckepoort, de Voorstraat 180 en de Stevensweg worden opnieuw geraamd in 2026.

Daarnaast is de voor 2026 begrote verkoop van de Wereldwaag voorzichtigheidshalve naar € 0,- bijgesteld. De baten zijn in 2026 € 2.560.000 hoger dan begroot, vanwege de actualisatie van de hiervoor genoemde verkopen. Daarbij ligt de verkoopprijs van de voor 2026 begrote verkoop van de Biesboschhal hoger dan begroot. 10. Zwembad de Dubbel De lasten zijn in 2026 € 110.000 hoger dan begroot, omdat technische ondersteuning bij de bediening van de zwembadinstallaties en het continueren van aanvullende schoonmaakwerkzaamheden vanuit de gemeente blijvend nodig zijn. Ook nieuwe verplichtingen vanuit de Omgevingswet en Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL) veroorzaken extra structurele lasten. 11. Bijdrage bedrijfsvoering Drechtsteden De lasten zijn in 2026 € 85.000 hoger dan begroot, omdat de raming wordt aangepast op de geactualiseerde bijdragestaat Bedrijfsvoering Drechtsteden van 22 september 2025. 25 Vanaf 2027 is de bijdrage regionaal opnieuw vastgesteld conform de nieuwe transparante financiering en het bijbehorende kostenverrekenmodel, waardoor de lasten structureel € 1.400.000 hoger zijn. 12. Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden (GBD) De lasten zijn vanaf 2026 structureel lager dan begroot omdat het college op 31 maart het Toekomstscenario GBD heeft vastgesteld.

Belangrijkste kenmerken hiervan zijn de inzet van AI in de processen en integratie van de Basisregistraties WOZ, BAG en BGT. Hiervoor is een strategische personeelsplanning opgesteld waarmee de volgende bezuinigingen met een positief financieel effect voor Dordrecht en de gehele regionale samenwerking gerealiseerd worden. 13. Stelpost onderuitputting kapitaallasten De lasten zijn in 2026 € 1,5 miljoen en in 2027 € 1 miljoen hoger dan begroot omdat we de stelpost onderuitputting kapitaallasten aframen. Deze stelpost is bij de perspectiefnota 2026 gevormd omdat we verwachten dat een gedeelte van de kapitaallasten niet wordt uitgegeven in de komende jaren omdat niet alle begrote investeringen worden uitgevoerd. Door het vormen van deze stelpost anticipeerden we op een onderuitputting. In 2026 hebben we een meerjaren investeringsplanning (MIP) opgesteld waarbij we de geplande investeringen realistischer in de tijd hebben weggezet en de bijbehorende kapitaallasten beter hebben begroot. 14. Lagere kapitaallasten – actualisatie MIP De lasten zijn vanaf 2026 structureel lager dan begroot omdat we een MIP hebben opgesteld en de geplande investeringen realistischer in de tijd hebben weggezet. De bijbehorende kapitaallasten hebben we beter begroot, waardoor de kapitaallasten verschuiven en lager uitvallen. 15.

Rentelasten De lasten zijn in 2027 structureel € 3,5 miljoen oplopend tot € 9,6 miljoen in 2030 hoger dan begroot omdat het meerjareninvesteringsprogramma is geactualiseerd en zo ook de bijbehorende rentelasten. 16. Intrekken vrijval reserve Ombuigingen De lasten in 2028 zijn € 3,5 miljoen hoger dan begroot. In de Perspectiefnota 2026 was een onttrekking aan de reserve opgenomen om het begrotingsjaar 2028 sluitend te maken. Gezien de voorschriften van de toezichthouder over het structureel inzetten van reserves is er nu voor gekozen deze storting terug te draaien. Hierdoor komt dit bedrag beschikbaar om ombuigingen op te vangen die geheel of gedeeltelijk op een later moment worden gerealiseerd. 17. Naleving en borging AVG De lasten zijn structureel hoger, omdat voldoen aan de Algemene Verordening Gegegevensbescherming (AVG) aanvullende capaciteit vraagt. Uit een extern uitgevoerd onderzoek blijkt dat de naleving van de AVG te weinig structureel is geborgd in de organisatie. In 2026 en 2027 wordt naleving van de AVG structureel geborgd binnen de processen van de gemeente. Daarnaast is uitbreiding van de bestaande privacy functies nodig om de naleving van de AVG ook structureel te borgen. Investeringen 18.

Groothoofdspoort Voor restauratie van de Groothoofdspoort wordt een krediet gevraagd van € 1.400.000 over de periode 2026 - 2028, omdat de buitenzijde van de Groothoofdspoort na 50 jaar technisch toe is aan een restauratie. Het betreft natuursteenherstel en herstel metselwerk. Via deze perspectiefnota wordt het krediet voor de restauratie van de Groothoofdspoort aangevraagd. 19. Toren van de Grote Kerk Voor restauratie van de Toren van de Grote Kerk is in totaal een krediet nodig van € 20.000.000 over de periode 2026 – 2029. De Toren van de Grote Kerk is in de jaren '60 van de vorige eeuw voor het laatst gerestaureerd. Tijdens meerdere inspecties is ernstige degradatie waargenomen van met name tufstenen onderdelen op hoogte en is een voor de omgeving gevaarlijke situatie vastgesteld. Op dit moment zijn de toegangspoorten naar het plein onder de toren van de Grote 26 Kerk afgesloten en wordt in juli 2026 een steiger met vangschot geplaatst om vallend gesteente op te vangen. Via deze perspectiefnota wordt enkel het voorbereidingskrediet van € 3 miljoen aangevraagd om in 2026 en 2027 te kunnen starten met de eerste werkzaamheden. Via een separaat raadsvoorstel worden de overige kredieten voor de jaren 2027 t/m 2029 met een totale omvang van € 17 miljoen aangevraagd. 20.

Onderhoudsingrepen cyclus > 20 jaar De lasten van de kredieten voor maatschappelijk vastgoed worden begroot voor in totaal € 430.000 over de periode 2026-2027. Dit betreft LED-verlichting aan het Achterom, groot onderhoud aan de parkeergarage Noorderstraat, het Stadhuis en de Bunker aan de Beerderpolderweg. 21. ICT devices Voor de periodieke vervanging van ICT-devices wordt een krediet gevraagd van € 500.000 in 2030 en € 500.000 in 2031. Indexaties 22. Indexaties uitgaven en inkomsten De effecten van indexatie op zowel uitgaven als inkomsten zijn in deze perspectiefnota per programma inzichtelijk gemaakt. Hierdoor wordt zichtbaar in welke mate de kosten per programma stijgen en welke extra inkomsten binnen de programma’s worden gegenereerd als gevolg van indexatie. Daarnaast laten wij de centrale stelpost voor indexatie in 2027 vrijvallen. Deze middelen worden ingezet ter dekking van de geraamde loon- en prijsstijgingen binnen de afzonderlijke programma’s, zodat de indexatie structureel en programmatisch wordt verwerkt. Hiermee wordt aangesloten bij het uitgangspunt van reëel ramen en ontstaat een beter beeld van de financiële effecten per beleidsterrein. Saldo-neutrale ontwikkelingen 23.