Document · PDF

Perspectiefnota 2027 (OUDE VERSIE).pdf

Gemeenteraad Dordrecht 24 juni 2026, gemeente DordrechtBij agendapunt: 2: Vaststellen Perspectiefnota 202720.289 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Saldo-neutrale ontwikkelingen 23. Totaal saldo-neutrale ontwikkelingen Saldo-neutrale ontwikkelingen – dat wil zeggen verschuivingen binnen of tussen programma’s zonder effect op het totale begrotingsresultaat – zijn in deze perspectiefnota afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Deze budgetneutrale wijzigingen leiden op het niveau van de totale begroting per saldo niet tot afwijkingen in de baten of lasten, maar kunnen wel gevolgen hebben voor de verdeling van middelen tussen programma’s. Voor de saldo-neutrale ontwikkelingen waarbij een reserve is betrokken, is in het raadsvoorstel een afzonderlijk beslispunt opgenomen. Hiermee wordt de gemeenteraad expliciet gevraagd in te stemmen met deze reserve-mutaties. Ter ondersteuning hiervan is een overzicht van de budgetneutrale wijzigingen opgenomen in bijlage 1 bij deze perspectiefnota.

12. Indexaties Benodigde indexaties uitgaven In de perspectiefnota indexeren wij jaarlijks de personele budgetten, prijsgevoelige budgetten en de bijdrage aan gesubsidieerde instellingen en verbonden partijen. Daar waar binnen de programma's de indexaties op uitgaven en inkomsten per programma inzichtelijk zijn gemaakt, is in onderstaande tabel het totaal van de afzonderlijke reeksen opgenomen. Bedragen x € 1.000

Indexaties uitgaven 1. Indexering personele budgetten 2. Indexering prijsgevoelige budgetten 3. Indexering bijdragen gesubsidieerde instellingen 4. Indexering budgetten verbonden partijen 5. Vrijval stelpost indexaties 2027 Totaal indexaties uitgaven

2026

2027

2028

2029

2030

-5.153

-5.104

-5.086

-250

-3.373

-3.274

-3.277

-3.291

-2.235

-2.252

-2.120

-2.165

-2.140

-11.813

8.798

-2.390

-13.775

-13.645

-13.498

-13.556

1. Indexering personele budgetten De personele budgetten van Dordrecht (exclusief Bedrijfsvoering Drechtsteden (BD)) indexeren we met 4,2% in 2027. De huidige CAO geldt t/m 31 maart 2027. Door het nog niet beschikbaar hebben van het onderhandelingsresultaat wordt voor 2027 uitgegaan van de index Cao-loon bedrijven zoals opgenomen in de Macro Economische Verkenning (MEV) van het voorgaande jaar. Bedrijfsvoering Drechtsteden gaat op basis van een kostendoorrekening uit van een indexering van 2,9% vanaf 2027. 2. Indexering prijsgevoelige budgetten Voor de indexatie van prijsgevoelige inkoopbudgetten in 2027 sluiten we aan op het CPIpercentage (2,1%) gepubliceerd over februari 2026 door het CPB. Voor Bedrijfsvoering Drechtsteden wordt aangesloten bij de HICP (2,3%), afgegeven door DNB in haar tweede halfjaarbericht. 3. Indexering bijdragen gesubsidieerde instellingen Bij de berekening van de loon- en prijsontwikkelingen bij gesubsidieerde instellingen gaan wij ervan uit, dat de kosten van de gesubsidieerde instellingen voor 75% loonafhankelijk en 25% prijsafhankelijk zijn. Dat leidt tot een gehanteerd indexpercentage van 3,68%. 4. Indexering budgetten verbonden partijen De indexeringen voor de gemeentelijke bijdrage uit de ontwerpbegroting van de verbonden partijen (DG&J, GRS, VZHZ en OZHZ) worden vooralsnog één op één overgenomen in deze perspectiefnota.

In de zienswijzen op de ontwerpbegroting van de verbonden partijen kan de gemeenteraad aangeven of de daar gehanteerde indexpercentages al dan niet acceptabel zijn. Op het moment dat de vastgestelde hoogte van de indexering afwijkt ten opzichte van de voorgestelde indexering, dan vindt verwerking van de bijstelling plaats in de Begroting 2027. 5. Vrijval stelpost indexaties 2027 We laten de stelpost rondom loon-/prijsontwikkelingen in 2027 voortvloeiende uit de circulaires gemeentefonds vrijvallen.

Benodigde indexaties inkomsten Binnen de programma's is inzichtelijk gemaakt wat ieder programma bijdraagt aan extra inkomsten door indexatie van inkomstenbudgetten. Voor het totaal van deze indexaties op inkomsten, opgesplitst naar inkomsten SGD, inkomsten OZB en overige heffingen, c.q. inkomsten gelden de volgende reeksen: Bedragen x € 1.000

Indexaties inkomsten

1. Indexering inkomsten BD 2. Indexering OZB-inkomsten 3. Indexering overige heffingen c.q. inkomsten Totaal indexaties inkomsten

2026

2027

2028

2029

2030

799

821

831

841

1.413

1.418

1.413

1.419

3.033

3.048

3.053

3.059

1. Indexering inkomsten Bedrijfsvoering Drechtsteden Vanaf 2022 is de gemeente Dordrecht de servicegemeente voor de regio. De begrote inkomsten van de servicegemeente (Bedrijfsvoering Drechtsteden) zijn verhoogd met een gemengd percentage van loon- en prijsstijging. De werkelijke toename van de BD-inkomsten wordt gebaseerd op de geldende samenwerkingsovereenkomsten met de regiogemeenten. 2. Indexering OZB-inkomsten De opbrengst van de Onroerend Zaak Belasting (OZB) is geïndexeerd met het CPI-percentage (2,1%) gepubliceerd over februari 2026 door het CPB. Door de correctie met deze index blijft de OZB-opbrengst waardevast. 3. Indexering overige heffingen c.q. inkomsten A. Ongebonden heffingen c.q. inkomsten We zijn voornemens om de precariobelasting te verhogen met het CPI-percentage (2,1%). B. Gebonden heffingen De gebonden heffingen zijn heffingen die worden geheven ten behoeve van een specifieke doelstelling. De gemeente is dan niet 100% vrij in de besteding van de opbrengst van de gebonden belasting. Bij deze belastingen bestaat er geen directe relatie met een te leveren prestatie. Wel is bepaald welke kosten er precies verhaald mogen worden en er dus mee gedekt mogen worden. Desbetreffende heffingen mogen niet meer dan kostendekkend zijn.

De gebonden heffingen zijn onder andere afvalstoffenheffing, rioolheffing, parkeerbelastingen, bouwleges, reinigingsrecht en lijkbezorgingsrechten. C. Gebonden heffingen zonder effect op begrotingssaldo Afvalstoffenheffing Voorgesteld wordt het tarief voor de afvalstoffenheffing te verhogen met het CPI-percentage van 2,1%, waarbij opgemerkt wordt dat we bij de Begroting 2027 definitieve tarieven voorleggen. Dit als gevolg van onzekerheden die er spelen (zie hoofdstuk Onzekerheden). Rioolheffing

Voorgesteld wordt het tarief voor de rioolheffing te verhogen met het CPI-percentage van 2,1%, waarbij opgemerkt wordt dat we eind 2026 de definitieve tarieven voor het jaar 2027 voorleggen. Parkeertarieven Over de ontwikkelingen van de parkeertarieven is in de Nota egalisatiereserve Parkeervoorzieningen afgesproken. Besluitvorming over deze indexatie vindt later plaats. D. Gebonden heffingen met effect op begrotingssaldo Bouwleges, overige gebonden heffingen en overige inkomsten Om gelijke tred te houden met de inflatie stellen we voor de bouwleges, het reinigingsrecht, de marktgelden en de overige gebonden heffingen te verhogen met het CPI-percentage van 2,1%. Onder de overige gebonden heffingen vallen onder andere de overige leges en de lijkbezorgingsrechten.

13. Investeringskredieten In de perspectiefnota actualiseren we het meerjarig investeringsplan, waarbij we de nieuwe en reguliere onderhoudskredieten voor 2031 in de begroting verwerken en wijzigingen opnemen op reeds beschikbaar gestelde kredieten. Deze wijzigingen zijn budgetneutraal voor het begrotingssaldo, doordat zij binnen bestaande budgetten kunnen worden gedekt of doordat aanvullende middelen, zoals subsidies, zijn toegekend. Bij de investeringskredieten onderscheiden we afwijkingen waarbij de totale projectkosten stijgen of dalen, en verschuivingen, waarbij de totale kosten gelijk blijven maar de planning wijzigt. Dit zorgt ervoor dat de investeringsplanning actueel en volledig blijft. In de onderstaande tabel zijn alle afwijkingen opgenomen, waarbij per post is aangegeven of sprake is van een verschuiving of een ophoging van het krediet. Afwijkingen op investeringskredieten in IP 2026-2031 Toelichting

Bedragen x € 1.000

Verschuiving / Ophoging (dekking in toelichting)

2026

Ophoging

120

2027

2028

2029

2030

2031

Bestuurlijk en Ondersteunend 1. Mobiele wijkpost geactiveerd Levendig, Leefbaar en Veilig 2. Flexwoningen Oekraïners ontwikkeld door Trivire

Verschuiving/Verlaging -19.506

3. Renovatie Schippersinternaat goedkoper

Verlaging

-940

9.867

4. Woonunits opvang Oekraïners niet gerealiseerd

Verlaging

-3.121

5. Planning Stadsstrand geactualiseerd

Verschuiving

-1.760

6. Planning kademuren geactualiseerd

Verschuiving

-2.081

2.081

7. Verlaging onderhoudskosten elementverharding

Verlaging

-3.685

-2.016

-1.025

-1.123

-1.607

8. Verlaging onderhoudskosten wegen

Verlaging

-3.685

-2.016

-1.025

-1.123

-1.607

9. Planning Stadspark geactualiseerd

Verschuiving

-3.037

2.955

-400

482

10. Planning Stadspark Ecologische maatregelen geactualiseerd Verschuiving

-1.000

1.000

11. Uitvoering proj Spuiboulevard vertraagd

Verschuiving

-1.500

12. Geluidsscherm A16 goedkoper gerealiseerd

Verlaging

-1.600

13. Vertraging ambities klimaat &verkeer

Verschuiving

-4.582

14. Planning Stadsstraat Maasterras geactualiseerd

Verschuiving

-2.500

-1.400

15. Westervoeg vertraagd

Verschuiving

-480

480

16. C harlotte de Bourbon vertraagd

Verschuiving

-1.000

1.000

17. Onderhoud elementverharding 2031 begroot

Nieuw (regulier)

5.500

18. Onderhoud wegen 2031 begroot

Nieuw (regulier)

4.800

19. Onderhoud mechanisatie 2031 begroot

Nieuw (regulier)

160

20. Onderhoud OVL Masten 2031 begroot

Nieuw (regulier)

185

21. Onderhoud VRI constructies 2031 begroot

Nieuw (regulier)

180

22. Onderhoud VRI apparatuur 2031 begroot

Nieuw (regulier)

650

23. Onderhoud kunstwerken 2031 begroot

Nieuw (regulier)

490

24. Onderhoud kademuren 2031 begroot

Nieuw (regulier)

10.250

25. Aanpassing tunnels

Nieuw

1.760

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

3.000 4.582 -900

-800

11.000

15.400

Gezond, Sociaal en Zorgzaam 26. Audiovisiuele apparatuur eerder nodig

150

-150

27. Investeringsplanning sportaccommodaties geactualiseerd V erschuiving/Ophoging 199

Verschuiving

-118

Lerend en Ondernemend 28. Dakrenovatie gymzaal toevoegen aan renovatie

Verschuiven

-25

29. Vervanging gymzaal Latourpad voorbereid

Verschuiven

-2.572

2.072

500

30. Vertraging vervanging gymzaal Anna van Saksen

Verschuiven

-1.745

-300

1.300

31. Planning renovatie Johan de Witt geactualiseerd

Verschuiven

-1.000

32. Voorbereiding vervanging VO-scholen vertraagd

Verschuiven

-2.500

1.400

33. Wijze verduurzaming Kerkeplaat aangepast

Verschuiving

-100

100

34. Verduurzaming Weizigt uitgesteld

Verschuiving

-374

35. Verduurzaming Musea en Stadsarchief gefaseerd

Verschuiving

-6.008

745

1.000 -2.640

-28.900

7.240

35.400

Financiën van Dordrecht

36. Zonnepanelen op maatschappelijk vastgoed vertraagd Verschuiving

374 4.008

2.000

-928

928

37. Klimaatinstallatie Kuntmin later uitgevoerd

Verschuiving

-1.950

1.950

38. Renovatie parkeergarage Visstraat uitgesteld

Verschuiving

-1.000

1.000

39. Verplaatsing en renovatie Oranjerie voorbereid

Verschuiving

-2.100

1.400

40. Renovatie landhuis en kantoren voorbereid

Verschuiving

-200

200

41. Verbeteren binnenklimaat Essenhof

Verschuiving

-500

500

42. Tweede renovatie Energiehuis voorbereid

Verschuiving

-1.750

750

43. Nieuwbouw paviljoen bij Achterom verschoven

Verschuiving

-1.323

1.323

44. Planning realisatie Maakfabriek Leerpark geactualiseerd Verschuiving

-1.500

1.500

-314

-109

Verschuiving/O 45. Actualisatie onderhoudsplannen maatschappelijk vastgoed phoging/Verlagi ng 46. Onderhoud IC T 2031 begroot

Nieuw (regulier)

47. Onderhoud vervoermiddelen 2029 en 2031 begroot

Nieuw (regulier)

Totaal

700

1.000

29 400 180

-75.896

27.275

9.562

-30.538

180 30.829

58.195

Toelichting bij de afwijkingen 2026 1. Mobiele wijkpost geactiveerd Het krediet voor de mobiele wijkpost is incidenteel voor een bedrag van € 120.000 opgevoerd, omdat deze investering volgens de geldende financiële kaders moet worden geactiveerd en daarom afzonderlijk als investeringskrediet moet worden geraamd. De kosten van deze investering worden gedekt uit de reserve PA 2022-2026 Leefbaarheid en Veilige Wijken. 2. Flexwoningen Oekraïners ontwikkeld door Trivire We verschuiven de investeringskredieten voor de flexwoningen Oekraïners incidenteel met € 9.867.000 naar 2027, omdat een fasering in het project is aangebracht voor de locaties Cornelis Evertsenstraat en de Vlijkade. We verlagen de investeringskredieten voor de flexwoningen Oekraïners incidenteel met € 9.639.000, omdat een deel van de woningen door Trivire wordt ontwikkeld en de begroting hierop moet worden aangepast. We verschuiven en verlagen de op de investeringskredieten begrote baten, omdat de subsidie Flexen Transformatiewoningen (SFT) en de compensatie voor de Transitiekosten Nationale Opvang Oekraïners (NOO) hiermee in lijn worden begroot. We verschuiven en verlagen de begrote reservemutatie Reserve toekomstige kosten opvang ontheemden eveneens, omdat de investering volledig wordt gedekt door de beschikbare Rijksmiddelen. 3.

Renovatie Schippersinternaat goedkoper We verlagen het investeringskrediet voor de renovatie van het Schippersinternaat incidenteel met € 940.000, omdat het huidige budget voldoende is om de renovatie goed af te ronden. We verlagen de op het investeringskrediet begrote baten eveneens. De resterende uitgaven worden gecompenseerd door de regeling Transitiekosten Nationale Opvang Oekraïners (NOO). 4. Woonunits opvang Oekraïners niet gerealiseerd We verlagen het investeringskrediet noodlokalen opvang Oekraïners incidenteel met € 3.121.000, omdat de locatie bij het Schippersinternaat niet geschikt bleek. Deze locatie bleek kostbaar om voor een periode van 3-5 jaar in te vullen met tijdelijke units. Door de huurverlenging van CrownPoint tot en met eind augustus 2026 is dit uiteindelijk ook niet nodig. 5. Planning Stadsstrand geactualiseerd We verschuiven het investeringskrediet in 2026 incidenteel met € 1.760.000 naar 2027, omdat afstemming met Rijkswaterstaat voor het Havenbad langer duurt dan verwacht. 6. Planning kademuren geactualiseerd We verschuiven de kredieten incidenteel met € 2.081.000, omdat op basis van de huidige

tussenstand van de werkzaamheden blijkt dat deel van de uitvoering doorschuift naar 2027. 7. Verlaging onderhoudskosten elementverharding De kredieten worden in 2026 incidenteel met € 3.685.000 verlaagd, omdat de verwachting is dat er niet genoeg interne en externe capaciteit is, om alle geplande werken te realiseren. Ook in de komende jaren is een deel van het budget verlaagd. 8. Verlaging onderhoudskosten wegen De kredieten worden in 2026 incidenteel met € 3.685.000 verlaagd, omdat de verwachting is dat er niet genoeg interne en externe capaciteit is, om alle geplande werken te realiseren. Ook in de komende jaren is een deel van het budget verlaagd.

9. Planning Stadspark geactualiseerd We verschuiven de kredieten incidenteel met € 3.037.000, omdat een tussenstap nodig bleek die goed in beeld bracht wat de verenigingen aan hoeveelheid velden/ruimte nodig hadden. Deze tussenstap zorgt ervoor dat we minder ver zijn gekomen in het proces dan vooraf verwacht. 10. Planning ecologische maatregelen Stadspark geactualiseerd We verschuiven de kredieten incidenteel met € 1.000.000, omdat de uitvoering is vertraagd als gevolg van personeelswisselingen binnen het project. 11. Uitvoering Spuiboulevard vertraagd De kredieten worden incidenteel met € 1.500.000 verlaagd, omdat de aanleg van de buitenruimte en infrastructuur in de omgeving van het Dordthuis is vertraagd als gevolg van latere oplevering Dordthuis in vergelijking met de originele planning. 12. Geluidsscherm A16 goedkoper uitgevoerd Het krediet wordt incidenteel met € 1.600.000 verlaagd, omdat vanwege verschillende bijdragen van derden, de gemeentelijke minder eigen middelen nodig heeft gehad om het geluidsscherm langs de A16 te realiseren. Hierdoor wordt € 1.600.000 minder onttrokken aan de reserve SI Geluidsschermen Amstelwijck. 13. Vertraging uitvoering klimaatambities Het krediet wordt in 2026 incidenteel met € 4.582.000 verlaagd, omdat de projecten die bij de ambities horen vertraagd zijn vanwege afstemming en prioritering. Het betreft verkeer en klimaat ambities. 14.

Planning stadsstraat Maasterras geactualiseerd De kredieten zijn incidenteel met € 2.500.000 verlaagd, omdat het aangaan van de samenwerkingsovereenkomst met Rijkswaterstaat is vertraagd. Hierdoor schuiven hieraan gelieerde werkzaamheden ook naar achter in de tijd. 15. Project Westervoeg vertraagd Het krediet verschuift met € 500.000, omdat de in de oorspronkelijke planning niet genoeg tijd was gereserveerd om het participatietraject goed te kunnen doorlopen. 16. Ontwikkeling Charlotte de Bourbon vertraagd Het krediet verschuift met € 1.000.000 naar 2027, omdat in de oorspronkelijke planning te weinig tijd gereserveerd was voor de bouw van de woningen. Hierdoor schuift het woonrijp maken naar 2027. Hierdoor wordt in 2026 € 500.000 minder onttrokken aan de algemene reserve. 17. Vervanging elementverharding 2031 begroot De reguliere vervangingsinvesteringen voor 2031 worden hierbij aangevraagd en in de begroting verwerkt. 18. Vervanging wegen 2031 begroot De reguliere vervangingsinvesteringen voor 2031 worden hierbij aangevraagd en in de begroting verwerkt. 19. Vervanging mechanisatie groen 2031 begroot De reguliere vervangingsinvesteringen voor 2031 worden hierbij aangevraagd en in de begroting verwerkt. 20. Vervanging OVL masten 2031 begroot De reguliere vervangingsinvesteringen voor 2031 worden hierbij aangevraagd en in de begroting verwerkt.

21. Vervanging VRI constructies 2031 begroot De reguliere vervangingsinvesteringen voor 2031 worden hierbij aangevraagd en in de begroting verwerkt. 22. Vervanging VRI apparatuur 2031 begroot De reguliere vervangingsinvesteringen voor 2031 worden hierbij aangevraagd in de begroting verwerkt. 23. Onderhoud kunstwerken 2031 begroot De reguliere vervangingsinvesteringen voor 2031 worden hierbij aangevraagd en in de begroting verwerkt. 24. Onderhoud kademuren 2031 begroot De reguliere vervangingsinvesteringen voor 2031 worden hierbij aangevraagd en in de begroting verwerkt. 25. Aanpassing tunnels De gemeente wil de tunnels aanpassen om de stad goed bereikbaar en veilig te houden. Voor deze aanpassing is € 15,4 miljoen nodig. Vanaf 2030 ontstaan hierdoor kapitaallasten van € 1.060.000 per jaar. De gemeente betaalt deze lasten uit de stelpost groei van de Stad. 26. Audiovisuele apparatuur eerder nodig

Het krediet wordt incidenteel met € 500.000 verschoven naar 2026, omdat de vervanging van de audiovisuele apparatuur voor de gemeenteraad eerder nodig is dan verwacht. 27. Investeringsplanning sportaccommodaties geactualiseerd We verschuiven enkele investeringskredieten voor kunstgrasrenovaties en vervanging van machines uit het meerjarenonderhoudsplan (MJOP), omdat de werkzaamheden hierdoor beter aansluiten bij de technische staat van de velden worden deze met een logische volgorde uitgevoerd. We verhogen het investeringskrediet voor de atletiekbaan met € 199.000, omdat recente onderzoeken laten zien dat de kosten hoger uitvallen dan in de oude raming. De verhoging is budgetneutraal met de eerdergenoemde verschuivingen. Zo blijven de sportvoorzieningen veilig en bruikbaar, zonder dat er extra middelen nodig zijn. 28. Dakrenovatie gymzaal toegevoegd aan renovatie We verschuiven het investeringskrediet voor een dakrenovatie van gymzaal Dubbelmondestraat 1a met € 25.000 door van 2026 naar 2028, omdat deze renovatie wordt gekoppeld aan de renovatie van de gehele gymzaal en/of uitbreiding van de naastgelegen school. 29. Vervanging gymzaal Latourpad voorbereid We verschuiven het krediet van € 2.572.000 grotendeels door van 2026 naar 2027 (€ 2.072.000) en voor een deel van 2026 naar 2028 (€ 500.000) omdat het onderzoek naar de renovatiemogelijkheden is vertraagd 30.

Vertraging vervanging gymzaal Anna van Saksen We verschuiven het krediet incidenteel met € 1.745.000 in 2026 en € 300.000 in 2027 naar € 1.300.000 in 2028 en € 749.000 in 2029, omdat de gymzaal niet gelijktijdig met de vervanging van de gymzaal aan het Latourpad gesloten kan worden. 31. Planning renovatie Johan de Witt geactualiseerd We verschuiven het investeringskrediet Planning renovatie Johan de Witt incidenteel met € 1.00.000 naar 2028, omdat we de renovatie medio 2026 opstarten en de verwachting is dat de doorlooptijd langer is dan vooraf geprognotiseerd.

32. Voorbereiding vervanging VO-scholen vertraagd We verschuiven de investeringskredieten voor vervanging van de scholen voor het voortgezet onderwijs (VO scholen) in de tijd, omdat de voorbereiding en ontwikkeling voor de (ver)nieuwbouw is vertraagd. Omdat vervanging volgtijdelijk plaatsvindt, heeft de vertraging effect op alle investeringskredieten en schuift een deel door naar 2031. 33. Wijze verduurzaming Kerkeplaat aangepast We verschuiven het krediet incidenteel met € 100.000 naar 2027, omdat de verduurzamingsmaatregelen voor de Kerkeplaat zijn geoptimaliseerd en aangepast. Naar verwachting worden de nieuwe verduurzamingsplannen in 2027 afgerond. 34. Verduurzaming Weizigt uitgesteld We verschuiven het krediet incidenteel met € 374.000 naar 2030, omdat eerst funderingsproblemen worden onderzocht en vervolgens het verduurzamingsproject opnieuw wordt opgepakt. Het is niet ondenkbaar dat dit ná 2030 plaatsvindt. 35. Verduurzaming Musea en Stadsarchief gefaseerd We verschuiven de investeringskredieten voor verduurzaming van de musea (Nieuwe Haven, Museumstraat en Vest) en het stadsarchief (Jade) incidenteel met € 6.008.000 naar 2027 (€ 4.008.000) en 2028 (€ 2.000.000), omdat we binnen deze verduurzamingsopgave tegen netcongestie problematiek aanlopen (Nieuwe Haven) en omdat er aanvullend onderzoek (alle locaties) en engineering (Museumstraat) nodig is.

Dit vraagt om extra onderzoek en uitwerking, wat meer tijd kost. 36. Zonnepanelen op maatschappelijk vastgoed vertraagd We verschuiven het krediet incidenteel met € 928.000 naar 2027, omdat er aanvullende onderzoeken noodzakelijk zijn en de verwachting is dat het PV-panelen project dan uitgevoerd kan worden. 37. Klimaatinstallatie Kunstmin later uitgevoerd We verschuiven het krediet incidenteel met € 1.950.000 naar 2027, omdat wijzigingen in het ontwerp zijn aangebracht vanwege netcongestie in combinatie met wensen van de gebruiker ten aanzien van de planning van de uitvoering. 38. Renovatie parkeergarage Visstraat uitgesteld We verschuiven het krediet incidenteel met € 1.000.000 naar 2027, omdat de afwegingen rondom het gebruik van de parkeergarage (voor bezoekers en bewoners) meer voorbereidingstijd kost. 39. Verplaatsing en renovatie Oranjerie voorbereid We verschuiven het krediet incidenteel met € 2.100.000 naar 2027 en 2028, omdat er vertraging is ontstaan in de planvorming. De Orangerie is sinds eind 2025 eigendom van de gemeente Dordrecht (eerder Woonbron). 40. Renovatie landhuis en kantoren voorbereid We verschuiven de kredieten incidenteel € 200.000 naar 2027, omdat er vertraging is ontstaan in de planvorming. Het landhuis en de kantoren zijn sinds eind 2025 in eigendom van de gemeente Dordrecht (eerder Woonbron). 41.

Verbetering binnenklimaat Essenhof We verschuiven het investeringskrediet incidenteel met € 500.000 naar 2027, omdat deze werkzaamheden gecombineerd worden met andere verduurzamingsmaatregelen. 42. Tweede renovatie Energiehuis voorbereid We verschuiven de kredieten incidenteel met € 1.750.000 naar 2027 en 2028, omdat de scope van de tweede renovatie momenteel nog wordt onderzocht. De raad ontvangt een raadsvoorstel op het moment dat het project kan worden gedefinieerd voor het daadwerkelijk voteren van het krediet.

43. Nieuwbouw paviljoen bij Achterom verschoven We verschuiven de kredieten incidenteel met € 1.323.000 naar 2027, omdat het proces meer tijd vraagt. 44. Planning realisatie Maatfabriek Leerpark geactualiseerd We verschuiven het krediet incidenteel met € 1.500.000 naar 2028, omdat de planning is geactualiseerd. In het kader van de Regiodeal-verantwoording heeft tevens afstemming plaatsgevonden met een vertegenwoordiging van het Rijk. 45. Actualisatie onderhoudsplannen maatschappelijk vastgoed We verhogen en verlagen de investeringskredieten voor planmatig onderhoud aan het maatschappelijk vastgoed van de gemeente Dordrecht met een cyclus van > 20 jaar over de periode 2026-2030. In 2026 betreft dit een incidentele verlaging van per saldo (-) € 314.000, omdat uit de actualisatie van de meerjarenonderhoudsplannen (MJOP's) blijkt dat aanvullende vervangingsinvesteringen nodig zijn en omdat een aantal ingrepen niet noodzakelijk is. 46. Onderhoud ICT 2031 begroot De reguliere vervangingsinvesteringen voor 2031 worden hierbij aangevraagd en in de begroting verwerkt. 47. Onderhoud vervoermiddelen 2029 en 2031 begroot De reguliere vervangingsinvesteringen voor 2029 en 2031 worden hierbij aangevraagd en in de begroting verwerkt.

14. Onzekerheden Onder 'onzekerheden' wordt een aantal ontwikkelingen met mogelijke toekomstige (financiële) consequenties nader uitgewerkt of geactualiseerd. De genoemde consequenties verwerken we niet financieel in deze Perspectiefnota 2027, omdat ze ofwel binnen de huidige begroting worden opgevangen, ofwel omdat ze qua omvang of moment van voordoen nog niet vaststaan. Biesboschgebied Na het opheffen van het parkschap draagt de gemeente de verantwoordelijkheid en kosten voor de diverse openbare voorzieningen in de Dordtse Biesbosch, beheer en onderhoud daarvan. Het budget van het parkschap is daarbij verdeeld over verschillende budgetten van organisatieonderdelen die werkzaamheden in de Biesbosch verrichten. Voor het Biesboschcentrum bleek dat er onvoldoende financiële middelen beschikbaar waren om de basisdienstverlening te kunnen verzorgen. Hiervoor zijn door de raad aanvullende middelen toegekend, onder een gelijktijdige taakstelling om deze middelen te dekken door het verhogen van de inkomsten en kostenbesparingen bij het Biesboschcentrum. Na uitvoerig onderzoek is in de Perspectiefnota 2026 aangegeven dat deze taakstelling gedeeltelijk kon worden ingevuld door efficiencymaatregelen en hogere baten. Daarop is de bestuurlijke opdracht gegeven om de resterende taakstelling een gebiedsbrede opgave te laten zijn.

In 2025 is een traject gestart waarin voor het hele Biesboschgebied wordt verkend welke besparingsopties en aanvullende inkomstenbronnen haalbaar zijn. Hierbij worden alle budgetten die voor het Biesboschgebied worden ingezet, die geen betrekking hebben op het Biesboschcentrum want die zijn immers al doorgelicht op alle mogelijkheden, geanalyseerd. De uitkomsten van het traject worden in 2026 aan de raad voorgelegd." Essenhof Bij de Essenhof is geconstateerd dat gedurende een langere periode voornamelijk is gestuurd op kortetermijnbegrotingen. In het kader van het op orde brengen van de basis van de organisatie worden momenteel knelpunten zichtbaar die samenhangen met het ontbreken van structurele borging voor de middellange en lange termijn. Op dit moment wordt gewerkt aan een integraal herstelplan, gericht op het versterken en bestendigen van de bedrijfsvoering, het waarborgen van de veiligheid en het voldoen aan geldende wet- en regelgeving. Onderdeel van deze herstelopgave is het in beeld brengen en aanpakken van bestaande achterstanden en risico’s. De uitvoering van het herstelplan kan gepaard gaan met aanvullende financiële consequenties. Het betreft hierbij zowel incidentele lasten als mogelijk meerjarige structurele kosten. Voorbeelden hiervan zijn de zogenoemde keldergravenproblematiek, het achterstallig onderhoud aan bomen en de achterstanden in de archivering.

College en raad worden op een later moment nader geïnformeerd over de inhoud van het herstelplan, de prioritering van maatregelen en de bijbehorende financiële impact. Maatschappelijke Weerbaarheid & Bedrijfscontinuïteit Door geopolitieke dreigingen, klimaatverandering en recente incidenten (zoals de langdurige stroomuitval in Berlijn) ontstaat een verhoogde kans op langdurige ontwrichting van vitale voorzieningen zoals elektriciteit, water, telecom en gas. Maatschappelijke weerbaarheid gaat over het (uithoudings)vermogen van inwoners, organisaties, bedrijven en de overheid om deze verstoringen op te vangen, de impact ervan te beperken en zich er effectief tegen te beschermen. Een sterke voorbereiding draagt niet alleen bij aan crisisbeheersing, maar kan ook preventief werken door Nederland minder aantrekkelijk te maken als doelwit als ook de sociale cohesie bevorderen. Het kabinet en de VNG hebben sterk benadrukt dat gemeenten zich voor dienen te bereiden op een langdurige verstoring gedurende

minimaal 72 uur. Dit vraagt ook om de weerbaarheid van de gemeente Dordrecht te versterken. Op dit moment ontbreekt het aan een gestructureerde en samenhangende aanpak binnen de gemeente Dordrecht. Er is behoefte aan een integrale benadering die zowel de continuïteit van de eigen organisatie borgt en de zelfredzaamheid van de stad versterkt. Voor de interne processen loopt sinds december separaat een traject om in kaar te brengen welke plannen, draaiboeken en procesbeschrijvingen er al zijn. Vanuit het college is in het najaar van 2025 ook verzocht om te komen tot een bestuursopdracht tot maatschappelijke weerbaarheid. Deze bestuursopdracht richt zich op de verkenning van een programmatische aanpak voor Maatschappelijke Weerbaarheid, waarbij Weerbaarheid en Bedrijfscontinuïteit in elkaars verlengde liggen en we aansluiten op de regionale en landelijke aanpak. Waarom is dit een onzekerheid? • De exacte meerjarige kosten zijn nog niet bepaald. Dit is afhankelijk van het bepaalde ambitieniveau • De fasering en aanpak is afhankelijk van besluitvorming in Q2/Q3 2026. • De benodigde capaciteit, middelen en bestuurlijke keuzes zijn daarmee nog niet volledig vastgesteld. Afvalstoffenheffing De komende jaren hebben we te maken met een stijging van de verwerkingskosten door extra heffingen van het Rijk.

Dit betreft: • een geleidelijke stijging van de CO2-heffing tot 2030 en • een grote getrapte stijging van de afvalstoffenbelasting (ASB) in 2028 en 2035. Voor Dordrecht betekent dit, bij een gelijkblijvende hoeveelheid te verbranden afval, op basis van de door HVC aangeleverde informatie: JAAR

CO2 heffing

extra ASB

extra heffing

meerkosten

per ton afval

heffingen totaal

2026

5,79

0,00

5,79

133.170

2027

17,50

0,00

17,50

402.500

2028

36,10

52,08

88,18

1.836.405

2029 2030

56,00 78,20

52,08 52,08

108,08 130,28

2.294.105 2.804.705

Deze bedragen kunnen nog verlaagd worden door compenserende maatregelen, waaronder verlagen van de hoeveelheid te verbranden restafval door betere afvalscheiding. Voor 2027 zijn de meerkosten naar verwachting binnen de begroting op te vangen. Op de langere termijn zal dekking gevonden moeten worden omdat ook de reserve afval uitgeput raakt. Duurzaamheidsfabriek De maatschappelijke betekenis van de Duurzaamheidsfabriek in de wisselwerking met het bedrijfsleven en onderwijs op thema's als digitalisering, energietransitie (PPS Scale) en maritieme techniek neemt steeds verder toe. Het is inmiddels een onmisbaar onderdeel van ons lokaal en regionaal economisch en human capital beleid, inclusief de programma’s voor Leven Lang Ontwikkelen, met een grote maatschappelijke impact. Deze impact is qua schaal en belang zou de rol die een regionale ontwikkelmaatschappij speelt, maar in dit geval gericht op kennisontwikkeling, innovatie en talentontwikkeling. Thema's die vanuit het brede welvaartsperspectief van de gemeente (en regio) van toenemend belang zijn. Ondanks deze grote waarde voor de gemeente kampt de Duurzaamheidsfabriek tot op heden met een exploitatietekort, waarvoor de gemeente en het ROC Da Vinci elk voor de helft verantwoordelijk zijn. Hoewel de bezettingsgraad op de 4e verdieping aanzienlijk is verbeterd en

de bedrijfsproductievloeren nagenoeg volledig zijn verhuurd, blijft de gemeentelijke bijdrage in het tekort op basis van de huidige uitgangspunten noodzakelijk. In het licht van het bovenstaande is deze bijdrage feitelijk geen afdekking van een tekort, maar een publieke investering in genoemde brede welvaartsbevordering. Hoe dan ook zou het streven moeten zijn om de bijdrage in het exploitatietekort weg te nemen. Om dit te bereiken vinden in 2026 passende maatregelen plaats, ingegeven door: • Beëindiging project Leerpark (eind '25): Door het stoppen van de grondexploitatie (grex) verliest de Coöperatie Ontwikkeling Leerpark U.A. een van haar kernfuncties. Dit dwingt tot een nieuwe organisatiestructuur met een heldere knip tussen vastgoedexploitatie en inhoudelijke programmering. • Realisatie van de Maakfabriek: De bouw hiervan start begin '27. Dit gebouw complementeert het campusaanbod voor innovatie en praktisch opleiden en biedt de nodige schaalvergroting voor de Duurzaamheidsfabriek. • Campusorganisatie 2.0: Er wordt toegewerkt naar een nieuwe organisatie gericht op programmering, losgekoppeld van het vastgoed en de eigendomspositie. Deze ontwikkelingen leiden in 2026 naar verwachting tot besluiten die direct ingrijpen op de eigendomspositie, de exploitatieverantwoordelijkheden en daarmee het wegenemen van de gemeentelijke bijdrage in het exploitatietekort.

De uiteindelijke afweging is aan het nieuwe gemeentebestuur. Onderhoudsreserve De kosten voor planmatig onderhoud van de panden van Vastgoed worden betaald uit de onderhoudsreserve. De stand van de onderhoudsreserve en de jaarlijkse dotatie zijn niet voldoende financiële dekking voor de werkelijke kosten van het planmatig onderhoud. Er zijn meerdere oorzaken aan te geven:

•

• •

De jaarlijkse storting in de onderhoudsreserve is een optelsom van de individuele stortingen (dotaties) die per pand worden gedaan. Het merendeel van deze dotaties is gebaseerd op onderhoudsplanningen uit 2016; Deze zijn sterk verouderd en blijken niet altijd betrouwbaar; De stortingen die de afgelopen jaren in de onderhoudsreserve vastgoed zijn gedaan, zijn niet geïndexeerd; De kosten van onderhoud zijn de afgelopen jaren flink gestegen door de excessieve bouwkostenstijging;

De jaarlijkse dotatie aan de onderhoudsreserve dient herijkt te worden. Hiervoor zijn en worden in 2026 MJOPS geactualiseerd en verbeterd. Hiernaast speelt ook de afweging om de onderhoudsreserve om te zetten in een onderhoudsvoorziening, en de overweging het onderhoud met een cyclus > 20 jaar toe te voegen aan de reserve/voorziening. Voor het tekort in 2026 en 2027 is binnen deze perspectiefnota een aparte ontwikkeling ingediend. De financiële consequenties op de langere termijn, inclusief de hierboven genoemde beleidsoverwegingen, worden in 2026 verder in kaart gebracht en aan de raad voorgelegd. Ontwikkeling energieprijzen In februari 2026 is als gevolg van geopolitieke spanningen en de oorlog in het Midden-Oosten een opwaartse druk ontstaan op de internationale energiemarkten. Deze ontwikkeling heeft geleid tot stijgende grondstofprijzen, hetgeen zich naar verwachting (deels) zal vertalen in hogere energietarieven. Binnen de gemeente Dordrecht en de regio Drechtsteden wordt gewerkt met een systematiek van variabele energietarieven. Hierbij wordt op basis van gerealiseerde marktprijzen een gemiddelde berekend over een reeks van maanden, dat vervolgens dient als uitgangspunt voor de contractuele afspraken met de energieleverancier.

Deze systematiek dempt enerzijds sterke pieken in de markt, maar brengt anderzijds met zich mee dat prijsstijgingen met enige vertraging doorwerken in de gemeentelijke lasten.

Gelet op de recente marktontwikkelingen bestaat het reële risico dat de gehanteerde gemiddelde tarieven in de komende periode stijgen. De mate waarin en het tempo waarin deze stijging zich voordoet, zijn op dit moment nog onzeker en afhankelijk van de verdere ontwikkeling van de energiemarkten en geopolitieke situatie. Een stijging van de energietarieven kan leiden tot hogere exploitatiekosten voor gemeentelijke voorzieningen en vastgoed. De financiële impact hiervan is mede afhankelijk van het energieverbruik, de mate waarin reeds prijsafspraken zijn vastgelegd en eventuele mogelijkheden tot besparing of verduurzaming. Het college volgt de ontwikkelingen op de energiemarkt nauwgezet en beziet in hoeverre aanvullende beheersmaatregelen noodzakelijk zijn. De gemeenteraad wordt, indien daar aanleiding toe is, nader geïnformeerd over de financiële consequenties en eventuele bijsturingsmaatregelen. Programmamanagement en projectbeheersing Inrichting desk projectbeheersing, portfoliomanagement, monitor grote programma’s en projecten In de evaluatie van de afgelopen periode heeft het directieteam vastgesteld dat de sturing op ontstaan, starten en stoppen van projecten en programma’s verbetering behoeft.

De directeur bedrijfsvoering en clustermanager Concern hebben op zich genomen om met een advies te komen over de architectuur /ontwerp en inrichting van een structuur, waarbinnen het mogelijk is om beter programmatisch te sturen. De opdracht is vooralsnog opgeknipt in 4 deelopdrachten, waarbij het inrichten van een goed proces van portfoliomanagement/projectbeheersing en monitoren op projecten en programma’s één van de deelopdrachten vormt. Een deelopdracht met urgentie; wil de organisatie tijdig afspraken kunnen maken over starten/stoppen programma’s en projecten en strakker kunnen sturen op randvoorwaardelijke toetsing van projecten en programma’s op haalbaarheid, is tempo op dit deelproject nodig en moeten de goede randvoorwaarden geschapen worden. Wil de deelopdracht van projectbeheersing/portfoliomanagement slagen, is het nodig om vast een desk in te richten, die enerzijds een belangrijke rol gaat spelen in plannen/voorbereiden van programma’s en projecten en anderzijds een belangrijke rol gaat spelen bij projectbeheersing/portfoliomanagement en zo een zinvolle bijdrage in de verschillende fasen van programma’s en projecten kan leveren. In het kader van bezuinigingen is afgesproken kosten van het inrichten van een desk zo veel mogelijk ten laste van projecten te brengen.

Vanzelfsprekend ontstaat er een onzekerheid als kosten niet ten laste van projecten kunnen worden gebracht. Inverdienopgave Programmamanagement Bij de vorming van het team in 2022 is er uitgegaan van de formatie (11 FTE) in AFAS en de daarbij behorende salarisruimte van € 1,4 miljoen. Deze ruimte is daarbij ook als inverdienopgave aan het team opgelegd waardoor er € 1,4 miljoen begrotingsruimte elders is gecreëerd. Dee inverdienopgave dient geheel door de programma's waar de managers aan werken te worden opgebracht. In de uitwerking van de opgave zien we dat het jaarlijks niet lukt om aan de opgave te voldoen. In 2023 was dit een tekort van (afgerond) € 0,7 miljoen, in 2024 bijna € 0,9 miljoen en in 2025 sis het tekort bijna € 0,5 miljoen. Voor 2026 zijn diverse scenario’s onderzocht, maar is vooralsnog gekozen om de huidige werkwijze te continueren om een groter begrotingseffect te voorkomen.

BIJLAGEN De volgende bijlagen behoren bij deze Perspectiefnota 2027: •

Bijlage 1: Budgetneutrale ontwikkelingen (volgt hierna in dit document)

Bij het Raadsvoorstel Perspectiefnota 2027 behoort de volgende bijlage: •

Bijlage 1A: Overzicht onttrekkingen reserves, toevoegingen reserves, beschikbaar gestelde kredieten en verhoogde kredieten (losse bijlage bij raadsvoorstel)

Bijlage 1 Budgetneutrale ontwikkelingen Neutrale ontwikkelingen (enkel effect tussen en/of binnen programma's) zijn apart inzichtelijk gemaakt. Budgetneutrale wijzigingen leiden op totaal begrotingsniveau niet tot resultaatafwijkingen op de baten of lasten. Wel kan er een budgettair effect tussen de programma's optreden, bijvoorbeeld als gevolg van verschuivingen, echter in totaal hebben deze verschuivingen geen effect op het financieel perspectief. In onderstaand overzicht zijn op programmaniveau de administratief neutrale ontwikkelingen opgenomen. Daarna volgt de uiteenzetting van de neutrale ontwikkelingen per jaar, gespecificeerd naar het jaar waarin de wijziging zich voor het eerst voordoet.

Wijzigingen per 2026 Bedragen x € 1.000

Saldoneutrale wijzigingen per 2026 Onderwerp

Incidenteel/ Structureel

Lasten Baten Bijstelling Bijstelling

Reserves Mutaties

Totaal Saldo

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

Programma

Niet-bestede middelen investeringsplan sociaal domein Incidenteel

-83

Herziene verlening Integraal Zorgakkoord

Incidenteel

-232

3a.

Rijksmiddelen voor kinderopvang pleegouders

Incidenteel

-73

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

3b.

Rijksmiddelen voor kinderopvang pleegouders

Incidenteel

Bestuurlijk en Ondersteunend

Niet-bestede middelen GALA 2025

Incidenteel

-153

153

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

Niet-bestede middelen Werk voor de Jeugd 2025Incidenteel

-101

101

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

6a.

C ofinanciering (op GGZ) ingezet

Incidenteel

-276

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

6b.

C ofinanciering (op GGZ) ingezet

Incidenteel

276

Bestuurlijk en Ondersteunend

7a.

Herschikking gemeentelijke bijdragen DGJ

Structureel

-42

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

7b.

Herschikking gemeentelijke bijdragen DGJ

Structureel

Lerend en Ondernemend

Subsidie IZA Transformatie

Incidenteel

-4.837

4.837

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

Project AZC

Structureel

-425

425

Levendig, Leefbaar en Veilig

10.

Oekraïne opvang

Incidenteel

-334

-3.158

3.492

Levendig, Leefbaar en Veilig

11a. Vrouwenopvang, toegekend via decembercirculaire Structureel 2025

-224

11b. Vrouwenopvang, toegekend via decembercirculaire Structureel 2025 12a. Pilot Sportpas, toegekend via decembercirculaireIncidenteel

232

-224

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

224

Financiën

540

Financiën

-540

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

250

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

-835

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

835

Financiën

224 540

12b. Middelen Pilot Sportpas naar reserve Gratis sporten Incidenteel sch.kind 12c. Start uitvoering Pilot Sportpas VWS in 2026

Incidenteel

-250

Planfinanciering energie warmte 2026 +2027 C incidenteel DOKE

-400

14a. C apaciteit klimaatbeleid, toegekend via decembercirculaire Incidenteel

-835

13.

14b. C apaciteit klimaatbeleid, toegekend via decembercirculaire Incidenteel

400

15.

Zero emmissie zone 2026, 2027

incidenteel

-235

235

16.

Energie armoede 2026 en 2027

incidenteel

-260

260

17.

Prestatielijn 4 ontwikkelgebieden Groenblauw

incidenteel

-1.000

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

1.000

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

Bedragen x € 1.000

Saldoneutrale wijzigingen per 2026 Onderwerp

Incidenteel/ Structureel

Lasten Baten Bijstelling Bijstelling

Reserves Mutaties

Totaal Saldo

Programma

18a. Afronden budgetten tgv concernbrede functies Structureel

-17

-34

Algemene Dekkingsmiddelen

18b. Afronden budgetten tgv concernbrede functies Structureel

337

-16

321

Bestuurlijk en Ondersteunend

18c. Afronden budgetten tgv concernbrede functies Structureel

-10

-6

-16

Bouwend en Bereikbaar

18d. Afronden budgetten tgv concernbrede functies Structureel

-59

-23

-82

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

18e. Afronden budgetten tgv concernbrede functies Structureel

-163

-18

-181

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

18f. Afronden budgetten tgv concernbrede functies Structureel

-47

-13

-61

Lerend en Ondernemend

18g. Afronden budgetten tgv concernbrede functies Structureel

-64

-14

-78

Levendig, Leefbaar en Veilig

18h. Afronden budgetten tgv concernbrede functies Structureel

134

-3

131

Overhead

19.

Herziene verlening Brede SPUK

-227

227

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

20.

Ophalen budget mijlpalen uit Reserve 221 PA 2022-2026 Incidenteel C ultuur en-100 Mijlpalen/Evenementen100

Levendig, Leefbaar en Veilig

21.

Ophalen budget KIOR uit Reserve 344 kunst in de Incidenteel openbare ruimte (KIOR) -99

Levendig, Leefbaar en Veilig

22.

actualisatie materiele budgetten museum

Structureel

148

Levendig, Leefbaar en Veilig

23.

Vergroening van schoolpleinen

incidenteel

-68

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

24.

Programmaraad

incidenteel

-393

393

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

25.

Regionale energie transitie

incidenteel

-134

134

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

26.

Aardgasvrij

incidenteel

-313

313

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

27.

Afronden sloop en bouwrijpmaken Bernhardschool Incidenteel

-136

136

Lerend en Ondernemend

28.

Haalbaarheidsonderzoeken VO-scholen begrotenIncidenteel

-400

400

Lerend en Ondernemend

29.

Inningskosten cruiseschepen

Structureel

-50

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

30a. Afbouw reserve Afschrijving

Structureel

1.273

30b. Afbouw reserve Afschrijving

Structureel

30c. Afbouw reserve Afschrijving

Incidenteel

99 -148 68

1.273

Bestuurlijk en Ondersteunend

-18

Levendig, Leefbaar en Veilig

Structureel

-442

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

30d. Afbouw reserve Afschrijving

Structureel

-271

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

30e. Afbouw reserve Afschrijving

Structureel

-542

Lerend en Ondernemend

31.

Regionale opdrachten Sociaal Domein

Incidenteel

317

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

32.

Afronden sloop oudbouw v.v. Dubbeldam en openbare Incidenteel ruimte

-317

317

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

33.

Ramen subsidie nieuwbouw en renovatie sportvoorzieningen Incidenteel

-1.143

1.143

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

34.

Onderzoeksbudget wijksportparken sportvisie 2030 Incidenteel begroten

-86

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

35.

Herontwikkeling paviljoen aan het Achterom vertraagd Incidenteel

550

-550

Financiën

36a. Verplaatsen exploitatie appartementencomplex Grote Structureel Markt

935

-800

-135

Financiën

36b. Verplaatsen exploitatie appartementencomplex Grote Structureel Markt

-935

800

135

Lerend en Ondernemend

37.

Extra inzet bij diversiteit en inclusiviteit

Incidenteel

-111

111

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

38.

Extra inzet en budget bij integraal veiligheid

Incidenteel

-147

147

Levendig, Leefbaar en Veilig

39.

Minder inburgeringstrajecten ingezet

Structureel

605

-605

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

40.

Niet-bestede middelen SPUK - D12A 2025

Incidenteel

-530

530

Lerend en Ondernemend

41.

Niet-bestede middelen SPUK - D8 2025

Incidenteel

-3.321

3.321

Lerend en Ondernemend

42.

Niet bestede middelen MDT3 2025

Incidenteel

-212

212

Lerend en Ondernemend

43.

Begroting Dordthuis technisch aangepast

Incidenteel

2.341

-2.341

Financiën

44.

Extra inkomsten Afvalstoffenheffing

Structureel

-120

120

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

45a. Begroting SDD i.o.m. Key programma 1

Structureel

1.841

-71

1.770

Bestuurlijk en Ondersteunend

45b. Begroting SDD i.o.m. Key programma 3

Structureel

-353

-301

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

45c. Begroting SDD i.o.m. Key programma 4

Structureel

-876

122

-754

Lerend en Ondernemend

45d. Begroting SDD i.o.m. Key programma 6

Structureel

-256

-201

Bouwend en Bereikbaar

45e. Begroting SDD i.o.m. Key overhead

Structureel

-11

-502

-513

Financiën

46a. C ofinanciering (op ketenaanpak dementie) ingezet Incidenteel

100

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

46b. C ofinanciering (op ketenaanpak dementie) ingezet Incidenteel

-100

Bestuurlijk en Ondersteunend

-317

47.

Tweede Merwedehaven ROM-D

Incidenteel

-2.240

1.120

Lerend en Ondernemend

48.

Derde Merwedehaven ROM-D

Incidenteel

-2.800

155

2.645

Lerend en Ondernemend

49a. Kapitaalverstr onr top DKI en II ROM-D

Incidenteel

-2.300

49b. Kapitaalverstr onr top DKI en II ROM-D

Incidenteel

50.

Inzet middelen regionaal arbeidsmarkt beleid

Structureel

51.

Restauratie subsidies 2026

Incidenteel

-190

52.

Niet-bestede middelen SPUK Lokale biebvoorzieningen Incidenteel 2025

-33

53.

Niet-bestede middelen IPTA 2025

Incidenteel

54.

Niet-bestede middelen SPUK - D12 2025

55.

-2.300

Algemene Dekkingsmiddelen

2.300

Lerend en Ondernemend

Bouwend en bereikbaar

Lerend en Ondernemend

-578

578

Lerend en Ondernemend

Incidenteel

-150

150

Lerend en Ondernemend

Niet bestede middelen SPUK - D10 2025

Incidenteel

-451

451

Lerend en Ondernemend

56.

Nieuwe SPUK 2026 D33

Incidenteel

-1.858

1.858

Lerend en Ondernemend

57.

Nieuwe SPUK 2026 D33A

Incidenteel

-1.378

1.378

Lerend en Ondernemend

58.

Gebiedsgerichte aanpak ontwikkeling WDO

Incidenteel

-173

Lerend en Ondernemend

2.300 190

173

59a. Weerbare gemeenschappen tegen ondermijnende incidenteel criminaliteit

-50

Levendig, Leefbaar en Veilig

59b. Weerbare gemeenschappen tegen ondermijnende Incidenteel criminaliteit

Levendig, Leefbaar en Veilig

Bedragen x € 1.000

Saldoneutrale wijzigingen per 2026 Onderwerp

Incidenteel/ Structureel

Lasten Baten Bijstelling Bijstelling

Reserves Mutaties

Totaal Saldo

Programma

60.

Bijstelling i.v.m. Voorjaarsbrief 2026 GR SociaalIncidenteel

-5.571

5.571

61.

Niet bestede SPUK Lood

Incidenteel

-165

165

Gezond, Sociaal en Zorgzaam Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

62.

Niet bestede SPUK PFAS

Incidenteel

-871

871

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

63.

Niet bestede SPUK nazorglocaties

Incidenteel

-240

240

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

64a. Versterken Omgevingsveiligheidsdiensten

Incidenteel

-52

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

64b. Versterken Omgevingsveiligheidsdiensten

Structureel

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

65.

Aanpassing beschikking 2026 SPUK D10-WEB

Incidenteel

319

-319

Lerend en Ondernemend

66.

Aanpassing beschikking 2026 SPUK D8-OAB

Incidenteel

533

-533

Lerend en Ondernemend

67.

Bijstelling lasten en baten 2026 SPUK D12A

Incidenteel

595

-595

Lerend en Ondernemend

68.

Bijstelling lasten en baten 2026 SPUK D12

Incidenteel

1.470

-1.470

Lerend en Ondernemend

69.

Subsidie Grip op onbegrip - Werken aan nabijheid Incidenteel

-653

653

Gezond, Sociaal en Zorgzaam

70.

Passende daghoreca in het levendige Weizigtpark I ncidenteel

-50

Levendig, Leefbaar en Veilig

71.

Wet versterking regie volkshuisvesting

Incidenteel

-271

271

Bouwend en Bereikbaar

72a. Aanpassing verdeling begroting GBD-GEO-OC D Structureel

180.303

406.696

586.999

Bestuurlijk en Ondersteunend

72b. Aanpassing verdeling begroting GBD-GEO-OC D Structureel

123.931

-3.843

120.088

Bouwend en Bereikbaar

72c. Aanpassing verdeling begroting GBD-GEO-OC D Structureel

-531.356 -459.337

-990.693

Financiën

72d. Aanpassing verdeling begroting GBD-GEO-OC D Structureel

226.787

53.820

280.607

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

72e. Aanpassing verdeling begroting GBD-GEO-OC D Structureel

335

2.664

2.999

Lerend en Ondernemend

73a. Bestemmingsreserve MIRT

Incidenteel

32.900

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

73b. Vorming bestemmingsreserve MIRT

Incidenteel

-32.900

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk

12.991

Geraamd resultaat

-29.909

16.919

-/- betreft een nadeel

Toelichting bij de wijzigingen 1. Niet-bestede middelen investeringsplan sociaal domein De lasten zijn incidenteel € 83.000 hoger dan begroot, omdat we de niet-bestede middelen uit 2025 van het investeringsplan sociaal domein deels inzetten voor BSO+ in 2026. Zie het raadsvoorstel 'Inzet niet bestede middelen reserve sociaal domein'. We onttrekken hierdoor € 83.000 meer aan de reserve SI-Sociaal domein innovatiebudget & versterken sociale infrastructuur. 2. Herziene verlening Integraal Zorgakkoord De lasten en baten zijn incidenteel € 232.000 hoger dan begroot, omdat het Rijk extra middelen ter beschikking stelt voor het realiseren van het Integraal Zorg Akkoord. 3. Rijksmiddelen voor kinderopvang pleegouders We verschuiven de begrote lasten incidenteel met € 73.000, omdat we de stelpost voor Kinderopvang Pleegouders uit de Decembercirculaire 2025 inzetten om pleegouders deels te compenseren voor het gebruik van kinderopvang of BSO. 4. Niet-bestede middelen GALA 2025 De lasten en baten zijn incidenteel € 153.000 hoger dan begroot, omdat we de niet bestede middelen van het Gezond & Actief Leven Akkoord van 2025 inzetten in 2026. 5. Niet bestede middelen Werk voor de Jeugd 2025 De lasten en baten zijn incidenteel € 101.000 hoger dan begroot, omdat we de niet bestede middelen uit 2025 van het regionale programma 'Werk voor de Jeugd' in 2026 inzetten. 6.

Cofinanciering (op GGZ) ingezet We verschuiven de begrote lasten incidenteel met € 276.000, omdat we elders onze centrale taakstelling voor cofinanciering, zie Kadernota 2024, deels realiseren. We zetten namelijk cofinanciering van het Integraal Zorg Akkoord (IZA) in ter dekking van onze praktijkondersteuning GGZ-huisartsenzorg.

7. Herschikking gemeentelijke bijdragen DGJ We verschuiven de begrote lasten structureel met € 42.000, omdat we de gemeentelijke bijdragen aan de GR dienst Gezondheid & Jeugd (DG&J) toebedelen naar de juiste begrotingsprogramma's. 8. Subsidie IZA Transformatie De lasten en baten zijn incidenteel € 4.837.000 hoger dan begroot in 2026, omdat we een Specifieke uitkering transformatiemiddelen hebben ontvangen voor het behalen van de doelen in het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord. 9. Project AZC De lasten en baten zijn incidenteel € 425.000 hoger dan begroot omdat, deze ramingen op basis van het faciliteitenbesluit vanuit het COA, als gevolg van onzekerheden bij het opstellen van de Begroting 2026, ontbraken. 10. Oekraïne opvang De lasten zijn incidenteel € 334.000 hoger dan begroot, omdat de locatie Crownpoint is verlengd tot en met 1 augustus 2026 waardoor de opvangplekken langer beschikbaar zijn. De baten zijn incidenteel € 3.158.000 lager dan begroot, omdat het normbedrag vanuit het Rijk op dit moment nog onbekend is. Het kabinet heeft plannen om de huidige bekostigingsregeling te herverdelen middels een nieuwe systematiek. Hierdoor is een onttrekking uit reserve toekomstige kosten opvang ontheemden van € 3.492.000 begroot. 11.

Rijksbijdrage regionale vrouwenopvang verhoogd De lasten en baten zijn structureel € 224.000 hoger dan begroot in verband met uitbreiding van gemeentelijke taken. Het Rijk heeft de rijksbijdrage hiervoor aangepast. 12. Middelen voor Pilot Sportpas toegekend via Decembercirculaire De lasten zijn incidenteel € 250.000 hoger dan begroot, omdat de uitvoering van de pilot Sportpas start in 2026. Hiervoor zijn extra rijksmiddelen toegekend. Er wordt incidenteel € 540.000 van de reserve taakmutaties gemeentefonds geboekt naar de reserve PA 2022-2026 Gratis sporten schoolkinderen (verlengd 2030) voor de uitvoering van de pilot VWS. Er wordt incidenteel € 250.000 geboekt van de reserve PA 2022-2026 Gratis sporten schoolkinderen (verlengd 2030) om te kunnen starten met de uitvoering van de pilot VWS. 13. Planfinanciering energie warmte 2026 en 2027 De lasten en baten zijn incidenteel € 400.000 hoger dan begroot door een vanuit het Rijk ontvangen subsidie om de warmte transitie te realiseren. 14. Capaciteit Energiebeleid toegekend via Decembercirculaire De lasten en baten zijn incidenteel € 835.000 hoger dan begroot door toekenning van extra subsidie door het Rijk. Deze subsidie wordt ingezet om de capaciteit van het energie programma te borgen. 15.

Zero emissie zone 2026 en 2027 De lasten en baten zijn incidenteel € 335.000 hoger dan begroot door subsidie vanuit het Rijk, beschikbaar gesteld om een zero emissie zone te realiseren. 16. Energie armoede 2026 en 2027 De lasten en baten zijn incidenteel € 260.000 hoger dan begroot, omdat deze subsidie resteert vanuit voorgaande jaren. De budgetten voor energie armoede worden ingezet voor de inwoners die niet alle energiekosten kunnen betalen.

17. Prestatielijn 4 ontwikkelgebieden Groenblauw De lasten en baten zijn incidenteel € 1.000.000 hoger dan begroot doordat de kosten, die noodzakelijk zijn om een specifiek gebied te ontwikkelen waar voldaan wordt aan de criteria voor klimaat, zich in 2026 voordoen. We onttrekken hiervoor € 1.000.000 uit de reserve groen blauw. 18. Afronden budgetten ten gunste van concernbrede functies De lasten en baten zijn structureel afgerond. Dit heeft tot effect dat de baten en lasten structureel € 500.000 lager zijn dan begroot. De verworven middelen worden gebruikt voor de inzet van diverse concern brede functies. 19. Herziene verlening Brede SPUK De lasten en baten zijn incidenteel € 227.000 hoger dan begroot, omdat het Rijk extra middelen ter beschikking stelt voor het realiseren van de regeling sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 (Brede SPUK). 20. Ophalen budget mijlpalen uit Reserve 221 PA 2022-2026 Cultuur en Mijlpalen/Evenementen De lasten zijn incidenteel € 100.000 hoger dan begroot ten behoeve van activiteiten gericht op een levendiger en aantrekkelijker stad, het verbreden van het publieksbereik en stimuleren van verbinding en ontmoeting. Hiervoor wordt € 100.000 onttrokken aan de reserve Mijlpalen/Evenementen 21.

Ophalen budget KIOR uit reserve kunst in de openbare ruimte (KIOR) De lasten zijn incidenteel € 99.000 hoger dan begroot vanwege het verstekken van bijdragen voor de realisatie van de sculpturen van Rivier, Boot, Stad in het Hofkwartier. Hiertoe wordt € 99.000 onttrokken aan de reserve kunst in de openbare ruimte (KIOR). 22. Actualisatie materiële budgetten museum De lasten en baten zijn structureel € 148.000 lager na bijstelling van de materiële budgetten: • de structureel geraamde lasten en baten voor de Regentenkamer in het Arend Maartenshof vervallen. • overige materiële budgetten bij met name programmering en publiekszaken zijn aangepast op de voorziene ontwikkelingen. 23. Vergroening van schoolpleinen De lasten zijn incidenteel € 68.000 hoger dan begroot in verband met de vergroening van schoolpleinen. Er wordt hiervoor € 68.000 onttrokken uit de reserve vergroening van schoolpleinen. 24. Regionale programmaraad energie De lasten en baten zijn incidenteel € 393.000 hoger dan begroot doordat de regionale programmaraad energie deze middelen gaat gebruiken om het programma vorm te blijven geven. 25. Regionale energie transitie De lasten en baten zijn incidenteel € 134.000 hoger dan begroot om de regionale energietransitie te bekostigen.

We werken ook regionaal aan de energietransitie waarvoor we onder andere materiële middelen nodig hebben om de transitie voor elkaar te krijgen. 26. Aardgasvrij De lasten en baten zijn incidenteel € 134.000 hoger dan begroot om de regionale energietransitie te bekostigen. Binnen de regio vindt er een transitie plaats om zoveel

mogelijk aardgasvrije gebieden te creëren. Hier is door het Rijk budget voor beschikbaar gesteld via specifieke uitkeringen en wordt regionaal beheerd. 27. Afronden bouwrijpmaken Bernhardschool De lasten zijn incidenteel € 136.000 hoger dan begroot, omdat een deel van de kosten voor het bouwrijp maken van de Bernhardschool landt in 2026 en in 2027. Bepaalde werkzaamheden mogen volgens contract pas worden afgerekend op het moment dat de bouw is gevorderd dan wel is afgerond. Het gaat om het restantbudget uit 2025. Er is hierdoor € 136.000 meer van de Reserve Onderwijshuisvesting begroot. 28. Haalbaarheidsonderzoeken VO-scholen begroten De lasten zijn incidenteel € 400.000 hoger dan begroot, omdat haalbaarheidsonderzoeken ter uitwerking van het integraal huisvestingsplan voortgezet (speciaal) onderwijs (IHP V(S)O) worden uitgevoerd. Het gaat om het restantbudget uit 2024 en 2025, de kosten worden in 2026 alsnog gemaakt door de schoolbesturen. Er is hierdoor € 400.000 meer van de Reserve SI Onderwijshuisvesting geboekt. 29. Inningskosten liggelden voor cruiseschepen in begroting verwerkt De lasten zijn structureel € 50.000 hoger dan begroot, omdat de kosten voor de inning van liggelden voor cruiseschepen in de begroting is verwerkt. De baten zijn structureel € 50.000 hoger dan begroot, omdat door het bruto verantwoorden van de inning de liggelden overeenkomstig zijn opgehoogd.

30. Afbouw reserve Afschrijving We verschuiven de begrote baten structureel met € 1.273.000 (en aflopend naar € 1.421.000 in 2030), omdat we de stelpost reserve afbouw afschrijving grotendeels verdelen over de begrotingsprogramma's. We hebben hiertoe diverse activa geselecteerd, die niet meer gedekt worden door de reserve Afschrijving. Zie ombuigingsmaatregelen 21 en 22 uit de Perspectiefnota 2026. 31. Regionale opdrachten Sociaal Domein De lasten en baten zijn incidenteel € 317.000 hoger dan begroot, omdat de regio bijdraagt aan diverse ontwikkelopdrachten rondom jeugd en gezin op het sociaal domein. 32. Afronden sloop oudbouw v.v. Dubbeldam en openbare ruimte De lasten zijn incidenteel € 317.000 hoger dan begroot, omdat door bouwvertraging de sloop van het oude clubgebouw van v.v. Dubbeldam en oplevering van het buitenterrein van het nieuwe clubgebouw in 2026 plaatsvinden. Er wordt € 317.000 meer van de reserve SI Sportparken geboekt, omdat de werkzaamheden voor de afronding van de verplaatsing van v.v. Dubbeldam in 2026 plaatsvinden. 33. Ramen subsidie nieuwbouw en renovatie sportvoorzieningen De lasten zijn incidenteel € 1.143.000 hoger dan begroot, omdat er nog aanvragen kunnen worden ingediend voor de subsidieregeling renovatie en/of nieuwbouw sportvoorzieningen.

Er wordt incidenteel € 1.143.000 meer van de reserves SI Sportparken en Politiek Akkoord 20222026 Sportaccommodaties geboekt, omdat de subsidieregeling nog loopt. De reserves, die gekoppeld zijn aan het product sport lopen door tot 2030, zoals door de raad besloten (zie amendement Sportvisie 2030 vraagt ook om middelen tot 2030).

34. Onderzoeksbudget wijksportparken sportvisie 2030 begroten De lasten zijn incidenteel € 86.000 hoger dan begroot, omdat het budget voor onderzoek wijksportparken uit de sportvisie 2030 opnieuw wordt geraamd. Er wordt € 86.000 meer van de reserve Politiek Akkoord 2022-2026 Sportaccommodaties geboekt, omdat de onderzoeken voor de wijksportparken in 2026 zullen plaatsvinden. 35. Herontwikkeling paviljoen aan het Achterom vertraagd De lasten zijn incidenteel € 500.000 lager dan begroot, omdat we de aan de herontwikkeling van het paviljoen aan het Achterom gerelateerde kosten doorschuiven naar 2027. Het proces vraagt meer tijd. 36. Exploitatiebudget appartementencomplex Grote Markt verplaatst De lasten binnen het programma Lerend en Ondernemend zijn structureel € 935.000 hoger dan begroot, omdat de exploitatiebegroting van het appartementencomplex Grote Markt is verplaatst van het programma Financiën. Het appartementencomplex is aangekocht in het kader van de Binnenstadontwikkeling. De baten binnen het programma Lerend en Ondernemend zijn structureel € 800.000 hoger dan begroot, omdat de exploitatiebegroting van het appartementencomplex Grote Markt is verplaatst van het programma Financiën. Er wordt structureel € 135.000 meer onttrokken aan de reserve afschrijving, omdat een deel van de aankoop is gedekt met incidentele middelen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.dordrecht.nl/api/v1/meetings/1153/documents/48508