OV-knooppunt Campus Leerpark: Noodzakelijke schakel voor de toekomst - Spoorboek DORDT.pdf
Tekst van het document
OV-knooppunt Campus Leerpark: Noodzakelijke schakel voor de toekomst
Dordrecht, de regio en de provincie naar hoger niveau met Station Campus Leerpark
Station Campus Leerpark gaat de stad, de regio en de provincie Zuid-Holland vooruit helpen Leerpark en Gezondheidspark zijn in betrekkelijk korte tijd uitgegroeid tot volwaardige en onmisbare stadsdelen van Dordrecht. Wonen, werken, ondernemen, leren en sporten gaan er hand in hand. En er is op al die gebieden nog veel meer mogelijk, zowel voor de stad als voor de regio Drechtsteden. Maar doorgroeien gaat alleen lukken als Station Campus Leerpark er komt , en de filedruk daarmee ook afneemt. Het station is al vanaf het begin onderdeel van de plannen voor dit stadsdeel. Nu is het tijd om het gebied helemaal af te maken met de bouw van iets dat veel meer zal zijn dan alleen een knooppunt voor openbaar vervoer. Station Campus Leerpark verbindt Dordrecht met zowel Noord-Brabant als de regio Drechtsteden en de rest van de
2
STATION CAMPUS LEERPARK
Randstad. En het maakt Dordrecht nóg aantrekkelijker om te wonen, werken, studeren, innoveren en verblijven. Bovendien is het station voor veel minder geld en eerder te realiseren dan andere nieuwe stations langs de Oude Lijn waarvan momenteel de haalbaarheid wordt onderzocht. En ten slotte is het gebied direct rond het station al grotendeels klaar of in aanbouw. Voor bedrijven, onderwijsinstellingen en alle andere belanghebbenden is het daarom cruciaal dat Station Campus Leerpark er komt. Zo wordt niet alleen voorkomen dat dit gebied tot stilstand komt of zelfs met krimp te maken krijgt, maar ook gezorgd dat de vele mogelijkheden die er nog zijn daadwerkelijk worden gerealiseerd.
3
Het is tijd voor de volgende stap: Station Campus Leerpark is nú nodig Als wethouder van Dordrecht kijk ik vol trots naar wat we sinds de eeuwwisseling voor elkaar hebben gekregen met het Leerpark en het Gezondheidspark. Vandaag de dag is dit gebied een innovatieve onderwijs- en zorglocatie. Het is een unieke plek waar praktisch onderwijs, zorg, sport en wonen elkaar versterken. Deze krachtige mix maakt het gebied tot een motor voor de regionale ontwikkeling van de Drechtsteden. Leerpark-Gezondheidspark faciliteert onmisbare publieke functies en heeft zich ontwikkeld tot een economische spil in de regio Drechtsteden. Daarmee hebben we een stevige basis voor de toekomst gelegd. Maar om deze groei vast te houden en door te zetten, is goede bereikbaarheid cruciaal. Daarom zetten we nu in op de realisatie van Station Campus Leerpark. Dit strategisch gelegen knooppunt tussen het Brabantse achterland en de rest van de Randstad maakt het omliggende gebied nog aantrekkelijker
voor studenten, zorgprofessionals, ondernemers en bezoekers. Het versterkt de verbinding met de omliggende gemeenten en vergroot de agglomeratiekracht van onze regio. Het nieuwe station wordt daarmee niet alleen een vervoersknooppunt, maar ook een aanjager van innovatie. Daarbij draagt praktijkgericht onderwijs sterk bij aan de innovatieve maakindustrie in de bredere regio. Zonder de investering in Station Campus Leerpark kan het gebied zijn groeipotentieel niet volledig benutten. Sterker nog: er ligt dan zelfs krimp op de loer. Voor onze partners in het gebied is de langverwachte komst van het station dan ook cruciaal. Wij vragen u daarom om een bestuurlijk besluit dat de realisatie van Station Campus Leerpark mogelijk maakt. De fundamenten daarvoor liggen er al. Nu is het moment om door te pakken en samen met onze partners verder te bouwen aan een regio die klaar is voor de toekomst. Rik van der Linden WETHOUDER MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID, INFRASTRUCTUUR
De Duurzaamheidsfbariek Leerpark Beeld: Da Vinci College 4
STATION CAMPUS LEERPARK
5
Centrum Schil
Dordrecht en de Oude Lijn: meer woningen en meer reizigers
De groei opvangen
Dankzij het spoor van de Oude Lijn tussen Leiden en Dordrecht is de stad al een belangrijke schakel met zowel Noord-Brabant als de eigen regio en de rest van de Randstad. Maar op het hoofdstation van Dordrecht kan de verwachte groei in reizigers niet worden opgevangen. De maximale capaciteit is daar simpelweg bijna bereikt en de extra capaciteit van Station Campus Leerpark is daarom hard nodig. De hiervoor beschreven ontwikkelingen staan niet op zichzelf. Door de steden langs de Oude Lijn wordt binnen de Verstedelijkingsalliantie werk gemaakt van in totaal 170.000 nieuwe woningen en 85.000 banen. Stedelijke verdichting en het gebruik van openbaar vervoer stimuleren zijn daarbij speerpunten. spoor. Hiervoor zijn grootschalige investeringen nodig.
6
STATION CAMPUS LEERPARK
Rol in het grotere geheel
Duurzame mobiliteit
De gebiedsontwikkeling LeerparkGezondheidspark maakt deel uit van het programma Stadsas Dordrecht. Daarin wordt ook gewerkt aan andere ontwikkelingen rond het spoor. Het gaat dan om het Maasterras en het gebied rond Station Dordrecht, net als om de spoorinfrastructuur en aanpassing van dat station. Binnen de Verstedelijkingsalliantie is afgesproken dat woningbouw gepaard gaat met investeringen in openbaar vervoer. Dit om duurzame mobiliteit te stimuleren en de leefbaarheid in en bereikbaarheid van steden te verbeteren. Voor zowel de diverse gebiedsontwikkelingen als de gewenste veranderingen op het gebied van mobiliteit is Station Campus Leerpark hard nodig.
Leerpark
Krispijn
In Dordrecht en de regio Drechtsteden kunnen de gezonde groeiambities op het vlak van wonen, werken en leven niet los worden gezien van grote uitdagingen op het gebied van bereikbaarheid. In de Drechtsteden komen er tot 2040 zeker 25.000 woningen bij, waarvan zo’n 4.000 in het kader van het programma Stadsas Dordrecht. Mede door deze ontwikkelingen zal het aantal reizigers in dezelfde periode met ongeveer een kwart toenemen. Daarbij wordt ingezet op duurzame mobiliteit, met de nadruk op wandelen, fietsen en openbaar vervoer.
Mogelijk ontwerp van een verbindingsroute tussen het Leerpark en het Gezondheidspark onder de N3 voor fietsers en voetgangers, Beeld: De Zwarte Hond
Om te kijken wat er wel en niet kan, is er een verkenning gestart in het kader van het Meerjarenplan Infrastructuur, Ruimte Wielwijk en Transport. Deze MIRT-verkenning wordt uitgevoerd door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, ProRail, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en verschillende gemeenten, waaronder Dordrecht. In zes deelprojecten wordt uitgezocht hoe de diverse knelpunten op en langs de Oude Lijn duurzaam, slim en klimaatbestendig opgelost kunnen worden. Ook de mogelijkheden om nieuwe stations te realiseren, waaronder Station Campus Leerpark, worden onderzocht. Vanuit de verkenning zal uiteindelijk voor de meest kansrijke oplossingen worden gekozen. En Station Campus Leerpark heeft in dit grotere geheel bijzonder veel te bieden. Bovendien kan het tegen een fors lagere investering en eerder worden gerealiseerd dan de andere nieuwe stations. Alle hiervoor genoemde ambities die er in het kader van de Oude Lijn en de Verstedelijkingsalliantie zijn, komen op Dordrecht Leerpark samen.
Zuidhoven
In de Drechtsteden komen er tot Reeland 2040 zeker 25.000 woningen bij
Bastion Dubbeldam
Crabbehof
Gezondheidspark
Sterrenburg
7
Waarom Dordrecht een nieuw station moet krijgen Het gebied in Dordrecht dat we kennen als Leerpark en Gezondheidspark is de afgelopen decennia ontwikkeld tot wat het nu is. En er zit nog veel meer in het vat, maar zoals gezegd: zonder Station Campus Leerpark gaat het niet lukken om dat potentieel te benutten. Al in de eerste plannen, die rond de eeuwwisseling zijn gemaakt, werd duidelijk gesteld dat dit deel van de stad zijn eigen station nodig heeft. Nu is het moment gekomen om die cruciale stap te gaan zetten. Beeld: Duurzaamheidsfabriek Leerpark
De situatie nu
World Cup Shorttrack 2012, Sportboulevard
8
STATION CAMPUS LEERPARK
Het Leerpark is een multifunctioneel en veelzijdig gebied. Het Da Vinci College, het Insula College, Dordrecht Academy, het Stedelijk Dalton Vakcollege, Hogeschool Inholland en Driestar-Wartburg verzorgen honderden opleidingen die door vele duizenden jonge mensen worden gevolgd. De combinatie van vmbo, mbo, hbo, leerwerkbedrijven en de Duurzaamheidsfabriek zorgt voor een uniek onderwijslandschap met veel aandacht voor de praktijk. en waar op 1 locatie doorgegroeid kan worden binnen het praktijkonderwijs (een doorlopende leerlijn van vmbo, via mbo naar hbo). Bovendien is dit gebied een zeer aangename plek om te wonen en leven. Direct verbonden met het Leerpark is
Beeld: Albert Schweitzer Ziekenhuis
het Gezondheidspark, waar het Albert Schweitzer-ziekenhuis is gevestigd. Het ziekenhuis, met meer dan 1.000 bedden, speelt een belangrijke stedelijke én regionale rol als het gaat om gezondheidszorg, onderwijs en innovatie. De focus op gezond leven wordt nog eens versterkt door de aanwezigheid van de Sportboulevard, met faciliteiten en ruimte voor zowel recreatieve sporters als topsport. En vanuit het Leerpark is er ook nog eens een goede verbinding met het bijzondere natuurgebied van De Biesbosch.
9
De potentie
Beeld: Albert Schweitzer Ziekenhuis
Leerpark en Gezondheidspark vormen dus al een unieke stedelijke omgeving waar wonen, leren, werken en zorg hand in hand gaan. En er zijn volop mogelijkheden om die functies te versterken en uit te breiden. Zo komen er in de Middenzone van het Gezondheidspark drie wooncomplexen met in totaal 720 woningen bij. En er komen duizenden vierkante meters beschikbaar voor winkels, horeca en bedrijven. In de Overkampzone worden zo’n 140 zorgwoningen gebouwd en in het Gezondheidspark als geheel 900 tot 1.000 woningen. In het Leerpark is er potentieel om het huidige aantal woningen met zo’n 600 tot 800 uit te breiden, tot een totaal van 1.500 tot 1.700 woningen in dit gebied. In totaal gaat het dus om 2.400 tot 2.800 woningen in de directe omgeving van het nieuwe station. Recht tegenover de beoogde stationslocatie zal De Innovatiefabriek vanaf 2027 ruimte bieden aan het grootschalige doorontwikkelen van technologie voor de energietransitie, opleiden en aan jong en innovatief ondernemerschap. Daarbij wordt al geanticipeerd op de komst van het station, door een aantrekkelijke plint aan het Aad Wepsterplein te realiseren en de komst van een vervoershub, parkeergarage en/of fietsenstalling in het ontwerp mogelijk te maken.
worden in de toekomst sterk verdicht met woningen, kantoren, bedrijven en stedelijke voorzieningen. Samen vormen ze straks de directe omgeving van het station. Het nieuwe station draagt daarnaast bij aan de leefbaarheid en goede bereikbaarheid van het gebied. Door de openbaar vervoersmogelijkheden uit te breiden, kan de parkeerdruk omlaag worden gebracht. Ook ontstaan er nieuwe mogelijkheden om duurzame mobiliteit en langzaam verkeer te stimuleren. Door het gebied LeerparkGezondheidspark verder te ontwikkelen, wordt Dordrecht nóg aantrekkelijker voor inwoners, ondernemers, studenten, bezoekers en mensen die er werken. En daar plukken zowel de stad als de regio Drechtsteden en het gebied daar omheen de vruchten van.
In de directe omgeving van Station Campus Leerpark komen meer dan 2.500 nieuwe woningen
Jongeren die door onze rijke binnenstad lopen, maakt het extra levendig.
Het station als verbindende schakel
Station Campus Leerpark opent de deur naar de benutting van het volledige potentieel van Leerpark en Gezondheidspark. Het wordt de aanzet tot een betere verbinding tussen die twee gebieden en het maakt Leerpark in zijn oorspronkelijke opzet af. Het station krijgt een knooppuntrol tussen de functies en voorzieningen die er al zijn in dit gebied en de rest van de stad, die daarmee worden versterkt. En het station zal de verbindende schakel zijn tussen de vier kwadranten in het gebied rond het spoor en de Laan der Verenigde Naties. Twee tot vier van deze kwadranten
10
STATION CAMPUS LEERPARK
Artist impression Beeld: De Zwarte Hond
11
1.000
6.600
11.000
44.000m2
10.000m2
24.000m2 Huidige situatie Toekomstig scenario
> 4.000
in/uitstappers station per dag
> 3.500 woningen
7.800 arbeidsplaatsen
11.500
leerlingen en studenten
45.000m2 scholen
40.000m2 kantoren
30.000m2 bedrijven
Sportboulevard
> 100.000 bezoekers per maand
Albert Schweitzer Ziekenhuis
> 75.000 bezoekers per maand
Artist impression Beeld: De Zwarte Hond
12
STATION CAMPUS LEERPARK
13
Opleidingskeuzes gaan niet alleen om inspirerend onderwijs, maar ook om goede bereikbaarheid
Keuzes maken en kansen pakken Dordrecht gaat vol voor de komst van Station Campus Leerpark en de verdere ontwikkeling van het Leerpark en het Gezondheidspark. En met ‘Dordrecht’ wordt veel meer dan alleen de gemeente bedoeld. Diverse partners hebben zich al achter de komst van het nieuwe station geschaard. Dat zijn onder meer de al genoemde onderwijsinstellingen en de Smart Campus Leerpark, de Federatie van Ondernemersverenigingen Drechtsteden en Werkgevers Drechtsteden, Heijmans Vastgoed en HI Delta. Ook het Albert Schweitzerziekenhuis, Optisport en Hoger Onderwijs Programma Drechtsteden willen graag dat het station er komt.
De stand van zaken
Omdat Station Campus Leerpark al van meet af aan onderdeel is van de beoogde ontwikkeling van het gebied, hoeft er bepaald niet op nul te worden gestart. In de stedenbouwkundige opzet is rekening gehouden met de ligging van het station en de stationstoegang. De geschetste groeiplannen hebben dus allemaal hun basis in een gebied dat al bestaat en functioneert. Voor wat er nog komen gaat, zijn ontwerpen gemaakt, scenario’s geschreven en budgetten gereserveerd. Eind 2024 zijn de eerste bevindingen van de MIRT-verkenning bekendgemaakt. Station Campus Leerpark zal primair bediend gaan worden door de Sprinter tussen Roosendaal en Dordrecht, die er
twee keer per uur zal stoppen. Daarnaast kan er worden aangesloten op de City Sprinter-dienst tussen Den Haag en Dordrecht. In de praktijk zou dat een directe verbinding tussen Dordrecht Leerpark en Rotterdam betekenen. Uit de MIRT-verkenning is verder gebleken dat de aansluiting op de treindienst tussen Breda en Dordrecht kansrijk is en nader onderzoek verdient.
Totale investering in het Leerpark (publiek + privaat)
ca €313 miljoen
Luchtfoto Leerpark Beeld: Smart Delta Drechtsteden 14
STATION CAMPUS LEERPARK
15
Deze partners ondersteunen de komst van Station Campus Leerpark
Zorg zonder drempels
“Als Albert Schweitzer ziekenhuis staan wij voor zorg met hoofd, hart en ziel. We verlenen topklinische zorg die niet alleen medisch excellent is, maar ook duurzaam en toegankelijk. In een steeds stedelijkere regio als de Drechtsteden, waar wij een breed scala aan specialistische zorg en opleidingen bieden aan een groot regionaal gebied, is hoogwaardige bereikbaarheid essentieel. De komst van station Leerpark draagt bij aan de verbetering van onze bereikbaarheid met duurzaam openbaar vervoer. Het is een investering in gezondheid, leefbaarheid én toekomstbestendige zorg.” Roland Stroeks LID RAAD VAN BESTUUR ASZ
Campus in Beweging
“Als ROC Da Vinci College zijn we één van de twee ‘founding fathers’ van de ontwikkeling van het Leerpark als campus voor wonen, werken, leren en recreëren. Meer dan twintig jaar geleden is gekozen om het beroepsonderwijs regionaal op één locatie te bundelen. Het Leerpark is een aantrekkelijke plek geworden met onderwijsinstellingen, bedrijven en woningen, passend bij een levendig stadsdeel. Op het Leerpark komen modern onderwijs en de arbeidsmarkt samen. Voor studenten, medewerkers en het bedrijfsleven is goede bereikbaarheid essentieel. Comfort, snelheid, toegankelijkheid en sfeer bepalen de reisbeleving en beïnvloeden hoe studenten, ouders en bezoekers ons onderwijs zien. Opleidingskeuzes gaan niet alleen om inspirerend onderwijs, maar ook om fysieke bereikbaarheid. Dit kan alleen door te investeren in infrastructuur en verbindingen.” Henrik Stevens VOORZITTER COLLEGE VAN BESTUUR, ROC DAVINCI
16
STATION CAMPUS LEERPARK
Toegankelijk sporthart Dordrecht
“Als Sportboulevard Dordrecht zijn wij trots op onze rol als sportieve ontmoetingsplek voor de regio. Met faciliteiten zoals een 50-meter wedstrijdbad, kunstijsbaan en sporthal organiseren wij regelmatig nationale en internationale evenementen, zoals Shorttrack-events, het CMAS Underwater Hockey Championship, turnwedstrijden, ijshockeyinterlands en zwemwedstrijden. Met een bezoekersaantal van circa 800.000 per jaar is de komst van station Leerpark voor ons van groot belang: het vergroot de bereikbaarheid voor duizenden bezoekers, sporters en vrijwilligers. Een directe OVverbinding maakt onze locatie toegankelijker, duurzamer en aantrekkelijker voor een breed publiek. Wij kijken uit naar een toekomst waarin Sportboulevard en station Leerpark samen bijdragen aan een bruisend en bereikbaar Dordrecht.” Dennis van Rijswijk LOCATIEMANAGER & PRODUCTMANAGER IJSBANEN
Versneller van vooruitgang
“De Duurzaamheidsfabriek geldt nationaal en internationaal als succesvol voorbeeld van publiek-private samenwerking in innovatie en talentontwikkeling. Dankzij impulsen uit het Nationaal Groeifonds en de focus op energietransitie, circulariteit, digitalisering en menselijk kapitaal is haar betekenis voor de maakindustrie en het MKB in de Drechtsteden sterk gegroeid. Met de komst van de Innovatiefabriek, met ruimte voor start-ups en testfaciliteiten, zal dit verder toenemen. Samen met publieke en private partners heeft de Duurzaamheidsfabriek op het Leerpark ambities op het gebied van energietransitie in de gebouwde omgeving. Duurzame mobiliteit hoort daarbij. Ondanks goede elektrische busverbindingen met station Dordrecht kiezen veel zakelijke bezoekers toch voor de auto. Een eigentijds duurzaam station zou bijdragen aan de zakelijke en landelijke uitstraling van het Leerpark als hub voor innovatie.”
Bereikbaar voor groei
“De Federatie van Ondernemersverenigingen Drechtsteden bundelt de krachten van lokale en regionale ondernemersverenigingen. We vertalen dat wat er lokaal leeft naar regionale slagkracht. De Groeiagenda Drechtsteden vormt de leidraad voor de samenwerking. Daarin staat wat er nodig is voor maatschappelijke ontwikkeling en economische groei. Naast zaken als woningbouw, arbeidsmarkt en innovatie vormt een goede bereikbaarheid van de regio en met name ook de werklocaties daarbinnen een belangrijk speerpunt. De FOD is daarom een groot voorstander van een nieuw station op het Leerpark, dat zeker zal bijdragen aan de economische vitaliteit en levendigheid van de regio.” Wico van Helden VOORZITTER FEDERATIE VOOR ONDERNEMERSVERENIGINGEN DRECHTSTEDEN
Leerpark verbindt regio
“De Smart Campus Leerpark is voor HI Delta, als samenwerkingsverband voor de technologische industrie in Zuid-west Nederland, dé logische vestigingsplaats. De regio kenmerkt zich door hoogwaardige maakbedrijven en toegepaste innovatie. Daarnaast is er een directe verbinding met het beroepsonderwijs en kennisinstellingen. We zien daarbij het belang groeien van het Leerpark als de centrale plek voor ontmoeting en kennisuitwisseling. Met de nabijheid van uitvalwegen is het weliswaar goed bereikbaar met de auto, voor bezoekers die gebruik willen maken van het OV is de situatie echter nog verre van optimaal. Een directe ontsluiting van het Leerpark met een station, inclusief de daarbij behorende voorzieningen is essentieel voor de verdere ontwikkeling van het Leerpark als vaste waarde in het landelijk netwerk van campussen.”
Knooppunt voor Innovatie
“Het Leerpark met de Duurzaamheidsfabriek is een van de vaste waarden binnen het ondernemingsklimaat van de Drechtsteden. Het is een plek waar we elkaar als regionale werkgevers vinden, buiten de kaders van de individuele bedrijven, om via Innovatietafels met elkaar te zoeken naar oplossingen voor diverse collectieve vraagstukken. Met de doorontwikkeling van het Leerpark als campus, rond digitalisering en de energietransitie, neemt ook het belang van de locatie voor experimenteren, testen en prototypen toe. Station Campus Leerpark is onmisbaar voor de bereikbaarheid en toegankelijkheid van de locatie, maar ook voor de herkenbaarheid en status/ uitstraling van deze regionale innovatiehub. Het station past bij het ambitieniveau dat we als regio hebben met de Smart Campus Leerpark.”
Andre Boer
Jacob Klink
DIRECTEUR HI DELTA
VOORZITTER WERKGEVERS DRECHTSTEDEN
Dynamisch stadsdeel
“Als Heijmans Vastgoed zijn wij er trots op dat we - samen met onze partners, de gemeente Dordrecht en het ROC Da Vinci College - het Leerpark hebben kunnen ontwikkelen tot een dynamisch stadsdeel. Een uniek gebied met een integrale benadering, die wonen, werken, leren en recreëren op een succesvolle manier met elkaar verbindt. De komst van Station Campus Leerpark draagt niet alleen significant bij aan de bereikbaarheid van het Leerpark voor bewoners, werkenden, studenten en bezoekers, maar geeft ook een impuls aan de voorzieningen en leefbaarheid van de stationsomgeving. Daarmee voegt het waarde toe aan het totale stadsdeel.” Lonneke Zuijdwijk DIRECTEUR HEIJMANS VASTGOED
Daan Wortel DIRECTEUR DUURZAAMHEIDSFABRIEK
17
Nu is het moment om door te pakken.
Station Campus Leerpark: Verbinden en Verbeteren
Station Campus Leerpark is essentieel als nieuw OV-knooppunt op de Oude Lijn. Het moment om voor het nieuwe station te kiezen, en daarmee om die kansen te gaan benutten, is nu. Want alleen mét Station Campus Leerpark als vliegwiel kan Dordrecht verder groeien als aanjager van de regionale economie, als poort van en naar andere belangrijke delen van het land én als aantrekkelijke plaats om te wonen, leren, werken en verblijven.
Voor meer informatie:
COLOFON
Auteur en samenstelling Gemeente Dordrecht Copywriter
Vincent Krabbendam
Vormgeving en advies
Misteli creative agency Drukwerk Rijser
In samenwerking met
Beeldmateriaal
en Gezondheidspark
Da Vinci College
Partners van het Leerpark
De Zwarte Hond Albert Schweitzer Ziekenhuis Smart Delta Drechtsteden Gemeente Dordrecht
Station Campus Leerpark: Verbinden en Verbeteren