OntwerpBP - Bijlage 1 Omgevingseffectrapport (OER).pdf

3

De opgave voor Maasterras

3.1

Plangebied Figuur 3.1 toont de ligging en begrenzing van het plangebied van Maasterras. Het plangebied is gelegen aan de noordwestzijde van de gemeente Dordrecht, ten zuiden van de spoorverbinding met Rotterdam. Het plangebied ligt binnen het bestaand stedelijk gebied van de stad.

Figuur 3.1 Ligging en begrenzing van Maasterras Dordrecht

Huidig ruimtegebruik Het plangebied wordt begrensd door het spoor aan de noordzijde. Het rangeerterrein en het parkeerterrein Weeskinderendijk vallen binnen het plangebied. Aan de noordwestzijde vormt de oever van de Oude Maas de grens van het plangebied. Infrastructuur De brugverbinding met Zwijndrecht (Stadsbrug) loopt door het plangebied. Deze weg ligt verhoogd door het plangebied. De brug sluit aan op het Hugo de Grootplein. De Laan der Verenigde Naties is

Blad 23 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

een tweede belangrijke weg door het plangebied. Deze loopt vanaf het spoor parallel aan de Oude Maas naar het zuidwesten. De weg buigt af naar het zuiden en loopt uiteindelijk door richting de N3. De snelweg A16 inclusief Drechttunnel onder de Oude Maas, die Antwerpen, Breda met Rotterdam verbindt, ligt eveneens binnen het plangebied. Afrit 21 valt binnen het plangebied van Maasterras. Functies in het gebied Het gebied is grotendeels in gebruik als bedrijventerrein. In het gebied langs de Oude Maas zijn diverse bedrijven aanwezig, diverse autodealers / -garages, kantoorpanden en de regionale verkeerscentrale van Rijkswaterstaat. Aan de noordkant van het gebied, langs het spoor, ligt het parkeerterrein Weeskinderendijk. Het centrale gebied, aan weerszijde van de Stadsbrug, is in gebruik als bedrijventerrein. Aan de westkant van de Hugo de Grootlaan is een evenementencentrum en busremise gevestigd. Aan de oostkant zijn diverse kleine bedrijven en een opslagterrein gevestigd. Langs de randen hiervan zijn woningen (gelegen aan de Weeskinderendijk) aanwezig. Ten oosten van de tunnelmond van de A16, in de bocht van de aanlanding van de Stadsbrug, ligt het woonwagenkamp. Aan de westkant van de tunnelmond zijn enkele bedrijven aanwezig, waaronder autobedrijven, opslagloodsen en een bouwmarkt. Deelgebieden Het plangebied van Maasterras is onderverdeeld in negen deelgebieden.

Deze zijn in figuur 3.2 weergegeven. Tabel 3.1 beschrijft het huidig ruimtegebruik per deelgebied.

Figuur 3.2 Deelgebieden binnen Maasterras

Blad 24 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

Tabel 3.1 Huidige ruimtegebruik per deelgebied Deelgebied M1 Maaspark/ parkeergarage M2 Waterfont M3 Weeskinderdijk West

M4 Weeskinderdijk Oost

M5 Brands Buysstraat

M6 A16

M7 De Put

M8 Handelskade M9 afrit 21

3.2

Huidige situatie Deelgebied M1 betreft de zone ten zuiden van het spoor. Hier is het parkeer- en rangeerterrein gelegen. Over het rangeerterrein loopt een stamlijn naar het zuiden tot in de Wilhelminahaven. Er wordt uitgegaan van een gemiddelde frequentie van 17 treinen per week. Langs de Oude Maas, direct ten zuiden van de Stadsbrug staan zeven woningen. Ten zuiden van de woningen ligt een braakliggend terrein van een voormalig benzinestation. Bedrijvigheid en voorzieningen: Remise en oplaadplek voor bussen en regiokantoor Qbuzz Casino Evenementengebouw (voor bruiloften en feesten e.d.) Meubelzaak Wasstraat Binnen M4 staan diverse woningen langs de Weeskinderendijk. De woningen langs de oostkant staan op de waterkering van de Oude Maas. Centraal in dit deelgebied zijn enkele bedrijven gevestigd: Automotivebedrijven (autodealer, wasstraat, garage, groothandel voor autoelectra) Indofin-terrein (loodsen) Dit deelgebied bevat dertien woonwagens. Verder zijn er de volgende bedrijven en voorzieningen aanwezig: Postduivenvereniging Opslag transportbedrijf Schietvereniging Gemaal RWS Dit deelgebied bevat de tunnelmonding van de Rijksweg A16. De snelweg ligt hier verdiept en komt verder naar het zuiden weer op maaiveldhoogte. De directe omgeving van de snelweg bestaat uit groenstructuren. Deelgebied M7 (De Put) betreft een bedrijventerrein.

Onder andere de volgende bedrijven zijn hier gevestigd: - Bouwmarkt - Opslagloods - Elektromotorenfabriek - Autohandel - Kachelbedrijf - Opslagloods Deelgebied M8 bestaat deels uit bedrijven en deels uit kantoorfuncties: - Regionale verkeerscentrale RWS - Kantoren - Automotive/autodealers Deelgebied M9 is opgenomen in het plangebied vanwege de mogelijke aanpassing van afrit 21 van de A16. Afrit 21 bestaat uit twee delen: een noordelijke deel met een afrit vanuit Rotterdam en oprit richting Breda. Het zuidelijk deel met een afrit vanuit Rotterdam en Breda en een oprit richting Rotterdam.

Planvoornemen Maasterras De Dordtse Visie Spoorzone en de Omgevingsvisie van Dordrecht benoemen enkele uitgangspunten voor de ontwikkeling van Maasterras.

Blad 25 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

3.2.1

Programma Woningen Maasterras moet een stedelijk woon-werkgebied worden. Woningbouw vormt in de toekomst de belangrijkste functie in het gebied. De gemeente zet daarom in op 2.000 tot 4.000 woningen. Het stedelijk karakter maakt dat de ruimte voor grondgebonden woningen beperkt is. Om het kwalitatieve woningbouwprogramma voor Maasterras te bepalen is de regionale behoefte gespecificeerd en vertaald naar uitgangspunten voor Maasterras. De analyse van de woningmarktbehoefte laat zien dat er in de Drechtstedenregio een tekort van bijna 10.000 woningen wordt verwacht voor 2031. De grootste opgave zit bij koopwoningen, met een tekort van ca. 8.000 woningen, terwijl er voor eengezins huurwoningen juist een overschot van ca. 1.000 woningen wordt verwacht. Op basis van de woningmarktanalyse is onderstaande gewenste verdeling voor Maasterras opgesteld. Tabel 3.2 Gewenst kwalitatief woningbouwprogramma Maasterras Woningbouwprogramma

Sociale huur

< 60 m2 60 – 80 m2 80 – 100 m2 > 100 m2 Totaal:

Middenhuur 6% 8% 4,8%

2% 2% 1%

Betaalbare koop 4% 10% 17,2%

18,8%

5,0%

31,2%

Dure koop

Totaal:

3% 6% 36% 45%

12% 23% 29% 36% 100%

Vanuit de WoningBouwImpuls (WBI) gelden eveneens eisen voor het woningbouwprogramma van M4. De WBI voor Maasterras gaat uit van het faciliteren van 626 woningen, waarvan 491 betaalbare woningen (sociale huur onder de liberalisatiegrens, middenhuur (maximaal €1.000 per maand) en betaalbare koop volgens definitie van het Rijk (op dit moment €355.000). Van de 491 betaalbare woningen zijn:  170 sociale huurwoningen;  87 middenhuur woningen;  234 betaalbare koopwoningen. Niet-woonfuncties Omdat het gebied ook ruimte moet bieden aan werkgelegenheid zet de gemeente ook in op nieuwe werkfuncties en/of inpassing van bestaande functies. Hieronder valt onder andere voorzieningen, zoals winkels, onderwijsfuncties en zorgfuncties. De gemeente wil echter ook ruimte bieden aan kleinschalige werkgelegenheid die mengbaar is met woonfuncties, bijvoorbeeld in de maakindustrie. De gemeente zet in op 40.000 - 80.000 m2 bvo werkgelegenheid voor Maasterras.

3.2.2

Ruimtelijke uitgangspunten Voor de ontwikkeling van Maasterras zijn verder uitgangspunten benoemd voor de inrichting van het gebied. Het gaat onder andere om:  Het realiseren van 40% groen-blauw binnen de ontwikkelgebieden  Het toepassen van het STOMP-principe  Behoud van de dijkstructuur in het gebied  Inzet op verbetering van de biodiversiteit

Blad 26 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

3.2.3

Doelen vanuit de Omgevingsvisie Dordrecht 1.0 Voor de ontwikkeling van Maasterras zijn zeven doelen (ambities) geformuleerd. Deze ambities zijn afkomstig uit Omgevingsvisie Dordrecht 1.0. In de Omgevingsvisie zijn voor elke ambitie subdoelen benoemd. In onderstaande tabel zijn de zeven doelen en bijbehorende subdoelen benoemd. De subdoelen die relevant zijn voor de ontwikkeling van Maasterras zijn vetgedrukt.

Doelen Aantrekkelijke stad

Mobiliteit

Gezonde stad

Vestigingsklimaat

Klimaatbestendige stad Energieneutrale stad

Biodiversiteit

Subdoelen  Behoud en waar mogelijk versterking van cultuurhistorische waarden;  Het water in de Dordtse binnenhavens optimaal benutten;  Voldoende ruimte bieden aan voorzieningen, zoals scholen, sportfaciliteiten, winkels en 1e lijn medische zorg en groenvoorzieningen en streven naar multifunctioneel ruimtegebruik;  Het maken van sterke en gedifferentieerde leefbare woonwijken waar bewoners zich thuis voelen, waarbij het streven is naar optimalisatie van evenwicht tussen vraag en aanbod;  Waar nodig de kwaliteit van de huidige woningvoorraad verbeteren;  Hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte waarbij het streven is naar participatie in inrichting en beheer.  Dordrecht moet een echte fietsstad worden;  Stimuleren van het (H)OV;  Parkeerbeleid en innovatieve verkeersoplossingen dragen bij aan het verminderen van het autogebruik;  Werken aan een optimale bereikbaarheid van economische kerngebieden.  Bewoners verleiden tot meer bewegen;  Voldoende mogelijkheden voor zelfredzaamheid van inwoners;  Overlast van het goederenvervoer op het spoor, dwars door de stad, beperken;  Inzetten op een akoestisch aanvaardbare woon-, werk- en leefomgeving;  Streven naar een permanente verbetering van de luchtkwaliteit: zicht op WHO norm;  Gestaag verbeteren van de bodemkwaliteit  Stimuleren van een veilig leefklimaat door samenwerking tussen bewoners en organisaties.

 De aantrekkingskracht van Dordrecht behouden en versterken;  Dordrecht is koploper in maritieme maakindustrie en blijft innoveren;  Koppelen van onderwijs- en arbeidsmarktbeleid: “In Dordt kun je gegarandeerd aan de slag”;  Investeren in het potentieel van jongeren;  Bestaande bedrijventerreinen, waaronder de Zeehaven, revitaliseren met aandacht voor duurzaamheid, circulaire economie en watergebonden bedrijvigheid;  Dordt hoort tot de top 5 van MKB-vriendelijkste gemeenten.  Dordrecht is in 2035 een zelfredzaam eiland;  Dordt versterkt haar robuuste groenblauwe structuur tot aan de voordeur;  Dordrecht bouwt klimaatadaptief.  Dordt zet in op circulariteit bij gebiedsontwikkeling;  Bieden van een handelingsperspectief voor energiebesparing aan inwoners en bedrijven;  Alle huizen en gebouwen worden gefaseerd aardgasvrij; optimaal benutten van warmtebronnen (restwarmte, geothermie, aquathermie) en doorontwikkeling van het warmtenet;  Alle energie die nodig blijft, wordt duurzaam opgewekt.  Een natuurinclusieve inrichting bij herinrichting en ontwikkeling;  Streven naar maximaal ecologisch beheer van de landschapstypologieën benoemd in de visie Groenblauw Eiland van Dordrecht;  Monitoren van de biodiversiteit.

Blad 27 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

De zeven doelen vormen het beoordelingskader van het OER. In hoofdstuk 4 is het beoordelingskader weergegeven. De relevante subdoelen zijn vertaald naar aspecten voor de beoordeling. Waar nodig zijn de ambities aangevuld met relevante omgevingsaspecten voor het OER die niet direct uit de subdoelen van de omgevingsvisie af te leiden zijn. In paragraaf 4.4 is dit nader toegelicht.

Blad 28 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

4

Opzet van het OER Dit hoofdstuk bevat een toelichting op de onderzoeksmethodiek van het OER. Actereenvolgend komt de onderzoeksopzet en het beoordelingskader aan de orde.

4.1

Opzet op hoofdlijnen Het OER Maasterras heeft een tweeledige functie. Enerzijds speelt het OER een ontwerpende rol bij de totstandkoming van het voorkeursalternatief, anderzijds toetst het OER het uiteindelijke voorkeursalternatief zoals deze in het Masterplan stedenbouwkundig wordt vastgelegd en in bestemmingsplan/omgevingsplannen juridisch-planologisch wordt vastgelegd. Het OER heeft hiermee een belangrijke procesrol gespeeld, dat is grofweg in drie stappen in te delen:

In figuur 4.1 is het planproces van het OER in relatie tot de stedenbouwkundige uitwerking en het bestemmingsplan te zien. In de volgende paragrafen is de opzet van het OER per stap beschreven.

Figuur 4.1 Stappenplan OER in relatie tot stedenbouw en het bestemmingsplan Maasterras

Blad 29 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

4.2

Deel A OER

4.2.1

Huidige situatie en referentiesituatie (leefomgevingsfoto) Het OER beoordeelt de effecten van het planvoornemen ten opzichte van de referentiesituatie. De referentiesituatie is de toekomstige situatie zonder de ontwikkeling van Maasterras. Dit is voor sommige aspecten anders de huidige situatie. In feite betreft dit een toekomstscenario waarbij plannen (anders dan Maasterras) die de komende jaren gepland zijn, doorgang vinden en autonome ontwikkelingen zoals demografische en technologische ontwikkelingen omgevingsaspecten beïnvloeden. Als eerste stap is daarom een zogenaamde Leefomgevingsfoto opgesteld. In de Leefomgevingsfoto is de huidige situatie voor de zeven doelen en bijbehorende aspecten van de leefomgeving beschreven. Aan de hand van autonome ontwikkelingen en plannen is -waar relevant- ook inzicht gegeven in de referentiesituatie, de toekomstige situatie zonder ontwikkeling van Maasterras. De Leefomgevingsfoto is als bijlage 2 bij het bestemmingsplan opgenomen.

4.2.2

Onderzoek en effecten van de basisvariant In het kader van Dordtse Visie Spoorzone is een eerste uitwerking van Maasterras gemaakt. Deze eerste uitwerking van het plan wordt in het OER gezien als de ‘basisvariant’. De beoordeling van de basisvariant is opgenomen in het Startdocument en heeft input geleverd voor de verdere stedenbouwkundige uitwerking en optimalisatie van het planvoornemen. In hoofdstuk 5 zijn de bevindingen van de analyse van de basisvariant weergegeven. Het effectonderzoek van de basisvariant laat diverse knelpunten zien. Onder andere de effecten op verkeer en de verwachte stikstofdepositie leiden tot knelpunten. Ook is de geluidbelasting op diverse locaties hoger dan gewenst. Daarnaast zijn er binnen de ontwikkeling kansen om voor maatschappelijk relevante thema’s zoals klimaatadaptatie en gezondheidsbevordering positieve effecten te bereiken.

4.2.3

Van basisvariant naar alternatieven Deze milieu-informatie heeft voor dit OER de handvatten gegeven om bij de verdere uitwerking van de alternatieven vervolgens negatieve effecten op de leefomgeving te voorkomen of te verminderen en het woon- en leefklimaat binnen Maasterras te verbeteren. Thematische werkateliers Zowel de knelpunten vanuit de beoordeling van de basisvariant als de kansen voor de maatschappelijke thema’s dienen goed meegenomen te worden in de alternatieven. Om voor de alternatieven de juiste input te verzamelen zijn thematische werkateliers (mobiliteit, geluid, natuur, etc.) georganiseerd. Het doel van de werkateliers is om per thema te kijken welke keuzes te maken zijn. In de werkateliers zijn de te maken keuzes besproken en de mogelijkheden (varianten) per keuze beschouwd en beoordeeld. De uitkomsten van de werkateliers vormen de input voor de stedenbouwkundige uitwerking (alternatieven) voor Maasterras. De werkateliers leveren de uitgangspunten en bouwstenen voor het stedenbouwkundige plan op:

Blad 30 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

a)

Uitgangspunt voor Maasterras: Een variant waar we niet omheen kunnen, dit komt in alle alternatieven terug b) Bouwsteen voor Maasterras: Een variant die mogelijk is en ingepast wordt in één of meerdere alternatieven c) Valt af: Een variant waarvan duidelijk is dat het niet haalbaar of wenselijk is, komt niet terug in de alternatieven

4.3

Deel B OER Te onderzoeken alternatieven Op basis van de uitkomsten van de werkateliers zijn drie stedenbouwkundige alternatieven samengesteld:  Alternatief 1: Behoudend  Alternatief 2: Hoogstedelijk  Alternatief 3: Groen en gezond Het OER toetst de alternatieven op de bijdrage aan de ambities uit de omgevingsvisie van Dordrecht (zeven doelen), zoals weergegeven in het beoordelingskader (zie paragraaf 4.5). Per beoordelingsaspect zijn tevens mogelijke optimalisaties benoemd. Het doel van deze beoordeling is om uiteindelijk te komen tot een voorkeursalternatief voor Maasterras. Dit alternatief hoeft niet per se één van de drie alternatieven te zijn, het kan ook samengesteld worden uit de drie alternatieven. Gevoeligheidsanalyses In en rond de ontwikkeling van Maasterras spelen ontwikkelingen of ambities die buiten de directe invloedssfeer van het project liggen. Dit gaat onder andere om de aanpassing van afrit 21 van de A16 en de overkluizing van de A16 ter hoogte van Maasterras. Of en hoe deze ontwikkelingen doorgaan is op dit moment – en mogelijk bij de besluitvorming over Maasterras- niet bekend. In de werkateliers is de invloed van deze ontwikkelingen op Maasterras aan de hand van gevoeligheidsanalyses onderzocht en verwerkt in de alternatieven. De uitkomsten van de werkateliers zijn opgenomen in bijlage II.

4.4

Deel C OER

4.4.1

Beoordeling voorkeursalternatief Deel C van het OER toetst de effecten van het stedenbouwkundig voorkeursalternatief op de leefomgeving. Het OER beoordeelt deze effecten ten opzichte van de referentiesituatie, de toekomstige situatie zonder de ontwikkeling van Maasterras.

4.4.2

Spelregelkader Deel C bevat tevens een overzicht van alle spelregels die uit dit OER naar voren komen om in een periode van 10-20 jaar passende ontwikkelingen in het gebied te kunnen realiseren. Het spelregelkader bevat verschillende spelregels die randvoorwaardelijk zijn voor de herontwikkeling.

Blad 31 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

Deze spelregels kunnen randvoorwaarden voor de gemeente zijn om de ambities te kunnen verwezenlijken, bijvoorbeeld het uitwerken van een Mobiliteitsstrategie om een modal shift naar meer OV- en fietsgebruik te behalen. Daarnaast zijn ook optimaliserende maatregelen opgenomen: deze zijn niet randvoorwaardelijk om de transformatie succesvol te laten zijn, maar dragen wel verder bij aan de verbetering van de fysieke leefomgeving. Deze spelregels geven de input voor de volgende stap in de besluitvorming. De twee typen spelregels staan in de figuur.

4.4.3

Aanzet monitoring Deel C bevat tot slot een aanzet tot het monitoringsplan gegeven waarbinnen de voorspelde effecten en het spelregelkader uit het OER gedurende de herontwikkeling gemonitord wordt (en waar nodig bijsturing plaatsvindt).

4.5

Beoordelingskader Totstandkoming beoordelingskader Voor de beoordeling van de effecten op de leefomgeving maakt het OER gebruik van een beoordelingskader. Dit kader omvat de onderverdeling van de leefomgeving in thema’s en aspecten. Het beoordelingskader voor Maasterras sluit aan bij de zeven doelen en bijbehorende subdoelen uit de Omgevingsvisie Dordrecht. In paragraaf 3.2.3 zijn de voor Maasterras relevante subdoelen uit de Omgevingsvisie gemarkeerd. Effecten en toetsen aan doelbereik In onderstaande tabel zijn de subdoelen vertaald naar beoordelingsaspecten. Voor elk beoordelingsaspect worden de effecten in beeld gebracht is mede op basis van het subdoel een minimale kwaliteit en een optimale kwaliteit nader gedefinieerd. Dit is weergegeven in de hoofdstukken 7 t/m 13 waarin de effecten per doel en aspect in beeld zijn gebracht.

Blad 32 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

Tabel 4.1 Beoordelingskader OER Maasterras

Aantrekkelijke stad

Doel OV

Aspecten

Beoordeling effecten

Subdoel Omgevingsvisie

Wonen

Kwantitatieve en kwalitatieve beoordeling van de aansluiting van het woningbouwprogramma op de woonbehoeftemarktvraag.

Voorzieningen

De nabijheid van voorzieningen (maatschappelijk, onderwijs, zorg, horeca, detailhandel) binnen Maasterras.

Cultureel erfgoed

Impact op de (mogelijk) aanwezige historische waarden (archeologische en cultuurhistorische waarden) en de mogelijkheden om deze in te passen (beleefbaar te maken) in de ontwikkeling. De kwaliteit van de openbare ruimte in het gebied.

Het maken van sterke en gedifferentieerde leefbare woonwijken waar bewoners zich thuis voelen, waarbij het streven is naar een optimalisatie van evenwicht tussen woningvraag en het woningaanbod Voldoende ruimte bieden aan voorzieningen, zoals scholen, sportfaciliteiten, winkels en 1e lijn medische zorg en groenvoorzieningen en streven naar multifunctioneel ruimtegebruik Behoud en waar mogelijk versterking van cultuurhistorische waarden

Bereikbare stad

Inrichting openbare ruimte Verkeersafwikkeling (autobereikbaarheid) Langzaam verkeer

Openbaar vervoer Parkeren

Spelen, bewegen & ontmoeten Mate van functiemenging

Gezonde stad

Luchtkwaliteit

Externe veiligheid & zelfredzaamheid Geluid

Effecten op de verkeersafwikkeling (etmaalintensiteiten, doorstroming op kruispunten) en de bereikbaarheid voor autoverkeer. De beschikbaarheid van langzaam verkeervoorzieningen en de wijze waarop het plan langzaam verkeer stimuleert. De aanwezigheid en bereikbaarheid van openbaar vervoer en de wijze waarop het plan het gebruik van openbaar vervoer stimuleert. Het parkeerbeleid in het gebied en het ruimtebeslag voor parkeervoorzieningen. De ruimte voor en kwaliteit van (openbare) sportvoorzieningen, pleinen en andere openbare ruimte. Inventarisatie van de aanwezige milieucategorieën en -contouren in en rond het plangebied en de relatie met het nieuwe woon-werkgebied (rust of reuring) De concentraties luchtverontreiniging (fijn stof en stikstofdioxide) binnen het plangebied en de effecten van het plan op de luchtkwaliteit in de omgeving. Inventarisatie van de aanwezige risicobronnen en contouren. Beschouwing van de zelfredzaamheid. Dichthedenbeleid/gebiedstypologieën in relatie tot Omgevingswet. De geluidbelasting als gevolg van omgevingslawaai (industrie (incl. nestgeluid), spoor, scheepvaart, wegverkeer) en de effecten van het plan op de geluidbelasting bij bestaande gevoelige objecten in en rond het plangebied (wegverkeerslawaai). Cumulatieve belasting. Effecten in relatie tot

Blad 33 van 349

Hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte. Werken aan een optimale bereikbaarheid van economische kerngebieden Dordrecht moet een echte fietsstad worden

Stimuleren van het (H)OV Parkeerbeleid en innovatieve verkeersoplossingen dragen bij aan het verminderen van het autogebruik Bewoners verleiden tot meer bewegen

Streven naar een permanente verbetering van de luchtkwaliteit: zicht op WHO norm Voldoende mogelijkheden voor zelfredzaamheid van inwoners Inzetten op een akoestisch aanvaardbare woon-, werk- en leefomgeving

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

Biodiversiteit

Energieneutraliteit

Klimaatbestendigheid

Vestigingsklimaat

Doel OV

Aspecten

Bodem en explosieven Trillingen Huidige bedrijvigheid en kantoren

Beoordeling effecten

Subdoel Omgevingsvisie

gezondheid (bijv. aantal geluidgehinderen en slaapgestoorden of weergave geluidsklassen, aantal geluidsluwe gevels, scoren verschillende ontwerpopgaven, nader te bepalen) Inventarisatie van de aandachtspunten vanuit bodemkwaliteit en niet-gesprongen explosieven. Mogelijke trillingshinder in het gebied (spoor). De impact van de ontwikkeling op de aanwezige bedrijvigheid in en rond het plangebied.

Gestaag verbeteren van de bodemkwaliteit

Nieuwe bedrijvigheid en kantoren

De ruimte voor nieuwe bedrijvigheid binnen de ontwikkeling van Maasterras.

Waterveiligheid

De risico’s op en impact van overstromingen door hoge waterstanden in de Oude Maas. De impact van oppervlaktewater , grondwater en hemelwater op het planvoornemen en vice versa, de mogelijkheden voor waterberging (onverhard oppervlak). De impact op grondwater en de risico’s op bodemzetting De impact van hittestress en mogelijkheden om hittestress te voorkomen of te beperken. De mogelijkheden om energiegebruik terug te dringen en duurzame energie op te wekken.

Wateroverlast

Grondwater en bodemzetting4 Hittestress Duurzame energie

n.v.t. Bestaande bedrijventerreinen revitaliseren met aandacht voor duurzaamheid, circulaire economie en watergebonden bedrijvigheid De aantrekkingskracht van Dordrecht behouden en versterken Koppelen van onderwijs- en arbeidsmarktbeleid: “In Dordt kun je gegarandeerd aan de slag” Dordrecht is in 2035 een zelfredzaam eiland Dordrecht bouwt klimaatadaptief

n.v.t. Dordrecht versterkt haar robuuste groenblauwe structuur tot aan de voordeur Dordrecht is energieneutraal in 2040. Alle huizen en gebouwen worden gefaseerd aardgasvrij; optimaal benutten van warmtebronnen (restwarmte, geothermie, aquathermie) en doorontwikkeling van het warmtenet. Alle energie die nodig blijft, wordt duurzaam opgewekt Dordt zet in op circulariteit bij gebiedsontwikkeling

Circulariteit

De mogelijkheden voor circulair bouwen binnen Maasterras.

Beschermde natuurgebieden

De mate van aantasting van de instandhoudingsdoelstellingen van omliggende Natura 2000-gebieden, NNN en belangrijke weidevogelgebieden. De mate van aantasting en versterking op de instandhouding van beschermde soorten.

n.v.t.

De impact op bestaande groenstructuren en bomen en de mogelijkheden voor uitbreiding van de groenblauwe structuur in Maasterras.

Behoud en versterking van de biodiversiteit

Soorten Groenblauwe structuur

4

Monitoren van de biodiversiteit

Dit thema is aan het beoordelingskader toegevoegd naar aanleiding van het advies reikwijdte en detailniveau van de Commissie m.e.r.

Blad 34 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

Prioritering of weging van doelen Voor de beoordeling aan de zeven doelen voor Maasterras (op basis van de subdoelen uit de Omgevingsvisie) wordt geen weging toegekend. In beginsel zijn de zeven doelen aan elkaar gelijk. De gemeente heeft wel drie doelen als prioriteit voor Maasterras bestempeld: aantrekkelijke stad, bereikbare stad en gezonde stad. Deze prioritering komt niet terug in de beoordeling, maar speelt wel een rol bij nader onderzoeken van scenario’s en varianten en afwegen van keuzes voor Maasterras.

4.6

Toetsing aan doelbereik Minimale en optimale kwaliteit Voor de aspecten van het beoordelingskader zijn subdoelen benoemd. Voor elk aspect is vervolgens specifiek voor de herontwikkeling van Maasterras een minimale kwaliteit en een optimale kwaliteit nader gedefinieerd. De minimale kwaliteit is de gewenste minimale kwaliteit voor het betreffende thema. Hier moet de ontwikkeling van Maasterras in beginsel aan voldoen. Als de minimale kwaliteit niet gehaald wordt, wil dat niet zeggen dat het plan niet door kan gaan. Het niet halen van de minimale kwaliteit kan eventueel gecompenseerd worden door op een of meerdere thema’s een hogere kwaliteit na te streven. De optimale kwaliteit is een streefbeeld, een beeld waarbij het betreffende aspect zo optimaal mogelijk ingevuld is. De minimale en optimale kwaliteit kan gezien worden als twee uitersten van de beoordeling op doelbereik.

Toetsing aan doelbereik is bepaald om bij de verdere uitwerking van het planvoornemen een zo hoog mogelijke kwaliteit te behalen. Uit het proces kan blijken dat de kwaliteiten op details aangepast of aangescherpt moeten worden. Indien nodig wordt dit in het OER toegelicht. Zo kan een score onder de minimale kwaliteit voor het ene aspect mogelijk leiden tot hogere eisen voor een ander aspect. In Bijlage I is een uitgebreide toelichting op het beoordelingskader en de bijbehorende criteria opgenomen.

Blad 35 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

5

Bevindingen vanuit het Startdocument In het Startdocument Maasterras5 (Antea Group, 2021) is een eerste uitwerking van Maasterras (de Basisvariant) beoordeeld. Dit hoofdstuk geeft een terugblik op deze beoordeling en de belangrijkste bevindingen.

5.1

Dordtse Visie Spoorzone als basisvariant Voor de Dordtse Visie Spoorzone is een eerste uitwerking van Maasterras in een stedenbouwkundig plan opgesteld (zie figuur 5.1). De basisvariant gaat uit van een snelheidsverlaging op de Zwijndrechtsebrug van 50 km/uur naar 30 km/uur. De overkluizing van A16 is in de stedenbouwkundige opzet wel ingetekend, maar dit is niet meegenomen in de beoordeling. Dit geldt ook voor de aanpassing van afrit 21 van de A16.

Figuur 5.1 Stedenbouwkundige opzet van de basisvariant

5

Het Startdocument Maasterras (Antea Group, 2021) is de Notitie Reikwijdte en Detailniveau voor het OER Maasterras en bevat de onderzoeksopzet voor het OER: het planvoornemen met de te onderzoeken alternatieven, het beoordelingskader Daarnaast is in het Startdocument de effectbeoordeling van de eerste uitwerking van Maasterras (de basisvariant) opgenomen. In dit OER zijn de relevante onderdelen uit het Startdocument verwerkt.

Blad 36 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

Programma per deelgebied Het programma voor de Basisvariant is in tabel 5.1 weergegeven. Hierin is een onderverdeling gemaakt in wonen en niet-woonfuncties per deelgebied. Niet-woonfuncties zijn uitgesplitst naar type werkgelegenheid/voorzieningen. Tabel 5.1 Programma per deelgebied Woningen Woningen Kantoren en voorzieningen Kantoren Maatschappelijke voorzieningen Horeca Detailhandel Totaal Overige functies

M8 350

M9 -

M2 -

Verdeeld over de deelgebieden M3 M4 M5 M6 M7 400 600 350 500 Verdeeld over de deelgebieden M3 M4 M5 M6 M7 1.670 1.670 2.000 2.000 2.000 2.000

M8 1.670 2.000

M9 -

-

7.000

170

170

-

-

7.000

1.250 1.250 5.090 5.090 2.000 2.000 Verdeeld over de deelgebieden M3 M4 M5 M6 M7

3.840

-

M8

M9

Aantal woningen 2.200

% 100%

M1 -

M2 -

Aantal m2 bvo 5.000 m2 bvo 10.000 m2 bvo

% 20% 40%

M1 -

7.000 m2 bvo hotel 500 m2 bvo horeca 2.500 m2 bvo 25.000 m2 bvo Omvang

28% 2% 10% 100%

170

-

-

M1 M2 1.000 1.000 parkeerplaatsen Evenementen 8.000 m2 8.000 * voor bezoekers van het centrum en deels voor bewoners en bezoekers van het Maasterras.

-

Parkeergarage*

5.2

Beoordeling van de basisvariant

5.2.1

Effecten op aantrekkelijke stad Aspect

Beoordeling

Wonen Voorzieningen Cultuurhistorie Inrichting openbare ruimte

Toelichting op de beoordeling Het programma van de basisvariant biedt ruimte aan ongeveer 2.200 woningen. Qua aantallen voldoet het programma net aan de minimale kwaliteit. Qua typen woningen is het programma nog niet uitgewerkt. Hiermee is een positievere score te halen. Dit geldt ook voor de voorzieningen. Qua vierkante meters biedt de basisvariant voldoende mogelijkheden om nieuwe voorzieningen te

Blad 37 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

creëren. De maatschappelijke voorzieningen zijn verdeeld over de ontwikkelvelden, maar er is nog geen locatie bepaald. Dit bepaalt de gemiddelde afstand vanuit de woningen. Op het gebied van cultuurhistorie komt de stadsbrug en de bestaande dijkstructuren duidelijk terug. Anderzijds is er relatief weinig aandacht voor de cultuurhistorische waarde van bijvoorbeeld de historische waterpeilen, het cultuurhistorische pand en de voormalige havens in het gebied. De inrichting van de openbare ruimte is nog niet zover uitgewerkt dat deze getoetst kan worden aan de uitgangspunten uit het handboek KOR. De basisvariant maakt wel veel ruimte vrij voor openbaar gebied.

5.2.2

Effecten op bereikbare stad Aspect

Beoordeling

Verkeersafwikkeling Langzaam verkeer Openbaar vervoer Parkeren

Toelichting op de beoordeling Het programma van de basisvariant biedt niet genoeg verkeersafwikkeling om aan de minimale kwaliteit te voldoen. De knelpunten die in de referentiesituatie reeds optreden worden groter, maar worden niet direct veroorzaakt door de ontwikkeling van het Maasterras. Om de verkeersafwikkeling te verbeteren zal voor het Maasterras een verkeersstructuurplan opgesteld worden. Voor langzaam verkeer biedt de basisvariant genoeg om bijna aan de optimale kwaliteit te voldoen. De basisvariant gaat uit van een nieuwe fiets- en voetgangersverbinding onder het spoor waardoor het langzaam verkeer met ongeveer 20% verbetert. Op basis van de huidige afstanden tot het station en de bushaltes voldoet de basisvariant aan de minimale kwaliteit voor openbaar vervoer. Ruim 60% van de woningen liggen binnen 1.000 meter van het station en de rest ligt op 500 meter van een bushalte. De optimale kwaliteit voor het station en de bushaltes wordt niet gehaald, maar kan worden verbeterd door de opstelling van het verkeerstructuurplan en de herinrichting van het OV. De basisvariant voldoet aan de minimale kwaliteit voor parkeren. Het plan gaat uit van gemiddeld 0,8 parkeerplaatsen per woning. Er liggen mogelijkheden om parkeerbeleid te optimaliseren door maatregelen in de nabijheid van OV of door de realisatie van kwalitatief hoogwaardige fietsverbindingen.

Blad 38 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

5.2.3

Effecten op gezonde stad Aspect

Beoordeling

Spelen, bewegen & ontmoeten Bedrijven & milieuzonering Luchtkwaliteit Externe veiligheid Geluid Bodem en explosieven Trillingen

Toelichting op de beoordeling Voor de spelen, bewegen en ontmoeten voldoet de basisvariant niet aan de minimale kwaliteit. Het Maaspark biedt hier ruimte voor maar de meeste groene plekken zijn in het noorden waardoor de bereikbaarheid onvoldoende is. De mate van functiemening voldoet aan de minimale kwaliteit omdat alle ontwikkelvelden ruimte bieden aan woningen en diverse voorzieningen. Daarnaast voldoen de toenames in luchtverontreiniging aan de minimale kwaliteit, maar de optimale kwaliteit wordt niet gehaald. Naar verwachting kan wel de minimale kwaliteit behaald worden voor externe veiligheid. De basisvariant laat zien dat kwetsbare objecten zoveel mogelijk op afstand worden gehouden van het spoor waar gevaarlijke stoffen worden getransporteerd. Uit de resultaten van de stedenbouwkundige berekening blijkt dat de cumulatieve geluidsbelasting hoog is en daarmee niet aan de minimale kwaliteit voldoet. Het geluid komt van meerdere bronnen, waardoor er op diverse plekken geen geluidluwe zijde aanwezig is. Voor bodem voldoet de basisvariant aan de minimale kwaliteit, omdat alle historische bodemverontreinigingen worden gesaneerd of beheersbaar worden gemaakt. Voor trillingen voldoet de basisvariant aan de optimale kwaliteit. Er komt geen nieuwbouw met een gevoelige functie binnen 100 meter van het spoor en het rangeerterrein verdwijnt.

Blad 39 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

5.2.4

Effecten op vestigingsklimaat Aspect

Beoordeling

Huidige bedrijvigheid Nieuwe bedrijvigheid

Toelichting op de beoordeling De basisvariant biedt vrijwel geen ruimte voor de huidige bedrijvigheid en voldoet daarmee niet aan de minimale kwaliteit. Voor een betere beoordeling is een verdere uitwerking van belang. De basisvariant biedt wel ruimte aan nieuwe bedrijvigheid (25.000 m2 bvo). De minimale kwaliteit van nieuwe bedrijvigheid en kantoren wordt daarmee gewaarborgd.

5.2.5

Effecten op klimaatadaptieve stad Aspect

Beoordeling

Waterveiligheid Wateroverlast Hittestress

Toelichting op de beoordeling In de basisvariant is op sommige plekken ophoging nodig om aan de minimale kwaliteit van waterveiligheid te voldoen. Echter is er geen informatie opgenomen over de vloerpeilen van gebouwen en openbare ruimte en daarom is het lastig te bepalen of de variant voldoet. De basisvariant voldoet wel aan de minimale kwaliteit voor wateroverlast. Hemelwater kan grotendeels afstromen richting de Oude Maas en de aanleg van groenblauw leidt tot meer waterberging in het gebied. De basisvariant leidt tot een forse uitbereiding van groenblauw en daarmee wordt het uitgangspunt van minimaal 40% gehaald.

5.2.6

Effecten op energieneutrale stad Aspect

Beoordeling

Duurzame energie Circulariteit

Blad 40 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

Toelichting op de beoordeling De basisvariant voldoet aan de minimale kwaliteit voor duurzame energie. De verwachting is dat er onvoldoende dakoppervlak is om met zonnepanelen voldoende elektriciteit voor het totaal huishoudelijk verbruik op te wekken, maar het gaat wel uit van een warmtenet. De variant is nog niet uitgewerkt op het thema circulariteit en voldoet daarmee niet aan de minimale kwaliteit.

5.2.7

Effecten op biodiverse stad Aspect

Beoordeling

Beschermde natuurgebieden Soorten Groenblauwe structuur

Toelichting op de beoordeling De basisvariant leidt tot stikstofdepositie op Natura 2000-gebied waardoor het niet voldoet aan de minimale kwaliteit voor beschermde natuurgebieden. In deze berekening is echter nog geen rekening gehouden met interne saldering van te vertrekken bedrijven. Voor soorten voldoet de basisvariant wel aan de minimale kwaliteit. De ontwikkeling van de basisvariant leidt tot een verstoring van de huidige omgeving, maar door natuurinclusief te bouwen wordt alsnog de minimale kwaliteit gehaald. De groenblauwe structuur voldoet ruim aan de minimale kwaliteit omdat veel stedelijk groen is ingetekend in het ontwerp. Er kan nog hoger worden gescoord als ook de kwaliteit van het groen wordt meegenomen.

5.3

Nadere keuzes en afwegingen voor Maasterras Het voorkomen van negatieve effecten op de omgeving en het creëren van een goed woon- en leefklimaat binnen Maasterras zijn niet zondermeer mogelijk. De inventarisatie van gebiedsaspecten (leefomgevingsfoto) en de beoordeling van de basisvariant laten zien dat er belangrijke keuzes en afwegingen te maken zijn.

5.3.1

Gebiedsaspecten In het plangebied van Maasterras en in de directe omgeving zijn diverse elementen en structuren aanwezig die het woon- en leefklimaat van Maasterras beïnvloeden. De luchtfoto van het plangebied laat duidelijk de aanwezigheid van infrastructuur zien: het spoor aan de noordoostkant, de Oude Maas aan de noordwestkant, de A16 aan de westkant en de beeldbepalende interne structuren van de Stadsbrug en de Dokweg / Laan der VN (Dordtse Mijl). Minder zichtbaar, maar wel bepalend is verder de hoogteligging van het gebied en de aanwezigheid van de primaire waterkering door het plangebied. Deze omgevingsaspecten kunnen bepalend zijn voor de inrichting van het gebied. De gebiedsaspecten leiden tot de volgende afwegingen:

Blad 41 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

Omgaan met grote infrastructuur De aanwezige infrastructuur biedt zowel kansen als belemmeringen. Het maakt dat het plangebied van Maasterras multimodaal ontsloten is met grote wegen en het station op korte afstand. Tegelijkertijd zijn er belemmeringen en barrières, de oversteekbaarheid van de infrastructuur is beperkt. Het OER onderzoekt hoe binnen Maasterras de aanwezigheid van infrastructuur optimaal benut kan worden door duurzame mobiliteit te stimuleren en de ontwikkellocaties goed te ontsluiten. Het OER kijkt hierbij ook naar mogelijkheid om de barrièrewerking en de negatieve impact (hoge intensiteiten op wegen) te verminderen. Milieueffecten van de infrastructuur Naast de barrièrewerking leidt de aanwezige infrastructuur ook tot negatieve milieueffecten. Geluid en (externe) veiligheid zijn de belangrijkste aandachtspunten. De wegen, het spoor en het water zijn bronnen van geluid waarvan de impact tot ver in het plangebied merkbaar is. Bovendien ligt aan de westkant van de A16 een gezoneerd industrieterrein. Daarnaast vindt er vervoer van gevaarlijke stoffen plaats over het spoor, het water en de weg (beperkte mate). Geluidbelasting De geluidcontouren uit de leefomgevingsfoto en de beoordeling van de basisvariant laten zien dat de geluidbelasting in het plangebied hoog is.

Het OER onderzoekt keuzes en afwegingen om de geluidbelasting te verminderen en een goed akoestisch leefklimaat te creëren. Het OER kijkt naar maatregelen om geluidbronnen weg te nemen of te verminderen (bronmaatregelen), geluidbronnen af te schermen (overdrachtsmaatregelen) en maatregelen om op stedenbouwkundig niveau het akoestisch leefklimaat te verbeteren (gebouwmaatregelen). Externe veiligheid Vanwege het vervoer van gevaarlijke stoffen over weg, water en spoor kent het plangebied diverse aandachtsgebieden. Het bouwen van kwetsbare objecten binnen deze aandachtsgebieden is niet zondermeer mogelijk. Het OER onderzoekt keuzes en afwegingen voor ontwikkeling binnen de aandachtsgebieden voor externe veiligheid. Omgevingsaspecten voor de inrichting van het gebied De leefomgevingsfoto beschrijft aandachtspunten voor klimaat(adaptatie). De ontwikkeling van Maasterras moet rekening houden met toename van weersextremen en stijgende waterstanden. Het plangebied is grotendeels buitendijks gelegen. Toekomstscenario’s voor zeespiegelstijging en wateroverlast door hevige regenval leiden tot overstromingsrisico’s voor het gebied. Tegelijkertijd kan met de herinrichting van het gebied de impact van hevige regenval of juist van droogte beperkt worden door lokaal water te bergen.

Overstromingsrisico’s en maatregelen om impact van weersextremen te verminderen stellen eisen aan de inrichting van het gebied. Het OER onderzoekt de keuzes en afwegingen die gemaakt moeten worden om het plangebied van Maasterras klimaatadaptief in te richten.

5.3.2

Effecten van de ontwikkeling De beoordeling van de basisvariant laat zien dat de ontwikkeling van Maasterras tot aandachtspunten leidt. De ontwikkeling heeft onder andere negatieve effecten op de verkeersafwikkeling door de toename van verkeer. Deze toename leidt ook weer tot toename van

Blad 42 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

de geluidbelasting (wegverkeerslawaai) en stikstofdepositie. Daarnaast leidt de ontwikkeling tot een toename van de energiebehoefte en materiaalgebruik in het gebied. Mobiliteitseffecten van Maasterras De ontwikkeling van Maasterras leidt tot een toename van verplaatsingen. Voor het faciliteren van de vraag naar verplaatsingen hanteert de gemeente het STOMP-principe. Langzaam verkeer en openbaar vervoer gaan voor autoverkeer. Het toepassen van dit principe vraagt om keuzes en afwegingen. Dit wordt meegenomen in de afwegingen voor mobiliteit. Verkeergerelateerde effecten De toename van autoverkeer leidt tot toename van geluidbelasting, luchtverontreiniging en stikstofemissies. Deze effecten hebben niet alleen betrekking op het plangebied, maar mogelijk ook op omliggende woningen en gebieden. Het OER onderzoekt en beoordeelt deze effecten. Voor geluidbelasting en luchtverontreiniging onderzoekt het OER de toe- of afname als gevolg van de verkeerseffecten. Voor stikstof onderzoekt het OER of dit leidt tot toename van stikstofdepositie op kwetsbare natuurgebieden. Indien nodig onderzoekt het OER mogelijkheden om stikstofdepositie te voorkomen of te verminderen (salderingsmaatregelen). Energie en circulariteit De transformatie van het gebied leidt tot een verandering van het gebruik en de energiebehoefte. De gemeente heeft de ambitie om het gebied energieneutraal te ontwikkelen.

Dit betekent inzet op lagere energiebehoefte en op een duurzame manier voorzien in de energiebehoefte. Conform de RES geldt het uitgangspunt van benutten, opwaarderen en opwekken van energie. Daarnaast zet de gemeente in op circulariteit: duurzaam materiaalgebruik en optimaliseren van afvalstromen. Het OER onderzoekt de mogelijkheden om de energiebesparende maatregelen toe te passen, energiebronnen te benutten of op te waarderen en in het gebied duurzame energie op te wekken. Ook kijkt het OER naar kansen voor circulariteit, zoals het toepassen van biobased bouwen.

5.4

Verdere verdieping in werkateliers De beoordeling van de basisvariant in het Startdocument laat zien dat voor diverse thema’s en aspecten knelpunten te verwachten zijn. Om dit een goede plek te geven in de alternatieven voor het OER is meer inzicht in deze aspecten nodig. Hiervoor zijn werkateliers in het leven geroepen. In deze werkateliers is per thema onderzocht wat de knelpunten zijn en hoe hier binnen één of meerdere alternatieven mee omgegaan kan worden. Werkatelier Mobiliteit

Externe veiligheid Geluid Programma

Knelpunten  Verkeersstructuur binnen Maasterras  (Effect van) mobiliteitsmaatregelen buiten Maasterras  Parkeerbeleid  Veiligheidszones risicobronnen in en rond Maasterras  Groepsrisico van het spoor  Geluidbelasting door wegverkeer, spoor en industrie  Mogelijke bron- en overdrachtsmaatregelen  Woningbouwprogramma Maasterras  Omvang en type voorzieningenaanbod  Ruimte voor werkgelegenheid

Blad 43 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

Inrichting openbare ruimte

  

Ruimte voor groen en water binnen Maasterras Wegprofielen en -inrichting Voorkomen of beperken van barrières (o.a. A16, Laan der VN)

In de bijlage van dit OER is een uitgebreid verslag van de werkateliers opgenomen.

Blad 44 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

6

Alternatieven voor Maasterras Dit hoofdstuk beschrijft de totstandkoming van de alternatieven voor Maasterras. De input voor de alternatieven komt vanuit de beoordeling van de basisvariant (hoofdstuk 5) en de thematische werkateliers (bijlagen bij dit OER). In de navolgende hoofdstukken worden de drie alternatieven beoordeeld aan de hand van de zeven doelen van de Omgevingsvisie. Het beoordelingskader uit paragraaf 4.5 is hiervoor gebruikt.

6.1

Totstandkoming van de alternatieven Van thema’s en keuzes naar stedenbouwkundige alternatieven In de voorgaande hoofdstukken zijn de grote thema’s voor Maasterras beschreven. Per thema is onderzocht welke grote keuzes te maken zijn. Aan de hand van varianten en afwegingen is hier een filtering gemaakt: wat valt af en waar kunnen we mee verder. ‘Er mee verder gaan’ kan twee dingen betekenen: 1. een variant blijft als enige, logische optie over voor een keuze. Andere varianten zijn niet haalbaar/wenselijk. Deze variant geldt dan als uitgangspunt voor het vervolg. 2. Er blijven meerdere varianten per keuze over. Deze varianten nemen we als bouwstenen mee in het vervolg, ze krijgen een plek in de stedenbouwkundige alternatieven

Mobiliteit

Externe veiligheid

Geluid

Uitgangspunten  Laan der VN en Dokweg als doorgaande route naar het centrum  Verkeersstructuur omgeving Maasterras blijft gehandhaafd (behoudens Brugweg)  Parkeergarage Weeskinderendijk (Maasparkgarage) met 750 pp voor binnenstad

     

Niet bouwen binnen 30 m van spoor en Oude Maas Kwetsbare functies wel mogelijk binnen 200 m van de A16 Bouwen binnen invloedsgebied industrie (gifwolk) Stil asfalt op de Dordtse Mijl Parkeergarage als geluidafscherming langs het spoor Stil asfalt op Stadsbrug (bij behoud als autoweg)

Programma en raamwerk

    

Minimaal 2.000 woningen Minimaal 1 basisschool Minimaal 50% betaalbaar in M3 en M4 Rekenen met gemiddeld 100 m2 bvo per woning Minimaal 500 m2 maatschappelijke voorzieningen per deelgebied

Openbare ruimte



40% groenblauw binnen deelgebieden

Blad 45 van 349

Nog overgebleven kansrijke bouwstenen  Ligging Stadsbrug: huidige ligging of parallel aan spoor  Functie Stadsbrug: 50 km/uur of autovrij  Aantakking Stadsbrug: huidig, op Laan der VN of haaks op Diepenbrockweg  Parkeerbeleid Maasterras: streng of gemiddeld  Locaties parkeervoorzieningen: grote, centrale hubs of kleine decentrale parkeervoorzieningen  Weeskinderendijk-beneden: Handhaven, afwaarderen of afsluiten  Veiligheidszone spoor: wel of geen kwetsbare functies binnen 80 tot 200 m

           

Geluidscherm of niet-geluidgevoelige functies langs A16 Geluidafscherming door bebouwing langs Dordtse Mijl. Verminderen industrielawaaigeluid Zeehaven Geluidafscherming op de Stadsbrug Woningbouw in M1 4.000 woningen Wel of geen geluidgevoelige functies in M7 en M8 Grootschalige of wijkverzorgende voorzieningen Inpassing woonwagens (13) Inpassing woningen Weeskinderendijk-Oost (44) Inpassing evenemententerrein

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

Van uitgangspunten en bouwstenen naar alternatieven De werkateliers laten zien dat er meerdere bouwstenen overblijven. De bouwstenen zijn niet allemaal te combineren tot één alternatief voor Maasterras. Sommige bouwstenen sluiten elkaar uit. Andere bouwstenen bevatten een keuze, bijvoorbeeld het wel of niet inpassen van woningen langs de Weeskinderendijk-Oost. De keuzes tussen en binnen bouwstenen leiden tot verschillende effecten op de leefomgeving. De bijdrage aan de zeven doelen van de omgevingsvisie kan hierdoor verschillen. Om deze verschillen inzichtelijk te maken en te onderzoeken zijn stedenbouwkundige alternatieven opgesteld. In deze alternatieven zijn de bouwstenen vanuit de werkateliers samengevoegd. De uitgangspunten gelden voor alle alternatieven.

6.2

Stedenbouwkundige alternatieven Bepalende factoren voor Maasterras Vanwege het aantal bouwstenen en de keuzes die hierin te maken zijn, zijn er in theorie tientallen alternatieven mogelijk. Het is echter niet zinvol om zoveel alternatieven te onderzoeken. Voor de samenstelling van de alternatieven is gekeken naar de bepalende factoren voor deze ontwikkeling. De impact van maatregelen en de consequenties die daarbij horen spelen hierbij een belangrijke rol: wat is er nodig om de ontwikkeling mogelijk te maken en welke investeringen vraagt dit? Daarnaast is de grote (regionale) woningbouwopgave een belangrijke factor: met meer woningen wordt een grotere bijdrage geleverd aan deze opgave. Als laatste is er de ambitie om Maasterras als groene, gezonde leefomgeving te ontwikkelen. Deze factoren leiden tot drie leidende principes voor de alternatieven:  Behoudend ontwikkelen: bij dit alternatief worden grootschalige ingrepen vermeden. Woningbouw wordt ingepast binnen bestaande functies en structuren.  Hoogstedelijk ontwikkelen: Dit alternatief zet in op zoveel mogelijk woningbouw in Maasterras  Groen en gezond: Dit alternatief stelt de gezonde leefomgeving centraal door ruimte voor groen te creëren en duurzame mobiliteit en gezondheid te stimuleren. In de volgende subparagrafen zijn de alternatieven toegelicht.

6.2.1

Alternatief 1: Behoudend Bouwstenen voor dit alternatief Mobiliteit

Externe veiligheid Geluid Programma en raamwerk

Alternatief 1: Behoudend  Stadsbrug behouden met 50 km/uur  Weeskinderendijk 50 km/uur  Laan der VN en Dokweg 50 km/uur  Gemiddeld parkeerbeleid  Parkeervoorzieningen bovengronds  Geen kwetsbare functies binnen 200 m van spoor      

Geluidscherm A16 doortrekken Fase 1: Ca. 1.000 woningen, Fase 2: 0 woningen Voornamelijk grondgebonden woningen Behoud woonwagens Behoud woningen Weeskinderendijk-Oost Maximale afstand tot basisvoorzieningen 1000 m

Blad 46 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

Inrichting openbare ruimte

    

Voorzieningen conform uitgangspunten (dokter, kinderdagverblijf, hotel) 70.000 m2 bedrijvigheid (geschikt in M7 en M8) Handhaven evenemententerrein Maaspark in M1 Behoud groenblauwe structuren

Stedenbouwkundige opzet Figuur 6.1 toont de stedenbouwkundige opzet van het alternatief Behoudend. Woningbouw vindt in dit alternatief alleen plaats binnen M3 en M4. Binnen M5 blijven bestaande functies behouden. In M7 en M8 is ruimte voor behoud en/of nieuwvestiging van bedrijfsfuncties.

Figuur 6.1 Stedenbouwkundige opzet van het alternatief Behoudend

Programma Tabel 6.1 toont het programma voor het alternatief Behoudend. Tabel 6.1 Programma voor wonen en niet-woonfuncties per deelgebied in het alternatief Behoudend Deelgebied M1 M2 M3 M4 M5 M6

Woningen 7 (bestaand) 624 684 17 (bestaande woonwagens) -

Niet-woonfuncties 700 m2 (detailhandel) 700 m2 (maatschappelijk) 3.500 m2 (onderwijs)

Blad 47 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

6.2.2

M7 M8

-

Totaal

1.308 + 24 bestaand

22.000 m2 kantoren 2.800 m2 automotive 29.700 m2

Alternatief 2: Hoogstedelijk Het tweede alternatief legt de focus op het creëren van zoveel mogelijk woningen. Het alternatief voor fase 1 betreft het saneren of verplaatsen van de Stadsbrug door M3 en M4. De brug wordt verplaatst parallel aan het spoor en aangesloten op de Krispijnseweg. De functie van de brug op de nieuwe locatie is een nader te maken afweging: volledige verbinding of alleen toegankelijk voor langzaam verkeer en OV. De brug verdwijnt in ieder geval uit M3 en M4, waardoor hier meer ruimte ontstaat voor woningbouw. Bouwstenen voor dit alternatief Mobiliteit

Externe veiligheid Geluid Programma en raamwerk

Inrichting openbare ruimte

Alternatief 2: Hoogstedelijk  Stadsbrug verleggen langs spoor, afbreken in M3 en M4  Weeskinderendijk-Beneden afsluiten  Afkapping over A16 wordt brugpark, minder barrières voetgangers  Dokweg en Laan der VN 30 km/uur bij M3 en onder afkapping door  Laan der VN verleggen waardoor M7 en M8 één gebied worden  Stringent parkeerbeleid (aansluiten bij centrumgebied) parkeerhub M1 en enkele kleine parkeervoorzieningen  Parkeergarage Maaspark uitbreiden voor programma M1, M3 en M4.  Parkeervoorzieningen onder maaiveld  Ophogen Weeskinderendijk beneden Maatregelen buiten Maasterras  Afsluiten Krispijntunnel  Parkeerbeleid Krispijn  Geen kwetsbare functies binnen 80 m van het spoor          

Afscherming A16 door middel van hub Afschermende bebouwing spoor en Laan der VN Fase 1: 3000 woningen, Fase 2: 1000 woningen; voornamelijk appartementen Hoog stedelijk programma in M3 en M4, extra woningen in M1 Afbreken woningen Weeskinderendijk voor het creëren van woonruimte Woonwagens elders om ruimte te maken voor woningen Maximale afstand tot basisvoorzieningen 500 m Voorzieningen: dokter, kinderdagverblijf, hotel, gezondheidscentrum, supermarkt <70.000 m2 bedrijvigheid Brug over A16 als evenemententerrein Bestaand groen maakt plaats voor bebouwing

Stedenbouwkundige opzet Figuur 6.2 toont de stedenbouwkundige opzet van het alternatief Hoogstedelijk. In dit alternatief wordt in vrijwel alle ontwikkelvelden woningbouw gerealiseerd. Alleen in M2 en M6 vindt geen woningbouw plaats.

Blad 48 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

Figuur 6.2 Stedenbouwkundige opzet van het alternatief Hoogstedelijk

Programma Tabel 6.2 toont het programma voor het alternatief Hoogstedelijk. Tabel 6.2 Programma voor wonen en niet-woonfuncties per deelgebied in het alternatief Hoogstedelijk Deelgebied M1 M2 M3

Woningen 741 1.020

M4 M5

810 497

Niet-woonfuncties 2.400 m2 (horeca / detailhandel) 1.900 m2 (maatschappelijk) 4.200 m2 (onderwijs / maatschappelijk) 1.000 m2 (maatschappelijk)

M6 M7 M8

385 517

29.000 m2 kantoren 7.000 m2 hotel

3.970

5.000 m2 automotive 52.300 m2

Totaal

1.000 m2 horeca/detailhandel

800 m2 horeca/detailhandel

Blad 49 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

6.2.3

Alternatief 3: Groen en Gezond Voor het derde alternatief ligt de focus voornamelijk op het verhogen van groenstructuren en gezondheid. De auto krijgt minder ruimte en het STOMP principe staat centraal. Voor fase 1 zijn op hoofdlijnen twee alternatieven denkbaar: 1) invulling van de deelgebieden conform de Dordtse Visie Spoorzone en 2) saneren of verplaatsen van de stadsbrug. Dit alternatief sluit zoveel mogelijk aan bij de Dordtse Visie Spoorzone, die als basisvariant in het Startdocument beoordeeld is. Op basis van nieuwe inzichten zijn de volgende aanpassingen hierin doorgevoerd: Bouwstenen voor dit alternatief Mobiliteit

Externe veiligheid Geluid

Programma en raamwerk

Inrichting openbare ruimte

Alternatief 3: Groen en Gezond  Stadsbrug autovrij, huidige ligging  Dokweg en Laan der VN 30 km/uur  Laan der VN verleggen langs A16, aanpassing afrit 21  Weeskinderendijk-Beneden 30 km/uur  STOMP-centraal. Stringent parkeerbeleid; kleine, decentrale parkeervoorzieningen. Lopen en gebruik OV centraal. Maatregelen buiten Maasterras:  Parkeerbeleid Krispijn  Geen kwetsbare functies binnen 200 m van spoor  

Parkeergarage als afscherming spoorweglawaai Geluidscherm als afscherming langs de A16

         

Fase 1: 1500 woningen, Fase 2: 800 woningen Programma conform Dordtse visie Spoorzone Woonwagens elders om ruimte te maken voor woningen Maximale afstand tot basisvoorzieningen 500 meter Voorzieningen: dokter, kinderdagverblijf, hotel, gezondheidscentrum, supermarkt 50.000 m2 bedrijvigheid Handhaven evenemententerrein Maaspark in M1 Park in M7 Bestaand groen wordt uitgebreid

Stedenbouwkundige opzet Figuur 6.3 toont de stedenbouwkundige opzet van het alternatief Groen en gezond. Woningbouw vindt hier plaats in de deelgebieden M3, M4, M5, M7 en M8.

Blad 50 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

Figuur 6.3 Stedenbouwkundige opzet van het alternatief Groen en gezond

Programma Tabel 6.3 toont het programma voor het alternatief Groen en gezond. Tabel 6.3 Programma voor wonen en niet-woonfuncties per deelgebied in het alternatief Groen en gezond Deelgebied M1 M2 M3

Woningen 457

M4

675

M5

338

Niet-woonfucnties 2.400 m2 horeca / detailhandel 1.900 m2 maatschappelijk 1.800 m2 onderwijs / maatschappelijk 1.800 m2 horeca / detailhandel 3.500 m2 onderwijs

M6 M7

399

700 m2 maatschappelijk

M8

446

27.400 m2 kantoren 8.800 m2 hotel

Totaal

2.315

49.800 m2

600 m2 horeca/detailhandel

900 m2 horeca/detailhandel

Blad 51 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

7

Effecten op aantrekkelijke stad

7.1

Wonen Beoordelingskader Minimale kwaliteit Bijdrage aan de woningbouwopgave: circa 2.000 woningen.

Optimale kwaliteit Bijdrage aan de woningbouwopgave: 4.000 woningen.

Voldoende woningen voor alle doelgroepen en bijdrage aan sociaal-economische sprong: minimaal score 6 op basis van Brink-methode.

Woningen voor alle doelgroepen en bijdrage aan

sociaal-economische sprong: maximale score 10 op basis van Brink-methode. Extra ruimte voor bijzondere doelgroepen.

Wijze van beoordeling Het woningbouwprogramma voor de drie alternatieven is nog niet in detail uitgewerkt. Voor het stedenbouwkundig ontwerp is uitgegaan van een gemiddelde omvang van 100 m2 per woning. Er is geen verdeling naar prijsklasse of type woningen gemaakt. Voor de beoordeling op dit aspect kan daarom nog geen concrete beoordeling op de bijdrage aan de sociaal-economische sprong opgesteld worden. De beoordeling van dit aspect kijkt allereerst naar het totaal aantal woningen binnen het alternatief. Op basis van de stedenbouwkundige inrichting wordt gekeken naar mogelijkheden om variatie in het kwalitatieve woningbouwprogramma aan te brengen (bijvoorbeeld grondgebonden woningen bij ontwikkelvelden met lagere dichtheden). In bijlage I is een toelichting op het beoordelingskader opgenomen.

7.1.1

Alternatief behoudend Bij dit alternatief worden in M3 en M4 ruim 1.200 woningen toegevoegd. De bestaande grondgebonden woningen in M2 en M4 (Weeskinderendijk-Oost) blijven behouden. Hiermee voldoet dit alternatief niet aan de minimale kwaliteit van circa 2.000 extra woningen. Qua type woningen bestaat dit alternatief hoofdzakelijk uit appartementen. Hierdoor kan het lastig worden om woningen te creëren voor alle doelgroepen. De hoogbouw loopt af van circa twaalf lagen langs de Dordtse Mijl tot enkele bouwlagen aan de oostkant, grenzend aan de woningen langs de Weeskinderendijk. De lagere dichtheid aan de oostkant biedt mogelijkheden om hier ruimte voor doelgroepen te creëren (o.a. grondgebonden koopwoningen). Beoordeling alternatief behoudend op het aspect wonen

Blad 52 van 349

Omgevingseffectrapport Maasterras Dordrecht projectnummer 0473236.100 22 november 2023 Gemeente Dordrecht

Optimalisaties  Ruimte voor meer woningen door 1) meer hoogbouw binnen M3 en M4 en 2) herinrichting van M5;  Inpassing van grondgebonden woningen en doelgroepen op locaties met lagere dichtheden, bijvoorbeeld oostkant M4 of M5.