ONGETEKENDE RIB Voortgang Dordtse Onderwijsvisie 0-12.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum Zaaknummer

9 december 2025

Betreft

Voortgang Dordtse Onderwijsvisie 0-12

2025-0124424

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Kernteam/Opgave: Auteur: E-mail: Verantwoordelijke: Openbaar:

Wim van der Kruijff Lerend en Ondernemend Dordrecht Samenleving - Jeugd en Onderwijs Mart de Koning hcm.de.koning@dordrecht.nl Mart de Koning Ja

Raadsinformatiebrief Hoe zijn de bevoegdheden rond dit onderwerp verdeeld? De Dordtse Onderwijsvisie is een gezamenlijke visie met het primair onderwijs en de kinderopvang. De wethouder mag hierin optreden namens de gemeente; de gemeenteraad wordt op de hoogte gehouden van de totale voortgang, omdat zij graag betrokken wil blijven bij dit proces én de middelen van het Dordts Leerprogramma zijn verbonden aan de onderwijsvisie. Wat is de aanleiding om deze informatie kenbaar te maken? De onderwijsvisie 0-12 is meerdere keren via een raadsinformatiebrief of andere vorm besproken in de gemeenteraad. Tijdens de bespreking van het Dordts Leerprogramma op 9 september 2025 is toegezegd aan de raad om in het vierde kwartaal van 2025 met een nieuwe voortgang te komen over de hele onderwijsvisie 0-12. Wat is de te delen informatie? Opbouw RIB Sinds het vaststellen van de Dordtse Onderwijsvisie 0-12 door de schoolbesturen eind 2019 is uw raad meerdere keren geïnformeerd over de voortgang van de verschillende ambities. Veelal betrof de voortgang met name informatie over het Dordts Leerprogramma (DLP), omdat deze interventie onderdeel uitmaakt van de investeringsagenda 2020-2030. Hoewel dit programma wellicht de belangrijkste pijler van de onderwijsvisie vormt, staat het DLP niet alleen.

De afgelopen jaren is hard gewerkt aan alle speerpunten van de visie en zijn de ambities, door deze steviger met elkaar te verweven, een stuk dichterbij gekomen. Middels deze raadsinformatiebrief brengen we u graag op de hoogte van al deze voortgang. Deze raadsinformatiebrief bestaat uit de volgende onderdelen: 1.

Samenwerkingsstructuur

2.

Financiën

3.

Inhoudelijke voortgang a. Taal en rekenen b. Preventie en zorg

Zaaknummer

2025-0124424

c. Talentontwikkeling 4.

Dordtse onderwijsmonitor

1. Samenwerkingsstructuur De Dordtse onderwijsvisie 0-12 vormt de basis voor een langjarige voor samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang, gemeente en maatschappelijke partners. De overlegstructuur is inhoudelijk opgebouwd rond de speerpunten van de visie, elk met een eigen stuurgroep. De regiegroep bestaat uit bestuurders, zij bewaken de voortgang van de visie. De adviesgroep brengt de input uit de stuurgroepen samen en legt deze voor bij de regiegroep; andersom brengen zij de uitkomsten vanuit de regiegroep onder in de passende stuurgroep. De stuurgroepen dragen zorg voor de voortgang op hun specifieke thema's; zij brengen signalen samen, werken adviezen uit aan de bestuurders en geven gevolg aan de opdrachten vanuit de regiegroep. In de stuurgroepen is, waar relevant, ook de beleidsmedewerker op het betreffende thema vanuit de gemeente aangehaakt (sport, jeugd, leerplicht). In onderstaande figuur is de overlegstructuur weergegeven.

2. Financiën Voor waar het de visie 0-12 betreft, vond de afgelopen vijf jaar een intensivering plaats in de samenwerking tussen onderwijs, opvang en gemeente. Het opstellen van de visie zelf was een eerste stap in een gezamenlijke commitment aan de onderwijsambities. Het instemmen met de investering voor het Dordts Leerprogramma (DLP) onderstreepte het commitment vanuit de gemeente. Opvang en onderwijs moesten openheid geven over de kwaliteit binnen hun organisatie middels de monitor van de visie. En van alle partijen werd commitment verwacht in het organiseren van de tijd en prioriteit om de ambities te realiseren. In korte tijd bouwden de betrokken partijen op deze manier veel vertrouwen op. De lokale positieve ervaringen met de samenwerking konden naar een volgend niveau getild worden toen vanuit het rijk verschillende mogelijkheden ontstonden om de ambities van de onderwijsvisie te realiseren. Dit ging om de volgende middelen •

Nationaal programma onderwijs (NPO). Zowel scholen als de gemeente kregen middelen om achterstanden opgelopen in de coronapandemie in te lopen. Met scholen is afgesproken dat hun middelen deels zouden worden ingezet als cofinanciering voor het DLP. De gemeentelijke NPO-middelen zijn onder andere ingezet voor de realisatie van een deel van het wijkavontuur (zie interventies onder Talentontwikkeling), maar ook veel eenmalige activiteiten of als tijdelijke financiering om andere gemeentelijke budgetten (veelal de specifieke uitkering Onderwijsachterstanden Bestrijding; OAB*) te ontzien.

•

School&Omgeving (S&O). Deze subsidie is beschikbaar voor scholen met een grote achterstandsscore. Met deze middelen startte de Brede School Academie (zie interventies onder Taal en Rekenen) en is het resterende deel van het wijkavontuur bekostigd. In eerste instantie kon deze regeling worden aangevraagd doordat vanuit Dordrecht het DLP als cofinanciering ingezet kon worden. Ondertussen wordt deze regeling als cofinanciering ingezet voor het DLP.

•

Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV). Deze subsidie gaf mogelijkheden om de ambities voor het jonge kind (0-6) dichterbij te brengen; zij het alleen binnen het focusgebied. Zo startten de pilots rondom passende kinderopvang (zie interventies onder Preventie en Zorg) en investeerden we in de educatieve kwaliteit van professionals in de peuter- en kleutergroepen (zie interventies Taal en rekenen). Ook hierin levert de lokale DLP-investering een deel van de cofinanciering.

•

Jeugd Educatie Fonds (JEF); (zie toelichting bij speerpunt Preventie en Zorg).

De bijdragen vanuit landelijke subsidieregelingen zijn nauw verbonden met de lokale investeringen. Juist doordat de onderwijsvisie richting biedt aan waarop in te zetten en een overlegstructuur biedt mét monitoring, is er voldoende vertrouwen tussen onderwijs, opvang en gemeente om de via verschillende bronnen beschikbaar gestelde middelen gezamenlijk in te zetten. In onderstaande tabel is per jaar weergegeven welke middelen aan de onderwijsvisie 0-12 zijn verbonden. De kosten die scholen met eigen middelen maken, zoals middelen voor de bestrijding van

Zaaknummer

2025-0124424

onderwijsachterstanden en bekostiging uit de lump sum, zijn hierin niet meegenomen. De wens is om in een volgende rapportage deze bijdragen ook in beeld te brengen. 2022

2023

2024

2025*

2026**

DLP

706.848

1.621.118

2.364.230

1.879.736

1.119.789

OAB***

6.316.477

7.006.736

6.133.313

6.622.285

7.107.169

NPO – gem.

511.373

234.108

902.962

405.203

-

NPO - school 776.611

454.593

214.763

300.669

-

S&O

-

354.473

483.639

797.351

1.834.278

NPLV

-

77.406

984.924

950.186

1.416.186

JEF - school

-

-

88.139

233.038

nnb

Totaal

8.311.309

9.748.434

11.171.970

11.188.468

11.477.422

*Betreft het voorlopige financieel overzicht van 2025, omdat dit jaar nog niet is afgerond. **Betreft de begrote uitgaven voor 2026. ***De OAB-middelen betreffen een specifieke uitkering bedoeld om te kunnen voldoen aan de wettelijke taken rondom de bestrijding van onderwijsachterstanden. De grootste wettelijke taken zijn het aanbieden van voldoende voorschoolse educatie en de internationale schakelklassen en vormen de basis voor de ambities op het speerpunt taal en rekenen.

3. Inhoudelijke voortgang 3a. Taal en rekenen De ambitie op taal en rekenen richten zich op het vergroten van de basisvaardigheden taal en rekenen, zodat kinderen beter mee kunnen komen in onze talige maatschappij. We monitoren de voortgang middels de eindscores op taal en rekenen aan het einde van groep 8. In onderstaande tabel zijn de verschillende interventies opgenomen rondom dit speerpunt. Hoewel het Dordts Leerprogramma (DLP) vooral (of vooral?) bijdraagt aan de ambities op taal en rekenen, is deze in de onderwijsvisie genoemd onder het speerpunt 'talent'. Daarom wordt het DLP onder dat speerpunt besproken. Leeftijd Interventie

Bereik

Toelichting

2-4

Toeleiding voorschoolse educatie verbeteren

415 kinderen die momenteel VE-indicatie gebruiken

Het bieden van voorschoolse educatie is een wettelijke taak, waarbij de kwaliteit middels de wet kinderopvang en de inspectie kinderopvang wordt geborgd. Vanuit de onderwijsvisie zetten we extra in op een werkbare doelgroepdefinitie, zodat de peuters met de grootste baat bij voorschoolse educatie worden gevonden door het consultatiebureau. En dat ouders ook gebruik maken van de indicatie. De doelgroepdefinitie is in 2021 herijkt en de bijpassende werkwijze is in 2025 geëvalueerd en aangepast (zie art. 9 lid 2 in subsidieregeling). Ook werken we aan de implementatie van een monitorsysteem dat een accurater beeld geeft van het bereik.

2-6

Investering educatieve kwaliteit en doorgaande lijn

13 voorscholen en 14 vroegscholen

Uit landelijke onderzoek (zie paragraaf 4.2.1.) blijkt dat de pedagogische kwaliteit van de peuter (de voorschool)- en kleutergroepen (de vroegschool) goed is, maar dat als het gaat om de educatieve kwaliteit er nog winst te behalen is. Middels een aantal beproefde interventies én een monitor investeren we, met behulp van Vinci Toponderwijs, in de educatieve kwaliteit van de professionals op de groep. Eerst hebben de

Zaaknummer

2025-0124424

deelnemende locaties een 0-meting uitgevoerd, die het landelijke onderzoek bevestigt. Vervolgens worden op locatieniveau trainingen gegeven aan de professionals van de voor- en vroegschool, zodat dit ook bijdraagt aan de doorgaande lijn. Eind 2026 zijn de deelnemers van de eerste locaties klaar zijn, waarna er op nieuwe locaties wordt gestart met hetzelfde traject. Deze interventie is mogelijk via het nationaal programma leefbaarheid en veiligheid (NPLV). via het nationaal programma leefbaarheid en veiligheid (NPLV). 4-12

Rekenexpertise delen

Alle Dordtse po-scholen

De stuurgroep Taal en rekenen organiseert in 2025 voor de derde keer de jaarlijkse expertisemiddag. Daarin komen de rekenspecialisten van het primair onderwijs bij elkaar in een inspiratiesessie. Nieuwe kennis wordt opgedaan en ervaringen uitgewisseld. Dit is een vertaling van de ambitie uit de onderwijsvisie om een Dordts expertisecentrum te hebben. De bekostiging komt vanuit de schoolbesturen.

10-12

Brede School Academie

45 leerlingen De Brede School Academie (BSA) startte in Dordrecht in 2022, nadat het concept goede resultaten liet zien in andere gemeenten (zie link). Een door scholen geselecteerde groep leerlingen uit groep 6, 7 en 8 volgt in een klasje van 15 na schooltijd dit aanbod. Door samen in kranten en tijdschriften te duiken, groeit het tekstbegrip én de kennis over de wereld. Leerlingen komen in aanmerking voor de BSA wanneer zij op begrijpend lezen achterlopen t.o.v. andere vakken óf wanneer de leraar vermoedt dat de leerling onderpresteert. De BSA is mogelijk middels de Rijkssubsidie School&Omgeving

6-11

Zomerschool

150 tot 200 leerlingen

De Zomerschool Dordrecht biedt een leerzaam en plezierig programma in de laatste twee weken van de zomervakantie voor kinderen uit groep 3 t/m 7. Het doel is om achteruitgang in leerprestaties te voorkomen en kinderen een positieve start te geven in het nieuwe schooljaar. Tijdens de Zomerschool worden kernvakken op een creatieve manier herhaald, afgewisseld met sport, spel en techniekgerichte workshops. De aanpak is wijkoverstijgend, inclusief vervoer, en vindt plaats onder begeleiding van bevoegde leerkrachten en onderwijsassistenten. De Zomerschool draagt bij aan kansengelijkheid, versterkt het leervertrouwen van kinderen en biedt een waardevolle invulling van de zomervakantie. De activiteiten sluiten aan bij landelijke inzichten over het belang van doorlopende ontwikkelkansen en preventie van onderwijsachterstanden.

Grotendeels bekostigd vanuit gemeentelijke subsidie OAB, en voor een klein gedeelte vanuit schoolbesturen.

3b. Preventie en zorg Onder preventie en zorg valt een breed scala aan negatieve factoren die de ontwikkeling van een kind beïnvloeden. Dit gaat zowel om factoren vanuit het kind (gezondheid, welbevinden), als om

Zaaknummer

2025-0124424

factoren rondom het kind (armoede, gezinsproblematiek). Veel partijen spelen dan ook een rol; vaak in ketens die al overvraagd zijn. De ambitie om een integrale ondersteuning rondom het kind te organiseren, is dan ook groot. Met de volgende interventies brengen we deze ambitie dichterbij. Leeftijd Interventie

Bereik

Toelichting

0-4

Passende kinderopvang

Ongeveer 100 Waar het onderwijs wettelijk verplicht is om een kinderen passende ontwikkelplek te bieden aan elk kind binnen de school, geldt deze verplichting niet voor de kinderopvang. Echter, wanneer de kinderopvang dit wel organiseert, kan een kind eerder passende ondersteuning krijgen. Juist omdat geldt dat hoe jonger een kind is, hoe sneller het zich ontwikkelt, is het van belang om beperkende factoren voor die ontwikkeling eerder in beeld te hebben en een passend ondersteuningsplan te maken. De ondersteuning kan zo eerder beginnen en het primair onderwijs heeft meer informatie over welke ondersteuning binnenkort nodig is. In 2023 startte een vijftal pilots. Deze zijn in 2025 geëvalueerd en leidden tot een kader waarin de opvang kan specialiseren in de benodigde expertise. Deze interventie is mogelijk via het NPLV en daardoor alleen in Dordt-West beschikbaar. Mogelijkheden om dit stadsbreed in te zetten, liggen in het jeugdbeleid.

4-12

Jeugd Educatie 19 Fonds en basisscholen, Het Jeugdeducatiefonds (JEF) is een landelijke stichting schoolmaaltijden aantal unieke die zich inzet voor het vergroten van gezinnen is ontwikkelingskansen van kinderen die opgroeien in onbekend armoede. Dit gebeurt via basisscholen in wijken waar meer dan de helft van de leerlingen in ‘relatieve armoede’ leeft. Het fonds werkt rechtstreeks via de scholen: zij kunnen direct aanvragen doen voor individuele leerlingen of groepen, wanneer geldgebrek hun ontwikkeling belemmert. Denk aan ondersteuning voor schoolreizen, brillen, sportkleding, leesboeken of educatieve materialen. In Dordrecht nemen in het schooljaar 2024–2025 19 basisscholen deel aan het programma. Daarnaast doen (bijna) al deze basisscholen en enkele scholen in het voortgezet onderwijs mee aan het onderdeel schoolmaaltijden. De gemeente Dordrecht ondersteunt deze samenwerking actief, onder meer door cofinanciering en het faciliteren van de aansluiting van scholen bij het JEF. Scholen ontvangen een jaarlijks budget van maximaal €13.000. De gemeente draagt €5.000 per school bij aan de bekostiging van dit programma, aanvullend op de middelen van het JEF, dat grotendeels gefinancierd wordt via overheidssubsidies en maatschappelijke fondsen.

3c. Talentontwikkeling Leeftijd Interventie

Bereik

Toelichting

Zaaknummer

4-12

Wijkavontuur

14.395 (tot november 2025; geen unieke kinderen)

2025-0124424

Het wijkavontuur wil in elke wijk een naschools aanbod neerzetten waarin kinderen uitgedaagd worden nieuwe talenten te ontdekken of te groeien in al ontdekte talenten. Per wijk staat een maatschappelijke partij aan de lat dit aanbod te coördineren en aan te vullen. In 2023 startte de eerste twee wijken en sinds begin 2025 is elke wijk voorzien van een eigen wijkavontuur. Op de site www.wijkavontuur.nl wordt het aanbod gepresenteerd. Per 2026 geldt een minimum standaard aan aanbod waar elke wijk aan voldoet. Dit breiden we komende jaren uit en we werken aan een kwaliteitskader om talenten optimaal te stimuleren. De bekostiging komt uit S&O voor de wijken waar een school staat die meedoet in dat programma. De overige wijken worden bekostigd uit en de gemeentelijke budgetten van het NPO (t/m juli 2025) of het OAB (vanaf augustus 2025).

4-12

Dordts Leerprogramma (met koppeling naar taal/rekenen)

Ongeveer 2500 leerlingen

Het Dordts Leerprogramma werkt vanuit het principe van gerichte verlengde leertijd op die scholen met de grootste achterstandsscores. De afgelopen jaren werkten scholen toe naar vijf uur extra lestijd per week voor al hun leerlingen. De uitdagingen bestonden voornamelijk uit de beschikbaarheid van personeel en kwalitatief stevige externe partners. Begin 2025 is het DLP geëvalueerd en de regeling is hierop aangepast, zodat scholen meer ruimte krijgen om effectieve interventies gerichter in te zetten voor de kleuters. Op 9 september 2025 heeft de raad specifiek bij het DLP stil gestaan (zie voorstel).

10-12

S.V. Gio

100 Dordtse groep 7 en 8 leerlingen

S.V. Gio is een interventie gericht op het versterken van de pedagogische basis rondom leerlingen in kwetsbare situaties. Door sport, coaching en positieve rolmodellen te combineren, biedt S.V. Gio een laagdrempelige en effectieve aanpak om leerlingen te ondersteunen in hun persoonlijke ontwikkeling. De interventie richt zich op het bevorderen van sociale vaardigheden, het vergroten van zelfvertrouwen en het voorkomen van schooluitval of risicogedrag. Lokale samenwerking tussen scholen, sportverenigingen, jongerenwerk en jeugdhulporganisaties staat centraal. S.V. Gio sluit aan bij gemeentelijke ambities op het gebied van preventie en kansengelijkheid en is recent (2025) gestart. Bij gebleken Dordts succes moet het programma na twee jaar geborgd worden in het structurele aanbod. S.V. Gio wordt gefinancierd vanuit onderwijs, gemeente en ondernemers.

0-6

Ouder-kind activiteiten (zomeravontuur, Toppie)

100 tot 120 Ouder-kind activiteiten zijn activiteiten zoals ouderZomeravontuur en Wijkavontuur. Deze initiatieven kindparen per richten zich op gezinnen met kinderen van 0 tot 6 jaar jaar die drempels ervaren bij deelname aan stedelijk aanbod. Door in de wijk laagdrempelige activiteiten aan te bieden onder begeleiding van professionals zoals de Bibliotheek, JongJGZ en

Zaaknummer

2025-0124424

kinderopvangorganisaties, stimuleren we de ontwikkeling van jonge kinderen en versterken we het opvoednetwerk van ouders. Het aanbod is structureel beschikbaar gedurende 40 weken per jaar, met aanvullende activiteiten in schoolvakanties. De financiering vindt plaats via het Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) en de SPUKregeling Kansrijke Wijk – Jonge Kind.

4. Dordtse onderwijsmonitor De schoolbesturen hebben onderling afgesproken dat een jaarlijkse Dordtse onderwijsmonitor het onderwijs en de opvang moet helpen om: •

Zicht krijgen op de uitvoering van de Onderwijsvisie

•

Zicht krijgen op de opbrengsten en resultaten van de Onderwijsvisie

•

Input voor de kwaliteitsdialoog: waar kunnen we gezamenlijk op sturen?

Het management vanuit de scholen en kinderopvang vult een digitale vragenlijst in. Daarnaast is gebruik gemaakt van gemeentelijke data (bijv. over bereik peuters) en openbare data (CBS en DUO). Een groep van professionals denkt mee over verdere doorontwikkeling van de monitor en geeft advies aan de betrokken bestuurders. Op ambtelijk niveau is de gemeente hierop aangehaakt, maar met de schoolbesturen is afgesproken de monitor niet openbaar te maken. Wel kunnen relevante data rondom het DLP worden gebruikt en gedeeld met de raad om de controle op de investering vanuit de agenda 2020-2030 uit te kunnen voeren. Hoe verder na deze raadsinformatiebrief? Op specifieke onderdelen, waaronder de agenda 2020-2030 waar het Dordts Leerprogramma onder valt, zal met de raad in de loop van 2026 opnieuw het gesprek gevoerd worden over de toekomst van dit DLP, en daarmee de verwevenheid met de rest van de onderdelen van de visie. Welke kosten zijn verbonden aan het proces? Zie de te delen informatie. Er ligt in het voorstel geen vraag om financiering. Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten? Dordtse Onderwijsvisie 2020-2030 - raadsinformatiebrief Het college van Burgemeester en Wethouders

C.H.W.M. Post secretaris

N. Mol burgemeester