ONGETEKENDE RIB - Uitvoeringsplan Dordtse Participatieplekken vanaf 2022.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum

2 november 2021

Zaaknummer

2021-0152266 Uitvoeringsplan Dordtse Participatieplekken vanaf 2022

Betreft

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Pijler Kernteam/Opgave: Auteur: E-mail: Verantwoordelijke: Openbaar:

Peter Heijkoop Sociaal en Zorgzaam Dordrecht Sociale Leefomgeving Stad - Zorg & Ondersteuning Leonie Dekkers-Kamp la.dekkers-kamp@dordrecht.nl Leonie Dekkers-Kamp Ja

Raadsinformatiebrief Hoe zijn de bevoegdheden rond dit onderwerp verdeeld? De Drechtraad heeft in haar vergadering van 5 oktober jl. de Verordening werk en inkomen vastgesteld. Hierin is het besluit van het Drechtstedenbestuur (DSB 8 juni 2021) verwerkt dat de participatieplekken vanaf 01-01-2022 lokaal door de zeven gemeenten uitgevoerd worden. Dit is opgenomen in artikel 2.18 van deze verordening. Artikel 2.18. Participatieplekken 1. Het college organiseert een aanbod van participatieplekken in de gemeente waar inwoners onder begeleiding vrijwillige additionele activiteiten uitvoeren, gericht op participatie in de samenleving. 2. De participatieplekken zijn (onder meer) toegankelijk voor inwoners van de Drechtsteden met een bijstandsuitkering waarvan de Sociale Dienst Drechtsteden inschat dat zij daarop aangewezen zijn. Met de omvorming naar een nieuwe GR Sociaal, zal de lokale gemeenteraad de Verordening werk en inkomen in januari opnieuw vaststellen voor Dordrecht. Het college geeft uitvoering aan de participatieplekken zoals benoemd in artikel 2.18 van de Verordening werk en inkomen met het vaststellen van:  het Uitvoeringskader Dordtse Participatieplekken 2022 - 2025;  de subsidieregeling Participatieplekken Gemeente Dordrecht vast te stellen. Het college is conform de Algemene subsidieverordening Dordrecht bevoegd een subsidieregeling vast te stellen.

Wat is de aanleiding om deze informatie kenbaar te maken? Ontstaan van de participatieplekken Bij de invoering van de Participatiewet is het beleid van de Drechtsteden ingezet op de bemiddeling

Zaaknummer

2021-0152266

naar werk van inwoners met korte afstand tot de arbeidsmarkt. Voor inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt werd erkend dat voor hen ook een mogelijkheid moest bestaan om mee te doen. Daarom hebben gemeenten en de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) gezamenlijk de participatieplekken ontwikkeld voor de Drechtsteden, een regionale voorziening. De participatieplekken moeten niet verward worden met de 'participatieplaats' die beschreven is in de wetgeving. De participatieplaats (artikel 10a Participatiewet) wordt ingezet op ontwikkeling naar betaald werk en is altijd tijdelijk van aard (maximaal 2 jaar). Participatieplekken zijn plekken waar inwoners onder begeleiding mee kunnen doen aan maatschappelijk nuttige activiteiten, of anders geformuleerd: begeleid vrijwilligerswerk kunnen doen. Het vrijwillige karakter is kenmerkend voor de participatieplekken. Het primaire doel is activering en niet ontwikkeling naar werk. Participanten kunnen langdurig op een participatieplek participeren. De participatieplekken zijn vanaf de start in 2013 gepositioneerd onder de SDD en daarmee op afstand komen te staan van het lokale gemeentelijke beleid. In 2018 en 2019 is in de Drechtraad gesproken over de positie van de participatieplekken. In 2019 werden de participatieplekken als bezuinigingsvoorstel opgenomen. Dit voorstel is niet aangenomen.

In de gesprekken rondom de transitie naar een nieuwe GR Sociaal is er opnieuw over de positie van de participatieplekken gesproken, met als doel deze lokaal te gaan organiseren. Dordrecht is in dit proces aanjager geweest. Belangrijkste argument om de participatieplekken lokaal uit te willen voeren is om inclusief vrijwilligersbeleid te kunnen realiseren binnen de eigen gemeente. De participatieplekken dragen bij aan het doel: Alle Dordtenaren kunnen naar vermogen meedoen. De regie lokaal beleggen geeft meer sturingsmogelijkheden en daarmee een kans om te werken aan een betere verbinding met het wijkteam en andere zorgpartijen én de mogelijkheid om de doelgroep en de aanbieders uit te breiden. Hierbij willen we ook niet onbenoemd laten dat de aanhoudende onzekerheid over het voortbestaan van de participatieplekken zowel bij participanten als bij de aanbieders van participatieplekken (leerwerkbedrijven) geen goed heeft gedaan. Rollen en verantwoordelijkheden De colleges van de zeven gemeenten hebben in het voorjaar van 2021 besloten om de participatieplekken lokaal te willen uitvoeren vanaf 2022. Dit besluit is bekrachtigd door het Drechtstedenbestuur (DSB) op 8 juni jl. De uitwerking van deze besluiten is opgenomen in de nieuwe Verordening werk en inkomen. Artikel 2.18. Participatieplekken 1.

Het college organiseert een aanbod van participatieplekken in de gemeente waar inwoners onder begeleiding vrijwillige additionele activiteiten uitvoeren, gericht op participatie in de samenleving. 2. De participatieplekken zijn (onder meer) toegankelijk voor inwoners van de Drechtsteden met een bijstandsuitkering waarvan de Sociale Dienst Drechtsteden inschat dat zij daarop aangewezen zijn. De Drechtraad heeft in haar vergadering van 5 oktober de herziene Verordening werk en inkomen vastgesteld. Hierin is het besluit formeel verwerkt en zijn gemeenten verantwoordelijk voor het uitvoeren van de participatieplekken vanaf 01-01-2022. Doot de transitie naar een GR Sociaal zal de Verordening werk en inkomen begin 2022 ook in de lokale raden behandeld worden. Met deze raadsinformatiebrief geven we een toelichting op de nadere regels die het college heeft opgesteld in de vorm van een subsidieregeling en de ambities die zij heeft met de uitvoering van de participatieplekken (Uitvoeringskader Dordtse Participatieplekken 2022 - 2025). Wat is de te delen informatie? Dordrecht is aanjager geweest om de participatieplekken lokaal uit te gaan voeren omdat we veel kansen zien. Samen met participanten en betrokken partijen hebben we een nieuw en ambitieus uitvoeringskader opgesteld. Het uitvoeringskader steekt in op behouden wat goed gaat en

Zaaknummer

2021-0152266

ontwikkelen waar we kansen zien. Tevens streven we naar een flinke groei van het aantal participanten, van de huidige 230 willen we groeien naar 335 participatieplekken. Deze groei is ook nodig want we zien dat door corona een deel van de participanten is afgehaakt en dat de drempel voor sommige mensen is verhoogd om weer actief deel te gaan nemen aan de samenleving. De participatieplekken dragen bij aan ons doel: Alle Dordtenaren kunnen naar vermogen meedoen. Met de participatieplekken geven we vorm aan inclusieve vrijwillige inzet. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt of die leven in sociaal isolement kunnen op een participatieplek, met hulp en begeleiding, zich vrijwillig inzetten. Hiermee snijdt het mes aan twee kanten. Er worden maatschappelijk nuttige werkzaamheden uitgevoerd waarvan we lokaal de vruchten plukken én participanten ervaren structuur, sociale contacten en ondersteuning. Daarnaast hebben de participatieplekken een aantal subdoelen:  Het in beeld brengen van de mogelijkheden en beperkingen van de participant (signaalfunctie).  Persoonlijke groei van de participant stimuleren.  Het afschalen of voorkomen van zwaardere zorg (waakvlamfunctie).  Verminderen van de behoefte aan mantelzorg.  Het opdoen van arbeidsvaardigheden. De participatieplekken zijn niet gericht op arbeidstoeleiding.

In uitzonderlijke gevallen kan het zijn dat een participant zich (op termijn) ontwikkeld naar betaald werk. In dat geval wordt maatwerk geboden in overleg met de SDD. Wat verandert er vanaf 2022? Samen met INZET078! stimuleren we een bredere beweging naar inclusief vrijwilligers werk. INZET078! zet zich in om (vrijwilligers)organisaties bereid te maken, om ruimte te bieden aan kwetsbare vrijwilligers. Middels trainingen krijgen organisaties tools in handen om hun organisatie hierop in te richten. Met de samenwerking tussen INZET078! en de matchingsunit (MEE/De Sociale Basis) creëren we een doorlopende lijn voor vrijwillige inzet. Hierbij is het resultaat dat een inwoner die zich graag maatschappelijk nuttig wil maken, altijd op een passende terecht komt. Of dit nu zelfstandig vrijwilligerswerk is of een participatieplek of iets daar tussenin. Concreet voor de participatieplekken voeren we volgende veranderingen door:     

De bekostiging is vereenvoudigd, we gaan terug naar 2 treden. Meer maatwerk mogelijk maken met een maatwerkbudget en maatwerkafspraken. Inzetten op kennisbevordering en netwerkvorming bij leerwerkbedrijven. Outreachend werken, actief inwoners aanmelden voor een participatieplek. Actief inzetten op waardering voor participanten, naar voorbeeld van 'regulier' vrijwilligerswerk (dag van de vrijwilliger).  Samenvoegen No-labelplekken en participatieplekken in 2022.  Inzetten op persoonlijke ontwikkeling bij participanten door: o aanbod volwasseneneducatie op de werkvloer; o mogelijkheid tot tijdelijk participeren op twee participatieplekken; o sociaal maatwerk (activiteiten buiten de participatieplekken); o pilot oriëntatie plek. De laatste vier punten werken we hieronder verder uit:  Aanbod volwasseneneducatie op de werkvloer: Het beschikken over voldoende basisvaardigheden helpt om zelfstandig mee kunnen doen aan de maatschappij. Het niet goed kunnen lezen en schrijven leidt tot uitsluiting. Te veel mensen verlaten het onderwijs zonder voldoende basisvaardigheden zoals lezen, schrijven, rekenen, digitale vaardigheden. We willen participanten stimuleren om deze basisvaardigheden te gaan ontwikkelen. We weten dat het hierbij drempelverlagend werkt om het lesaanbod in de vertrouwde werkomgeving aan te bieden. We bieden daarom cursussen aan op de werkvloer.

In overleg met de leerwerkbedrijven zorgen we voor een passend aanbod dat

Zaaknummer

2021-0152266

niet alleen voor participanten beschikbaar is maar ook voor andere medewerkers, vrijwilligers of buurtbewoners. Naast het aanbod van volwasseneneducatie verkennen we ook de mogelijkheid om een MBO 1 (entree) opleiding te geven op locatie van de leerwerkbedrijven. Dit werd in het verleden aangeboden maar is niet goed van de grond gekomen in Dordrecht.  Mogelijkheid tot tijdelijk participeren op twee participatieplekken: Het wordt mogelijk om tijdelijk op 2 participatieplekken tegelijk aan de slag te gaan. De participant kan zo nog meer vaardigheden oefenen, meer diversiteit aan mensen ontmoeten en het aantal uur uitbouwen. Het participeren op twee plekken start alleen als de participant al ervaren is in het participeren, is tijdelijk (maximaal 1 jaar) en er moet een persoonlijk ontwikkelplan aan ten grondslag liggen. Sociaal maatwerk (activiteiten buiten de participatieplekken)  We stimuleren ontwikkeling van participanten buiten de participatieplek. De matchingsunit kan met de sociaal makelaar ‘sociaal maatwerk' maken, deelname aan (welzijns)activiteiten in de buurt of een koppeling met een maatje (een vaste vrijwilliger).  Oriëntatieplek: Een oriëntatieplek is een plek bij een regulier bedrijf of organisatie waar de participant zonder druk (en nog zonder beloning) gaat proeven aan het werken bij een werkgever.

Via Baanbrekend of PERPCT kan een plek gevonden worden of binnen het eigen netwerk. De vertrouwde begeleider van het leerwerkbedrijf en/of de matchingsunit, blijven als achtervang begeleiding bieden. Zo kan de participant binnen een veilige omgeving uitproberen of en welke ontwikkelstappen er voor hem of haar mogelijk zijn. De oriëntatieplek wordt volledig ingericht op basis van maatwerk, moet passen bij de motivatie van de participant en wordt afgestemd met de SDD of het UWV. Doel van de oriëntatieplek is persoonlijke ontwikkeling van de participant. Idealiter wordt de begeleiding op termijn afgebouwd en kan de participant (bij hetzelfde bedrijf) aan de slag als werknemer. Ook het uitvoeren van regulier vrijwilligerswerk kan een uitstroomdoel zijn. De vertrouwensband en bekendheid met de begeleidingsbehoefte van de participant maakt dat deze een veilige overstap kan maken. Zo verlagen we schotten en werken we aan een doorlopende ontwikkellijn. De ambities en verandering in de manier van werken zijn in nauwe samenspraak met de huidige leerwerkbedrijven, de matchingsunit, de adviesraad Wmo en Jeugd en met input van participanten tot stand gekomen. Vanaf 2022 is er ruimte voor nieuwe organisaties om toe te treden als aanbieder van participatieplekken.

Er hebben zich al een aantal enthousiaste nieuwe organisaties aangemeld en via diverse netwerken zoals Dordt Onderneemt zullen de participatieplekken onder de aandacht gebracht worden. Wat verandert er niet vanaf 2022? De Dordtse participatieplekken staan open voor participanten uit de Drechtsteden, een passende plek voor elke participant is het uitgangspunt. De zeven colleges hebben zich gecommitteerd aan de inspanningsverplichting om de participatieplekken in de eigen gemeente goed te regelen zodat zo veel mogelijk participanten dicht bij huis een plek vinden. Echter een passende plek is van meerdere factoren afhankelijk en niet altijd om de hoek beschikbaar. Dordrecht zou een aanzuigende werking kunnen hebben omdat wij vooroplopen in de doorontwikkeling van de participatieplekken én omdat we investeren in kwaliteit. Om dit risico te beperken en zoveel mogelijk Dordtse participanten de ruimte te geven hebben we een aantal afspraken gemaakt:  Gemeenten die niet voldoen aan de inspanningsverplichting en zelf niet investeren in de lokale participatieplekken gaan betalen voor een plaatsing buiten de gemeente.  De administratiesystemen van de matchingsunits worden aan elkaar gekoppeld zodat er een actueel overzicht is van de bezettingsgraad.  Jaarlijks wordt een evaluatie gehouden tussen de gemeenten en de SDD om de afspraken en het gebruik te evalueren.

Hoe verder na deze raadsinformatiebrief? Het college heeft op 2 november jl. de Subsidieregeling 'participatieplekken gemeente Dordrecht', vastgesteld, de onderbouwing van deze subsidieregeling is vastgelegd in het 'Uitvoeringskader Dordtse Participatieplekken 2022-2025'. De huidige aanbieders van participatieplekken (leerwerkbedrijven) kunnen vanaf 8 november subsidie aanvragen voor het jaar 2022. De matchingsunit van MEE/De Sociale Basis zal de intake, matching en begeleiding ook in 2022 blijven

Zaaknummer

2021-0152266

verzorgen. Vanaf januari 2022 gaan we in gesprek met nieuwe organisaties die participatieplekken willen gaan aanbieden. Zij kunnen gedurende het jaar een 'eenmalige subsidie' aanvragen en vanaf 2023 met de reguliere subsidie (kalenderjaarsubsidie) meelopen. We zetten in op goede voorlichting en verwachtingsmanagement bij geïnteresseerde partijen. Halverwege 2023 houden we een evaluatie. Middels een (onafhankelijk) onderzoek, beoordelen we of de beoogde beleidsdoelen worden gerealiseerd. Wat leveren de participatieplekken op voor de participant, maar ook voor de samenleving? Noot: in 2017 is door het OCD een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse uitgevoerd (MKBA). Hieruit bleek dat elke participatieplek ongeveer € 1.500,- aan maatschappelijke baten opleverde. Welke kosten zijn verbonden aan het proces? Op 5 oktober jl. heeft de Drechtraad de verordening Werk en Inkomen vastgesteld met daarin de wijziging dat de participatieplekken lokaal uitgevoerd gaan worden. Tevens heeft de Drechtraad de begrotingswijziging GRD voor 2022 vastgesteld. Voor de gemeente Dordrecht betekent dit dat de bijdrage aan de begroting van de GRD afneemt met € 1.162.449,- . Tevens ontvangt Dordrecht € 8.200,- voor de overheadkosten. Het totaalbedrag van circa € 1.170.000,- wordt ingezet als dekking voor de uitvoering van de participatieplekken door de gemeente Dordrecht.

e verzamelwijziging 2022.

Bovenstaande budgettair neutrale omzetting verwerken wij in de 1

Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten? Lokaal organiseren en uitvoeren van de participatieplekken - Collegevoorstel; Het college van Burgemeester en Wethouders

secretaris

burgemeester

Zaaknummer

Bijlagen 1.

Subsidieregeling participatieplekken gemeente Dordrecht

2021-0152266