ONGETEKENDE RIB Terinzagelegging Omgevingsplan (energieopslagsystemen).pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum Zaaknummer

31 maart 2026

Betreft

Terinzagelegging Omgevingsplan (energieopslagsystemen) vierde wijziging

2026-0033590

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Kernteam/Opgave: Openbaar:

Maarten Burggraaf Bouwend en Bereikbaar Dordrecht Ruimtelijke Strategie en Beleid - Omgevingsrecht Ja

Raadsinformatiebrief Hoe zijn de bevoegdheden rond dit onderwerp verdeeld? De gemeenteraad heeft de bevoegdheid een wijziging van het omgevingsplan vast te stellen. Het college legt het ontwerpbesluit ter inzage. Wat is de aanleiding om deze informatie kenbaar te maken? Het doel van het omgevingsplan is om regels te stellen die enerzijds de fysieke leefomgeving beschermen en anderzijds ruimte laten voor ontwikkelingen. De wetgever noemt dit het bereiken van een balans tussen beschermen en benutten (artikel 1.3 Omgevingswet). Het belangrijkste onderwerp in deze vierde wijziging van het omgevingsplan zijn de regels voor energieopslagsystemen. Deze worden noodzakelijk geacht voor een zorgvuldige uitrol van de energietransitie. Momenteel kan niet gestuurd worden op (de plaats van) deze systemen terwijl de systemen het energienet kunnen verstoren en externe veiligheidsrisico’s kennen. Door aan het in gebruik nemen van een energie-opslagsysteem een vergunning te verbinden kan het bevoegd gezag voorwaarden meegeven op het gebied van ruimtelijke impact (verduurzaming) en veiligheid. Dit voorstel beoogt niet om de bouw en exploitatie van energie-opslagsystemen onmogelijk te maken omdat ze ook bij kunnen dragen aan verduurzaming en energietransitie.

In de bijlage ‘motivering’ is toegelicht dat de regels bijdragen aan de omgevingsvisiedoelen en sprake is van een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ zoals bedoeld in artikel 4.2 van de Omgevingswet. Wat is de te delen informatie? Deze wijziging van het omgevingsplan is bedoeld om een regeling op te nemen voor energieopslagsystemen, een tweetal BOPA’s te verwerken in de regels en een paar ondergeschikte wijzigingen (wijzigingen met geen juridische impact) door te voeren. 1. Energie-opslagsystemen Op 27 mei 2025 heeft de gemeenteraad voorbeschermingsregels vastgesteld voor energieopslagsystemen. De voorbeschermingsregels gelden anderhalf jaar en binnen die tijd wordt een wijziging van het omgevingsplan voorbereidt om de bescherming in stand te houden. Dit voorstel ligt nu voor.

Zaaknummer

2026-0033590

Er is een toenemende behoefte aan energie-opslagsystemen (EOS), ook wel batterijen, door de energietransitie en netcongestie. Het is nu veelal toegestaan om vergunningvrij energieopslagsystemen te plaatsen. De ontwikkeling van deze systemen gaat snel en de ruimtelijkeimpact en milieu-impact van deze systemen is niet te vergelijken met traditionele voorzieningen voor energiedistributie. De energie-opslagsystemen reserveren netcapaciteit op elektriciteitsstations dat ten koste gaat van andere ontwikkelingen zoals nieuwbouw of bedrijvigheid. Ook kunnen ze de pieken op het elektriciteitsnet vergroten en kennen externe veiligheidsrisico’s. Het is daarom nodig om met een regeling de effecten van deze energieopslagsystemen te beoordelen ten aanzien van de prioritering van verschillende nieuwe ontwikkelingen in de gemeente zoals de energietransitie, nieuwbouw, bedrijvigheid en omgevingsveiligheid. Het is niet de bedoeling om deze systemen onmogelijk te maken. In de motivering zijn de regels voor energie-opslagsystemen getoetst aan de 7 doelen van de omgevingsvisie en het wettelijke vereiste van een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’. Deze regels zijn nodig in het kader van het realiseren van een duurzame en klimaatneutrale stad in 2040 uit de omgevingsvisie 2.0.

Met deze regels wordt geborgd dat energie slim en lokaal wordt gebruikt en de energietransitie en ontwikkeling van de stad niet kan worden belemmerd. Het gaat dan om de ontwikkeling van de economie en woningbouwprojecten. Deze regels dragen bij aan een zorgvuldig evenwichtig vraag en aanbod van energie. De regels voor energie-opslagsystemen bestaan uit: •

Een nieuwe vergunningplicht voor het in gebruik nemen van een energie-opslagsysteem met een capaciteit vanaf 1MWh (MegaWattuur) en vermogen vanaf 1 MW (MegaWatt)

•

Aanvraagvereisten en beoordelingsregels die zich richten op een zorgvuldige uitrol van de energietransitie (verduurzaming) en de bescherming van de veiligheid. Specifiek is er in de beoordelingsregels opgenomen dat het energie-opslagsysteem de verduurzaming niet mag verhinderen.

Samen met de Omgevingsdienst zijn de effecten van deze nieuwe regeling in beeld gebracht. Het gaat om een nieuwe vergunningplicht die extra administratieve lasten (kosten) oplevert. De uren voor de afhandeling per vergunning worden geraamd op 19 - 28,75 uur. Deze kosten zullen worden gedekt via te betalen leges. Op dit moment gaat het om een beperkt aantal vergunningen bij de voorbeschermingsregels, de verwachting is dat deze wel gaan toenemen in de toekomst. Gezien de urgentie van dit probleem en de effecten is het niet mogelijk om een soepelere regeling (deregulering) toe te passen. 2. Verleende omgevingsvergunningen, ook wel BOPA's (buitenplanse omgevingsplanactiviteiten) In de vorige RIB van de derde wijziging van het omgevingsplan is de raad geïnformeerd over de afwijkingen van het omgevingsplan (BOPA’s) van 2024. In deze vierde wijziging worden er 2 BOPA’s direct verwerkt in het omgevingsplan. De onderliggende bestemmingen uit het bestemmingsplan worden (beleidsneutraal) overgenomen in het omgevingsplan. Het gaat om de personal training- en coachingstudio aan de Schuttevaerkade 45 en het verhuren van 7 kamers aan de Paul Krugerstraat 67. Daarmee staan de regelingen voor de functies dienstverlening, maatschappelijk, sport enzovoorts klaar voor de rest van de stad.

Wat is aan participatie gedaan? Voor het onderdeel energie-opslagsystemen is een participatieproces doorlopen, zie daarvoor het participatieverslag. Er is overleg gevoerd met belangrijke ketenpartners (Stedin, Energiecoöperatie Drechtsteden, en bedrijven) over de voorgestelde regeling. Daarnaast is een bericht geplaatst met informatie in de krant voor inwoners, waar zij ook per email op konden reageren. In het participatieverslag zijn de uitkomsten terug te lezen. De regels zijn op een aantal punten aangepast: •

Artikel met adviesverplichting voor het plaatsen van EOS binnen 50 meter van een rijksweg/vaarweg en hoogspanningsstation en bovengrondse hoogspanningsverbinding

•

Kleine tekstuele aanpassingen en meer toelichting toegevoegd over bijv. wat congestieverzachtend is

•

Uitzondering voor stand-alone batterijen toegevoegd

Tijdens de terinzagelegging is het mogelijk voor eenieder om zienswijzen in te dienen.

Zaaknummer

2026-0033590

Ten aanzien van de BOPA’s gelden geen participatie- of bezwaarmogelijkheden, deze waren al onderdeel van de procedure van de omgevingsvergunning. Hoe verder na deze raadsinformatiebrief? Deze wijziging omgevingsplan zal na het besluit van het college voor 6 weken ter inzage worden gelegd. Eenieder heeft dan de kans om een zienswijze in te dienen. Na deze 6 weken worden de zienswijzen van beantwoording voorzien. Vervolgens zal de wijziging omgevingsplan, eventueel aangepast, met de beantwoording zienswijzen voor vaststelling naar de gemeenteraad gaan. Tegelijk met het voorstel voor vaststelling van deze wijziging omgevingsplan zal een voorstel voor wijziging van de legesverordening naar de raad gaan. Welke kosten zijn verbonden aan het proces? De regels voor energie-opslagsystemen worden gesteld met het oog op het behouden van de mogelijkheden voor verduurzaming van bedrijfsactiviteiten, het bevorderen van een duurzame ontwikkeling en een veilige leefomgeving. Zonder deze regels kan de verduurzaming en veiligheid van de leefomgeving ernstig in belemmering komen. Deze regels zorgen voor verzwaring van de uitvoeringslasten. Deze zullen worden gedekt door leges. Zie hierover de paragraaf deregulering in de motivering. Omdat het gaat om een nieuwe binnenplanse vergunningplicht is een wijziging van de legesverordening nodig om de leges te kunnen heffen.

Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten? Vaststellen voorbeschermingsregels voor energie-opslagsystemen, vastgesteld door de gemeenteraad op 27 mei 2025 Het college van Burgemeester en Wethouders

C.H.W.M. Post secretaris

N. Mol burgemeester