ONGETEKENDE RIB Principebesluit wijziging omgevingsplan Dordrecht groenblauw.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum

15 oktober 2024

Zaaknummer

2024-0103836

Betreft

Principebesluit wijziging omgevingsplan Dordrecht, groenblauw

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Kernteam/Opgave: Auteur: E-mail: Verantwoordelijke: Openbaar:

Rik van der Linden Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht Opgaven - Groen-Blauwe Stad Dana Huibers dae.huibers@dordrecht.nl Ja

Deadline Een inloopavond voor bewoners in het kader van deze groenblauwe regels zal op 16 oktober 2024 plaatsvinden. Het zou mooi zijn als de raad de informatiebrief hiervoor kan ontvangen. Raadsinformatiebrief Hoe zijn de bevoegdheden rond dit onderwerp verdeeld? Het college bereidt het omgevingsplan voor; de raad beslist. Wat is de aanleiding om deze informatie kenbaar te maken? Door middel van deze raadsinformatiebrief informeren wij u dat we binnen de gemeente werken aan het opstellen van een wijziging van het omgevingsplan Dordrecht voor het thema groenblauw. Wat is de te delen informatie? Groenblauwe regels voor het omgevingsplan Momenteel werken wij binnen de gemeente aan het opstellen van regels op het thema groenblauw voor in het omgevingsplan. Dit betreft regels op het gebied van klimaatadaptatie, biodiversiteit en gezonde leefomgeving. In de Omgevingsvisie 1.0 heeft uw raad de doelen voor klimaatadaptatie, gezonde stad en biodiversiteit randvoorwaardelijk vastgelegd. In het Groenblauw Programma (concept) is nader uitgewerkt hoe deze doelen te bereiken. Het politiek akkoord onderstreept deze koers en scherpt deze nog verder aan. Een van de uit te voeren activiteiten in het Groenblauw Programma is het stellen van inrichtingseisen aan nieuwbouw en herstructurering. Dit is wat met de groenblauwe regels ten behoeve van het omgevingsplan ook wordt beoogd.

Huidige manier van werken Op dit moment werken we al hard aan een gezonde, klimaatadaptieve, en biodiverse stad. Vaak gaat dat al goed, voornamelijk bij de grote nieuwbouwprojecten waar we eisen kunnen opnemen in het bestemmingsplan of waar we groenblauwe gunningscriteria opnemen in aanbestedingen. Ook in onze eigen projecten in de openbare ruimte wordt groenblauw vaak meegenomen in het ontwerp en vergroenen we waar mogelijk. Toch geldt dit helaas nog niet voor alle projecten in de stad. De wensen en richtlijnen (zoals 30-40% groenblauw in het plangebied, 60 mm waterberging per m2 dakoppervlak, 5% van het (openbaar) plangebied ingericht voor spelen, bewegen en ontmoeten, en het zorgen voor drie biotopen voor drie verschillende doelsoorten etc.) die we vanuit groenblauw meegeven, hebben in de meeste projecten geen juridische status. Hierdoor is het vrijblijvend om met een project bij te dragen aan een gezonde leefomgeving, klimaatadaptatie en

Zaaknummer

2024-0103836

biodiversiteit. Bovendien heeft het (nieuwe) groenblauwe lid van de Welstandscommissie nog geen duidelijke (beleids)kaders om projecten te beoordelen. De groenblauwe regels hebben als doel om elk project in de stad gelijkwaardig te laten bijdragen aan klimaatadaptatie, biodiversiteit en een gezonde leefomgeving. Landelijke en regionale ontwikkelingen We sluiten met de ontwikkeling van de groenblauwe regels aan bij de landelijke en regionale ontwikkelingen om een 'level playing field' te creëren voor toekomstbestendige nieuwbouw (en bestaande bouw). Een landelijk 'level playing field' zorgt ervoor dat alle partners in de bouwketen een gedeeld beeld hebben over de opgave, van elkaar weten hoe hierop gestuurd wordt, en welke doelen en prestaties daarbij van belang zijn. De belangrijkste ontwikkelingen hierin zijn: • De Landelijke maatlat 'Groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving' is in maart 2023 door het Rijk uitgebracht. De maatlat moet een impuls geven om groene klimaatbestendige gebieden en gebouwen te realiseren die ook bijdragen aan biodiversiteit en gezondheid. Het is ontwikkeld door het ministerie van BZK, samen met de ministeries van IenW en LNV. In de maatlat wordt gedefinieerd wat klimaatadaptief bouwen is en worden de thema's binnen klimaatadaptatie integraal gekoppeld aan de thema's biodiversiteit en bodemdaling.

De maatlat richt zich op nieuwbouw; op termijn wordt verkend hoe de maatlat ook toegepast kan worden in de bestaande bouw. De landelijke maatlat is momenteel nog niet wettelijk verplicht. In het voorjaar van 2024 is het Rijk begonnen om met betrokken partijen de mogelijkheden voor juridische borging verkennen. De eerste onderzoeken wijzen uit dat dit waarschijnlijk zal uitkomen op de borging van instructieregels op landelijk niveau waar de gemeente vervolgens zelf invulling aan zal moeten geven. Het Rijk vraagt alle partijen om de maatlat nu al zo veel mogelijk toe te passen bij bouwplannen. • Het Ruimtelijk afwegingskader 'klimaatadaptieve gebouwde omgeving' geeft uitwerking aan het principe dat water en bodem sturend moeten zijn bij nieuwe ontwikkelingen. Het geeft meer duidelijkheid over waar er gebouwd kan worden door per locatie de risico's vanuit het water- en bodemsysteem inzichtelijk te maken. Dit afwegingskader laat zien dat klimaatadaptief bouwen op het Eiland van Dordrecht een kleine tot middelgrote aanvullende inspanning vraagt. • Het Convenant Klimaatadaptief Bouwen in Zuid Holland is als startpunt en belangrijke input voor de landelijke maatlat gebruikt. De gemeente Dordrecht heeft dit convenant ondertekend en zichzelf daarmee ten doel gesteld om de regels lokaal te borgen.

Naast Dordrecht hebben vele andere partijen zich bij dit convenant aangesloten, zoals de provincie, waterschappen, andere gemeenten, bouwbedrijven en ontwikkelaars. De richtlijnen uit het convenant worden nu al zo veel mogelijk in de gemeente ingezet bij nieuwbouwprojecten, zoals Amstelwijck. Consequenties Het proces wordt zoveel mogelijk afgestemd op de huidige werkwijzen en de Omgevingswet. Door de inwerkingtreding van de Omgevingswet is een bredere integrale toetsing nodig. Hiervoor is vanaf 01-01-2024 de commissie Ruimtelijke Kwaliteit gestart, als opvolger van de Welstandscommissie en Monumentencommissie. Anders dan de Welstandscommissie, kent de commissie Ruimtelijke Kwaliteit een groenblauw lid. Voor de inrichtingsplannen openbaar gebied in het kader van de beheertaken van de gemeente wordt een algemene regel opgenomen. De bijbehorende richtlijnen worden opgenomen in het nieuwe handboek Kwaliteit Openbare Ruimte (KOR; nog vast te stellen door ons college). Nieuw is dat het groenblauwe lid van de commissie Ruimtelijke Kwaliteit dan ook een advies uit zal brengen over de kwaliteit van groenblauw in de openbare ruimte. Afhankelijk van het project, zullen er mogelijk extra kosten gemoeid zijn met het behalen van de groenblauwe richtlijnen.

In de gemeente Leiden is berekend dat het integreren van klimaatadaptatie en biodiversiteit in de herinrichtingsprojecten openbare ruimte gemiddeld € 14,90 per m2 plangebied kostte* (prijspeil 2019). Voor reguliere bouwplannen (van verbouwing tot sloop nieuwbouw) en grote ontwikkellocaties wordt aangesloten op de bestaande vergunningsplicht (omgevingsvergunning inclusief de toets door de commissie Ruimtelijke Kwaliteit). Nieuw is dat de plannen voor de vergunning moeten voldoen aan een aantal kwantitatieve eisen (bijvoorbeeld 60 mm waterberging per m2 dakoppervlak) en dat groenblauwe kwaliteitseisen worden toegevoegd aan de Welstandsnota, zodat de commissie op basis van deze richtlijnen en deskundigheid mee kan denken over toepassing van maatregelen die het meest effectief zijn als bijdrage aan de groenblauwe doelen

Zaaknummer

2024-0103836

uit de omgevingsvisie. Omdat de commissie al een groenblauw lid heeft, geeft de gemeente het commissielid (betere) kaders om mee te werken. Bij de bouwaanvraag worden de groenblauwe eisen toegevoegd als extra beoordelingsregel. De integrale toetsing door de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) wordt eenvoudiger, omdat de beoordeling van groenblauw grotendeels gebaseerd kan worden op het advies van de commissie Ruimtelijke Kwaliteit. De groenblauwe regels betekenen voor bouwende partijen een extra eis waaraan bouwplannen moeten voldoen. Dat kan betekenen dat extra kosten nodig zijn om een bouwplan gegund te krijgen. In de toetsing door de commissie Ruimtelijke Kwaliteit kunnen we daar aan tegemoet komen door de adviesverplichting (in eerste instantie) toe te spitsen op de vraag of het bouwplan nu optimaal groenblauw is uitgewerkt of dat er zonder hoge kosten ook andere oplossingen zijn die meer bijdragen. Op termijn lijkt het onvermijdelijk dat er extra kosten nodig zijn voor een bouwplan. De lokale borging van de maatlat van het Rijk waar we nu op vooruitlopen zal straks verplichten tot extra maatregelen. Daarnaast geldt dat deze maatregelen per bouwplan ook bedoeld zijn om op langere termijn hoge kosten voor de bewoner/het bedrijf vanwege wateroverlast e.d. te voorkomen.

In het omgevingsplan wordt een paragraaf opgenomen waarin beschreven wordt wat de impact is van de groenblauwe regels op initiatieven in de stad, de wijze van vergunningverlening en de benodigde inzet aan toezicht en handhaving. In deze paragraaf zal ook beschreven worden hoe we kunnen voorkomen dat de kosten voor bouwprojecten te hoog worden. Door de nieuwe regels zoveel mogelijk te laten aansluiten op al bestaande processen voor ontwerp en vergunningverlening worden de uitvoeringslasten zo veel mogelijk beperkt. Tot slot kan ons college ook altijd nog afwijken van het advies van de commissie Ruimtelijke Kwaliteit, bijvoorbeeld als de eisen die we stellen onredelijk worden geacht. (* Leiden heeft vier projecten geanalyseerd waarin klimaatadaptatie en biodiversiteit integraal zijn meegenomen met de herinrichting van de boven- en ondergrond. Daaruit is gebleken dat met een gemiddelde extra investering van € 14,90 per m2 (gemiddeld +7,7%) een project effectief en doelmatig klimaatadaptief en biodivers ingericht kan worden. Denk daarbij aan meer (biodivers) groen, het planten van bomen, waterberging, en drainage.) Participatie Het voornemen om te starten met de wijziging van het omgevingsplan op het thema groenblauw wordt bekendgemaakt in het gemeentenieuws en het gemeenteblad. In die aankondiging wordt aangegeven dat we voor belangstellenden een inloopbijeenkomst organiseren.

Hiermee willen we belanghebbenden en geïnteresseerden er zo vroeg mogelijk op wijzen dat de gemeente werkt aan het opstellen van een wijziging van het omgevingsplan. Dat biedt de gelegenheid om al vóór de officiële inspraakprocedure kennis te nemen van de concept regels en mogelijke aanscherpingen in te brengen. Deze inloopavond heeft op 16 oktober jl. plaatsgevonden. Daarnaast wordt er een doemeedordrecht pagina ingericht. Deze is vanaf 30 oktober beschikbaar voor participatie. Bewoners hebben dan twee weken de tijd hun reacties op de regels achter te laten. Hoe verder na deze raadsinformatiebrief? Het ontwerp van de wijziging groenblauw wordt naar verwachting begin 2025 ter inzage gelegd. Door een raadsinformatiebrief zullen wij u hier over informeren. Op dat moment start de officiële inspraakprocedure en kan een ieder zienswijzen indienen. Na verwerking van alle ingekomen zienswijzen wordt het ontwerp ter vaststelling aan uw raad aangeboden. Welke kosten zijn verbonden aan het proces? Het ontwikkelen van de beleidsregel en het participatieproces kost ambtelijke inzet vanuit het opgaveteam Groenblauwe Stad en het team Juridisch Planologisch Advies. Daarnaast zullen er kosten verbonden zijn aan de te organiseren inloopbijeenkomst voor belanghebbenden in de stad. Het college van Burgemeester en Wethouders

C.H.W.M. Post secretaris

P.A.C.M. van der Velden burgemeester