ONGETEKENDE RIB over Voortgang Bomenprogramma.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum Zaaknummer

10 februari 2026

Betreft

Raadsinformatiebrief over Voortgang Bomenprogramma

2026-0005031

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Kernteam/Opgave: Auteur: E-mail: Verantwoordelijke: Openbaar:

Marc Merx Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht Ruimtelijk Beheer - Groen en Spelen Lianne Suijker la.suijker@dordrecht.nl Jürgen Scholten Ja

Raadsinformatiebrief Wat is de aanleiding om deze informatie kenbaar te maken? Bij het vaststellen van het bomenprogramma op 12 maart 2024 is aangegeven dat de raad jaarlijks geïnformeerd wordt over de voortgang van het bomenprogramma. De laatste update die u heeft ontvangen was op 2 december 2024. Eerst gaan we in op de stand van zaken van een aantal acties uit het bomenprogramma. Daarna rapporteren we op de moties en amendementen die u heeft aangenomen. Ook gaan we in op de effecten van de Europese natuurherstelwet die sinds augustus 2024 actief is. Wat is de te delen informatie? In deze raadsinformatiebrief rapporteren we op de voortgang van het bomenprogramma en de acties die volgen op de moties die u heeft aangenomen bij de behandeling van het bomenprogramma en de perspectiefnota. Stand van zaken acties uit het Bomenprogramma In het programma zijn meerdere acties opgenomen. Hieronder staan de acties waar voortgang op te melden is. In het algemeen geldt dat we met de beschikbare capaciteit hard werken aan de moties en de uitvoering van het programma, maar gezien de vele opgaves maken we minder vaart dan gehoopt. A. Afronden bomenstructuurplan Momenteel wordt gewerkt aan een groenblauwstructuurplan. De bedoeling is om een zekere mate van bescherming te geven aan groenblauwe structuren in verschillende gradaties. Het boomstructuurplan gaat hier onderdeel van uitmaken.

In welke vorm dit uitwerking gaat krijgen is nog onbekend. B. Actualiseren van de Bomenlijst We gaan de Bomenlijst omzetten naar een Bomenkaart. Op basis van criteria zijn dan de bomen inzichtelijk te maken die daaronder vallen. De criteria zijn in concept gereed. Het eindresultaat moeten we nog afstemmen met de groene partners. C. Vormgeven en vastleggen van nieuw kapbeleid in APV (raadsbevoegdheid) We werken aan het vormgeven en vastleggen van nieuw kapbeleid in APV of het Omgevingsplan.

Zaaknummer

2026-0005031

Dit omvat veel voorbereiding, waaronder het actualiseren van de bomenlijst. We verwachten dat we het nieuwe kapbeleid uiterlijk in Q4 aan uw raad voor kunnen leggen. D. Opstellen bomenboekhouding Voor een goede bomenboekhouding is een verbeterd beheersysteem nodig. We zoeken naar een goede vervanging van het huidige systeem. De verwachting is dat dit gaat lukken in de loop van 2026. Met het nieuwe systeem wordt een goede basis opgezet om jaarlijks een boekhouding te kunnen presenteren. Maatregelen n.a.v. de moties Bomenprogramma Ook rapporteren we op de voorgang van de acties die voortkomen uit de moties die u heeft aangenomen. 1. Herplantplicht in te stellen voor de bomen die kapvergunningplichtig zijn (die op de Bomenlijst staan). Herplantplicht van niet-Bomenlijstbomen die door de gemeente worden gekapt in stand houden. Een herplantplicht wordt in principe altijd opgelegd. We merken echter dat de herplantplicht lastig uitvoerbaar is. Zo wordt geen herplantplicht opgelegd als de boom gekapt moet worden als er te weinig ruimte is voor de groei van de boom. Herplant zou op termijn dezelfde problemen veroorzaken. Herplant elders in de stad kunnen wij als gemeente wel uitvoeren. Voor een particulier gaan we als voorwaarde van de vergunning een storting in het nog op te richten bomenfonds opleggen. Het nadeel van deze werkvorm is dat illegale kap toe zou kunnen nemen.

We hebben geen mogelijkheden om hierop te handhaven. 2. Leges te heffen voor de bomen die kapvergunning plichtig zijn. De hoogtes en de differentiatie van deze leges gaan we nog bepalen. De tekst voor het aanpassen van de leges is gereed. Deze leggen we in 2026 voor aan uw raad. Het voorstel wordt opgenomen in de reguliere wijzigingsprocedure van de Legesverordening. 3. Herplant stimuleren door in aanbestedingen van stedelijke ontwikkelingen het uitgangspunt op te nemen dat binnen 10-20 jaar het kroonvolume zoals dat bij aanvang van het project aanwezig was, minimaal teruggekeerd moet zijn. Als dit om zwaarwegende (maatschappelijke) redenen niet mogelijk is, zal er een passende storting in het bomenfonds gedaan moeten worden zodat de gemeente zelf de herplant elders in de stad kan uitvoeren. Deze actie zijn we aan het uitwerken, maar daarbij lopen we tegen praktische en financiële knelpunten aan. Zo moeten er bij het kappen van één grote boom er aanzienlijk veel bomen voor terugkomen wil het binnen de gestelde termijn weer het oorspronkelijk kroonvolume hebben. Dit kost ook geld en project- en onderhoudsbudgetten moeten we hierop aanpassen. We onderzoeken wat dit financieel betekent zodat we kunnen bereken wat een passende storting is.

Daarmee kunnen we inzicht krijgen in hoeverre de herplantplicht gefinancierd kan worden uit het bomenfonds of ten koste gaat van wijk onderhoudsbudgetten. 4. In de APV een bomenfonds opnemen waarin bewoners of ondernemers die dit wensen vrijwillig, of vanuit de herplantplicht verplicht zijn, te storten, ten behoeve van de aanleg van groen en/of bomen. De voorwaarden voor dit fonds moeten nog nader uitgewerkt worden. De gemeente Haarlem geeft aan een dergelijk fonds in de APV te hebben staan in kader van de herplantplicht, maar dat er van een vrijwillige bijdrage nog nooit gebruik gemaakt is. Dit is in ontwikkeling. In Q3 van 2026 komt er een voorstel naar uw raad over de vormgeving en de besteding van het bomenfonds. Ook kijken we naar de dekking van onderhoud van de extra aanplant. 5. Voor de ondersteuning van particulieren met een boom gaan we een loket starten waar inwoners advies voor kap en vervanging/herplant kunnen verkrijgen. Op die manier houden we overzicht waar er in particuliere tuinen gekapt gaat worden, en om welke reden. Met het gesprek hopen we bewoners op alternatieven op kap te kunnen wijzen. De bestaande opties voor het plaatsen van het loket zijn onderzocht. Het heeft onze voorkeur om aan te sluiten bij bestaande initiatieven. Zoals, bijvoorbeeld, tuincoaches. Dit doen we omdat we nog niet weten in hoeverre er behoefte is aan advies over bomen.

In de toekomst kunnen we kijken naar hoeveelheid aanvragen en kunnen we hierop anticiperen. Deze aansluiting moeten we nog organiseren. Ook dit realiseren we in de loop van dit jaar. 6. Criteria opstellen voor 'Beeldbepalende monumentale bomen', deze laten vaststellen bij het kapbeleid, en de raad met een raadsinformatiebrief over het onderhoudsprogramma jaarlijks

Zaaknummer

2026-0005031

informeren over de stand van deze bomen. We hebben criteria besproken met de groene partners. Er is een concept van criteria opgesteld. Deze leggen we in de loop van 2026 bij het vaststellen van het kapbeleid aan u voor. 7. Op basis van de motie 'Lot van oude bomen in handen van de raad' prioriteit geven aan beeldbepalende monumentale bomen als er geld over is van het onderhoudsprogramma. Het college moet het bomenonderhoud uitvoeren binnen het door de raad ter beschikking gestelde budget. Indien er vanuit het bomenprogramma geld over is zullen we deze aanwenden voor beeldbepalende monumentale bomen. Het college zoekt binnen de bestaande financiële mogelijkheden om beeldbepalende bomen nog een aantal jaren te kunnen behouden. Zo heeft het college extra geld vrij gemaakt door herprioritering binnen het bomenprogramma voor de bomen bij de Wolwevershaven. U bent hierover geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. Maar deze mogelijkheden zijn wel zeer beperkt en kunnen we zeker niet in alle gevallen doen. 8. Op de website van de gemeente Dordrecht zullen we aangeven hoe deskundige vrijwilligers betrokken kunnen worden in specialistisch bomenonderhoud. Vrijwilligers moeten aantoonbare kennis, diploma's en ervaring hebben. In Q3 van 2026 publiceren we dit op de website van de gemeente Dordrecht. Natuurherstelwet Vanaf 18 augustus 2024 is de natuurherstelverordening van kracht.

Deze heeft impact op het bomenprogramma en het onderhoudsbudget dat hiervoor op termijn voor nodig is. En heeft impact op ruimtelijke ontwikkelingen. Daarom rapporteren we in deze raadsinformatiebrief ook over deze wet. In de bijlage vindt u de factsheet van de VNG over deze wet. De natuurherstelwet draagt bij aan: •

Bescherming en het herstel van de Europese natuur;

•

Bescherming tegen vermindering van de bodemkwaliteit;

•

Bescherming tegen klimaatverandering en het effect daarvan;

•

Gezonde ecosystemen die nodig zijn voor ons voedsel;

•

Naleving van internationale verplichtingen op natuur.

Deze verordening heeft gevolgen voor het binnenstedelijk groenareaal. In 2030 mag er geen achteruitgang zijn van het areaal ten opzichte van het aanwezige areaal in augustus 2024. De landelijke overheid bereid op dit moment een natuurplan voor dat ze ter goedkeuring moet indienen bij de Europese Commissie. De verwachting is dat dit natuurplan in de loop van 2027 voor Nederland van kracht wordt. De provinciale overheid is zich aan het voorbereiden om gegevens te kunnen leveren die aantonen dat aan de verordening is voldaan. Concreet is te verwachten dat er richtlijnen komen waaraan wij moeten voldoen. Het is nog niet bekend wat dit voor de gemeente Dordrecht gaat betekenen. De VNG adviseert om voor te sorteren op de regels die nog opgesteld gaan worden. Het is daarom nu al belangrijk dat er zorgvuldig omgegaan wordt met het huidige areaal. De hoeveelheden groen die zijn vastgelegd in augustus 2024 zal de norm worden voor toetsing. Het is aan te raden om bij bouwplannen geen nettoverlies van stedelijke groene ruimte toe te staan. Dit geldt ook voor bomen. We moeten er rekening mee houden dat we groen dienen te gaan compenseren. Doen we dat niet, dan maken we het probleem ten opzichte van 2024 alleen maar groter. Naar verwachting zal de uitwerking van de natuurherstelverordening meer tijd, capaciteit en geld kosten.

Hoe verder na deze raadsinformatiebrief? In 2027 rapporteren we wederom op de voortgang van het bomenprogramma. Welke kosten zijn verbonden aan het proces? De uitvoering wordt gefinancierd met bestaand regulier budget. Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten? • Raadsvoorstel - Actualiseren bomenlijst en aanpassing bebouwde komgrens natuurbescherming Gemeenteraad Dordrecht 22 juni 2021 14:00:00, Gemeente Dordrecht.

Zaaknummer

2026-0005031

•

Raadsvoorstel – Vaststellen en Beschikbaar stellen van een krediet voor Bomenprogramma Gemeenteraad Dordrecht 12 maart 2024 14:00:00, Gemeente Dordrecht

•

RIB 1 oktober 2024 zaaknummer 2024-0100028

Het college van Burgemeester en Wethouders

Secretaris

Burgemeester