ONGETEKENDE RIB Onderzoek Essenhof-Zuidendijk.pdf

Aan de gemeenteraad Datum 9 juni 2026 Zaaknummer 2026-0062702 Betreft Onderzoek Essenhof-Zuidendijk Vergadering van Portefeuillehouder: Marc Merx BegrotingsprogrammaGezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht Kernteam/Opgave:Publieksaccommodaties - Essenhof Openbaar:Nee Deadline Deadline college: behandelen in college van 9 juni, i.v.m. informeren raad, medewerkers, nabestaanden en pers op 16 en 17 juni. Raadsinformatiebrief Wat is de aanleiding om deze informatie kenbaar te maken? De raad is in december 2025 mondeling en schriftelijk geïnformeerd over het rapport ‘Onderzoek Essenhof’. Eén van de vervolgstappen die het college hierop heeft genomen, is het starten van vervolgonderzoek naar een ruiming en verplaatsing vanaf de begraafplaats Dubbeldam aan de Zuidendijk. Middels deze brief informeert het college u over het onderzoeksrapport, de juridische duiding en de bestuurlijke reactie op de uitkomsten van het onderzoek. Wat is de te delen informatie? In september 2020 heeft een grootschalige ruiming plaatsgevonden op begraafplaats Dubbeldam op veld E-5. Daarbij zijn de overblijfselen van de geruimde graven overgebracht naar een algemeen verzamelgraf op de begraafplaats aan de Zuidendijk. Het ging daarbij om 198 zandgraven, die zijn uitgegeven in de periode tussen 1997 en 2003, waarvan de grafrechten al enkele jaren waren verlopen.

Uit het onderzoek blijkt dat bij de ruiming 21 lichamen in lijkzakken werden aangetroffen die onvoldoende waren verteerd. Op operationeel niveau is destijds besloten om deze lichamen gezamenlijk over te brengen naar begraafplaats Essenhof. De overweging hierbij was de verwachting dat de aangebrachte beluchting in de keldergraven op de Essenhof het verteringsproces alsnog zou bevorderen. Dit verteringsproces is hierna niet gemonitord. Bij deze werkzaamheden is op meerdere punten afgeweken van de geldende wet- en regelgeving: •Ontbreken van vergunningen: Voor het opgraven van de onverteerde lichamen waren vergunningen nodig en die ontbraken. Dit handelen is in strijd met de Wet op de lijkbezorging en levert tevens een schending op van het Wetboek van Strafrecht. Ook het verplaatsen van de Zuidendijk naar de Essenhof was niet toegestaan, ongeacht de vraag of er een vergunning voor was verleend. •Overschrijding capaciteit keldergraven: De 21 lichamen zijn bijgezet in slechts vier keldergraven op de Essenhof. Dit is in afwijking van de lokale Beheersverordening, waarin is vastgelegd dat algemene keldergraven bestemd zijn voor het begraven van maximaal vier lichamen per graf.

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT Zaaknummer 2026-0062702 •Gebrekkige registratie: Er is niet adequaat geregistreerd wélke 21 specifieke lichamen uit de geruimde graven van de Zuidendijk naar de Essenhof zijn verplaatst. Hierdoor is achteraf niet in de administratie vast te stellen om welke overledenen het exact gaat. •Arbeidsomstandigheden: Tijdens de ruimings- en verplaatsingswerkzaamheden is onvoldoende toegezien op de naleving van de Arbowetgeving. Hierbij ontbrak adequaat toezicht op het structureel dragen van de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen en is er geen aantoonbare aandacht besteed aan de psychosociale belasting voor de medewerkers die met deze situatie werden geconfronteerd. Bestuurlijke acties en vervolgstappen Het college betreurt dat dit heeft kunnen gebeuren en is er duidelijk over: de verplaatsing had niet mogen plaatsvinden en deze overledenen hadden dus in Dubbeldam moeten blijven. Inwoners kiezen bewust voor Dubbeldam als laatste rustplaats en dat moet gerespecteerd worden. Hier mag je niet aan voorbij gaan en al helemaal niet zonder dit met nabestaanden te bespreken. Om betrokkenen te informeren en herhaling in de toekomst te voorkomen, heeft het college de volgende acties in gang gezet: 1.

Informeren van nabestaanden: Omdat de identiteit van de 21 verplaatste lichamen niet individueel kan worden vastgesteld, heeft de gemeente zo'n 90 belanghebbenden van de 198 graven op veld E-5 geïnformeerd. Van andere belanghebbenden zijn contactgegevens niet meer beschikbaar, vaak omdat zij inmiddels ook overleden zijn. 2. Melding bij autoriteiten: Het onderzoeksrapport is proactief gedeeld met het Openbaar Ministerie (OM) en de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA). Zij geven aan op dit moment geen actie te zullen ondernemen naar aanleiding van dit rapport. 3. Mogelijke terugplaatsing: Wij onderzoeken hoe de verplaatste lichamen, waarvan de exacte kelders op de Essenhof wel bekend zijn, teruggebracht kunnen worden naar de Zuidendijk. Hiermee wordt meegewogen dat destijds de initiële, bewuste keuze is gemaakt voor de Zuidendijk als laatste rustplaats. 4. Aanscherping interne processen: Er worden maatregelen genomen om de naleving van de wettelijke registratieplichten, de beheersverordening en de arbeidsomstandigheden op alle gemeentelijke begraafplaatsen te waarborgen en actief te controleren. Hoe verder na deze raadsinformatiebrief? Er wordt onderzocht op welke manier de overledenen terug verplaatst kunnen worden naar begraafplaats Dubbeldam aan de Zuidendijk, om recht te doen aan de oorspronkelijke keuze voor die begraafplaats.

Dit proces hangt samen met de lopende onderzoeken op de Essenhof naar een veilige werkproces en de aanpak rondom de keldergravenproblematiek. We verwachten einde van het jaar hier meer duidelijkheid over te hebben. Welke kosten zijn verbonden aan het proces? De kosten voor het onderzoek Zuidendijk bedroegen € 30.000. Deze worden gefinancierd uit de post Algemene Reserve. Het college van Burgemeester en Wethouders secretaris burgemeester