ONGETEKENDE RIB - Minima-effectrapportage 2021.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum

21 december 2021

Zaaknummer

2021-0176009 Minima-effectrapportage 2021

Betreft

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Pijler Kernteam/Opgave: Auteur: E-mail: Verantwoordelijke: Openbaar:

Peter Heijkoop Sociaal en Zorgzaam Dordrecht Sociale Leefomgeving Stad - Zorg & Ondersteuning Marten Meinster m.meinster@dordrecht.nl Marten Meinster Ja

Raadsinformatiebrief Hoe zijn de bevoegdheden rond dit onderwerp verdeeld? Het gemeentelijk minimabeleid is gedelegeerd aan de GRD. Wat is de aanleiding om deze informatie kenbaar te maken? Naar aanleiding van de commissie Sociale Leefomgeving d.d. 16-11-2021 informeren wij uw raad via deze raadsinformatiebrief over het proces om te komen tot nieuw minimabeleid en op welke manier de aanbevelingen uit de Minima-effectrapportage (MER) van het Nibud hierin een plaats krijgen. Ook informeren wij u over ons standpunt met betrekking tot de aanbevelingen uit deze MER. Wat is de te delen informatie? Schets beleidsproces en planning Als onderdeel van de transitie GR is de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) een proces gestart om te komen tot nieuw beleid. Het beleid van 2021 wordt voorgezet in 2022. De verordeningen hiertoe ontvangt de raad in december. Onderdeel hiervan is ook het minimabeleid. Beleidsmedewerkers van zowel de gemeente als de SDD inventariseren de mogelijke beleidsveranderingen en maken op basis hiervan een startnotitie. Deze startnotitie, waarin ook de aanbevelingen uit de MER een plaats krijgen, is de basis voor de raad om het gesprek te voeren over nieuw minimabeleid voor 2023. De startnotitie wordt na de verkiezingen aan de raad voorgelegd voor een eerste verkenning en bespreking.

De wensen van de raad worden vervolgens meegenomen in de uitwerking van de beleidskeuzes. Op basis van de beleidskeuzes voert de SDD een uitvoeringstoets uit, waarbij ook wordt gekeken naar de uitvoeringskosten voor ons als gemeente. Ook de tussenevaluatie van het programma 'Samen tegen armoede' is een instrument op basis waarvan de raad keuzes kan maken om bestaande voorzieningen op het gebied van bestaanszekerheid te behouden of bij te sturen. Die evaluatie volgt in januari 2022. Toelichting op de MER en reactie college op de aanbevelingen Het Nibud heeft de MER opgesteld voor de Drechtsteden. Het minimabeleid binnen de Drechtsteden is gelijk, maar de uitvoering ervan verschilt per gemeente. Zo is bestaanszekerheid in Dordrecht al een speerpunt. Het programma 'Samen tegen Armoede' is ontwikkeld om daar invulling aan te

Zaaknummer

2021-0176009

geven. Een aantal generieke aanbevelingen uit de MER zijn daardoor voor Dordrecht niet van toepassing. Wij hebben het Nibud verzocht de aanbevelingen door te rekenen. Het Nibud geeft aan dit bij voorkeur vanaf februari 2022 te doen. Dan zijn normbedragen voor 2022 bekend en is er hopelijk ook meer duidelijk over de effecten van plannen van een nieuw kabinet. Het landelijke beleid heeft namelijk het grootste effect op de inkomenspositie van onze inwoners. Op de volgende pagina's staat een samenvatting per aanbeveling. Daarbij zijn per aanbeveling de reeds ondernomen acties en het standpunt van het college opgenomen. Aanbeveling 1. Verminder niet-gebruik regelingen: zet in op publiciteit, intermediairs, en wijkteams Het Nibud is in haar berekeningen uitgegaan dat minima-huishoudens alle landelijke en lokale regelingen hebben aangevraagd. Dit is echter niet voor elk huishouden een vanzelfsprekendheid. Daarom adviseert het Nibud het gebruik van lokale regelingen te stimuleren door hieraan publiciteit te geven, intermediairs voor te lichten en wijkteams op de hoogte te stellen. Reactie college: Het verminderen van niet gebruik is één van de speerpunten in het beleid van Dordrecht. Naar aanleiding van de aanbevelingen in de MER van 2018 is hier in Dordrecht op geïnvesteerd. Zo is de website GeldenzoDordt ontwikkeld om inwoners te wijzen op alle aanwezige voorzieningen.

Daarnaast is de Dordtse ketenaanpak van schulden in 2019 gestart, waarbij alle partners zich inspannen om Dordtenaren te begeleiden naar passende hulp. Deze aanbeveling is en blijft dan ook een prioriteit voor ons en onze uitvoeringspartners, ook in 2022. Aanbeveling 2. Stimuleer goed financieel beheer: organiseer cursussen of begeleiding Het is voor huishoudens met een minimuminkomen van groot belang om een goed financieel beheer te voeren. Hierdoor kunnen tijdig reserveringen worden gemaakt voor (onverwachte) grote uitgaven en kan het ontwikkelen van schuldenproblematiek worden voorkomen. Niet elk huishouden met een minimuminkomen lukt dit. Het Nibud adviseert om voor deze huishoudens cursussen of begeleiding te organiseren. Reactie college: Dordrecht biedt de door Nibud ontwikkelde Geldplannen kosteloos aan haar inwoners aan. Daarnaast zet de Sociale Dienst via Perspect en Baanbrekend in op coaching en begeleiding van inwoners op het gebied van financiële zelfredzaamheid. Sinds 2020 zijn we in gesprek met werkgevers om te onderzoeken op welke manier zij hun werknemers kunnen helpen bij het oplossen en voorkomen van financiële problemen en hoe wij als gemeente daarin een rol kunnen spelen. Dit neemt niet weg dat extra aandacht voor goed financieel beheer van groot belang blijft om inwoners bewust te maken van de aanwezigheid van regelingen en voorzieningen.

Het stimuleren van goed financieel beheer blijft daarom ook in 2022 prioriteit voor ons en onze uitvoeringspartners. Aanbeveling 3. Help energielasten verlagen Het Nibud adviseert de gemeenten aandacht te hebben voor de ontwikkeling dat de energielasten een groter deel van de woonlasten van minima gaan innemen. Het aanbieden van hulp van energieadviseurs of gratis/goedkope energieboxen worden als suggesties benoemd. Reactie college: in Dordrecht zijn beide suggesties van het Nibud al onderdeel van het beleid. Via Drechtse Stromen zijn energiecoaches actief die advies geven over besparingsmogelijkheden. Voor woninghuurders is deze coach gratis. Voor woningeigenaren is de eigen bijdrage € 10,-. Daarnaast zijn door de gemeente inmiddels 6.000 cadeaubonnen verstrekt die inwoners kunnen gebruiken voor aanschaf van energiebesparende producten (ter waarde van € 70,-). Aanbeveling 4. Onderzoek de mogelijkheid om sociale participatie voor volwassenen te vergoeden Het Nibud adviseert om ook aan inwoners vanaf 18 jaar een vergoeding voor sociale participatie te verstrekken. Dit kan helpen in het tegengaan van sociale uitsluiting, wat de kans op de arbeidsmarkt zou kunnen vergroten. Reactie college: Dordrecht heeft met de Dordtpas een uniek middel om de sociale participatie onder inwoners te vergroten door gratis, of met hoge korting, culturele en sportieve activiteiten aan te bieden.

Voor minima is de Dordtpas gratis. De positieve financiële effecten van de Dordtpas voor minima maken echter geen onderdeel uit van de MER, omdat de Dordtpas alleen beschikbaar is voor inwoners van Dordrecht. Aanbeveling 5. Breng duidelijk de voordelen van de collectieve zorgverzekering onder de aandacht De collectie zorgverzekering minima (CZM) is een waardevol instrument in de bestrijding van

Zaaknummer

2021-0176009

armoede en het boeken van gezondheidswinst voor de doelgroep. Het Nibud adviseert de collectieve zorgverzekering actief te promoten zodat iedereen die er recht op heeft hiervan gebruik kan maken. Reactie college: vanuit de Sociale Dienst is in november een promotiecampagne gestart voor de gemeentepolis. Alle klanten van de sociale dienst die in aanmerking komen voor de gemeentepolis, maar daar nog geen gebruik van maken, ontvangen persoonlijk het aanbod om de gemeentepolis af te sluiten. Alle bestaande klanten ontvangen het voorstel om de polis voor 2022 te verlengen. In Dordrecht wordt een extra campagne gevoerd via de Sociaal Wijkteams, die actief flyers uitdelen en het gesprek voeren om inwoners in de doelgroep de polis aan te bieden. In het Dordtse Gemeentenieuws zijn inwoners uit de doelgroep opgeroepen om zich aan te melden voor de polis. Dit bericht wordt in december herhaald, waarbij ook campagnes via social media worden ingezet. Aanbeveling 6. Zie er op toe dat deelnemers aan de collectieve zorgverzekering het 'juiste' pakket kiezen Het beschikbaar stellen van duidelijke informatie over CZM kan inwoners helpen een voor hun zo'n goed mogelijke keuze te maken. Het Nibud adviseert om hierop in te zetten.

Daarnaast adviseert het Nibud om de hogere gemeentelijke bijdrage op de zwaarste pakketvorm in stand te houden omdat dit inwoners stimuleert een uitgebreider pakket te kiezen. Reactie college: De bijdrage voor de zwaarste pakketvorm van de gemeentepolis, met daarin het eigen risico meeverzekerd, blijft ook in 2022 in stand. Verder wijzen medewerkers van de Sociale Dienst en het Sociaal Wijkteam in gesprekken met inwoners op de beste keuze binnen de bestaande drie gemeentepakketten. Als hulpverleners zien dat inwoners hoge zorgkosten maken of verwachten te maken, adviseren zij om het eigen risico mee te verzekeren. Aanbeveling 7. Differentieer het Persoonlijk Minimabudget Het Nibud adviseert om het Persoonlijk Minimabudget (PMB) in stand te houden, omdat de tegemoetkoming een gunstig effect heeft op de bestedingsruimte van huishoudens die langdurig van een laag inkomen moeten rondkomen. Daarnaast adviseert het Nibud om huishoudens met kinderen een hoger bedrag toe te kennen aangezien de kosten voor (oudere) kinderen niet volledig gecompenseerd worden door kindgebonden toeslagen. Reactie college: Het Persoonlijk Minimabudget blijft ook in 2022 in stand. De aanbeveling om het PMB te verhogen rekenen we in het eerste kwartaal van 2022 door, zodat duidelijk is wat de financiële impact is. De raad kan op basis daarvan besluiten de aanbeveling over te nemen. Aanbeveling 8.

Houd de vrijwilligers/participatiebonus in stand De participatie- of vrijwilligersvergoeding heeft een gunstig effect op de bestedingsruimte van huishoudens. Het maakt bij sommige huishoudens het verschil tussen een positief of negatief maandsaldo. Het Nibud adviseert om deze regelingen in stand te houden. Reactie college: De vrijwilligers/participatiebonus blijft in 2022 in stand. De raad kan besluiten om deze ook na 2022 in stand te houden. Aanbeveling 9. Heroverweeg de tegemoetkoming eigen bijdrage kinderopvang Het Nibud adviseert om de tegemoetkoming eigen bijdrage kinder- of peuteropvang te heroverwegen, omdat er geen tekorten op de maandbegrotingen zijn van de huishoudens die hier gebruik van maken en het wegvallen van de vergoeding ook niet tot tekorten zal leiden. Reactie college: Deze aanbeveling rekenen we in het eerste kwartaal van 2022 door, zodat duidelijk is wat de financiële impact is. De raad kan op basis daarvan besluiten de aanbeveling over te nemen. Aanbeveling 10. Houd aandacht voor paren met oudere kinderen Het paar met oudere kinderen en een inkomen op bijstandsniveau kan, ondanks de gemeentelijke ondersteuning, niet de maandbegroting rond krijgen. Het Nibud adviseert de inkomensondersteunende regelingen die de bestedingsruimte voor paren met kinderen kunnen verruimen actief onder de aandacht te blijven brengen.

Daarnaast wordt het inzetten op de begeleiding naar werk van tenminste één van beide partners benoemd als een eerste stap op weg uit de armoede. Reactie college: Zoals bij aanbeveling 4 benoemt, speelt de Dordtpas in Dordrecht een positieve rol in het stimuleren van participatie van kinderen en volwassenen en ligt er voor deze groep de mogelijkheid om met behulp van de Dordtpas gratis of met korting te participeren.

Zaaknummer

2021-0176009

Via de Dordtpas doen we daarom al veel om sociale participatie onder volwassenen te stimuleren en dit blijven we ook in 2022 doen. De effecten hiervan maken echter geen onderdeel uit van de MER, omdat de Dordtpas geen regionale voorziening is. Hoe verder na deze raadsinformatiebrief? Wij informeren de raad zodra de doorrekeningen van de aanbevelingen door het Nibud beschikbaar zijn (vanaf februari 2022). In januari ontvangt de raad de tussenevaluatie van het programma 'Samen tegen Armoede'. Welke kosten zijn verbonden aan het proces? De kosten van het uitvoeren van de aanbevelingen berekenen wij in 2022, als onderdeel van het geschetste proces van het herijken van het minimabeleid. Het college van Burgemeester en Wethouders

secretaris

burgemeester