ONGETEKENDE RIB Beleidsregels prioritering woningbouwprojecten ivm netcongestie.pdf

Aan de gemeenteraad Datum 14 juli 2026 Zaaknummer 2026-0078947 Betreft Beleidsregels prioritering woningbouwprojecten ivm netcongestie Vergadering van Portefeuillehouder: Maarten Burggraaf BegrotingsprogrammaGroen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht Kernteam/Opgave:Ruimtelijke Strategie en Beleid - Milieu en Energie Openbaar:Ja Deadline Ivm met de deadline van 1 oktober is het van belang dit uiterlijk in de vergadering van 14 juli te bespreken. Raadsinformatiebrief Hoe zijn de bevoegdheden rond dit onderwerp verdeeld? Op grond van het proces 'eerder aanvragen' is het college als dagelijks bestuur bevoegd transportcapaciteit aan te vragen voor woningbouwprojecten en daarbij een volgordelijst op te stellen. Wat is de aanleiding om deze informatie kenbaar te maken? Achtergrond netcongestie en maatschappelijk prioriteringskader In Dordrecht is sprake van netcongestie. Dit betekent dat de beschikbare transportcapaciteit op het elektriciteitsnet schaars is en dat nieuwe aanvragen voor een aansluiting of uitbreiding van transportcapaciteit niet direct kunnen worden gehonoreerd. Aanvragers worden daarom op een wachtlijst geplaatst totdat voldoende capaciteit beschikbaar komt. Waar deze wachtlijsten voorheen uitsluitend golden voor grootverbruikers, worden sinds 1 juli 2026 ook aanvragen van kleinverbruikers op de wachtlijst geplaatst.

Om de schaarse transportcapaciteit op een maatschappelijk verantwoorde en transparante wijze te verdelen heeft de Autoriteit Consument & Markt (ACM) het Maatschappelijk Prioriteringskader vastgesteld (ACM-besluit van 2 december 2025, kenmerk ACM/UIT/652233). Dit kader bepaalt welke maatschappelijke functies voorrang krijgen bij de toewijzing van beschikbare transportcapaciteit. Daarbij worden drie prioriteitscategorieën onderscheiden. 1.Congestieverzachters, zoals grootschalige batterijsystemen. Deze categorie krijgt de hoogste prioriteit omdat zij direct bijdragen aan het verminderen van de druk op het net. 2.Organisaties die noodzakelijk zijn voor de nationale veiligheid, waaronder ziekenhuizen, defensie, noodhulp, waterbeheerders en andere beheerders van vitale infrastructuur. 3.Essentiële basisbehoeften, waaronder woningbouw, onderwijs, openbaar vervoer en energie-, warmte- en telecominfrastructuur. Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT Zaaknummer 2026-0078947 Projecten die onder deze categorieën vallen kunnen, mits zij voldoen aan de door de ACM vastgestelde voorwaarden, voorrang krijgen op de wachtlijst van de netbeheerder. Proces 'eerder aanvragen' Voor woningbouwprojecten en onderwijsvoorzieningen geldt dat deze vaak een lange doorlooptijd kennen.

In de reguliere werkwijze wordt een aanvraag voor transportcapaciteit meestal pas gedaan op het moment dat een project zich in een vergevorderde ontwikkelfase bevindt. Hierdoor bestaat het risico dat projecten pas laat op de wachtlijst terechtkomen, terwijl zij al jarenlang in voorbereiding zijn. Dit kan leiden tot aanzienlijke vertraging van woningbouw- en onderwijsprojecten. Om dit risico te beperken heeft de ACM binnen het maatschappelijk prioriteringskader een specifieke regeling geïntroduceerd: het proces 'eerder aanvragen'. Vanaf 1 oktober 2026 kunnen gemeenten woningbouwprojecten en schoolprojecten die binnen tien jaar worden gerealiseerd, al in een vroeg stadium aanmelden bij de netbeheerder. Hierdoor hoeft niet te worden gewacht tot alle reguliere stappen in het ontwikkelproces zijn doorlopen voordat een positie op de wachtlijst kan worden verkregen. Het doel van deze regeling is om projecten eerder in beeld te brengen bij de netbeheerder en tijdig duidelijkheid te creëren over de benodigde transportcapaciteit. Hierdoor ontstaat meer zekerheid voor gemeenten, woningcorporaties en ontwikkelaars over de haalbaarheid van projecten en draagt het proces bij aan het beperken van vertragingen in de woningbouwopgave.

Deze regeling biedt geen garantie op beschikbare transportcapaciteit, maar zorgt er wel voor dat woningbouwprojecten eerder een positie op de wachtlijst kunnen verkrijgen en daarmee een grotere kans hebben om tijdig over de benodigde capaciteit te beschikken wanneer het project daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Landelijk is bepaald dat de gemeenten in regioverband gezamenlijk tot een lijst komen om in te dienen bij de netbeheerder. Wat is de te delen informatie? Rol van de gemeente Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Dordrecht heeft op grond van het maatschappelijke prioriteringskader de taak gekregen om aanvragen in te dienen bij de netbeheerder. Initiatiefnemers van woningbouwprojecten waarvoor uiterlijk in 2036 een nieuwe of zwaardere elektriciteitsaansluiting benodigd is, kunnen zich bij de gemeente Dordrecht melden om voor dit proces in aanmerking te komen. De initiatiefnemer blijft verantwoordelijk voor het tijdig en volledig aanleveren van de informatie die nodig is om een aanvraag te kunnen beoordelen en indienen. De gemeente vervult binnen dit proces een poortwachtersrol. Zij verzamelt de aanvragen, toetst deze aan de gestelde voorwaarden en bepaalt de volgorde waarin projecten bij de netbeheerder worden aangemeld.

Omdat de beschikbare transportcapaciteit beperkt is en niet alle projecten gelijktijdig kunnen worden ingediend, is het van belang dat deze afweging op een transparante, objectieve en non-discriminatoire wijze plaatsvindt. Om die reden heeft het college de beleidsregels prioritering woningbouwprojecten in verband met netcongestie vastgesteld. De datum waarop een transportverzoek door de netbeheerder wordt ontvangen, is bepalend voor de positie van een project op de wachtlijst. De volgorde van indiening kan daarmee van grote invloed zijn op het moment waarop een project daadwerkelijk over transportcapaciteit kan beschikken. De beleidsregels bieden daarom een kader voor de rangschikking van projecten die in aanmerking komen voor het proces ‘eerder aanvragen’. Bij de beoordeling van projecten wordt onder meer gekeken naar de mate van projectrijpheid, het maatschappelijk belang van het project en de mate waarin bij de ontwikkeling rekening wordt gehouden met een efficiënt en toekomstbestendig gebruik van het elektriciteitsnet. Op basis van deze criteria wordt een prioriteringslijst opgesteld die bepaalt in welke volgorde de gemeente de aanvragen bij de netbeheerder indient.

Hoewel het landelijke proces ‘eerder aanvragen’ zowel voor woningbouwprojecten als voor onderwijsvoorzieningen kan worden toegepast, is uit een inventarisatie gebleken dat het aantal Dordtse schoolprojecten waarvoor binnen de planperiode een nieuwe aansluiting noodzakelijk is, zeer beperkt is. Om die reden zijn onderwijsprojecten niet opgenomen in de beleidsregels. Indien zich in de toekomst alsnog schoolprojecten aandienen waarvoor toepassing van het proces Zaaknummer 2026-0078947 wenselijk is, zal worden bezien op welke wijze deze binnen het gemeentelijke afwegingskader kunnen worden meegenomen. Hoe verder na deze raadsinformatiebrief? Uitvraag en prioritering van projecten Om ervoor te zorgen dat alle woningbouwprojecten die in aanmerking kunnen komen voor het proces ‘eerder aanvragen’ tijdig bij de gemeente bekend zijn, wordt een openbare uitvraag georganiseerd. Met deze uitvraag wil de gemeente alle initiatiefnemers van woningbouwprojecten de gelegenheid bieden om hun project aan te melden voor opname in het prioriteringsproces. Er wordt gebruikgemaakt van verschillende communicatiekanalen om een zo groot mogelijk bereik onder ontwikkelaars, woningcorporaties, grondeigenaren en overige initiatiefnemers te realiseren. De uitvraag wordt onder andere gepubliceerd via de gemeentelijke website, de gemeentepagina en MijnOverheid.

Daarnaast worden partijen die reeds bekend zijn bij de gemeente rechtstreeks geïnformeerd. Op deze wijze wordt beoogd alle potentiële initiatiefnemers gelijke kansen te bieden om hun project aan te melden. Initiatiefnemers kunnen hun projecten tot en met 1 september 2026 aanmelden via het e- mailadres netcongestie@dordrecht.nl. Bij de aanmelding dienen zij de informatie aan te leveren die nodig is om te kunnen beoordelen of het project voldoet aan de voorwaarden van het proces ‘eerder aanvragen’ en de gemeentelijke beleidsregels. Voor ieder aangemeld project wordt door de gemeente een dossier gemaakt. Indien blijkt dat aanvullende informatie noodzakelijk is voor een volledige beoordeling, krijgen initiatiefnemers tot 15 september 2026 de gelegenheid om hun dossier aan te vullen. Na sluiting van de aanvraagtermijn beoordeelt de gemeente alle ingediende projecten aan de hand van de vastgestelde beleidsregels. Op basis van deze beoordeling wordt een prioriteringslijst opgesteld die bepaalt in welke volgorde de projecten bij de netbeheerder worden aangemeld. Om de transparantie van het proces te waarborgen wordt de definitieve volgordelijst op 30 september 2026 gepubliceerd. Hiermee wordt voor alle initiatiefnemers inzichtelijk op welke wijze de prioritering heeft plaatsgevonden en welke positie hun project inneemt binnen het gemeentelijke aanmeldproces.

Vervolg Vanaf 1 oktober 2026 kunnen gemeenten gebruikmaken van het landelijke proces ‘eerder aanvragen’ en kunnen de geselecteerde projecten worden aangemeld bij de netbeheerder. De landelijke uitvoeringsafspraken voor dit proces worden momenteel nog nader uitgewerkt door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), Netbeheer Nederland en het Rijk. Zodra hierover definitieve afspraken zijn gemaakt, zal de gemeente Dordrecht haar werkwijze hierop afstemmen. Met de invoering van het proces ‘eerder aanvragen’ zet de gemeente een belangrijke stap om de gevolgen van netcongestie voor de Dordtse woningbouwopgave te beperken. Door woningbouwprojecten eerder in beeld te brengen bij de netbeheerder wordt beoogd de kans op tijdige beschikbaarheid van transportcapaciteit te vergroten en daarmee vertraging van woningbouwontwikkelingen zoveel mogelijk te voorkomen. Welke kosten zijn verbonden aan het proces? Bij het aanvragen van transportcapaciteit vraagt de netbeheerder om een aanbetaling van circa €500,- per woning. De beleidsregels voorzien een doorbelasting van de kosten aan de ontwikkelaar. Indien er nog geen ontwikkelaar bekend is, zal per project worden afgewogen of de gemeente deze kosten voorschiet. De kosten worden later verhaald op de ontwikkelaar. Deze kosten kunnen via de balans, wat betekent dat er geen directe dekking nodig is.

Met als risico dat een project niet doorgaat waardoor de kosten niet volledig kunnen worden verhaald wanneer Stedin al daadwerkelijk kosten heeft gemaakt. Het college van Burgemeester en Wethouders secretaris burgemeester Zaaknummer 2026-0078947 Bijlagen 1. Beoordelingscriteria prioritering woningbouw ivm netcongestie.pdf