ONGETEKENDE RIB Beantwoorden motie 7a Dordrecht dementievriendelijke gemeente.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum Zaaknummer

18 november 2025

Betreft

Beantwoorden Motie 7A Dordrecht dementievriendelijke gemeente

2025-0116438

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Kernteam/Opgave: Auteur: E-mail: Verantwoordelijke: Openbaar:

Chris van Benschop Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht Samenleving - Bestaanszekerheid en Meedoen Chantal Kruithof c.kruithof@dordrecht.nl Chantal Kruithof Ja

Raadsinformatiebrief Hoe zijn de bevoegdheden rond dit onderwerp verdeeld? Het college is bevoegd een aangenomen motie van de raad te beantwoorden middels een raadsinformatiebrief. Wat is de aanleiding om deze informatie kenbaar te maken? Op 15 juli 2025 heeft uw raad motie M7A Dordrecht dementievriendelijke gemeente aangenomen. In deze motie wordt gevraagd door middel van een Raadsinformatiebrief aan te geven hoe er rekening gehouden wordt met mensen met dementie en hun naasten en hoe er dementievriendelijk gewerkt wordt in Dordrecht. Wat is de te delen informatie? Inleiding Dementie is een verzamelnaam voor hersenziektes waarbij zenuwcellen beschadigd raken, met als gevolg lichamelijke en geestelijke achteruitgang. Dit heeft invloed op de mens zelf, zij hebben ondersteuning en zorg nodig. Ook heeft dementie (grote) impact op naasten, zoals familie en mantelzorgers. Informatie en ondersteuning is behulpzaam om voor iemand te kunnen zorgen. Door de vergrijzing wordt de groep mensen met een chronische ziekte groter, zo ook mensen met dementie. Ongeveer 75% van hen woont nog thuis, daarom is kennis en begrip in de samenleving belangrijk. Iedereen zal op de één of andere manier te maken krijgen met dementie.

De gemeente heeft een faciliterende rol in het bevorderen van dementievriendelijkheid, zodat mensen met dementie zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen en kunnen meedoen in de samenleving. De gemeente heeft geen wettelijke taak op specifiek de doelgroep mensen met dementie. Wanneer er hulp en ondersteuning nodig is, kunnen mensen een beroep doen op de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo). Verpleegkundige zorg thuis gaat via de Zorgverzekeringswet (Zvw) en langdurige intensieve zorg via de Wet Langdurige Zorg (WLZ). Wat wordt er in Dordrecht gedaan In Dordrecht zijn er verschillende initiatieven en partners die zorg en ondersteuning bieden aan mensen met dementie en hun naasten.

Zaaknummer

2025-0116438

•

In 2011 is de Keten Dementie gestart, een samenwerking tussen het (voormalige) Parkhuis, (voormalige) Spectrum en de gemeente. Inmiddels is dit de Verlengde Keten Dementie, waarin er met onze partner Salios* een sluitende keten is opgezet van het moment dat een oudere kwetsbaar wordt, niet-pluis fase, vroeg signalering, inzet casemanager, laagdrempelige voorzieningen, ondersteuning, dagbeleving of dagbesteding tot opname in een verpleeghuis. Hierdoor worden mensen met dementie en hun mantelzorgers vroegtijdig ondersteund en kunnen zij gemiddeld langer thuis wonen. Bij signalen van geheugenverlies en gedragsverandering, het zogenaamde ”niet-pluis” gevoel, kan er ook zonder gestelde diagnose ondersteuning worden geboden vanuit een casemanager. Een casemanager is het vaste aanspreekpunt, coördineert en organiseert de gewenste zorg en ondersteuning. (*Het Parkhuis, Spectrum en Swinhove Groep zijn sinds 01-04-2024 samengegaan in Salios).

•

Als voorloper op Wmo-voorzieningen zijn er laagdrempelige inlooppunten opgezet. Hiervoor is geen indicatie nodig. Momenteel zijn er 8 inlopen ‘Houd uw geheugen fit’ met 10 groepen (20-25 deelnemers per groep). Er is aandacht voor sociale ontmoeting, geheugentraining en beweegaanbod. Bezoekers stromen later door naar dagbeleving of dagbesteding en ervaren een natuurlijkere overgang.

•

MEE Mantelzorg en casemanagers zijn er voor naasten. Zij geven informatie, advies en bieden individuele ondersteuning. Er is cursusaanbod voor mantelzorgers, lotgenotencontact bij Alzheimercafé en Jungheimer café, er is een gespreksgroep voor kinderen van mensen met dementie. Via de algemene voorziening voor respijtzorg kunnen mantelzorgers gebruik maken van tijdelijke ondersteuning, zoals vervangende mantelzorg aan huis of een logeerfunctie, om even te ontlasten.

Naast het algemene aanbod voor alle inwoners met dementie, is er in de praktijk gebleken dat er specifieke aandacht nodig is voor mensen met een migranten achtergrond en dementie. Dit komt door taal, cultuur en hoe dementie in verschillende gemeenschappen of landen wordt gezien. Daarvoor is een werkgroep cultuur sensitief werken opgericht (2024). Zij houden zich bezig met het ontwikkelen en verbeteren van een werkwijze en aanbod voor deze specifieke groep. Hoe wordt er op een dementievriendelijke manier gewerkt De afgelopen 15 jaar heeft de gemeente een actieve rol gehad in het bevorderen van dementievriendelijk werken. Middels scholing, voorlichting, training en deskundigheidsbevordering wordt bewustwording en begrip vergroot rondom mensen met dementie in de samenleving. Het draagt bij aan normalisering; iedereen hoort erbij, ook iemand met dementie. Het gaat immers om de mens en niet om de ziekte. Voorbeelden zijn: •

Niet-pluistrainingen (herkennen en signaleren) aan o.a. vrijwilligers, huishoudelijk ondersteuners

•

VR-bril trainingen (begrip en bewustwording) aan o.a. ondernemers, kerken en handhavers

•

Voorlichting en educatie aan mantelzorgers, informele zorg en welzijnspartners

•

Deskundigheidsbevordering aan zorgprofessionals, sociaal wijkteam medewerkers, studenten in opleiding

Dementiemonitor Om de zorg en ondersteuning bij dementie te verbeteren neemt Alzheimer Nederland tweejaarlijks een vragenlijst af bij mensen met dementie en hun mantelzorgers 'De Dementiemonitor’. Hierin wordt de impact van mantelzorg onderzocht. De gemeente Dordrecht doet hier al jaren aan mee. De uitkomsten worden beschreven in een rapport. Deze gebruiken wij om focuspunten aan te brengen in ons beleid en mee te nemen in subsidieopdrachten aan onze partners. Voorbeelden hiervan zijn de werkgroep cultuur sensitief werken en indicatieloze respijtzorg. N.a.v. het rapport uit 2024 is in samenwerking met Salios een andere vorm van mantelzorgondersteuning bedacht voor mantelzorgers van zorgvragers op de wachtlijst. Zij krijgen een collectief, informatief en educatief aanbod aangeboden van zes bijeenkomsten in cursus vorm. Hierdoor wordt de wachttijd draaglijker voor zowel zorgvrager als mantelzorger, ervaart men een luisterend oor, begrip en onderlinge steun van lotgenoten. Casemanagers creëren tijdswinst in begeleiding, doordat educatie gedeeltelijk vooraf heeft plaatsgevonden. De pilot loopt in het najaar van 2025. Na een evaluatie is Salios voornemens de cursus in 2026 vier keer te geven.

Zaaknummer

2025-0116438

Dementievriendelijke werkwijze behouden en door ontwikkelen Wij blijven de werkwijze continueren om de dementievriendelijkheid in Dordrecht te bevorderen. Daarvoor hebben wij contact met Alzheimer NL. In de dementiemonitor scoort Dordrecht iets lager dan het landelijk gemiddelde op de onderdelen ‘Begrip en hulp van de omgeving’ en ‘Wonen en ontmoeten in de buurt’. Samenwerking, bewustwording en informatie zijn nodig voor een breder draagvlak en meer begrip in de samenleving. Daarom wordt het voorlichtingsaanbod kritisch bekeken en aangeboden aan andere (maatschappelijke) doelgroepen via subsidieverleningen aan partners. We zorgen voor praktische en psychosociale ondersteuning voor mantelzorgers, voldoende laagdrempelige ontmoetingsplekken, dagbestedingsactiviteiten met en zonder indicatie en diverse vormen van respijtzorg. Input uit klankbordgroepen, enquêtes en onderzoeksresultaten worden meegenomen in de jaarlijkse evaluatie en gebruikt om door te ontwikkelen. Zo kunnen mensen met dementie zo lang mogelijk meedoen in de samenleving en creëren we een omgeving die hen ondersteunt. Lopende ontwikkelingen Binnen verschillende beleidsterreinen wordt gewerkt aan opgaven voor ouderen. Soms worden zij als doelgroep apart benoemd en beschreven en soms niet, omdat het breed geïntegreerd beleid is voor alle inwoners.

Voor mensen met een ziekte of beperking, zoals dementie, is aandacht in diverse beleidsnota’s, visies en uitvoeringsprogramma’s. De impact van dementie op thuis wonen en verschillende ontwikkelingen, zoals het stijgende aantal mensen met de diagnose dementie en de druk op mantelzorgers en zorgpersoneel, vragen om structurele aandacht. De Woonzorgvisie is een visie op wonen, zorg en welzijn. Hierin zijn de doelgroepen ouderen en kwetsbare aandachtgroepen opgenomen. In het uitvoeringsprogramma, dat in het vierde kwartaal van 2025 door het college wordt vastgesteld, wordt rekening gehouden met mensen met dementie. Bijvoorbeeld door voldoende en divers aanbod van zorgbestendige, nultreden en levensloopbestendige woningen, geclusterde woonvormen en Plusflats. Naast voldoende voorzieningen en faciliteiten in de buurt met mogelijkheden voor ontmoeting. In de uitvoeringsprogramma’s van de Visie sociaal domein Dordrecht 2030 staan doelstellingen rondom de thema’s sociale cohesie, ontmoeting, eenzaamheid, armoede, vrijwillige inzet en mantelzorg. Welzijnsactiviteiten gericht op bewegen, gezondheid en ontmoeten worden aangeboden en elkaar helpen, het versterken van buurten en wijken wordt gestimuleerd. Hier wordt de doelgroep integraal meegenomen, omdat de doelen bijdragen aan een sterk, sociaal Dordrecht voor iedereen. Dus ook voor mensen met dementie en hun naasten.

Bewegen en geheugentraining is belangrijk om vitaal te blijven en voor mensen met dementie wordt dit aangeboden in de inlopen: ‘Houd uw geheugen fit’. Bij beginnende geheugen problematiek kan de sportcoach van DordtSport meekijken naar passend beweegaanbod. Op deze manier is er verbinding met de Sportvisie 2030 – Niemand buitenspel in Dordrecht. De gemeente anticipeert op en beweegt mee met actuele ontwikkelingen, zoals het AZWA (Aanvullend Zorg en Welzijns Akkoord) en GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord). Wij werken in het integrale IZA plan Waardenland samen met o.a. de VVT Alliantie Waardenland en hebben nauw contact met het VGZ Zorgkantoor. Er is in 2024 en 2025 een SPUK-DOS aanvraag gedaan voor het ontwikkelen van PlusFlats. Hoe verder na deze raadsinformatiebrief? Het college informeert de raad met deze raadsinformatiebrief over dementievriendelijk werken in Dordrecht en zal hiermee motie M7A, aangenomen op 15 juli 2025, af handelen. De werkwijze rondom dementievriendelijkheid in Dordrecht wordt gecontinueerd en bijgesteld indien nodig. Het college informeert de gemeenteraad via de jaarlijkse RIB Voortgang Senioren en RIB uitvoeringsprogramma’s Visie Sociaal Domein. Welke kosten zijn verbonden aan het proces? Er worden geen extra kosten gemaakt.

Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten? -Motie M7A Dordrecht dementievriendelijke gemeente -Woonzorgvisie (2025) -Visie sociaal domein 2030 (2024) en 4 Uitvoeringsprogramma’s (2025)

Zaaknummer

-Sportvisie 2030 – Niemand buitenspel in Dordrecht -ONGETEKENDE-RIB-Voortgang-Senioren-2025.pdf -Dementiemonitor Gemeente Dordrecht -Infographic Dementiemonitor Gemeente te Dordrecht Het college van Burgemeester en Wethouders

C.H.W.M. Post secretaris

N. Mol burgemeester

2025-0116438