ONGETEKENDE RIB Atlas gemeenten 2025.pdf

Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT

Aan de gemeenteraad

Datum Zaaknummer

20 januari 2026

Betreft

Atlas gemeenten 2025

2026-0004146

Vergadering van Portefeuillehouder: Begrotingsprogramma Kernteam/Opgave: Auteur: E-mail: Verantwoordelijke: Openbaar:

Maarten Burggraaf Bestuurlijk en Ondersteunend Dordrecht Concernstaf - Strategie Eveline Goutziers-Leidekker e.goutziers@dordrecht.nl Denise van Poppel Ja

Deadline Behandeling tegelijkertijd met de beantwoording van artikel 40 vragen betreffende dit onderwerp in het college van 20 januari. Raadsinformatiebrief Wat is de aanleiding om deze informatie kenbaar te maken? Op 20 november 2025 heeft Atlas Research de 'Atlas voor gemeenten 2025' gepubliceerd. Daarin zijn de data van vijftig grootste gemeenten in Nederland verwerkt. Dordrecht is een van die vijftig gemeenten. Data van kleinere gemeenten of online publicatie met mogelijkheid tot benchmarkvergelijkingen zijn enkel te raadplegen via een digitaal platform tegen abonnementsvergoeding. Het onderzoekscentrum Drechtsteden heeft de cijfers van Dordrecht geanalyseerd en voorzien van een duiding. Op die manier kunnen we zien hoe onze stad het ten opzichte van de andere grote(re) gemeenten in ons land doet. Wat is de te delen informatie? Aan de hand van een flink aantal indicatoren brengt Atlas Research in een grote hoeveelheid figuren elk van de vijftig grootste gemeenten in beeld. Dit levert een schat aan data op over de stand en ontwikkeling in die gemeenten van thema’s zoals bevolking, arbeidsparticipatie, gezondheid en tevredenheid, werkgelegenheid, armoede, het voorzieningenniveau, leefbaarheid en nog veel meer.

Ook worden daaruit twee samengestelde indexscores gemaakt, die specifiek aandacht geven aan de woonaantrekkelijkheid van de gemeenten en de stand van de brede welvaart. De woonaantrekkelijkheidsindex laat zien hoe aantrekkelijk een gemeente gevonden wordt om in te wonen. Deze index is gebaseerd op een econometrische analyse en daarmee op het feitelijke (woon)gedrag van mensen. De bredewelvaartsindex is een veelomvattende maat voor de kwaliteit van leven. Deze is samengesteld uit een diverse set aan indicatoren, waaronder objectieve sociaaleconomische factoren en subjectieve enquêtegegevens (beleving bewoners). Het verschil tussen de twee indexen is dat de woonaantrekkelijkheidsindex niet gebaseerd is op een enquête om de subjectieve beleving van mensen te meten en de bredewelvaartindex wel. De gemeenten worden in de Atlasrapportage ten opzichte van elkaar gerangschikt, zodat voor alle indicatoren inzichtelijk is hoe een gemeente zich verhoudt tot het gemiddelde van de vijftig grootste gemeenten. Tevens laat het voor veel van die indicatoren ook de ontwikkeling in de tijd

Zaaknummer

2026-0004146

zien. Algemene trends door Atlas geduid Amsterdam is wederom de aantrekkelijkste stad om in te wonen, gevolgd door Amstelveen, Utrecht en Leiden. In Hengelo is de brede welvaart het grootst en deze is het kleinst in Rotterdam. Hengelo scoort als gemeente het hoogste van de vijftig (groot)stedelijke gemeenten op de dimensie 'Woonplezier' en heeft ook hoge scores op de dimensies 'Werkprivébalans' en 'Veiligheid'. Maastricht is grootste stijger qua woonaantrekkelijkheid en brede welvaart. De woonaantrekkelijkheid steeg in Maastricht de afgelopen tien jaar het sterkst, waardoor de stad opklom van de 40e naar de 34e plaats op de ranglijst. Die positieve ontwikkeling is vooral terug te leiden op een verbetering van de dimensies (ervaren) 'Veiligheid' en het 'Voorzieningenniveau'. Ook op het gebied van brede welvaart maakte Maastricht de afgelopen tien jaar de grootste stijging door. De positieve ontwikkeling in Maastricht is terug te voeren op ontwikkelingen in de dimensies 'Veiligheid', 'Werk & opleiding' en 'Materiële welvaart'. Dordtse trends door OCD geduid Dordrecht is qua inwoneraantal 25e gemeente van Nederland en staat op 20e plek qua woonaantrekkelijkheid (idem in 2024) en 42e plek voor wat betreft brede welvaart (plek 44 in 2024). Het Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) heeft alle cijfers bestudeerd en de scores voorzien van een nadere duiding.

Zoals dat de bovengemiddelde woonaantrekkelijkheid van Dordrecht positief wordt beïnvloed door de dimensies 'Nabijheid van natuur', 'Bereikbaarheid banen' en 'Historie' van onze stad. Ook wat betreft het aandeel 'Hernieuwbare energie' in het totale energieverbruik in de gemeente (voor elektriciteit, warmte én vervoer) scoort Dordrecht relatief gunstig. Het OCD geeft aan dat de bevolking van Dordrecht groeit, maar dat de groei wat achter blijft bij het gemiddelde in de vijftig grootste gemeenten. Onze brede welvaart blijft wat onder gemiddeld, maar we stijgen wel van plek 44 naar plek 42. Daarbij scoren we vooral op de dimensies 'Gezondheid en welzijn' en 'Sociale cohesie' beter en levert de 'Groenblauwe aantrekkelijkheid' de grootste bijdrage aan brede welvaart in Dordrecht. Hoewel onze brede welvaart licht stijgt, blijft deze in Dordrecht vooral achter op het terrein van 'Werk-privébalans' o.a. vanwege ervaren filedruk en woonplezier. Het OCD duidt: "Dordrecht heeft een relatief hoge aandeel woningen dat zich in een gebied met een zwakke of ongunstigere leefbaarheid bevindt. Daarnaast zijn Dordtenaren minder dan gemiddeld te spreken over hun eigen woning en woonomgeving.

Wat betreft de aanwezigheid van 'Niet-dagelijkse voorzieningen op acceptabele reisafstand' scoort Dordrecht overigens wel bovengemiddeld." Het OCD meldt verder als opvallende zaken ten aanzien van een aantal indicatoren: ➢De 'Werkgelegenheid' in Dordrecht groeit de laatste jaren sneller dan gemiddeld in de vijftig grootste gemeenten. Dordrecht eindigt met deze groeit op een vijfde plek in de rangschikking. Het aantal banen afgezet tegen de beroepsbevolking ligt overigens wel onder het gemiddelde voor de vijftig grootste steden (plek 27). ➢ Dordrecht heeft in vergelijking met de vijftig grootste gemeenten relatief veel inwoners in een ‘Buurt waar werken niet de norm is’ (plek 43). ➢ Ook wat betreft 'Huishoudens met schulden' scoort Dordrecht relatief ongunstig (plek 41). ➢ 'Misdrijven en overlast' komen in Dordrecht iets minder vaak voor dan gemiddeld in de vijftig grootste gemeenten (plek 19). Desondanks neemt Dordrecht op de ranking voor 'Ervaren onveiligheid' de 29e plek in. 'High impact crimes' komen de laatste jaren iets vaker voor dan gemiddeld. ➢ De mediane 'Woonlasten' van met name paren met kinderen (plek 6) zijn in Dordrecht lager dan gemiddeld in de vijftig grootste steden.

Het OCD geeft tot slot aan: "Ondanks de relatief lage ranking op brede welvaart (plek 42 van 50) blijft Dordrecht met een 20e positie op de woonaantrekkelijkheidsindex toch een aantrekkelijke gemeente om in te wonen."

Zaaknummer

2026-0004146

Hoe verder na deze raadsinformatiebrief? De 'OCD-duiding van de cijfers en ontwikkelingen van de gemeente Dordrecht bij de Atlas 2025' treft u bij deze Raadsinformatiebrief. Van de 'Atlas voor gemeenten 2025' ligt een fysiek exemplaar ter inzage voor raadsleden bij de griffie. De OCD duiding geeft interessante aanknopingspunten waarmee de ingezette koers kan worden benadrukt of bijgesteld. Daarmee zijn de Atlas en OCD duiding relevante informatie voor de nieuwe bestuursperiode. Ook is er een link met onze Agenda Dordrecht 2030, de langetermijninvesteringsagenda waarmee we de ambitie hebben om de stad toekomstbestendig te maken en het maatschappelijk verdienvermogen van de stad te verbeteren. Zoals we in de RIB Vierjaarlijkse Monitor Agenda Dordrecht 2030 aangaven, manifesteren beoogde stedelijke maatschappelijke ontwikkeleffecten zich niet meteen en vragen deze om een lange adem. Welke kosten zijn verbonden aan het proces? Als een van de vijftig grootste gemeenten betaalt Dordrecht een sponsorbijdrage van € 2500,- per jaar aan Atlas Research. Ook krijgen we enkele fysieke exemplaren van de Atlas ter nadere duiding. De afspraak met de uitgever is dat deze slechts voor intern gebruik zijn, zoals de OCD analyse, en niet ter verdere verspreiding.

Voor het downloaden van Atlas rapportages moet apart worden betaald en voor het raadplegen van het digitale Atlas platform is een abonnement op het digitale Atlas platform nodig. Dat heeft Dordrecht niet. We kunnen de Atlas daarom niet digitaal doorsturen. Een fysiek exemplaar van de Atlas kunnen we enkel ter inzage leggen. Het college van Burgemeester en Wethouders

C.H.W.M. Post secretaris

N. Mol burgemeester