Offerte Verkenning Gebruiksruimte Dordrecht DEF V2..pdf

Offerte Onderzoeksopdracht Gebruiksruimte Dordrecht Verkenning van de wenselijkheid, voorwaarden, doelgroep(en) en effecten van een gebruiksruimte in Dordrecht (zaaknummer 20240067706)

Offertenummer: OF24031

9 juli 2024 1

Inhoud 1. Uw vraag 2. Ons aanbod 3. Planning, team en begroting Handtekening voor akkoord

3 5 7 9

CONTACTPERSOON Namens het Trimbos-instituut is uw contactpersoon tijdens de offertefase: Naam: Daan van der Gouwe Functie: Wetenschappelijk medewerker, Programma Drugs Telefoonnummer: 06-51677346 E-mail: dgouwe@trimbos.nl

2

1.

UW VRAAG

Aanleiding In mei 2024 heeft er in de Dordtse raadscommissie een rondetafelgesprek plaatsgevonden over een gebruiksruimte. Namens het Trimbos-instituut was Daan van der Gouwe hierbij aanwezig en heeft input voor de discussie geleverd. Uit dit rondetafelgesprek is gebleken dat er behoefte is aan een verkenning van de wenselijkheid, voorwaarden, doelgroep(en) en effecten van een gebruiksruimte in Dordrecht. De commissie wil middels een verkenning input krijgen voor een volgende oordeelsvormende vergadering over een gebruiksruimte in Dordrecht. Voorbeelden uit andere steden worden ter onderbouwing betrokken in deze verkenning. Doelstelling De doelstelling van het onderzoek zoals geformuleerd in uw uitvraag is het leveren van input om tot een advies op hoofdlijnen te komen met in ieder geval de volgende kernonderdelen: - een probleemanalyse; wat is de Dordtse situatie en welk probleem lossen we op met een gebruiksruimte en welke niet? - de criteria en voorwaarden; waar moet je rekening mee houden met de inrichting van een gebruiksruimte? - effecten; welke neveneffecten zijn te verwachten bij het inrichten van een gebruiksruimte op basis van voorbeelden elders in het land? - kosten; een inschatting van de investeringskosten die nodig zijn om een gebruiksruimte mogelijk te maken, gebaseerd op voorbeelden uit het land.

Onderdelen van het onderzoek U vraagt om in ieder geval de volgende onderdelen terug te laten komen in het onderzoek: Wat is een gebruiksruimte? Bij een gebruiksruimte is er altijd sprake van enige vorm van registratie. Er is sprake van twee mogelijke varianten: - Een gebruiksruimte waarbij er sprake is van verplichte registratie, dit hoeven niet per sé zorgcliënten te zijn; - Een interne (gesloten) gebruiksruimte, waarbij de gebruiksruimte alleen door een specifieke deelnemersgroep (zoals Leger des Heils) gebruikt kan worden. Dit wordt ook wel een geïntegreerde gebruiksruimte genoemd. Probleemanalyse Wat is het probleem? Hoe groot is het probleem/de overlast van gebruik in de openbare ruimte?

3

Hoe groot is dit probleem in aandachtsgebied Kromhout-Kasperspad? Is dit groter/ kleiner/ gelijk aan de stad? Hoe verhoudt Dordrecht zich tot vergelijkbare steden? Is een gebruiksruimte een mogelijke oplossing om eventuele overlast te voorkomen? (typen drugs(gebruik)) Let op: focus nu veel op Kromhout, andere plekken van de stad net zo relevant waar eventuele overlast kan zijn Criteria en voorwaarden Op basis van ervaringen en voorbeelden in het land, wat hebben we nodig voor het inrichten van een gebruiksruimte? Welke kosten zijn hieraan verbonden? Over welke vormen van toezicht en/of verzorging spreken we dan? Effecten Welke neveneffecten zien we nabij gebruiksruimten in het land? Welke factoren kunnen hier invloed op uitoefenen? Een voorbeeld kan zijn de situering ingang van de gebruiksruimte? Politieke vragen In de commissie zijn bovendien politieke vragen gesteld. Is een gebruiksruimte nodig in Dordrecht. Zo ja, wel of niet locatie Kromhout? Als er een gebruiksruimte komt, waar dan? En waar slapen deze personen dan om maatschappelijke opvang van verslaafden en niet verslaafden gescheiden te houden? Locaties: waar specifiek niet, welke sluiten we uit? Welke kaders en criteria wil de commissie meegeven om een dergelijke voorziening vorm te geven? Naar aanleiding van bovenstaande heeft u het Trimbos-instituut op 20 juni jl.

te Dordrecht uitgenodigd voor een verkennend gesprek. Op basis hiervan en van uw uitvraag brengen wij hierbij een offerte uit voor het uitvoeren van een dergelijk onderzoek.

1.2 OFFERTE U heeft het Trimbos-instituut verzocht een offerte uit te brengen voor het doen van een verkenning van de wenselijkheid, voorwaarden, doelgroep(en) en effecten van een gebruiksruimte in Dordrecht. Het gewenste resultaat is een beknopt rapport van maximaal 10 pagina’s. Dit rapport zal vervolgens door de Gemeente Dordrecht als input worden gebruikt om een oordeel te vormen over de wenselijkheid van, en vervolgens te besluiten over het al dan niet invoeren van een gebruiksruimte in de Gemeente Dordrecht.

4

2.

ONS AANBOD

2.1 RESULTAAT Het resultaat van onze ondersteuning is een beknopt rapport van maximaal 10 pagina’s. Dit rapport bevat in ieder geval antwoorden op de volgende deelvragen: - Een probleemanalyse; Hoe ziet de drugsgerelateerde overlast in Dordrecht eruit en in hoeverre kan een gebruiksruimte bijdragen aan de vermindering van de overlast? - De criteria en voorwaarden; wat zijn de voornaamste criteria waaraan bij de inrichting van een gebruiksruimte rekening moet worden gehouden? We kijken hierbij naar de lokale context maar nemen ook ervaringen uit andere steden waar een gebruiksruimte is, mee. - Effecten; welke (neven-)effecten zijn te verwachten bij het inrichten van een gebruiksruimte op basis van voorbeelden elders in het land? - Wat kunnen we zeggen over de benodigde kosten om een gebruiksruimte mogelijk te maken, gebaseerd op voorbeelden uit het land? Met de verzamelde informatie zal tevens getracht worden een antwoord te geven op de eerder genoemde politieke vragen. We bespreken het rapport in conceptvorm met de opdrachtgever en de finale versie presenteren wij, indien gewenst, op een vergadering van de commissie of andere geschikte bijeenkomst.

2.2 ONDERZOEK Om te komen tot bovengenoemd resultaat stellen we de Rapid Assessment and Response (RAR)-methode voor. Dit is een voornamelijk kwalitatieve onderzoeksmethode waarmee we in relatief korte tijd de lokale (probleem)situatie en het draagvlak voor een specifieke voorziening, namelijk een gebruiksruimte, in kaart kunnen brengen. Voor de RAR hanteren we de volgende onderzoeksinstrumenten: 1.Deskresearch middels het verzamelen van beschikbare documenten rondom de problematiek: beschikbare cijfers over gebruik van drugs, cliënten in de zorg, overlastmeldingen, beschikbaar zorgaanbod, media-berichtgeving en andere ‘grijze’ literatuur. 2.Interviews en/of focusgroepen met relevante partijen, inclusief (vertegenwoordigers of belangenbehartigers van) gebruikers van drugs, buurtbewoners, verslavingszorg, politie en andere partijen. 3.Participerende observatie/ veldwerk door op verschillende tijdstippen van de dag in de betreffende buurt maar ook in andere buurten aanwezig te zijn en zelfstandig veldwerk te verrichten. Eigen observaties worden gelegd naast gegevens uit andere bronnen (het zgn. triangulatieprincipe), om zodoende een betrouwbaar beeld van de situatie te krijgen.

4.Aanvullende telefonische interviews met medewerkers van gebruiksruimtes in verschillende andere gemeenten; speciale aandacht gaat hierbij uit naar best practise en andere zaken die van belang zijn bij het opzetten en runnen van een 5

gebruiksruimte waar Dordrecht profijt van kan hebben.

6

2.3 PLAN VAN AANPAK Het beantwoorden van de onderzoeksvragen verloopt volgens vijf stappen. Deze lichten we hieronder kort toe. Stap 1: Startgesprek Bij het (digitale) startgesprek lopen we samen met de opdrachtgever de opdracht door en maken we afspraken over de planning van de volgende stappen en communicatie richting de ketenpartners. Dit is een vervolg op het gesprek dat op 20 juni werd gehouden en wordt zo snel mogelijk na de gunning georganiseerd. Stap 2: Deskresearch In deze stap verzamelen en bestuderen we relevante lokale documenten (beleidsnota’s, evaluaties, nieuwsberichten, onderzoeks- en registratiegegevens) om een beeld te vormen van de lokale situatie. De analyse hiervan levert ons input voor de topiclijsten voor de interviews en focusgroepen (stap 3). Voor het verzamelen van data en bereiken van de juiste personen zijn we voor een belangrijk deel afhankelijk van de medewerking van de Gemeente Dordrecht. Het is daarom van belang dat Gemeente Dordrecht relevante documenten beschikbaar stelt aan de onderzoekers en de onderzoekers voorziet van een up-to- date overzicht van contactgegevens van relevante partijen. Stap 3: Interviews en focusgroepen In fase 3 interviewen we relevante personen om hun kennis, ervaring en opvattingen op te halen over de lokale situatie, en over een aanpak gericht op mensen die drugsgerelateerde overlast veroorzaken.

Voor de semi-gestructureerde interviews ontwikkelen we topiclijsten, een informatiebrief en een informed-consent formulier waarin we de betrokkene vragen om toestemming om de antwoorden geanonimiseerd te verwerken in de rapportage. Samen met de opdrachtgever stellen we vast welke personen het meest geschikt zijn om te interviewen. In onze ervaring zijn dat in ieder geval vertegenwoordigers van: verslavingszorg, GGD, maatschappelijke opvang, politie/wijkagenten, gemeentelijke adviseurs zorg en veiligheid of procesmanagers, woningbouwvereniging, spoedeisende hulp/ambulancedienst en de GGZ/BW. Aan een interview kunnen maximaal 3 personen tegelijk deelnemen; vaak is dat 1 persoon. Voor focusgroepen denken we aan maximaal 6 personen per groep. De interviews en focusgroepen worden bij voorkeur geclusterd gepland om reis- en verblijfstijd van de onderzoekers te beperken. Interviews vinden plaats waar mogelijk face-to-face, maar anders via videobellen. Bij face-to-face interviews en voor de focusgroepen stelt de Gemeente Dordrecht een ruimte beschikbaar, bijvoorbeeld op het Stadskantoor. We streven naar het doen van maximaal 15 (groeps-) interviews, afhankelijk van beschikbaarheid en bereidheid van de beoogde personen, en van eventuele blind spots in de dataverzameling.

Omdat we ook interviews of focusgroepen beogen met mensen in kwetsbare posities, willen we voor een deelname een incentive beschikbaar stellen. Stap 4: Analyse en rapportage 7

De gegevens uit de deskresearch en de interviews worden in samenhang geanalyseerd (triangulatie) en verwerkt in één beknopte rapportage van maximaal 10 pagina’s. Dit rapport geeft antwoord op de hierboven geformuleerde deelvragen. We houden rekening met een à twee feedbackrondes waarin de gemeente schriftelijk feedback kan geven op het concept rapport. Stap 5: Bespreken resultaten in afsluitende bijeenkomst Op een nader te bepalen moment en platform presenteren de onderzoekers de resultaten van het rapport. In overleg met de opdrachtgever bepalen we het programma en de uitvoering van deze sessie. Idealiter is er ruimte om met elkaar in gesprek te gaan en prioriteiten voor het vervolg vast te stellen. Na afronding van stap 5 evalueren we onze ondersteuning en de uitkomsten en bespreken we eventuele vervolgstappen graag met de opdrachtgever.

2.4 ROL VAN DE OPDRACHTGEVER Om het project zo efficiënt en voorspoedig als mogelijk te laten verlopen en de respons bij interviews zo hoog mogelijk te maken, vragen we de gemeente een aantal taken voor haar rekening te nemen. We vragen van de opdrachtgever het volgende:  Het beschikbaar stellen van een contactpersoon met wie wij tussentijds kunnen afstemmen en na elke stap kunnen reflecteren op de opbrengst.  Aanleveren relevante documenten en data voor de deskresearch (stap 2).  Het beschikbaar stellen van een rustige en neutrale ruimte voor het afnemen van interviews en focusgroepen (stap 3).  Het leveren van feedback op de tussentijdse draft rapportage (stap 4).  Het plannen van de afsluitende sessie waarop het rapport wordt gepresenteerd en het uitnodigen van de partners (stap 5).

3.

PLANNING, TEAM EN BEGROTING

3.1 PLANNING De start van het project vindt plaats in augustus 2024. De tabel hieronder geeft de grove planning per stap weer. Tijdens het startgesprek maken we een gezamenlijk een gedetailleerde planning.

Plan van aanpak

Planning

Stap 1: Startgesprek

Juli 2024, zsm na gunning

Stap 2: Deskresearch (incl. andere steden/gebruiksruimtes) Augustus/ september 2024 Stap 3: Interviews en focusgroepen

Augustus/ september 2024

8

Stap 4: Analyse en rapportage

September/ oktober 2024

Stap 5: Eindrapport

8 November 2024

3.2 BEGROTING Bij de uitvoering van het project hoort de volgende begroting Ook nog separaat bijgevoegd bij de mail:

9

HANDTEKENING VOOR AKKOORD ALGEMENE VOORWAARDEN VAN OPDRACHTNEMING De Algemene Inkoopvoorwaarden Drechtsteden 2020 zijn van kracht, met inachtneming van de volgende aanpassingen: Artikel 4.5: toevoegen “tenzij de boete het gevolg is van handelen en/of nalaten door dan wel gelegen is in de risicosfeer van de Gemeente” Artikel 4:9: medewerkers van het Trimbos-instituut beschikken niet over een VOG, tenzij deze moet worden aangevraagd voor uitvoering van specifieke werkzaamheden en/of een opdracht. Van inzage kan dan ook geen sprake zijn, tenzij de gemeente de verplichting oplegt om VOG’s aan te vragen. Graag bevestiging dat dit artikel niet van toepassing is of we zien graag een gewijzigd artikellid tegemoet. Artikel 8.1/8.2/8.4: De gemeente zal het eigendomsrecht verkrijgen over het op te leveren rapport. Trimbos-instituut verzoekt om te bevestigen dat gebruikte kennis, onderzoeksmethodes, modellen etc. in eigendom zullen (blijven) toebehoren aan het Trimbos-instituut. Voorts wenst Trimbos-instituut de verzamelde (ruwe) data te behouden zodat zij deze, uiteraard geanonimiseerd, kan hergebruiken. Daarnaast komt het de kwaliteit van het onderzoek ten goede als de onderzoeker volledige vertrouwelijkheid kan toezeggen aan een deelnemer en dus data niet aan de Gemeente worden overgedragen.

Tot slot wenst Trimbos-instituut graag te kunnen publiceren nav de data, uiteraard zal dat in afstemming met de gemeente gebeuren. Kan de gemeente hiermee instemmen en zo ja, schriftelijk bevestigen dat eigendomsrecht van de te verzamelen data aan Trimbos-instituut toekomt? Artikel 8.1: naast opmerkingen als gemaakt onder punt 3 zou Trimbos-instituut graag bevestiging van de gemeente ontvangen, dat zij geen wijzigingen in het resultaat (rapport) zal doorvoeren zonder goedkeuring/instemming van het Trimbos-instituut. Aan artikel 8.6 slot toevoegen, “tenzij het door de Gemeente ingebrachte of opgelegde Goederen of Diensten betreft waarvoor deze vrijwaring niet geldt”. Artikel 11.1: ter controle en bevestiging het volgende. Indien geen sprake is van uitdrukkelijk vastgestelde fatale termijnen geldt hetgeen bepaald in artikel 12.1. Akkoord? Artikel 13.1 “onder overlegging van de bewijsstukken” verwijderen. Die zijn er nu eenmaal niet altijd, stel er valt een interview uit door ziekte van een deelnemer. Artikel 14: gezien de publiek gefinancierde activiteiten van Trimbos/non-profit instelling en geringe omvang van het instituut, verzoek om een artikellid toe te voegen om aansprakelijkheid te beperken tot maximaal het voor de opdracht verschuldigde bedrag, behoudens opzet of bewuste roekeloosheid van het Trimbos-instituut. Trimbos-instituut beschikt over passende verzekeringen.

Artikel 18.5. Facturatie vindt plaats volgens het volgende schema: 50% van de totaalsom bij aanvang van de opdracht en 50% na afronding en acceptatie van het eindproduct. Artikel 23.1 – 23.6: graag bevestiging dat deze artikelen niet van toepassing zijn. Dit heeft betrekking op detachering en daar is geen sprake van bij diensten van Trimbos. 10

Artikel 29. Verzoek om een lid 29.2 toe te voegen: “Gemeente zal in geval van opzegging als bedoeld in lid 1 van dit artikel een vergoeding verschuldigd zijn op basis van het overeengekomen tarief voor tot de einddatum verrichte Prestaties”.

INTELLECTUEEL EIGENDOMSRECHT Alle intellectuele eigendomsrechten m.b.t. deze offerte, de ideeën die in dit document worden omschreven alsmede (handels-)naam, logo en anderszins intellectuele eigendomsrechten zijn en blijven eigendom van het Trimbos-instituut. Niets uit deze offerte mag zonder schriftelijke toestemming van het Trimbos-instituut openbaar worden gemaakt, vermenigvuldigd of beschikbaar gesteld aan derden, tenzij dit uitdrukkelijk is overeengekomen en vastgelegd in een schriftelijke verklaring.

AKKOORD Indien en zodra u kunt instemmen met de offerte incl. begroting, verzoek ik u deze door een tekenbevoegd persoon voor akkoord te laten ondertekenen en aan ons een getekend exemplaar te retourneren. Dit kan ook per e-mail. Na goede ontvangst van uw akkoord met de offerte kunnen wij met onze werkzaamheden starten. We kijken uit naar een prettige samenwerking!

Met vriendelijke groet, namens het Trimbos- instituut: Naam: Margriet van Laar Organisatie: Trimbos-instituut Functie: Programmahoofd

Datum: 26 juli 2024

Voor akkoord namens Opdrachtgever:

Naam: …………………………… Organisatie: …………………………… Functie: …………………………… Datum: ……………………………

………………………………………… ………….. …………………………………………………… ….

11