OCD onderzoek leefsituatie Kromhout-Kasperspad 2023.pdf
Tekst van het document
Leefsituatie Kromhout-Kasperspad Situatie najaar 2023
Partner voor bestuur en beleid
Inhoudsopgave
Bijlage
leefbaarheid
veiligheid
conclusies
Terug naar inhoudsopgave
inleiding
overlast
beheermaatregelen
Over ons
Partner voor bestuur en beleid
Inleiding Sinds 2019 onderzoeken wij, Onderzoekcentrum Drechtsteden, de leefsituatie van het Kromhout – Kasperspad en omgeving. De gemeente zet, samen met andere partners, in op verbetering van de leefsituatie in dit aandachtsgebied. Om de ontwikkeling te blijven volgen hielden wij in opdracht van de gemeente Dordrecht in het najaar 2023 opnieuw een herhalingsmeting. Dit is inmiddels de vijfde meting op een rij. Voor dit onderzoek benaderden we alle huishoudens in het gebied Kromhout – Kasperspad en omgeving. We vroegen hen om de enquête digitaal of schriftelijk in te vullen. Van de in totaal 498 benaderde huishoudens, vulden er 169 de vragenlijst in (34%). De resultaten leest u in deze rapportage. U krijgt hiermee inzicht in de huidige leefbaarheid en veiligheid in dit gebied en in de ontwikkeling hiervan in de afgelopen jaren.
3
Partner voor bestuur en beleid
1. Conclusies Partner voor bestuur en beleid
Conclusies (1) Hoofdconclusie: In 2023 bleef de leefbaarheid en veiligheid in het gebied Kromhout-Kasperspad grotendeels stabiel (ten opzichte van 2022). De gemeente Dordrecht heeft in 2021 een 'Plan van aanpak' voor deze buurt gemaakt en begon in april 2021 met de uitvoering daarvan. Daarna is de leefbaarheid en veiligheid in de buurt iets verbeterd. Deze verbetering vond met name plaats in het jaar 2021. Vervolgens bleef de situatie grotendeels stabiel; de sociale overlast en fysieke verloedering daalde sinds 2021 geleidelijk nog wel iets, maar het ervaren woongenot, het gevoel van (on)veiligheid en het oordeel over de ontwikkeling van de leefbaarheid, overlast en veiligheid in de afgelopen 12 maanden bleef sinds 2021 grotendeels stabiel. Vergeleken met de situatie in 2020 is de situatie in 2023 dus iets verbeterd.* * Op het moment van uitgave van deze rapportage zijn er nog geen gegevens beschikbaar over hoe de situatie in de buurt zich verhoudt tot de situatie in de gehele Binnenstad. Deze volgen op een later moment.
Waardering van het prettig wonen in de buurt Het rapportcijfer dat buurtbewoners geven voor het prettig wonen in de buurt is in 2023 gemiddeld een 6,7. Dit cijfer is de afgelopen drie jaar vrij stabiel, maar is hoger dan in het jaar voorafgaand aan de start van de gemeentelijk aanpak (rapportcijfer 6,0 in 2020). Overlast Zowel de sociale overlast als de fysieke verloedering zijn sinds 2020 geleidelijk afgenomen. In 2023 ervaart (ruim) één derde van de buurtbewoners veel sociale overlast en fysieke verloedering; in 2020 was dat nog de helft van de buurtbewoners. De meeste overlast wordt ervaren van: rommel op straat, dronken mensen op straat, verwarde mensen/zwervers/ daklozen en drugsgebruik/-handel. Gevoel van onveiligheid Ook het gevoel van onveiligheid is de laatste drie jaar stabiel, na een verbetering in 2021. In 2023 voelt één op de drie buurtbewoners (36%) zich wel eens onveilig in de eigen buurt; in 2020 betrof dit nog de helft van de buurtbewoners.
5
Partner voor bestuur en beleid
Conclusies (2) Ervaren ontwikkeling in afgelopen 12 maanden Ruim de helft van de buurtbewoners vindt dat de leefbaarheid in de afgelopen 12 maanden gelijk is gebleven. Dit geldt ook voor de hoeveelheid overlast in de buurt. Eén op de zes ervaart een verbetering van de leefbaarheid en hoeveelheid overlast; één op de vijf ervaart juist een verslechtering. De (on)veiligheid is volgens twee derde van de buurtbewoners gelijk gebleven. Eén op de tien ervaart een verbetering en ook (ruim) één op de tien juist een verslechtering. Vergeleken met 2020 zijn er nu minder buurtbewoners negatief over de ontwikkeling van de leefbaarheid en overlast in hun buurt in de afgelopen 12 maanden. Toen ervaarden nog vier op de tien buurtbewoners een negatieve ontwikkeling. Nu vinden meer buurtbewoners dat de leefbaarheid en overlast gelijk is gebleven in de afgelopen 12 maanden. De door buurtbewoners ervaren ontwikkeling van de veiligheid in de afgelopen 12 maanden verschilt in 2023 niet noemenswaardig van 2020. Bekendheid en ervaren effect van beheermaatregelen De beheermaatregelen die in 2023 het meest zichtbaar waren voor buurtbewoners, zijn het cameratoezicht (63%) en de inzet op het verwijderen van zwerfafval (59%).
Maatregelen die slechts door een beperkt deel van de buurtbewoners zijn opgemerkt, zijn: de aanpak van overlastgevende (winkel)panden (9%) en de inzet/zichtbaarheid van de aandachtsregisseur (10%), SUS-wachten (19%), afvalcoaches (26%) en beveiliger van het Leger des Heils (36%). Buurtbewoners vinden vooral de volgende maatregelen effectief in het verminderen van de overlast: de inzet op het verwijderen van zwerfaval (55%) en de inzet/zichtbaarheid van de beveiliger van het Leger des Heils (74%), aandachtsregisseur (66%), politie (65%) en Handhaving (58%). Vier op de tien buurtbewoners zien graag dat er aanvullende beheermaatrelen worden genomen. Zij noemen vooral meer toezicht en strengere handhaving, waarbij sommigen specifiek aandacht vragen voor het terugdringen van drugshandel en –gebruik. Ook willen buurtbewoners meer aandacht voor het schoonhouden van de buurt.
6
Partner voor bestuur en beleid
Conclusies (3) Aandacht van de gemeente De mening van buurtbewoners over de aandacht, communicatie en inzet van de gemeente voor hun buurt is in de periode 2021 – 2023 vrij stabiel.* Zo'n 15 à 20% is hier niet tevreden over. Twee derde (67%) vindt dat de gemeente genoeg aandacht heeft voor de leefbaarheid en veiligheid in hun buurt. Duidelijk minder buurtbewoners vinden echter dat de gemeente luistert naar de mening van de inwoners (33%) en hen ruimte geeft om ideeën en initiatieven voor de buurt te realiseren (35%). Dit laatste punt heeft zich het afgelopen jaar wel positief ontwikkeld; in 2022 vond nog slechts 24% dat inwoners voldoende ruimte krijgen voor hun ideeën en initiatieven. Samenvattend beeld op de belangrijkste kernindicatoren Onderstaande tabel toont de ontwikkeling per jaar op de belangrijkste kernindicatoren. In de laatste kolom staat de vergelijking van de situatie in 2023 met die in 2020 (het jaar voorafgaand aan de uitvoering van het gemeentelijke plan van aanpak voor de buurt).
Overzicht kernindicatoren situatie per jaar
ontwikkeling sinds start aanpak*
2019
2020
2021
2022
2023
2020 - 2023
rapportcijfer prettig wonen (hoe hoger, hoe beter)
6,1
6,0
6,6
6,8
6,7
toename /verbetering
sociale samenhang (hoe hoger, hoe beter)
-
-
5,3
5,3
5,3
-
fysieke verloedering (hoe lager, hoe beter)
54%
52%
47%
40%
37%
afname / verbetering
sociale overlast (hoe lager, hoe beter)
50%
53%
47%
40%
33%
afname / verbetering
gevoel van onveiligheid % voelt zich weleens onveilig
54%
53%
36%
39%
36%
afname / verbetering
% voelt zich vaak onveilig
9%
11%
9%
5%
9%
stabiel
Toelichting: een pijltje voor het cijfer wijst op een significante toename of afname ten opzichte van de vorige meting; als er geen pijltje voor een cijfer staat verschilt de uitkomst dus niet (betekenisvol) met de vorige meting. * In april 2021 is de gemeentelijke aanpak gestart. Het gemeentelijk plan van aanpak is gebaseerd op de situatie in de buurt in 2020.
7
Partner voor bestuur en beleid
2. Leefbaarheid Partner voor bestuur en beleid
Leefbaarheid 2.1 Rapportcijfer prettig wonen in de buurt Rapportcijfer prettig wonen De bewoners van het gebied Kromhout – Kasperspad geven dit jaar gemiddeld een 6,7 als rapportcijfer voor het prettig wonen in de buurt. Hun waardering voor het prettig wonen verschilt hiermee niet noemenswaardig van de twee voorafgaande jaren. Wel ligt het rapportcijfer nu hoger dan in 2020, het jaar voorafgaand aan de start van de gemeentelijke aanpak in 2021.
Kromhout e.o. 2023
6,7
Kromhout e.o. 2022
6,8
Kromhout e.o. 2021
6,6
Kromhout e.o. 2020
6,0
Kromhout e.o. 2019
6,1
Binnenstad 2023 Dordrecht 2023 Dordrecht 2021
7,4
Dordrecht 2019
7,3 0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Toelichting: op moment van uitgave van deze rapportage zijn er nog geen gegevens bekend over 2023 voor de Binnenstad en Dordrecht.
2.2 Wonen op het Kromhout – Kasperspad Prettig – onprettig wonen Anno 2023 vindt drie kwart van de buurtbewoners (76%) het (zeer) prettig wonen in de buurt; één op de vijf (21%) vindt het juist (zeer) onprettig wonen. Dit komt overeen met de situatie in voorgaande twee jaar. Vergeleken met 2020 (het jaar voorafgaand aan de start van de gemeentelijke aanpak) wonen er nu meer mensen (zeer) prettig en minder mensen (zeer) onprettig in de buurt.
2023
7%
2022
11%
2021
8%
2020
6%
2019
8%
69%
13%
66%
18%
63%
20%
51%
32% 57%
0%
20%
9
prettig
60% onprettig
3% 4%
5% 4% 8%
26%
40% zeer prettig
8%
8%
80% zeer onprettig
3%
100% weet niet
Partner voor bestuur en beleid
Leefbaarheid 2.3 Ontwikkeling leefbaarheid in het afgelopen jaar Ontwikkeling leefbaarheid Hoe heeft de leefbaarheid in de buurt zich het afgelopen jaar ontwikkeld volgens bewoners? Ruim de helft van de bewoners (54%) heeft hierin geen verandering ervaren. Eén op de zes (17%) ervaart een verbetering en één op de vijf (21%) juist een verslechtering. Deze percentages verschillen niet noemenswaardig met 2022.
Vergeleken met 2020 (het jaar voorafgaand aan de start van de gemeentelijke aanpak) vinden nu minder buurtbewoners dat de leefbaarheid achteruit is gegaan en méér buurtbewoners dat de leefbaarheid gelijk gebleven is in de afgelopen 12 maanden.
Kromhout e.o. 2023
17%
21%
Kromhout e.o. 2022
17%
24%
Kromhout e.o. 2021
21%
Kromhout e.o. 2020
19%
Kromhout e.o. 2019
54% 57% 28%
3%
47%
38%
9%
7%
5% 41%
43%
44%
3%
5%
Binnenstad 2023 Dordrecht 2023 0%
20%
vooruit
40%
achteruit
60%
gelijk gebleven
80%
100%
weet niet/geen mening
Toelichting: op moment van uitgave van deze rapportage zijn er nog geen gegevens bekend over 2023 voor de Binnenstad en Dordrecht.
10
Partner voor bestuur en beleid
Sociale samenhang 2.4 Schaalscore sociale samenhang (hoe hoger, hoe beter) Sociale samenhang De sociale samenhang in de buurt geven we weer in een schaalscore (figuur 2.4) die is opgebouwd uit verschillende aspecten*.
Kromhout e.o. 2023
5,3
Kromhout e.o. 2022
5,3
Kromhout e.o. 2021
5,3
Binnenstad 2023
De sociale samenhang is in 2023 nog hetzelfde als in 2022 en 2021. Er zijn geen gegevens bekend van de jaren daarvoor.
Dordrecht 2023
* namelijk uit vier van de vijf stellingen uit figuur 2.5
Dordrecht 2019
Dordrecht 2021
6,2 5,9 0
Aspecten sociale samenhang in de buurt Figuur 2.5 laat verschillende aspecten van sociale samenhang zien. Zes op de tien buurtbewoners (63%) vinden dat buurtbewoners op een prettige manier met elkaar omgaan; één op de zes (15%) vindt van niet en één op de vijf (20%) is hier neutraal gestemd over. De meningen zijn verdeeld over de gezelligheid en onderlinge behulpzaamheid in de buurt. Drie op de tien buurtbewoners vinden dat dit wel aan de orde is (29%), maar een vrijwel even grote groep vindt juist van niet (35%). Eenzelfde verdeeldheid zien we voor de mate waarin buurtbewoners aangeven veel contact met elkaar te hebben. Net zoals de indicatorscore voor sociale samenhang, verschilt ook de score op de onderliggende aspecten van sociale samenhang niet noemenswaardig van 2022.
2
4
6
8
10
Toelichting: deze vraag is in 2020 en 2019 niet gesteld in Kromhout-Kasperspad. Op moment van uitgave van deze rapportage zijn er nog geen gegevens bekend over 2023 voor de Binnenstad en Dordrecht.
2.5 Aspecten sociale samenhang (hoe hoger, hoe beter) De mensen in de buurt gaan op een prettige manier met elkaar om.
63%
*De mensen in de buurt kennen elkaar nauwelijks.
40%
Ik voel me thuis bij de mensen die in de buurt wonen.
38%
20% 31%
15% 27%
44%
17%
Ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen en dingen samen doen.
29%
33%
35%
Ik heb veel contact met andere buurtbewoners.
28%
37%
34%
0%
(helemaal) mee eens
niet eens, niet oneens
20%
40%
(helemaal) mee oneens
60%
80%
100%
weet niet / geen mening
Toelichting: deze vragen zijn in 2020 en 2019 niet gesteld in Kromhout-Kasperspad. * Deze stelling is als enige in de grafiek negatief gesteld; het percentage '(helemaal) mee eens' staat hier dus voor een negatief oordeel terwijl dit bij de andere stellingen juist voor een positief oordeel over de buurt staat.
11
Partner voor bestuur en beleid
3. Overlast Partner voor bestuur en beleid
Overlast Sociale overlast De schaalscore 'veel sociale overlast' geeft het aandeel inwoners weer dat zelf veel overlast ervaart van buurtbewoners, rondhangende jongeren, dronken mensen op straat, mensen die op straat worden lastiggevallen en drugshandel en -gebruik. Eén derde van de buurtbewoners (33%) ervaart zelf veel last van minimaal één van deze vijf vormen van overlast. Hiermee verschilt de sociale overlast niet noemenswaardig met die van vorig jaar, maar zien we wel een geleidelijke afname sinds 2020 (het jaar voorafgaand aan de start van de gemeentelijke aanpak).
3.1 Schaalscore ‘veel sociale overlast’ in de buurt Kromhout e.o. 2023
33%
Kromhout e.o. 2022
40%
Kromhout e.o.2021
47%
Kromhout e.o. 2020
53%
Kromhout e.o. 2019
50%
Binnenstad 2023 Dordrecht 2023 Dordrecht 2021
16%
Dordrecht 2019
16% 0%
20%
40%
60%
80%
100%
Toelichting: geen cijfers bekend voor Binnenstad 2021
Fysieke verloedering De schaalscore 'veel fysieke verloedering' geeft het aandeel inwoners weer dat zelf veel overlast ervaart van rommel op straat, bekladding van muren/gebouwen en/of vernieling van straatmeubilair. Vier op de tien buurtbewoners ervaren zelf veel last van minimaal één van deze drie vormen van fysieke verloedering. Hiermee komt de fysieke verloedering overeen met vorig jaar, maar zien we wel een geleidelijke afname sinds 2019.
3.2 Schaalscore ‘veel fysieke verloedering’ in de buurt Kromhout e.o. 2023
37%
Kromhout e.o. 2022
40%
Kromhout e.o. 2021
47%
Kromhout e.o. 2020
52%
Kromhout e.o. 2019
54%
Binnenstad 2023 Dordrecht 2023 Dordrecht 2019
14% 0%
20%
40%
60%
80%
100%
Toelichting: De schaalscore 'fysieke verloedering' in deze rapportage komt niet exact overeen met de schaalscore in de Veiligheidsmonitor; het aspect 'hondenpoep op straat' hebben we hier niet meegenomen in de schaalscore. De cijfers in dit figuur over Dordrecht en de Binnenstad verschillen hierdoor van de cijfers uit de rapportage van de Veiligheidsmonitor 2019. Geen cijfers bekend voor Dordrecht en Binnenstad 2021.
13
Partner voor bestuur en beleid
Vormen van overlast De vormen van overlast die volgens buurtbewoners bij hen in de buurt voorkomen zijn met name: rommel op straat (85%), dronken mensen op straat (69%), verwarde mensen/zwervers/ daklozen (69%) en drugsgebruik/-handel (63%).
Dit zijn dan ook de vormen van overlast waar buurtbewoners zélf veel overlast van ervaren (zie volgende pagina). Vergeleken met vorig jaar zeggen nu iets minder buurtbewoners dat er mensen op straat worden lastig gevallen (29%). Het aandeel dat hier zelf veel overlast van ervaart is echter stabiel gebleven; net als vorig jaar betreft dat één op de tien buurtbewoners. Vergeleken met 2020 (het jaar voorafgaand aan de start van de gemeentelijke aanpak) zien we een daling in het aandeel bewoners dat aangeeft dat er in de buurt overlast is van andere buurtbewoners, van rondhangende jongeren, van verwarde mensen/zwervers/ daklozen en dat er mensen op straat worden lastig gevallen.
Overlast 3.3 Mate waarin overlast voorkomt in de buurt situatie per jaar komt voor in de buurt:
ontwikkeling sinds start aanpak*
2023
2022
2021
2020
2019
2020 - 2023
rommel op straat
85
89
91
91
92
stabiel
bekladding muren/gebouwen
35
31
35
43
41
stabiel
vernieling straatmeubilair
13
21
20
19
19
stabiel
dronken mensen op straat
69
75
71
76
78
stabiel
drugsgebruik of drugshandel
63
65
72
70
75
stabiel
Buurtbewoners
48
51
47
63
45
afname
rondhangende jongeren
43
44
56
60
69
afname
mensen op straat lastig gevallen
29
40
39
53
45
afname
verwarde mensen, zwervers, daklozen
69
74
71
82
78
afname
beschadiging aan auto/diefstal vanaf auto
22
32
19
24
26
stabiel
brandstichting
4
10
4
7
2
stabiel
fysieke verloedering
sociale overlast van…
Toelichting bij tabel = significante toename t.o.v. vorige meting = significante afname t.o.v. vorige meting Gekleurde score: Kromhout/Kasperspad scoort hoger/lager dan het gemiddelde van de Binnenstad van 2019. Op moment van uitgave van deze rapportage zijn er nog geen gegevens bekend over 2023 voor de Binnenstad en Dordrecht.
andere buurtproblemen
14
Partner voor bestuur en beleid
Overlast Vormen van overlast
3.4 Aandeel inwoners dat zelf veel overlast ervaart van… situatie per jaar
De vormen van overlast die het meest voorkomen in de buurt, zijn ook de vormen van overlast waar bewoners zélf veel overlast van ervaren. Zo heeft één derde van de bewoners zelf veel last van rommel op straat (33%). Een kwart van de bewoners heeft zelf veel last van drugsgebruik/drugshandel, dronken mensen op straat en verwarde mensen/zwervers/daklozen.
fysieke verloedering
De mate waarin bewoners in 2023 zélf veel overlast ervaren van de verschillende vormen van overlast, komt overeen met het jaar ervoor. Vergeleken met 2020 (het jaar voorafgaand aan de start van de gemeentelijke aanpak) zien we wel een daling in het aandeel bewoners dat zelf veel overlast ervaart van: rommel op straat, dronken mensen op straat, rondhangende jongeren, verwarde mensen/zwervers/daklozen en van dat er mensen op straat worden lastig gevallen.
‘veel ervaren overlast’ van:
ontwikkeling sinds start aanpak*
2023
2022
2021
2020
2019
2020 - 2023
rommel op straat
33
39
45
47
51
afname
bekladding muren/gebouwen
6
4
6
8
8
stabiel
vernieling straatmeubilair
2
4
5
4
4
stabiel
drugsgebruik of drugshandel
26
26
32
32
35
stabiel
dronken mensen op straat
23
21
28
35
33
afname
buurtbewoners
19
19
20
22
21
stabiel
rondhangende jongeren
15
17
25
25
27
afname
mensen op straat lastig gevallen
10
10
9
22
18
afname
sociale overlast van…
Toelichting bij tabel = significante toename t.o.v. vorige meting = significante toename t.o.v. vorige meting
andere buurtproblemen
Gekleurde score: Kromhout/Kasperspad scoort hoger/lager dan het gemiddelde van de Binnenstad van 2019.
verwarde mensen, zwervers, daklozen
26
31
28
40
40
afname
Het percentage ‘zelf veel overlast’ is gepercenteerd op alle respondenten.
beschadiging aan auto/diefstal vanaf auto
7
7
5
8
6
stabiel
Op moment van uitgave van deze rapportage zijn er nog geen gegevens bekend over 2023 voor de Binnenstad en Dordrecht.
brandstichting
1
2
1
0
1
stabiel
15
Partner voor bestuur en beleid
Overlast Ontwikkeling overlast Hoe heeft de overlast zich volgens de buurtbewoners in de afgelopen 12 maanden ontwikkeld? Ruim de helft van de buurtbewoners (55%) vindt dat de hoeveelheid overlast in de buurt gelijk is gebleven. Eén op de vijf (18%) zegt echter dat de overlast is toegenomen. Eén op de zes (15%) ervaart een afname. Dit oordeel over de ontwikkeling van de overlast verschilt niet noemenswaardig met vorig jaar.
3.5 De overlast in mijn buurt is… Kromhout e.o. 2023
15%
18%
Kromhout e.o. 2022
14%
24%
Kromhout e.o. 2021
22%
Kromhout e.o. 2020
Vergeleken met 2020 (het jaar voorafgaand aan de start van de gemeentelijke aanpak) vinden nu minder buurtbewoners dat de overlast is toegenomen en méér buurtbewoners dat de overlast gelijk gebleven is in de afgelopen 12 maanden.
55%
Kromhout e.o. 2019
afgenomen
16
7%
40%
40% 20%
10%
46%
39%
9% 0%
53%
25%
16%
12%
5%
48% 40%
toegenomen
60%
gelijk gebleven
3% 80%
100%
weet niet/geen mening
Partner voor bestuur en beleid
Meldingen van overlast bij politie Meldingen van overlast bij de politie Vanuit het gebied Kromhout-Kasperspad e.o. komen (per 1.000 inwoners) duidelijk meer meldingen van overlast bij de politie binnen dan gemiddeld vanuit geheel Dordrecht. De overlast(meldingen) door alcohol en drugs zijn redelijk constant aanwezig. De meldingen over zwervers en verwarde/overspannen personen fluctueert wat meer door de tijd. Voor alle drie de vormen van overlast ligt het aantal meldingen in het 2e en 3e kwartaal relatief laag vergeleken met het verloop in de gehele tijdsreeks vanaf 1e kwartaal 2019.
3.6 Meldingen van overlast, 2019 – 2023 (eerste drie kwartalen, per 1.000 inwoners) 25 20 15 10
5 0 1e kw 2e kw 3e kw 1e kw 2e kw 3e kw 1e kw 2e kw 3e kw 1e kw 2e kw 3e kw 1e kw 2e kw 3e kw 2019 2019 2019 2020 2020 2020 2021 2021 2021 2022 2022 2022 2023 2023 2023
alcohol/drugs Dordrecht
alcohol/drugs Kromhout
zwervers Dordrecht
zwervers Kromhout
verward/overspannen Dordt
verward/overspannen Kromhout
Bron: Politiemeldingen, politie Zuid-Holland Zuid; bewerking Onderzoekcentrum Drechtsteden
Toelichting We hebben in de politieregistraties van de eerste drie kwartalen van de jaren 2019 – 2023 geanalyseerd hoe vaak er een melding is gedaan van drie vormen van overlast. Om het aantal meldingen te vergelijken met het cijfer voor heel Dordrecht, geven we het weer per 1.000 inwoners.
17
Partner voor bestuur en beleid
4. Veiligheid Partner voor bestuur en beleid
Veiligheid Wel eens onveilig in de eigen buurt? Eén op de drie buurtbewoners (33%) voelt zich wel eens onveilig in de eigen buurt. Dit komt overeen met het onveiligheidsgevoel in de buurt in 2022 en 2021. Wel is het een verbetering ten opzichte 2020 (het jaar voorafgaand aan de start van de gemeentelijke aanpak). Hoe vaak onveilig? Bij degenen die zich wel eens onveilig voelen in de eigen buurt, komt dit voornamelijk 'soms' voor. Dit komt er op neer dat in totaal twee op de tien (21%) buurtbewoners zich soms onveilig voelen in de eigen buurt; één op de tien (9%) voelt zich er vaak onveilig. Dit verschilt niet noemenswaardig van 2022. Vergeleken met 2020 bleef het aandeel dat zich ‘vaak’ onveilig voelt stabiel, maar daalde het aandeel dat zich ‘soms’ of ‘zelden’ onveilig voelt. Redenen onveiligheidsgevoel Degenen die zich wel eens onveilig voelen, geven aan dat dit komt doordat er verwarde personen rondhangen, vaak onder invloed van drank en drugs, die lawaai maken, onderling ruzie maken en die soms ook de buurtbewoners lastig vallen wanneer ze langs deze personen lopen (nastaren, naroepen). Sommige buurtbewoners geven aan dat deze mensen voor hun huis rondhangen. Enkele respondenten geven aan persoonlijk bedreigd te zijn. Ook zorgen sommige medebuurtbewoners met psychische problemen voor overlast en een onveilig gevoel. “Veel verwarde mensen. Dronken, gillen en schreeuwen.
De gehele dag door.”
4.1 Voelt u zich weleens onveilig in de eigen buurt? Kromhout e.o. 2023
36%
58%
6%
Kromhout e.o. 2022
39%
55%
6%
Kromhout e.o. 2021
36%
60%
4%
Kromhout e.o. 2020
53%
45%
Kromhout e.o. 2019
54%
45%
Dordrecht 2021
16%
Dordrecht 2019
19%
78%
3%
Binnenstad 2019
21%
76%
3%
0%
79%
20%
40%
ja
nee
5%
60%
80%
100%
weet niet/geen mening
Toelichting: op moment van uitgave van deze rapportage zijn er nog geen gegevens bekend over 2023 voor de Binnenstad en Dordrecht.
4.2 Voelt u zich weleens onveilig in de eigen buurt? vaak
soms
zelden
Kromhout e.o. 2023
9
21
5
Kromhout e.o. 2022
5
30
5
Kromhout e.o. 2021
9
24
4
Kromhout e.o. 2020
11
32
11
Kromhout e.o. 2019
9
36
9
Dordrecht 2021
4
9
3
Dordrecht 2019
3
11
5
Binnenstad 2019
2
14
6
Gekleurde score: Kromhout scoort hoger/lager dan het gemiddelde van de Binnenstad in 2019.
19
Partner voor bestuur en beleid
Veiligheid Ontwikkeling veiligheid Als je het de buurtbewoners vraagt, dan geeft twee derde (66%) aan dat de veiligheid in de buurt het afgelopen jaar gelijk is gebleven. Daarnaast ervaart 11% een verbetering van de veiligheid en 14% een verslechtering. Dit komt overeen met hoe buurtbewoners hier in 2022 over dachten. De ervaren ontwikkeling van de veiligheid in de afgelopen 12 maanden verschilt in 2023 niet noemenswaardig van 2020 (het jaar voorafgaand aan de start van de gemeentelijke aanpak).
4.3 De veiligheid in mijn buurt is… Kromhout e.o. 2023
11%
Kromhout e.o. 2022
14%
16%
Kromhout e.o. 2021
12%
Kromhout e.o. 2020
14%
Kromhout e.o. 2019
66%
16%
62%
12%
7%
67%
19%
18% 0%
10%
56%
22% 20%
8%
10%
56% 40%
60%
4% 80%
100%
Toelichting: op moment van uitgave van deze rapportage zijn er nog geen gegevens bekend over 2023 voor demening Binnenstad en toegenomen afgenomen gelijk gebleven weet niet/geen Dordrecht.
20
Partner voor bestuur en beleid
Criminaliteitsmeldingen bij politie Criminaliteitsmeldingen bij de politie Op basis van de criminaliteitsmeldingen (per 1.000 inwoners) springt het gebied KromhoutKasperspad eruit met een hoog aantal mishandelingen. Het aantal meldingen van mishandeling (per 1.000 inwoners) ligt hier de afgelopen jaren bijna elk kwartaal op (ruim) het dubbele als dat van Dordrecht als geheel. Zo ook in 2023. Ook het aantal meldingen van bedreigingen ligt in het Kromhout-Kasperspad e.o. hoger dan in heel Dordrecht. Het aantal meldingen van bedreiging lag in 2023 wel wat lager dan in het jaar daarvoor.
Toelichting
4.4 Meldingen van criminaliteit, 2019 – 2023 (eerste drie kwartalen, per 1.000 inwoners) 25 20 15 10 5 0 1e kw 2e kw 3e kw 1e kw 2e kw 3e kw 1e kw 2e kw 3e kw 1e kw 2e kw 3e kw 1e kw 2e kw 3e kw 2019 2019 2019 2020 2020 2020 2021 2021 2021 2022 2022 2022 2023 2023 2023
diefstal brom-snor-fiets Dordt
diefstal brom-snor-fiets Kromhout
bedreiging Dordt
bedreiging Kromhout
mishandeling Dordt
mishandeling Kromhout
Bron: Politiemeldingen, politie Zuid-Holland Zuid; bewerking Onderzoekcentrum Drechtsteden
We hebben in de politieregistraties van de eerste drie kwartalen van de jaren 2019 – 2023 geanalyseerd hoe vaak er een melding is gedaan van drie vormen van criminaliteit. Om het aantal meldingen te vergelijken met het cijfer voor heel Dordrecht, geven we het weer per 1.000 inwoners.
21
Partner voor bestuur en beleid
Mate van tevredenheid over afhandeling meldingen De helft van de respondenten geeft aan in de afgelopen 12 maanden iets te hebben gezien of meegemaakt waarvan ze melding wilden maken bij de gemeente, politie, Leger des Heils of een andere instantie. Zo’n 90% van hen wist waar ze de melding konden doen. Deze bekendheid ligt hiermee wat hoger dan vorig jaar, toen zo’n 80% wist waar melding te kunnen doen. Van de respondenten die de afgelopen 12 maanden iets zagen of meemaakten waarvan ze melding wilden maken, deed 42% toch géén melding. De meest genoemde reden om dit niet te doen is de overtuiging dat melden geen zin heeft. Ook zijn sommige respondenten bang voor represailles. Wat voor sommige respondenten ook meespeelt is (de gedachte dat) iemand anders al wel melding gedaan zal hebben. “Geen actie, dus melden is zonde van de tijd.”
Het vaakst werd melding gedaan bij de politie (45%). Meldingen bij de gemeente (15%), het Leger des Heils (14%) of andere organisaties (11%) komen minder vaak voor. De helft van de respondenten die een melding deden, is tevreden over de afhandeling ervan. De andere helft is dat niet. Men is vooral tevreden wanneer melders merken dat er (snel) actie wordt ondernomen en het probleem wordt opgelost. “Politie kwam gelijk polshoogte nemen.” “Probleem is opgelost.”
Degenen die ontevreden zijn over de afhandeling van hun melding, zijn dat vooral omdat er geen (structurele) oplossing voor het probleem kwam en de situatie niet is veranderd. “Er wordt niks mee gedaan. Ze zeggen van wel, maar je ziet of merkt er niks van.”
22
Partner voor bestuur en beleid
5. Beheermaatregelen Partner voor bestuur en beleid
Beheermaatregelen, nieuwsbrief Nieuwsbrief
5.1 Leest de nieuwsbrieven?
In de buurt wordt een paar keer per jaar een nieuwsbrief verspreid om buurtbewoners te informeren over de aanpak van het bewonersplatform en andere partijen ten behoeve van de leefbaarheid in de buurt. Twee derde van de buurtbewoners (68%) leest deze nieuwsbrief (bijna) altijd en nog eens één op de vijf (19%) doet dit soms. Dit komt overeen met 2022.
13%
19%
68%
De meeste respondenten lezen de nieuwsbrief dus tenminste ‘soms’. In dit onderzoek waren slechts 17 respondenten die de nieuwsbrief (bijna) nooit lezen. Vijf van hen hebben hiervoor als reden dat ze de nieuwsbrief niet interessant vinden. Negen van hen kennen de nieuwsbrief niet. De anderen noemen elk een verschillende reden als open antwoord bij de optie ‘anders, namelijk’.
(bijna) altijd
soms
(bijna) nooit
5.2 Levert goed beeld over de aanpak?
Beoordeling nieuwsbrief 16%
Twee derde van de lezers (66%) vindt dat de nieuwsbrieven voldoende informatie bevatten om een goed beeld te krijgen van de aanpak van het bewonersplatform en andere partijen in de buurt; één op de vijf (18%) vindt echter van niet.
18% 66%
Deze beoordeling van de nieuwsbrief verschilt niet noemenswaardig van vorig jaar.
ja
24
nee
weet niet
Partner voor bestuur en beleid
Beheermaatregelen Maatregelen Tabel 5.3 toont 10 beheermaatregelen die in 2023 toegepast werden om de overlast in de buurt te verminderen. Deze liggen op de thema’s: fysiek, sociaal en veiligheid. De gemeente Dordrecht houdt in haar ‘Plan van aanpak leefbaarheid Kromhout-Kasperspad’ deze drie thema’s aan. In hoeverre hebben bewoners deze maatregelen opgemerkt? En wat is volgens hen het effect van de maatregelen? De meerderheid van de buurtbewoners heeft het cameratoezicht (63%) en de inzet op het verwijderen van zwerfafval (59%) opgemerkt. De aanpak van overlastgevende (winkel)panden en de inzet/zichtbaarheid van de aandachtregisseur heeft de meerderheid juist niet opgemerkt. Ook de inzet van SUS-wachten, afvalcoaches en de beveiliger van het Leger des Heils heeft slechts een beperkt deel van de buurtbewoners opgemerkt. Voor de overige maatregelen geldt dat ongeveer de helft van de buurtbewoners deze heeft opgemerkt. De bewoners die een beheermaatregel hebben gezien, vonden met name de volgende maatregelen effectief in het verminderen van de overlast: de inzet op het verwijderen van zwerfaval (55%) en de inzet/zichtbaarheid van de beveiliger van het Leger des Heils (74%), aandachtsregisseur (66%), politie (65%) en Handhaving (58%).
5.3 Beheermaatregelen opgemerkt en effect op ervaren overlast
maatregel
opgemerkt/gezien?
effect op overlast?
nee
ja
nam af
bleef gelijk
nam toe
weet niet
cameratoezicht
38
63
38
32
1
29
inzet op verwijderen zwerfafval
41
59
55
17
0
28
inzet/zichtbaarheid Handhaving
46
54
58
22
0
20
inzet/zichtbaarheid politie
46
54
65
15
0
20
inzet/zichtbaarheid twee vaste BOA’s
56
44
49
21
0
30
inzet/zichtbaarheid beveiliger Leger des Heils
64
36
74
4
0
23
inzet afvalcoaches voor buurtbewoners
74
26
19
42
5
34
inzet/zichtbaarheid SUS-wachten
81
19
28
25
0
47
inzet/zichtbaarheid aandachtregisseur
90
10
66
0
0
34
aanpak overlastgevende (winkel)panden
91
9
15
13
8
63
Toelichting: effect op overlast gepercenteerd op aantal respondenten dat de maatregel opmerkte of zag.
25
Partner voor bestuur en beleid
Aandacht voor de buurt Aandacht voor de buurt Wat vinden buurtbewoners van de aandacht, communicatie en inzet van de gemeente voor hun buurt? Het meest positief zijn buurtbewoners over de aandacht die de gemeente heeft voor het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in hun buurt; twee derde van de buurtbewoners (67%) vindt dat de gemeente hier inderdaad aandacht voor heeft, één op de zes (15%) vindt van niet. Duidelijk minder buurtbewoners vinden echter dat de gemeente luistert naar de mening van de inwoners (33%) en hen ruimte geeft om ideeën en initiatieven voor de buurt te realiseren (35%). Het laatste punt laat wel een positieve ontwikkeling zien ten opzichte van vorig jaar; toen vonden namelijk nog minder inwoners dat inwoners voldoende ruimte krijgen voor hun ideeën en initiatieven (24%). Verder is de mening van de buurtbewoners stabiel over de afgelopen drie jaar (2021-2023). In 2021 is deze vraag voor het eerst in dit onderzoek opgenomen.
5.4 Heeft de gemeente genoeg aandacht voor de buurt? De gemeente… …heeft aandacht voor het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid
67%
…informeert de buurt over de aanpak van de leefbaarheid en veiligheid
12%
58%
…betrekt de buurt bij de aanpak van de leefbaarheid en veiligheid
17%
42%
30%
…geeft inwoners voldoende ruimte om ideeën en initiatieven voor de buurt te realiseren
35%
27%
…luistert voldoende naar de mening van de inwoners over de leefbaarheid en veiligheid
33%
32%
0%
(helemaal) mee eens
26
niet eens, niet oneens
20%
40%
(helemaal) mee oneens
15%
6%
19%
6%
20%
21%
17%
22% 60%
9%
80%
13% 100%
weet niet/geen mening
Partner voor bestuur en beleid
Gewenste aanvullende maatregelen Aanvullende maatregelen nodig? Vier op de tien buurtbewoners vinden dat er aanvullende beheermaatregelen genomen moeten worden om de overlast tegen te gaan.
5.5 Gewenste aanvullende maatregelen om overlast te verminderen aantal keer genoemd
Verreweg het vaakst genoemd (35x) is de behoefte aan meer toezicht en strengere handhaving, óók in de avonduren en nacht. Een deel van hen noemt in dit kader specifiek het aanpakken van drugshandel en drugsgebruik (15x genoemd).
meer toezicht en strengere handhaving; ook ‘s avonds
35
buurt schoonhouden en beter handhaven op afval verkeerd plaatsen
17
tegengaan drugshandel en drugsgebruik
15
“Veel meer toezicht op straat en hardere aanpak.”
tegengaan foutparkeren, te hard rijden, verkeersoverlast
11
iets doen aan (de overlast van bewoners van) het Leger des Heils
11
meer camera’s
4
iets doen aan andere voorzieningen in de buurt, zoals coffeeshop en supermarkt
4
verbeteren van de totale leefbaarheid en sociale cohesie
3
Een kwart van de respondenten die behoefte hebben aan aanvullende maatregelen, noemt het schoonhouden van de buurt: beter handhaven op verkeerd geplaats afval, beter schoonhouden van de buurt e.d. (17x genoemd). “Het is met name zwerfafval; mensen die je geveltuintje gebruiken als afvalplek of gewoon afval op straat gooien.”
Toelichting: Dit zijn antwoorden op de open vraag óf en zo ja wélke aanvullende maatregelen moeten worden genomen om overlast tegen te gaan. In de tabel staan de antwoorden die minstens drie keer zijn genoemd.
Tabel 5.5 bevat een overzicht van alle antwoorden die minstens drie keer zijn genoemd.
27
Partner voor bestuur en beleid
Bijlagen Partner voor bestuur en beleid
Onderzoeksverantwoording Opzet en respons Voor dit onderzoek benaderden we in het najaar van 2023 alle huishoudens in het gebied Kromhout – Kasperspad en omgeving. We vroegen hen om de enquête digitaal of schriftelijk in te vullen. Van de in totaal 498 benaderde huishoudens, vulden er 169 de vragenlijst in (respons 34%). We hebben de uitkomsten gewogen naar leeftijd en geslacht, zodat ze een betrouwbaar beeld geven van de ervaren leefbaarheid van de buurtbewoners. Op of dichtbij het Kromhout woonachtig of net iets verder weg Alle verstuurde enquêtes liggen in het gebied Kromhout-Kasperspad. Onderstaande tabel geeft het overzicht van het aantal verstuurde enquêtes naar adressen op of dichtbij het Kromhout en adressen die daar net wat verder vandaan liggen. We hebben de resultaten voor beide groepen met elkaar vergeleken op de kernindicatoren van dit onderzoek (welke dat zijn, staat in tabel 1.1. in de conclusies). De scores op de kernindicatoren komen grotendeels overeen tussen beide groepen. Het enige verschil doet zich voor op de schaalscore ‘veel fysieke verloedering’. Het aandeel inwoners dat veel fysieke overlast ervaart is iets kleiner onder de buurtbewoners op of dichtbij het Kromhout (26%) dan onder de buurtbewoners die daar net iets verder vandaan wonen (51%). Op de overige kernindicatoren is er geen noemenswaardig verschil tussen beide groepen.
Deze vergelijking is indicatief van aard, omdat het aantal respondenten per groep minder dan 100 personen bedraagt. locatie
verstuurde vragenlijsten (aantal)
respons (aantal)
respons (%)
dichtbij Kromhout
249
94
38%
verder weg van Kromhout
249
75
30%
totaal
498
169
34%
Ontwikkeling van de situatie binnen het gebied Kromhout – Kasperspad e.o. We vergelijken de uitkomsten binnen het gebied Kromhout – Kasperspad e.o. met de vorige metingen van 2022, 2021, 2020 en 2019. Hiermee wordt de ontwikkeling in 2023 ten opzichte van eerdere jaren zichtbaar. Alleen daadwerkelijk statistisch significante verschillen worden in deze rapportage benoemd als een verschil/ontwikkeling.
Vergelijking met Binnenstad en Dordrecht als geheel Om inzicht te geven in hoe de situatie in het gebied Kromhout – Kapserspad e.o. zich verhoudt tot de situatie in de gehele Binnenstad en geheel Dordrecht vergelijken we de uitkomsten waar mogelijk met de uitkomsten van de (landelijke) Veiligheidsmonitor. De meest recente beschikbare cijfers van de Veiligheidsmonitor zijn van 2023. Dit komt dus overeen met de enquêteperiode van deze herhalingsmeting Leefbaarheid KromhoutKasperspad 2023. Vanwege een trendbreuk in de landelijke Veiligheidsmonitor zijn de resultaten op wijkniveau van 2019 niet vergelijkbaar met 2023. We gebruiken daarom voor de wijk Binnenstad alleen de resultaten uit 2023. 29
Partner voor bestuur en beleid
Over ons Over het OCD Partner voor bestuur en beleid! Dat wil het OCD zijn voor haar opdrachtgevers in de Drechtsteden en daarbuiten. Wij bieden ondersteuning op maat met onderzoek, advies en informatie. Zodat beleid optimaal ontwikkeld, uitgevoerd en waar nodig bijgesteld kan worden. Meer weten? Bezoek onze website!
Contact Wilt u tips of informatie doorgeven of heeft u misschien een vraag over dit product? Neem dan gerust contact op ons door te bellen naar 078 770 3905 of te mailen naar ocd@drechtsteden.nl.
Partner voor bestuur en beleid
Colofon Onderzoekcentrum Drechtsteden februari 2024 drs. I.A.C. Soffers Fotografie: Streetsmart Cyclomedia Technology, Microsoft PowerPoint, unsplash.com en pixabay.com Industrieweg 11 3361 HJ Sliedrecht Postbus 619 3300 AP Dordrecht Telefoon 078 770 3905 Website onderzoekcentrumdrechtsteden.nl
Partner voor bestuur en beleid 31