Monitoring Coronacrisis - Impact van de epidemie op Zuid-Holland Zuid in beeld - 17122020.pdf
Tekst van het document
Monitoring Coronacrisis
Impact van de epidemie op Zuid-Holland Zuid in beeld
START
Versie 10.0 17 december 2020
Partner voor bestuur en beleid
Inhoudsopgave
Coronamonitor:
De staat van Ondernemers in ZHZ Partner voor bestuur en beleid
Coronamonitor Special:
De staat van ondernemers in Zuid-Holland Zuid Partner voor bestuur en beleid
Ondernemers onder de loep De Coronamonitor Zuid-Holland Zuid biedt vooral cijfermatige informatie. Cijfers vertellen echter maar een deel van het verhaal. Voor een verdieping en duiding van de cijfers kiezen we elke maand een thema waarover we in gesprek gaan met professionals en betrokkenen uit de regio. In deze editie hebben we gekozen voor het thema 'De staat van ondernemers in Zuid-Holland Zuid'. Op 7 december jl. hebben we met een aantal professionals uit de regio gesproken over de situatie van ondernemers in ZuidHolland Zuid. Onze gesprekspartners vertegenwoordigden een ondernemersvereniging en verschillende gemeentelijke organisaties uit de regio. Ook in het nieuwe jaar blijven wij de impact van corona op de regio monitoren. In februari 2021 willen wij het thema 'de staat van ouderen in Zuid-Holland Zuid' uitdiepen. Wij willen u daarom alvast uitnodigingen om hier begin volgende jaar met ons over in gesprek te gaan. Bent u geïnteresseerd? Neemt u dan contact met ons op via 078 770 3905 of ocd@drechtsteden.nl.
4
Partner voor bestuur en beleid
Gespreksboom: De staat van ondernemers Drive om door te gaan
Ondernemen
Innovatie on hold Creativiteit om hoofd boven water te houden Mentale gesteldheid
Perspectief
Vaccinatie
(snel)testbeleid “Vertraagde tik”
Regionale economie
Teruglopende orders
(Maritieme) maakindustrie Lokaal maatwerk
Noodsteun
Faillissementen Vraagverlegenheid
Partner voor bestuur en beleid
De staat van ondernemers in ZHZ Kanttekening: De verdiepingssessie met inhoudelijk experts over het thema 'de staat van ondernemers in Zuid-Holland Zuid' heeft plaatsgevonden vóór op 14 december jl. de tweede lockdown werd afgekondigd.
Horeca- en evenementenbranche ook in Zuid-Holland Zuid hardst getroffen De coronacrisis heeft in de regio Zuid-Holland Zuid, net als in de rest van Nederland, vooral ondernemers in de horeca en de evenementenbranche hard getroffen. De detailhandel en modeen luxebranche lijken het, ondanks de moeilijkheden die ook zij ondervinden, beter te redden. Mensen zijn meer lokaal gebleven. Vakantiegeld is vaker in de eigen gemeente uitgegeven. Dit geldt wel meer voor de kleinere gemeenten in de regio dan voor bijvoorbeeld een centrumgemeente als Dordrecht, waar de afhankelijkheid van bezoekersstromen van buiten groter is. Er zijn ook ondernemers die voordeel ondervinden van de coronasituatie. Dat geldt bijvoorbeeld voor vastgoedpartijen in de Retail die anticiperen op betere economische tijden, door nu relatief goedkoop panden op te kopen.
Enorme 'drive' en veel creativiteit onder ondernemers, maar innovatie on hold De ondernemers in de regio blijken te beschikken over een enorme 'drive' om door te gaan. Er is sprake van veel creativiteit om bedrijven draaiende te houden. Zo zijn diverse horecaondernemers in de regio zich gaan toeleggen op het bezorgen van thuismaaltijden. Ook sommige andere bedrijven hebben hun activiteiten uitgebreid of verlegd. Deze creativiteit is echter wel uitsluitend gericht op het hoofd boven water houden in coronatijd. Voor creativiteit in de ontwikkeling van nieuwe, technische producten was in de afgelopen periode nauwelijks ruimte. Innovatie lijkt stil te staan. De hoop is dat hier in 2021 weer ruimte voor komt.
1e golf; run op financiële ondersteuning, 2e golf; lange wachttijden voor testen Tijdens de eerste coronagolf (maart t/m juni 2020) werd door veel ondernemers financiële ondersteuning aangevraagd. Een groot deel van de ondernemingen bleek uiteindelijk, ondanks de uitdagingen waar corona hen voor stelde, toch voldoende omzet te kunnen genereren. Veel van de financiële steun wordt daarom ook weer terugbetaald. Tijdens de tweede golf (vanaf juli 2020) was vooral de afwezigheid van personeel door lange wachttijden voor het testen een probleem. Daarnaast worstelden veel ondernemers met het inregelen van de maatregelen op de werkvloer.
6
Partner voor bestuur en beleid
Onderzoek gevolgen coronavirus voor ondernemers in de Hoeksche Waard Kennisinstituut Het PON & Telos voerde in opdracht van de gemeente Hoeksche Waard onderzoek uit naar de gevolgen van het coronavirus voor ondernemers in de Hoeksche Waard. In mei van dit jaar vond een eerste meting plaats, in november volgde de tweede meting. Aan deze tweede meting namen meer dan 500 lokale ondernemers deel. Uit de resultaten bleek onder andere dat de impact van corona op 43% van de ondernemingen (zeer) groot is. Een kwart van de ondernemers (26%) heeft hier niet of nauwelijks last van. Ook kwam naar voren dat ondernemers de impact van corona op hun onderneming in november 2020 als minder groot lijken te ervaren dan tijdens de eerste meting in mei van dit jaar.
Perspectief van zeer groot belang voor ondernemers Voor ondernemers is het hebben van perspectief van zeer groot belang. Corona bracht en brengt veel onduidelijkheid en onzekerheid met zich mee. De aanhoudende coronasituatie heeft zijn weerslag op de mentale gesteldheid van ondernemers. Hoe lang gaat deze situatie nog duren? Met de berichtgeving dat begin januari 2021 aangevangen kan worden met vaccineren, lijkt er weer een beetje perspectief voor de ondernemers te komen. Ook de mogelijkheden van sneltests, zodat werknemers niet onnodig lang thuis hoeven zitten, dragen bij aan het hervinden van iets van perspectief. Aan de andere kant lijkt het moment dat het leven weer zijn normale gang zal kunnen gaan nog ver weg.
Beperkingen bemoeilijken goed beeld van hoe ondernemers er écht voor staan Ondernemers zijn niet snel geneigd om hulp te vragen wanneer het niet goed met ze gaat. De meeste ondernemers zullen eerst alles proberen om hun problemen zelf op te lossen. Dat brengt het risico met zich mee dat zij langzaam kopje onder gaan. Nu informele en fysieke contacten grotendeels zijn weggevallen, is het voor gemeenten nog lastiger om een goed beeld te krijgen van hoe ondernemers er écht voor staan. Waar de wens is om zo veel mogelijk preventief te ondersteunen, groeit nu de angst dat de gevolgen voor 'stoere' ondernemers die zich groot houden straks nog veel ingrijpender zullen zijn. Met o.a. belrondes en bedrijfsbezoeken wordt geprobeerd toch vinger aan de pols te houden. Digitaal is de staat van de ondernemers lastig te peilen, omdat de respons doorgaans laag is.
Maakindustrie doet het nog relatief goed, maar traditionele 'vertraagde tik' dreigt In vergelijking met de rest van Nederland lijkt de regio Zuid-Holland Zuid het vooralsnog niet slecht te doen. Regio's als Amsterdam en Schiphol worden op dit moment veel zwaarder getroffen. Op sectorniveau vallen de klappen momenteel vooral in sectoren die veel internationaal exporteren, zoals de tuinbouw, bloemen en fruit. De (maritieme) maakindustrie van de regio Zuid-Holland Zuid neemt op dit moment nog een aardige positie in. Van voorgaande crises weten we echter dat deze regio vaak een 'vertraagde tik' krijgt. De orderportefeuilles bij veel ondernemingen waren overvol, waardoor zij nog geruime tijd vooruit konden. Nu begint het aantal nieuwe opdrachten terug te lopen, vooral internationaal. Volgend jaar zal dat waarschijnlijk merkbaar worden in de regio. Daarbij valt ook op dat grotere opdrachtgevers steeds meer risico bij het MKB leggen. Waar opdrachten eerder voor bijvoorbeeld een heel jaar gegund werden, wordt dit nu steeds meer in kortere perioden opgeknipt.
7
Partner voor bestuur en beleid
Faillissementen niet af- maar uitgesteld door financiële noodmaatregelen De introductie en herhaalde verlenging van verschillende financiële noodmaatregelen voor ondernemers vanuit het Rijk hebben ertoe geleid dat het aantal faillissementen zowel landelijk als in de regio Zuid-Holland Zuid vooralsnog beperkt is gebleven. Het aantal faillissementen lag zelfs lager dan in 2019. De financiële ondersteuning heeft ook ondernemingen die het zónder corona niet hadden gered overeind gehouden. Waar aan het begin van de coronacrisis door heel veel ondernemers financiële ondersteuning werd aangevraagd, zien we nu dat dit zich meer specificeert richting horeca en evenementen. Vooral de kleinere regiogemeenten zien bij ondernemers toch ook nog wel schroom om financiële steun aan te vragen. Molenlanden en Hoeksche Waard beschikken ook over lokale noodsteunfondsen. Hiermee bieden zij maatwerk voor ondernemers die bij de rijksregelingen tussen wal en schip dreigen te vallen. Van de lokale noodsteunfondsen wordt vooralsnog weinig gebruik gemaakt. Dordrecht heeft ervoor gekozen hier geen apart lokaal noodsteunpakket voor op te zetten. Ondernemers kunnen, indien nodig, (extra) ondersteund worden met behulp van reeds bestaande regelingen. Als de rijksmaatregelen straks afgebouwd worden of zelfs stoppen, is de verwachting dat het aantal faillissementen alsnog fors toe zal nemen.
Nasleep corona afhankelijk van hoe lang huidige situatie nog voortduurt Voor 2021 en verder is de verwachting dat de impact die corona nu op ondernemingen heeft, nog wel een nasleep krijgt. Investeringen die nu niet gedaan worden, zullen consequenties hebben voor de toekomstige werkvoorraad. Hoe groot deze consequenties zijn is afhankelijk van hoe lang de coronasituatie nog aan zal houden. We komen uit een economisch gunstige periode. De werkvoorraad was groot, investeringen waren hoog. Er was dus zeker ruimte om het één en ander op te vangen, maar die rek is er inmiddels wel uit. Hoewel het lastig is om te voorspellen hoe de coronasituatie zich in 2021 verder zal ontwikkelen, zijn er zorgen over hoeveel werkgevers en werknemers nog aankunnen. Ook zijn er zorgen over de horeca. Als cafés en restaurants straks weer open mogen, zal er wellicht een tijdelijke opleving zijn, waarna de situatie weer terugkeert naar 'gewoon'. De omzet die ondernemers zijn misgelopen tijdens de sluiting kunnen zij hiermee niet compenseren. Het is de vraag hoeveel vlees zij nog op de botten hebben.
8
Behoefte aan scherper beeld van kwetsbare/sterke sectoren en kanshebbers Er is voor de toekomst behoefte aan een scherper beeld van kwetsbare sectoren en sectoren die kunnen helpen, bijvoorbeeld door (tijdelijk) personeel over te nemen. Belemmeringen die hierbij spelen moeten zoveel mogelijk weggenomen worden. Ook de kanshebbers voor de komende jaren moeten in beeld gebracht en gestimuleerd worden. Dit betreft in ieder geval woningbouw en verduurzaming. Dit levert weer impulsen op voor de lokale en regionale economie.
Partner voor bestuur en beleid
Epidemie in beeld Partner voor bestuur en beleid
Actuele informatie & Cijfers Wijzigingen in rapportage epidemiologische cijfers
Dashboard coronavirus Rijksoverheid
De cijfers over de epidemiologische situatie worden sinds kort op een andere manier gerapporteerd door onze bronnen. Hierdoor kunnen wij niet meer alle cijfers presenteren op de manier die u van ons gewend bent. Voor de meest recente cijfers en informatie over de stand van de epidemie verwijzen wij u daarom door naar het nationaal dashboard coronavirus van de rijksoverheid. Het dashboard coronavirus geeft informatie over de ontwikkeling van het coronavirus in Nederland per veiligheidsregio en per gemeente. Door op de monitor te klikken gaat u direct naar het dashboard.
Partner voor bestuur en beleid
Aantal COVID-19 Patiënten Totaalaantal bij de GGD’en gemelde COVID-19 patiënten (per 100.000 inwoners) Cijfers vanaf 24 februari tot en met 17 november 2020, absolute aantallen tussen haakjes.
aantallen van Zuid-Holland Zuid 5.182 (1.045)
4.206 (1.848)
4.775 (1.490)
4.894 (2.190)
Bron: RIVM
3.568
4.185 4.968
(1.345) (1.253)
4.728 (865)
4.434 (1.641)
4.956 (5.913)
(3.121)
Bron: Allecijfers.nl/RIVM
Partner voor bestuur en beleid
Ontwikkeling afgelopen 2 weken Bij de GGD’en gemelde COVID-19 patiënten (per 100.000 inwoners) Cijfers vanaf 3 november tot en met 17 november 2020
Bron: RIVM
Partner voor bestuur en beleid
Aantal afgenomen tests & uitslagen Cijfers van de afgelopen week, 5 tot en met 12 oktober
Aantal tests per GGD-regio waar de patiënt woont
(per 100.000 inwoners)
Bron: RIVM
Aantal positieve test per GGD-regio waar de patiënt woont (per 100.000 inwoners)
Bron: RIVM
Partner voor bestuur en beleid
Sterftecijfers Aantal sterfgevallen per week in 2020 vergeleken met 2019 De grafiek toont het aantal sterfgevallen per week in Zuid-Holland Zuid. We tonen een gele lijn voor het aantal sterfgevallen per week in 2019 als referentie en blauwe staven voor de gegevens uit 2020. De gegevens zijn afkomstig van het CBS. We zien twee duidelijke pieken in de sterfte in 2020 in het voorjaar en in late najaar.
Het aantal sterfgevallen in de regio ligt in de weken 11 tot en met 19 boven het aantal personen dat vorig jaar in dezelfde weken overleed. De oversterfte van week 11 tot en met week 19 ligt op 201 personen. Vanaf week 20 ligt het sterftecijfer weer min of meer op of onder het niveau van 2019. Vanaf week 31 zien we weer meer sterfgevallen dan in 2019. In de weken 42 tot en met 45 is de sterfte weer veel hoger dan een jaar geleden, al is de oversterfte kleiner dan in het voorjaar. In de weken 46 en 47 in 2019 echter, waren er meer sterfgevallen dan in 2020. Week 48 tenslotte kende in 2020 weer iets meer sterfgevallen dan in 2019.
Aantal sterfgevallen per week (Zuid-Holland Zuid) 140
120
100
80
60
40
20
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748 2020
2019
Bron: wsjg.nl/CBS Partner voor bestuur en beleid
Nieuws & ontwikkelingen Partner voor bestuur en beleid
Nieuws & ontwikkelingen Berichten van partners uit de regio Twee horeca-ondernemers leggen hun boeken op tafel: alleen maar rode cijfers 7 dec
Dinsdagavond maakt de regering bekend of de tweede lockdown voor de horeca vanwege het coronavirus wordt verlengd of juist versoepeld. Twee ondernemers openen hun kasboeken om te illustreren hoe diep ze zichzelf in de schulden hebben moeten steken.
VNO-NCW: Lockdown ongekende klap voor duizenden ondernemers nov
Het is een ongelooflijke teleurstelling dat het kabinet de vanavond aangekondigde maatregelen heeft moeten nemen. Voor vele duizenden ondernemers eindigt het toch al slechte jaar 2020 zo ook nog met een volledige lockdown die tenminste tot ver in januari gaat duren.
CBS: Grootste economische krimp in Haarlemmermeer en Amsterdam nov
Door de coronacrisis was in het derde kwartaal nog steeds overal economische krimp. Het sterkst was deze krimp in Haarlemmermeer met 19 tot 21 procent. Wel zijn alle regio’s in het derde kwartaal van 2020 economisch minder hard getroffen dan in het tweede kwartaal.
Aantal startende ondernemers blijft groeien ondanks de pandemie. Wie zijn zij? dec
Ondanks de grootste economische krimp ooit is de aanwas van nieuwe bedrijven gestaag. De Kamer van Koophandel zag het afgelopen halfjaar een groei van 10 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2019. Wie zijn deze ondernemers?
Partner voor bestuur en beleid
Welzijn Partner voor bestuur en beleid
Thema’s: Welzijn
Volwassen hulpverlening
Jeugdhulp en -bescherming
Schuldhulpverlening
Partner voor bestuur en beleid
Jeugdhulp Aantal cliënten jeugdhulp
Cliënten Jeugdhulp per maand (Zuid-Holland Zuid)
De figuur hiernaast geeft het aantal cliënten weer op basis van toewijzingen voor jeugdhulp. Het gaat hierbij zowel om Zorg in Natura (ZiN) als zorg uit PGB’s.
8200 8000
Dit beeld wijkt af van het gemeentedashboard van de serviceorganisatie, waar het aantal cliënten bepaald is op alleen de declaraties Zorg in Natura (ZiN).
7800
In de elf maanden van 2020 waarvoor wij inmiddels cijfers* hebben, is het aantal cliënten met jeugdhulp hoger dan in 2019. De stijging in het aantal is in 2020 echter veel beperkter (3,8% toename ) dan in 2019 (10% toename). De afvlakking van het groeitempo in 2019 zet door in 2020.
7.947
8.007 7.970
sep
okt
7.867 7.841 7.675 7.666
7.752
7.732 7.706 7.738
7600 7400
* De cijfers voor oktober zijn naar boven bijgesteld ten opzichte van de vorige monitor.
7200 7000
Absoluut aantal cliënten per gemeente
6800
2020
A
Jan
Feb
Mrt
Apr
Mei
Jun
382
387
387
385
387
388
Jul 388
Aug
Sep
Okt
Nov
392
402
394
382
D 2001 1995 2019 2020 2057 2099 2108 2096 2170 2181 2181 G
546
550
567
567
562
560
544
523
527
534
531
H-G
273
272
274
277
279
282
280
276
277
286
288
H-I-A
572
576
592
595
587
620
607
596
614
616
623
HW 1311 1302 1312 1293 1313 1322 1341 1317 1346 1352 1342 M
735
722
716
702
697
714
706
691
724
748
747
P
550
558
558
559
558
569
553
559
565
566
560
S
474
476
465
462
462
464
466
458
468
471
473
Z
831
828
842
846
836
849
848
844
854
859
843
Tot 7675 7666 7732 7706 7738 7867 7841 7752 7947 8007 7970
6600 6400 6200 6000
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
2020
jul
aug
nov
dec
2019
Bron: SOJ ZHZ Partner voor bestuur en beleid
Jeugdbescherming
Aantal jeugdigen met een jeugdbeschermingsmaatregel
Aantal jeugdigen met jeugdbeschermingsmaatregel per maand (Zuid-Holland Zuid)
Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Een kind of jongere wordt dan 'onder toezicht gesteld' of 'onder voogdij' geplaatst. In 2019 en 2020 is er sprake van een afname van het aantal jeugdigen met een jeugdbeschermingsmaatregel en deze trend zet door ook in oktober. Dit wordt voor een groot deel veroorzaakt door een wijziging van de voorziening 'preventieve jeugdbescherming‘. Deze voorziening wordt op een andere wijze gefinancierd, waardoor de aantallen ‘preventieve jeugdbescherming’ langzaam uit de cijfers verdwijnen. De daling is daarom grotendeels toe te schrijven aan deze verandering.
1.400
1.200
1.000
Er zijn ook andere aanpassingen doorgevoerd in de registraties van Jeugdbescherming en Jeugdreclassering. Een aantal producten die onder 'jeugdbescherming' vielen, vallen nu onder 'jeugdreclassering'. Het gevolg is dat het aantal jeugdigen per maand met 'jeugdbescherming' lager uitvalt dan in de eerste coronamonitors.
800
600
Absoluut aantal cliënten per gemeente Jan
Feb
Mrt
Apr
2020 Mei Jun
Jul
Aug
Sep
Okt
Nov
A
75
70
66
62
60
58
57
59
60
55
53
D
296
292
290
283
277
287
279
276
272
267
254
G
86
93
86
86
83
85
85
87
89
87
85
H-G
64
62
58
57
58
59
59
59
58
54
52
H-I-A
56
59
59
57
57
56
56
60
58
55
51
HW
149
149
147
149
147
143
143
146
143
139
127
M
120
125
120
120
117
117
115
122
122
122
118
P
68
68
74
80
80
79
75
75
76
73
68
S
79
80
79
80
77
75
81
91
92
92
90
Z
131
129
126
119
121
111
104
111
111
111
108
Tot 1124 1127 1105 1093 1077 1070 1054 1086 1081 1055 1006
400
200
0
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
2020
jul
aug
sep
okt
nov
dec
2019
Bron: SOJ ZHZ Partner voor bestuur en beleid
Nieuwe aanmeldingen bij de wijk- of sociaal teams in 2020 In de figuur staat het aantal nieuwe cliënten waarvoor een dossier is geopend bij een wijk- of sociaal team in de eerste elf maanden van 2020. Voor de negen gemeenten samen zien we dat al vanaf februari het aantal nieuwe cliënten daalt. Voor de coronacrisis meldden zich minder nieuwe cliënten in Alblasserdam, Hardinxveld-Giessendam, Molenlanden en Zwijndrecht. Die daling zet door tot juni 2020. Van half maart tot eind mei was de fysieke inloop voor cliënten gesloten. Vanaf juni tot oktober neemt het aantal cliënten flink toe, behalve in de zomermaand augustus. In oktober meldden zich iets minder en in november iets meer nieuwe cliënten dan in juli. Nota bene: In Papendrecht wordt op een andere manier geteld in dossiers. In de dossiers staat ook het aantal trajecten van een cliënt vermeld en die trajecten tellen apart mee. Een cliënt met meerdere trajecten telt dan meerdere keren mee.
Hulpverlening voor volwassenen I Instroom van cliënten bij wijk- of sociaal teams, per 1.000 inwoners per maand vanaf 2020 (Zuid-Holland Zuid) 12,00
10,00
8,00
6,00
*Geen gegevens beschikbaar
4,00
Absoluut aantal nieuwe cliënten/dossiers per gemeente, per maand Jan A 36 D 98 G 30 H-G 18 H-I-A 31 HW 0 M 31 P 40
Feb 21 90 29 8 32 0 22 42
Mrt 12 79 20 5 30 6 17 24
Apr 20 64 18 4 31 12 13 25
2020 Mei Jun 14 15 76 91 23 17 5 5 10 42 8 13 3 18 24 33
Jul 21 108 31 11 38 7 23 32
Aug 22 84 14 10 26 0 14 30
Sep 45 91 20 10 28 14 23 40
Okt 18 91 25 12 31 8 19 37
Nov 35 99 31 12 31 18 18 45
87 331
77 270
67 254
56 219
93 364
55 255
114 385
88 329
69 358
S* Z 102 Totaal 388
64 285
2,00
0,00 jan
feb
mrt
Alblasserdam Hardinxveld-Giessendam Molenlanden Zwijndrecht
apr
mei
jun
jul
Dordrecht Hendrik-Ido-Ambacht Papendrecht
aug
sep
okt
nov
Gorinchem Hoeksche Waard Sliedrecht
Bron: alle gemeenten Zuid-Holland Zuid Partner voor bestuur en beleid
Hulpverlening voor volwassenen II Uitstroom of afsluiting van dossiers bij de wijk- of sociaal teams in 2020
Uitstroom van cliënten bij wijk- of sociaal teams per 1.000 inwoners, per maand, vanaf 2020 (Zuid-Holland Zuid)
Naast de registratie van nieuwe is er ook die van het aantal afgesloten dossiers per maand in zeven van de tien gemeenten. Als de hulpvraag door het wijk- of sociaal team is afgehandeld wordt het dossier gesloten, ook in de maanden waarin de locaties gesloten waren.
8,00
Over de hele linie loopt het aantal afgesloten dossiers vooral in april, mei en augustus terug. Vanaf juni worden er weer meer dossiers gesloten omdat er meer cliënten zijn gezien.
7,00 6,00 5,00
Na de zomerdip van augustus stijgt het aantal afgesloten dossiers gestaag, tot het niveau van het begin van het jaar.
4,00
In Papendrecht wordt op een andere manier geteld in dossiers (zie vorige pagina).
3,00
*Geen gegevens beschikbaar
Absoluut aantal afgesloten dossiers/cliënten, per gemeente, per maand Jan A 12 D 125 G 25
2,00
Feb 9 136 21
Mrt 12 124 16
Apr 10 98 11
2020 Mei Jun 13 5 65 80 21 14
43
39
9
0
103
0
5
16
58
58
18 49
19 40
19 35
9 17
23 28
26 50
12 23
16 32
25 35
21 36
68 344
75 325
35 217
41 166
63 316
74 294
31 173
69 241
66 301
55 300
Jul 31 77 36
Aug 6 86 10
Sep 12 79 17
Okt 13 83 21
Nov 23 86 21
1,00 0,00 jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
H-G* H-I-A 55
HW*
9 P 32
M
S* Z 83 Totaal 341
Alblasserdam Hardinxveld-Giessendam Molenlanden Zwijndrecht
Dordrecht Hendrik-Ido-Ambacht Papendrecht
Gorinchem Hoeksche Waard Sliedrecht
Bron: alle gemeenten Zuid-Holland Zuid Partner voor bestuur en beleid
Schuldhulpverlening Absoluut aantal nieuwe aanvragen schuldhulpverlening per maand (Zuid-Holland Zuid)
Aantal huishoudens dat een beroep doet op schuldhulpverlening In de figuur hiernaast staat het aantal nieuwe aanvragen voor hulp bij schulden weergegeven per maand voor 2020.
180
Het aantal aanvragen voor hulp bij schulden daalt tot en met juni voor de tien gemeenten samen. In juli neemt het aantal aanvragen toe om iets terug te vallen in augustus en daarna door te stijgen tot in november.
160
167
144
142
140
De verwachting is dat als er weer actiever ingevorderd gaat worden, zowel deze doelgroep als de nieuwe doelgroep met “coronaschulden” zich gaat melden. Het is waarschijnlijk nog steeds stilte voor de storm. .
Absoluut aantal aanvragen per gemeente
132
128
119
120
111 95
100
93
116
88
80
2020 Jan A 5 D 77 G 25 H-G 1 H-I-A 7 HW 17 M 6 P 4 S 12 Z 14 Totaal 168
Feb 5 56 20 3 3 18 9 12 3 15 144
Mrt 6 51 17 1 5 13 6 9 7 13 128
Apr Mei 2 3 42 39 11 13 3 1 3 2 7 13 2 3 5 6 1 4 18 9 94 93
Jun 2 39 12 1 4 6 5 5 2 11 87
Jul Aug Sep 5 6 1 39 47 47 12 12 15 4 3 1 9 4 7 12 8 10 5 5 8 4 5 9 4 7 3 17 12 15 111 109 116
Okt Nov 4 5 62 54 22 18 2 2 5 4 15 15 6 8 6 2 0 12 10 22 132 142
60 40
20 0 jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
Bron: Avres, gemeente Hoeksche Waard en SDD Partner voor bestuur en beleid
Economie Partner voor bestuur en beleid
Thema’s: Economie
WW-uitkeringen
Faillissementen
NOW-regeling
Bijstandsuitkeringen
Vacatures
Tozo-regeling
Startups
TOGS-/TVL-regeling
Partner voor bestuur en beleid
Faillissementen ZHZ - absoluut
20 18 16 14 12 10 8 6 4 2
N
O
S
A
J
J
M
A
M
F
2020 J
D
N
O
S
A
J
J
M
A
0 M
De verwachting was dat het aantal faillissementen in de loop van 2020 op zou gaan lopen. Dat zien we nog niet terug in de cijfers. In het afgelopen half jaar (juni t/m november 2020) werden in de regio Zuid-Holland Zuid 26 faillissementen uitgesproken. Dat zijn er minder dan in dezelfde periode een jaar eerder. Van juni t/m november 2019 gingen 40 bedrijven failliet. De introductie en recente verlenging van verschillende financiële noodmaatregelen voor ondernemers lijken veel ondernemingen vooralsnog op de been te houden. Nu de horeca vanaf 14 oktober jl. weer voor nog onbepaalde tijd de deuren heeft moeten sluiten en sinds 15 december jl. ook alle niet-essentiële winkels, contactberoepen en de cultuur-, recreatie- en sportsector hun activiteiten hebben moeten staken, is het de vraag hoelang ondernemers dit nog vol gaan houden.
Bedrijven & instellingen en natuurlijke personen met eenmanszaak
F
Vanaf maart 2020 zijn diverse maatregelen ingevoerd om het coronavirus een halt toe te roepen. Na de oproep om zoveel mogelijk thuis te werken en thuis te blijven en het afgelasten van (grotere) evenementen, moesten op zondag 15 maart alle restaurants, cafés, sportclubs, sauna’s, seksclubs en coffeeshops verplicht hun deuren sluiten. Scholen en kinderdagverblijven bleven gesloten en kort daarop mochten ook de contactberoepen zoals kappers en schoonheidsspecialisten hun werkzaamheden -tijdelijkniet meer uitvoeren. Vanaf mei 2020 werden stapsgewijs diverse versoepeling doorgevoerd, maar de maatregelen hadden en hebben vanzelfsprekend grote impact op ondernemers en bedrijven.
Aantal faillissementen per maand Zuid-Holland Zuid
2019 J
Aantal faillissementen Zuid-Holland Zuid
Bron: ArbeidsmarktInZicht & faillissementsdossier.nl
Het aantal faillissementen is een indicator voor de stand van de economie en het perspectief op banenontwikkeling. Partner voor bestuur en beleid
45 40 35 30 25 20 15 10
5
Nederland
Zuid-Holland
Zuid-Holland Zuid
O
S
A
J
J
M
A
M
F
D
N
O
S
A
J
J
M
A
0 2020 J
De introductie en recente verlenging van verschillende financiële noodmaatregelen voor ondernemers lijken veel ondernemingen vooralsnog op de been te houden. Wanneer deze noodmaatregelen in 2021 aflopen, blijft de verwachting dat het aantal faillissementen toeneemt.
Nederland, Zuid-Holland, Rijnmond en Zuid-Holland Zuid
M
De verwachting was dat het aantal faillissementen in de loop van 2020 op zou gaan lopen, als gevolg van de coronacrisis en de door de overheid opgelegde coronamaatregelen. Dit zien we nog niet terug in de cijfers. Van maart tot en met oktober 2020 telde de regio Zuid-Holland Zuid per 100.000 bedrijfsvestigingen gemiddeld 15,3 faillissementen per maand. Dit aantal ligt zelfs aanzienlijk lager dan in dezelfde periode in 2019 (24,4). Ook landelijk en in de provincie ZuidHolland lag het aantal faillissementen in de afgelopen maanden lager dan in dezelfde periode in 2019. Alleen de arbeidsmarktregio Rijnmond liet aanvankelijk een toename van het aantal faillissementen zien.
Aantal faillissementen per 100.000 bedrijfsvestigingen
F
Vóór de uitbraak van de coronapandemie gingen in Nederland per maand gemiddeld ca. 315 bedrijven failliet (periode januari 2019 t/m februari 2020). Dat zijn 18,4 bedrijven per 100.000 bedrijfsvestigingen in ons land per maand. Het aantal faillissementen was landelijk vrij stabiel. Wanneer we inzoomen op de regio Zuid-Holland Zuid, zien we –als gevolg van de kleinere aantallen- aanzienlijk meer fluctuatie tussen de maanden. Gemiddeld genomen lag het aantal faillissementen in de regio Zuid-Holland Zuid in de periode vóór de coronapandemie met 19,6 per 100.000 bedrijfsvestigingen per maand nét boven het landelijk niveau. In de arbeidsmarktregio Rijnmond lag het aantal faillissementen met 25,3 bedrijven per 100.000 bedrijfsvestigingen per maand duidelijk hoger.
2019 J
Faillissementen per 100.000 bedrijfsvestigingen
Faillissementen ZHZ - relatief
Rijnmond
Bron: ArbeidsmarktInZicht, CBS & faillissementsdossier.nl, bewerking OCD
Partner voor bestuur en beleid
Verdeling faillissementen september en oktober 2020 naar sector in Nederland Landelijk zien we in september en oktober 2020 nog steeds de meeste faillissementen in de sector Financiële en zakelijke dienstverlening (30%). 20% van de faillissementen in september en oktober 2020 vond plaats binnen de sector Handel en 17% in de Bouwnijverheid. 9% van de faillissementen in september en oktober 2020 werd uitgesproken in de Industriële sector, 7% in de sector Vervoer en opslag en 7% in de Horeca. Wanneer we de sectorverdeling van de faillissementen in september en oktober 2020 vergelijken met alle faillissementen in het jaar 2019, zien we iets meer faillissementen dan gebruikelijk in de sectoren Bouwnijverheid en Industrie. Kort na invoering van de eerste maatregelen om de verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan (maart 2020), kwamen faillissementen juist relatief veel voor in de sector Horeca. Nu de horeca sinds 14 oktober jl. en nietessentiële winkels, contactberoepen en de cultuur-, recreatie- en sportsector met ingang van 15 december jl. weer voor onbepaalde tijd gesloten moet blijven, is de verwachting dat het aantal faillissementen in met name deze sectoren toe zal nemen.
Faillissementen NL naar sector Faillissementen september en oktober 2020 naar sector in Nederland Overig; 10% Financiële en zakelijke dienstverlening; 30% Horeca; 7%
Vervoer en opslag; 7%
Industrie; 9%
Sectorverdeling faillissementen Nederland Sept/okt 2020 en referentiejaar 2019 Fin. en zakel. dienstverlening Handel Bouwnijverheid Horeca Industrie Vervoer en opslag Overig
Sept/okt 2020
ref. jaar 2019
30% 20% 17% 7% 9% 7% 10%
34% 22% 13% 7% 7% 6% 10%
Bouwnijverheid; 17% Handel; 20%
Bron: CBS/ArbeidsmarktInzicht, bewerking OCD Partner voor bestuur en beleid
Startups Zuid-Holland Zuid per kwartaal In het derde kwartaal van 2020 telde de regio ZuidHolland Zuid 1.266 startups*. Dat waren er ruim 200 meer dan in het tweede kwartaal van dit jaar (1.057). Waar de Coronacrisis in het tweede kwartaal van 2020 een matigend effect had op het aantal startups in de regio, zien we in het derde kwartaal juist weer een stevige groei. Met 1.266 nieuwe startups telde de regio in het derde kwartaal van dit jaar ook bijna 150 nieuwe startende ondernemers méér dan in het derde kwartaal van 2019 (1.120). Volgens de Kamer van Koophandel ligt het aantal nieuwe startende ondernemers landelijk al vier maanden op rij hoger dan in dezelfde periode in 2019. Het betreft overwegend startende zelfstandigen zonder personeel. Daar staat tegenover dat ook het aantal ondernemers dat is gestopt in de periode mei t/m september 2020 aanzienlijk hoger ligt dan in dezelfde periode in 2019. Faillissementen spelen hierbij, zoals we ook al eerder zagen, een zeer beperkte rol. Het aantal nieuwe startups geeft een indicatie van de stand van de economie en het perspectief op banenontwikkeling.
Absoluut aantal startups per gemeente per kwartaal 2019 Q3 48 Alblasserdam 377 Dordrecht Gorinchem 111 31 Hardinxveld-Giessendam 64 Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard 154 71 Molenlanden 91 Papendrecht 55 Sliedrecht Zwijndrecht 118 Totaal Zuid-Holland Zuid 1.120
Q4 59 386 115 54 82 232 107 81 66 143 1.325
Q1 71 444 140 46 89 215 124 89 68 129 1.415
2020 Q2 53 284 116 33 62 191 79 81 64 94 1.057
Q3 53 376 127 46 96 204 98 80 62 124 1.266
Startups ZHZ Aantal startups* per kwartaal 2019 en 2020, Zuid-Holland Zuid 2000
1750 1500
1.415 1.343 1.266
1.325
1.195
1250
1.057
1.120
1000 750 500 250 0 Q1
Q2
Q3 2019
Q4
2020
* Alle sectoren, inclusief zelfstandigen Bron: KVK Partner voor bestuur en beleid
Startups Zuid-Holland Zuid relatief De gemeente Dordrecht telde ook in het derde kwartaal van 2020 met 376 startups de meeste nieuwe startende ondernemers in de regio. Hardinxveld-Giessendam had met 46 nieuwe startups absoluut gezien de minste nieuwe bedrijvigheid. Ten opzichte van het tweede kwartaal van dit jaar is het aantal startups in de regio het sterkst gestegen in Hendrik-Ido-Ambacht (+55%). Ook in HardinxveldGiessendam (+39%), Dordrecht (+32%) en Zwijndrecht (+32%) zien we een relatief sterke stijging van het aantal startups in het derde kwartaal. Alleen in Alblasserdam en Papendrecht is het aantal startups ten opzichte van het tweede kwartaal niet toegenomen. Ten opzichte van dezelfde periode een jaar geleden (derde kwartaal 2019) zien we vooral een sterke stijging van het aantal startende ondernemers in Hendrik-IdoAmbacht (+50%) en Hardinxveld-Giessendam (+48%). In Papendrecht ligt het aantal startups in het derde kwartaal 2020 juist lager dan in dezelfde periode in 2019. De gemeente Gorinchem telde met 3,43 startups per 1.000 inwoners ook in het derde kwartaal relatief de meeste nieuwe bedrijvigheid. Molenlanden heeft met 2,23 startups per 1.000 inwoners relatief het kleinste aantal startende ondernemers.
Absoluut aantal startups per gemeente per kwartaal 2019 Q3 48 Alblasserdam Dordrecht 377 Gorinchem 111 31 Hardinxveld-Giessendam 64 Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard 154 71 Molenlanden 91 Papendrecht 55 Sliedrecht Zwijndrecht 118 Totaal Zuid-Holland Zuid 1.120
Q4 59 386 115 54 82 232 107 81 66 143 1.325
Q1 71 444 140 46 89 215 124 89 68 129 1.415
2020 Q2 53 284 116 33 62 191 79 81 64 94 1.057
Q3 53 376 127 46 96 204 98 80 62 124 1.266
Startups ZHZ - relatief Aantal startups per 1.000 inwoners/gemeente in Zuid-Holland Zuid 4,0
3,5
3,0
2,5
2,0
1,5
1,0 2019 Q1
Q2
Q3
Q4
2020 Q1
Q2
Alblasserdam
Dordrecht
Gorinchem
Hardinxveld-Giessendam
Hendrik-Ido-Ambacht
Hoeksche Waard
Molenlanden
Papendrecht
Sliedrecht
Q3
Zwijndrecht
Bron: KVK & CBS Partner voor bestuur en beleid
Lopende WW-uitkeringen ZHZ In oktober 2020 telde de regio Zuid-Holland Zuid 6.012 WW-ontvangers. Na de zeer sterke stijging in april 2020 (+16,4%) vlakte de groei van het aantal WW-ontvangers steeds verder af. Vanaf augustus 2020 zien het aantal WW-ontvangers voor het eerst sinds februari van dit jaar weer dalen. Ook in oktober zette deze daling weer licht door (-0,7%).
WW-uitkeringen ZHZ
Binnen de regio blijven de verschillen tussen gemeenten bestaan. Dordrecht telde in oktober 2020 met 15,9 WWuitkeringen per 1.000 inwoners zowel absoluut als relatief de meeste WW-uitkeringen, op de voet gevolgd door Gorinchem (15,7). Hardinxveld-Giessendam telt relatief de minste WW-ontvangers (7,5 per 1.000 inwoners).
20
De noodsteun vanuit de NOW-regeling stelt veel werkgevers in staat hun werknemers in dienst te houden. Desondanks voorspelt het UWV dat het aantal uitkeringsaanvragen na beëindiging van de noodsteun volgend jaar alsnog fors zal gaan stijgen. Het feit dat de horeca sinds 14 oktober jl. opnieuw tijdelijk de deuren heeft moeten sluiten, 15 december jl. gevolgd door nietessentiële winkels, contactberoepen en de cultuur-, recreatie- en sportsector, zal hierbij ook niet helpen.
16
De Werkloosheidswet (WW) is een wet die werkloze werknemers, mits zij over voldoende arbeidsverleden beschikken en beschikbaar zijn voor arbeid, een werkloosheidsuitkering biedt. Het aantal WW-uitkeringen is een indicator voor de stand van de werkloosheid.
10
Alblasserdam
Dordrecht
Gorinchem
Hardinxveld-Giessendam
Hendrik-Ido-Ambacht
Hoeksche Waard
Molenlanden
Papendrecht
Sliedrecht
O
S
A
J
J
M
A
M
F
2020 J
D
4
N
234 1.901 582 138 353 1.082 393 413 269 647 6.012
O
244 2.070 614 135 386 1.063 405 411 268 674 6.271
S
259 2.089 635 143 389 1.068 395 427 254 665 6.324
A
242 2.024 606 148 357 1.005 374 418 244 642 6.060
J
Alblasserdam 198 Dordrecht 1.673 Gorinchem 480 Hardinxveld-Giessendam 124 Hendrik-Ido-Ambacht 302 Hoeksche Waard 843 Molenlanden 325 Papendrecht 341 Sliedrecht 217 Zwijndrecht 549 Totaal Zuid-Holland Zuid 5.052
J
Okt
6
M
Aug
8
A
2020 Juni
12
M
Apr
14
F
Feb
18
2019 J
Absoluut aantal WW-uitkeringen per gemeente
Aantal WW-uitkeringen per 1.000 inwoners/gemeente in Zuid-Holland Zuid
Zwijndrecht
Bron: UWV en CBS, bewerking OCD Partner voor bestuur en beleid
Instroom WW ZHZ - naar sector Verdeling instroom WW naar herkomstsector in Zuid-Holland Zuid In oktober 2020 bedroeg de instroom in de WW in de regio Zuid-Holland Zuid 944 personen. 35% van de instroom was afkomstig uit de sector Financiële en zakelijke dienstverlening. 14% van de instroom betrof de sector Handel, 11% de sector Industrie en delfstoffen, 8% de sector Gezondheidszorg, welzijn en cultuur en eveneens 8% de sector Horeca. 3% van de WW-instromers in oktober 2020 was afkomstig uit de sector Vervoer en opslag. In vergelijking met de referentieperiode vóór corona (januari 2019 t/m februari 2020) was er in oktober 2020 opnieuw relatief veel instroom vanuit de sector Horeca. Nu de horeca met ingang van 14 oktober jl. de deuren weer tijdelijk heeft moeten sluiten, is de verwachting dat de instroom vanuit deze sector in de komende periode relatief hoog zal blijven. En nu niet-essentiële winkels, contactberoepen en de cultuur-, recreatie- en sportsector sinds 15 december jl. ook opnieuw gesloten zijn, zal naar verwachting ook vanuit deze sectoren de instroom toenemen.
Verdeling instroom WW naar herkomstsector, okt. 2020 (Zuid-Holland Zuid)
Onbekend; 21% Financiële en zakelijke dienstverlening; 35%
Vervoer en opslag; 3%
Horeca; 8%
Van twee op de tien instromers in de WW in de regio (21%) is de herkomstsector niet bekend.
Herkomstsector instroom WW ZHZ, okt. 2020 en referentieperiode jan. 2019 t/m feb. 2020
Fin. en zakelijke dienstverlening Handel Industrie en delfstoffen Gezondheidsz., welzijn en cultuur Vervoer en opslag Horeca Overig/onbekend Totaal
Okt. 2020 Abs Aandeel 334 35% 135 14% 101 11% 78 8% 25 3% 74 8% 197 21% 944 100%
jan ’19 t/m feb ‘20 Aandeel 35% 17% 15% 9% 7% 2% 15% 100%
Gezondheidszorg, welzijn en cultuur; 8% Industrie en delfstoffen; 11%
Handel; 14%
Bron: ArbeidsmarktInZicht/UWV, bewerking OCD Partner voor bestuur en beleid
WW-uitkeringen ZHZ vergeleken Aantal WW-uitkeringen per 1.000 inwoners regio Zuid-Holland Zuid, Provincie Zuid Holland en Nederland
Lopende WW-uitkeringen Zuid-Holland Zuid, Zuid-Holland en Nederland
20
In vergelijking met het landelijk gemiddelde kent de regio Zuid-Holland Zuid relatief weinig WW-ontvangers. Met 13,1 WW-uitkeringen per 1.000 inwoners van de regio scoort Zuid-Holland Zuid in oktober 2020 gunstiger dan gemiddeld in Nederland (16,0) en in de totale provincie Zuid-Holland (15,5 WW-uitkeringen per 1.000 inwoners).
In april 2020 zien we zowel landelijk als provinciaal en in de regio een sterke stijging van het aantal lopende WW-uitkeringen. Vanaf mei 2020 zien we deze stijging overal afvlakken. In de provincie Zuid-Holland daalde het aantal WW-uitkeringen in juni en juli 2020 zelfs licht. Landelijk daalde het aantal WW-uitkeringen tussen mei en juni 2020 licht, om in juli weer iets te stijgen. In de regio Zuid-Holland Zuid is het aantal WWuitkeringen ook in juni en juli nog licht gegroeid, maar zien we vanaf augustus een lichte daling. Deze daling zet door in september en is ook landelijk en op provinciaal niveau zichtbaar. In oktober treedt stabilisatie op.
18 16
14 12 10 8 6
4
Zuid-Holland
O
S
A
J
J
M
A
M
F
D
N
O
S
A
J
J
Zuid-Holland Zuid
2020 J
6.060 6.324 6.271 6.012 Regio Zuid-Holland Zuid 5.052 Provincie Zuid-Holland 48.722 60.388 62.508 60.346 57.596 Nederland 240.158 292.065 300.597 291.660 278.275
0
M
Okt
A
Aug
M
Apr
F
Feb
2020 Juni
2
2019 J
Absoluut aantal WW-uitkeringen Zuid-Holland Zuid, Zuid-Holland en Nederland
Nederland
Bron: UWV en CBS, bewerking OCD Partner voor bestuur en beleid
Instroom WW ZHZ - naar leeftijd
De coronacrisis lijkt jongeren in de regio, zeker in de beginperiode na afkondiging van de eerste maatregelen om verdere verspreiding van het virus tegen te gaan, onevenredig hard getroffen te hebben. Landelijk zien we hetzelfde beeld. Volgens het UWV gebruiken werkgevers de noodsteun vooral om werknemers met een vast contract in dienst te kunnen houden. Jongeren hebben relatief vaak een tijdelijk dienstverband. Bovendien zijn jongeren meer dan gemiddeld werkzaam in de horeca en de uitzendbranche, sectoren die hard getroffen zijn. Het UWV zag in de eerste maanden van de crisis vooral veel WW-aanvragen van jongeren met een tijdelijk dienstverband en/of werkzaam in één van deze sectoren. Nu de horeca met ingang van 14 oktober jl. de deuren weer voor onbepaalde tijd heeft moeten sluiten, op 15 december jl. gevolgd door de niet-essentiële winkels, contactberoepen en de cultuur-, recreatie- en sportsector, is de verwachting dat de instroom van jongeren in de WW in de komende periode weer toe zal nemen.
Verdeling instroom WW naar leeftijdscategorie (Zuid-Holland Zuid) 70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
<27 jaar
27 - 50 jaar
F M A M J J A S O
Vóór de uitbraak van de coronapandemie (periode januari 2019 t/m februari 2020) was ca. 13% van de instromers in de WW jonger dan 27 jaar. Het grootste deel van de instromers (59%) was tussen 27 en 50 jaar oud, 29% was 50 jaar of ouder. Direct na de invoer van de eerste maatregelen om verdere verspreiding van het virus tegen te gaan, zien we dat het aandeel jongeren onder de instromers in de WW fors toeneemt. In maart 2020 was 31% van de WW-instromers jonger dan 27 jaar. In april bedroeg dit aandeel 28%. Na april zien we het aandeel instromende jongeren weer dalen. In oktober 2020 ligt het aandeel jongeren onder de instromers in de WW met 21% nog steeds iets hoger dan vóór de uitbraak van de coronapandemie
2019 J F M A M J J A S O N D 2020 J
Ontwikkeling instroom WW naar leeftijd
>=50 jaar
Bron: ArbeidsmarktInZicht Partner voor bestuur en beleid
371
447
422 359
376 333
332
328
368
307 286
300
293 259
234
230
200
209
100
48
46
44
42
40
38
36
34
32
30
28
26
24
22
0
20
Week 10 Week 20 Week 30 Week 40 Week 49 Alblasserdam 21 16 12 24 15 Dordrecht 147 57 87 130 114 Gorinchem 54 34 36 67 42 Hardinxveld-Giessendam 10 4 12 8 5 Hendrik-Ido-Ambacht 15 5 8 18 9 Hoeksche Waard 46 28 36 79 87 Molenlanden 30 8 18 30 25 Papendrecht 20 18 13 22 18 Sliedrecht 26 9 15 27 27 Zwijndrecht 22 30 22 48 34 Totaal 391 209 259 453 376
391
18
Nieuwe online vacatures per week Zuid-Holland Zuid
400
453 458
16
Het totaalaantal vacatures is een indicator voor de stand van de werkgelegenheid. De nieuwe online vacatures laten echter maar een deel van het beeld zien. Veel vacatures zouden niet meer (online) geplaatst worden, maar ‘achter de schermen’ worden ingevuld.
500
14
Het aantal vacatures in de regio liet na de invoering van de eerste coronamaatregelen een daling zien. In week 20 was het aantal nieuwe online vacatures bijna gehalveerd ten opzichte van week 10. Na week 20 zien we, met de versoepeling van verschillende maatregelen, weer een stijging van het aantal nieuwe online vacatures. Tussen week 25 en week 33 is de trend licht dalend, mogelijk deels veroorzaakt door de (aankomende) zomervakantie. Vanaf week 34 zet echter een duidelijke stijging van het aantal nieuwe online vacatures in. Vanaf week 40 schommelt het aantal nieuwe online vacatures in de regio tussen 370 en 460 per week. Met alle nieuwe maatregelen per 15 december jl. is de verwachting dat het aantal nieuwe online vacatures in de komende periode opnieuw zal dalen.
Ontwikkeling aantal nieuwe online vacatures per week (Zuid-Holland Zuid)
12
In week 49 (30 november t/m 6 december 2020) verschenen er voor de regio Zuid-Holland Zuid 376 nieuwe vacatures online. Dat aantal ligt ongeveer op het niveau van week 10 (2 t/m 8 maart 2020, net voor de invoering van de eerste maatregelen).
Week 10
Aantal nieuwe online vacatures per week ZHZ
Nieuwe online vacatures ZHZ - totaal
Bron: ArbeidsmarktInZicht/Textkernel
Partner voor bestuur en beleid
Nieuwe online vacatures ZHZ - naar sector Aantal nieuwe online vacatures per week naar sector in Zuid-Holland Zuid De meeste nieuwe online vacatures in de regio betreffen functies in de sectoren Handel en Financiële & zakelijke dienstverlening. Het aantal vacatures dat in de verschillende sectoren online verschijnt, fluctueert sterk van week tot week. In week 47 zien we een opvallende piek (91 nieuwe online vacatures) in de sector Zorg en welzijn. Het aantal vacatures in de sector Horeca is in de eerste weken na de eerste gedwongen sluiting duidelijk gedaald. Vanaf 1 juni (week 23) heeft de horeca de deuren weer geopend. Dit heeft vooralsnog niet geleid tot een sterke stijging van het aantal vacatures in deze sector. Nu de horeca sinds 14 oktober 2020 voor de tweede keer de deuren voor onbepaalde tijd heeft moeten sluiten, is de verwachting niet dat het aantal vacatures in deze sector in de komende periode toe zal nemen. Hetzelfde geldt voor vacatures bij nietessentiële winkels, contactberoepen en de cultuur-, recreatie- en sportsector, nu ook zij met ingang van 15 december jl. voor onbepaalde tijd gesloten zijn.
Ontwikkeling aantal nieuwe online vacatures per week naar sector (ZHZ) 100 90 80
70 60 50 40 30 20
Nieuwe online vacatures per week naar sector Zuid-Holland Zuid Handel Fin. en zakelijke dienstverl. Zorg en welzijn Industrie Bouwnijverheid Vervoer en opslag Horeca Overig/onbekend Totaal
10 58 60 48 38 21 13 29 124 391
20 45 31 23 14 2 7 9 78 209
Week 30 41 49 38 12 8 7 5 99 259
40 86 80 35 19 17 14 1 201 453
49 62 69 47 30 18 7 2 141 376
10 0 week 12 10
14
16
18
20
22
24
Financiële en zakelijke dienstverlening Zorg en welzijn Bouwnijverheid Vervoer en opslag
26
28
30
32
34
36
38
40
42
44
46
48
Handel Industrie Horeca
Bron: ArbeidsmarktInZicht/Textkernel Partner voor bestuur en beleid
Nieuwe online vacatures ZHZ vergeleken Nieuwe online vacatures per 1.000 personen potentiële beroepsbevolking In week 49 (30 november t/m 6 december 2020) verschenen er in de regio Zuid-Holland Zuid 1,11 nieuwe vacatures per 1.000 personen potentiële beroepsbevolking online. Hiermee komt het aanbod aan nieuwe online vacatures in de regio per 1.000 personen potentiële beroepsbevolking in week 49, zoals gebruikelijk, iets lager uit dan in de gehele provincie Zuid-Holland (1,23) en de Metropoolregio Rotterdam en Den-Haag (MRDH; 1,31). Hierbij past opnieuw de kanttekening dat de nieuwe online vacatures maar een deel van het vacaturebeeld laten zien. Het effect van Corona op de nieuwe online vacaturemarkt in de regio Zuid-Holland Zuid wijkt niet af van het beeld in de provincie Zuid-Holland en de MRDH. De ontwikkelingen sinds week 10 volgen eenzelfde patroon.
Ontwikkeling aantal nieuwe online vacatures per 1.000 personen potentiële beroepsbevolking 2,0 1,8 1,6
1,4 1,2 1,0 0,8 0,6 0,4
Nieuwe online vacatures per week MRDH, Zuid-Holland en Zuid-Holland Zuid MRDH Prov. Zuid-Holland Regio Zuid-Holland Zuid
10 2.656 3.819 391
Week 20 30 1.600 1.761 2.301 2.517 209 259
0,2 0,0
40 2.408 3.606 453
49 2.321 3.379 376
week 12 10
14
16
18
20
22
24
Metropoolregio Rotterdam Den-Haag
26
28
30
32
34
36
Provincie Zuid-Holland
38
40
42
44
46
48
Regio Zuid-Holland Zuid
Bron: ArbeidsmarktInZicht/Textkernel en CBS, bewerking OCD Partner voor bestuur en beleid
Bijstandsuitkeringen ZHZ - absoluut
Bijstandsuitkeringen Zuid-Holland Zuid In maart 2020 werden diverse maatregelen ingevoerd om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Tot dat moment was het aantal bijstandsuitkeringen in de regio Zuid-Holland Zuid al geruime tijd gestaag aan het dalen. Met de invoer van de maatregelen zien we dat aan deze daling abrupt een einde komt. Tussen 1 maart en 1 april 2020 nam het aantal bijstandsuitkeringen in de regio met meer dan 200 uitkeringen toe. Tussen 1 april en 1 mei 2020 zien we opnieuw een stijging met meer dan 100 uitkeringen. Daarna vlakt de stijging van het aantal bijstandsuitkeringen steeds verder af. Tussen 1 augustus en 1 september zien we weer een lichte daling. Na 1 september is het aantal bijstandsuitkeringen in de regio vrij stabiel gebleven. Op 1 december 2020 telde de regio 8.253 lopende bijstandsuitkeringen. De verwachting is dat het aantal bijstandsuitkeringen in de regio verder zal stijgen, wanneer het ontslagen werknemers met korte WW-rechten niet (snel genoeg) lukt om weer werk te vinden. Het aantal bijstandsuitkeringen is hiermee een goede indicator voor de stand op de arbeidsmarkt.
Totaalaantal bijstandsuitkeringen per eerste van de maand (Zuid-Holland Zuid) 8500 8400 8.295 8.256 8.253 8.244 8.236
8300 8.267
8.198 8200 8100
8.184
8.152
8.080
8.076 8.028
8.009 8000
7.963
7900
Absoluut aantal bijstandsuitkeringen per gemeente 1 Sept 329 3.663 784 141 326 783 294 469 450 1.005 8.244
1 Dec 323 3.646 796 144 323 772 299 471 449 1.030 8.253
7.867
7800 7700 7600 7500
2019 J F M A M J J A S O N D 2020 J F M A M J J A S O N D
Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal Zuid-Holland Zuid
1 Mrt 311 3.526 761 133 302 753 285 431 405 960 7.867
2020 1 Mei 1 Juli 327 338 3672 3.700 767 781 143 146 316 325 779 787 291 297 457 472 435 440 997 1.009 8.184 8.295
Bron: SDD, Avres, gemeente Hoeksche Waard Partner voor bestuur en beleid
Bijstandsuitkeringen ZHZ - relatief Bijstandsuitkeringen per 1.000 inwoners Wanneer we naar het aantal bijstandsuitkeringen per 1.000 inwoners kijken, valt op dat er duidelijke verschillen zijn en blijven tussen de gemeenten in ZuidHolland Zuid. De gemeente Dordrecht heeft met bijna 31 bijstandsuitkeringen per 1.000 inwoners zowel absoluut als relatief de meeste bijstandsklanten. De gemeente Molenlanden heeft met nog geen 7 bijstandsuitkeringen per 1.000 inwoners relatief de minste bijstandsklanten. Ook Hardinxveld-Giessendam, Hoeksche Waard en Hendrik-Ido-Ambacht tellen relatief weinig bijstandsklanten. Omdat de figuur hiernaast aantallen bijstandsuitkeringen per 1.000 inwoners toont, is de ontwikkeling sinds de uitbraak van de Coronacrisis hierin niet heel duidelijk zichtbaar.
Aantal bijstandsuitkeringen per 1.000 inwoners/gemeente (Zuid-Holland Zuid) 34,00
29,00
24,00
19,00
14,00
Bijstandsuitkeringen per 1.000 inw./gemeente 1 Mei 16,2 30,8 20,7 7,8 10,1 8,9 6,6 14,2 17,3 22,3 17,8
2020 1 Juli 16,8 31,0 21,1 8,0 10,4 9,0 6,8 14,7 17,4 22,6 18,0
9,00 1 Sept 16,3 30,7 21,2 7,7 10,4 9,0 6,7 14,6 17,8 22,5 17,9
1 Dec 16,0 30,6 21,5 7,9 10,4 8,8 6,8 14,7 17,8 23,0 18,0
4,00
2019 J F M A M J J A S O N D 2020 J F M A M J J A S O N D
Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal Zuid-Holland Zuid
1 Mrt 15,4 29,6 20,6 7,3 9,7 8,7 6,5 13,4 16,1 21,5 17,1
Alblasserdam
Dordrecht
Gorinchem
Hardinxveld-Giessendam
Hendrik-Ido-Ambacht
Hoeksche Waard
Molenlanden
Papendrecht
Sliedrecht
Zwijndrecht
Bron: SDD, Avres, gemeente Hoeksche Waard & CBS Partner voor bestuur en beleid
Toekenningen NOW 1.0 Zuid-Holland Zuid Om werkenden en werkgevers te helpen door de moeilijke coronatijd heen te komen, presenteerde het kabinet op 17 maart 2020 een eerste ‘noodpakket banen en economie’. Inmiddels is dit pakket opgevolgd door het ‘noodpakket 2.0’ en werd op 28 augustus jl. het (derde) ‘steun- en herstelpakket voor economie en arbeidsmarkt’ gepresenteerd. Ondernemers met personeel die gedurende drie maanden minimaal 20% omzetverlies verwachtten, konden binnen het eerste noodpakket een aanvraag indienen voor de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW). Hiermee bood de overheid voor de maanden maart t/m mei een tegemoetkoming in de loonkosten, zodat zoveel mogelijk werknemers in dienst konden blijven. In de regio Zuid-Holland Zuid is de eerste NOW-regeling 3.367 keer toegekend. Inmiddels heeft de regeling een vervolg gekregen met NOW 2.0 (periode juni t/m september 2020) en NOW 3.0 (vanaf 1 oktober 2020).
Landelijk werd 94% van de aanvragen voor de eerste NOW-regeling toegekend. Regionale cijfers hierover zijn niet beschikbaar, maar er is geen aanleiding om te veronderstellen dat dit in de regio Zuid-Holland Zuid anders ligt.
Aantal toekenningen NOW 1.0-regeling per gemeente; eindstand Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal Zuid-Holland Zuid
206 825 359 141 218 612 273 186 193 354 3.367
Toekenningen NOW 1.0 ZHZ - absoluut Toekenningen NOW 1.0-regeling per gemeente (Zuid-Holland Zuid; eindstand)
Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht
0
100
200
300
400
500
600
700
800
900
Bron: UWV
Partner voor bestuur en beleid
Toekenningen NOW 1.0 ZHZ - relatief Toekenningen NOW 1.0-regeling als aandeel van het aantal vestigingen Wanneer we kijken naar het aantal toekenningen van de NOW 1.0-regeling als aandeel van het aantal vestigingen van bedrijven en instellingen met twee of meer werkzame personen, zien we dat niet overal in de regio evenveel gebruik gemaakt is van de regeling. Gemiddeld kreeg in Zuid-Holland Zuid 26,2% van de bedrijven en instellingen met twee of meer werkzame personen de eerste NOW-regeling toegekend. Het grootste gebruik van de regeling zien we in Hendrik-IdoAmbacht (33,6%%) en Alblasserdam (33,4% van de bedrijven en instellingen met twee of meer werkzame personen). In Molenlanden werd met 18,2% het minst gebruik gemaakt van de NOW 1.0-regeling.
Toekenningen NOW 1.0-regeling als aandeel van het aantal vestigingen van bedrijven en instellingen met twee of meer werkzame personen (Zuid-Holland Zuid; eindstand) 33,4%
Alblasserdam
27,6%
Dordrecht
28,7%
Gorinchem
27,1%
Hardinxveld-Giessendam
33,6%
Hendrik-Ido-Ambacht
22,6%
Hoeksche Waard
18,2%
Molenlanden
Toekenningen NOW 1.0-regeling als aandeel van aantal vestigingen met 2+ werkzame personen; eindstand Vestigingen 2+ werkzame personen per 1-1-’19 Alblasserdam 616 Dordrecht 2.985 Gorinchem 1.252 Hardinxveld-Giessendam 520 Hendrik-Ido-Ambacht 648 Hoeksche Waard 2.709 Molenlanden 1.503 Papendrecht 703 Sliedrecht 706 Zwijndrecht 1.213 Totaal Zuid-Holland Zuid 12.855
Aandeel gebruik NOW 1.0 33,4% 27,6% 28,7% 27,1% 33,6% 22,6% 18,2% 26,5% 27,3% 29,2% 26,2%
26,5%
Papendrecht
27,3%
Sliedrecht
29,2%
Zwijndrecht
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
Bron: UWV, Bedrijven- en instellingenregister MRDH/Drechtsteden en LISA
Partner voor bestuur en beleid
Toekenningen NOW 1.0 ZHZ vergeleken Toekenningen NOW1.0-regeling als aandeel van het aantal vestigingen van bedrijven
Toekenningen NOW 1.0-regeling ZHZ, Nederland en arbeidsmarktregio’s Landelijk heeft 29,7% van de bedrijven en instellingen met twee of meer werkzame personen gebruik gemaakt van de eerste NOW-regeling. In de regio Zuid-Holland Zuid lag dit aandeel met 26,2% iets lager. Ook in vergelijking met de nabijgelegen arbeidsmarktregio’s Rijnmond (29,8%), Zuid-Holland Centraal (30,7%) en West-Brabant (31,3%) werd in Zuid-Holland Zuid iets minder vaak van de regeling gebruik gemaakt. Vooral in de arbeidsmarktregio Gorinchem (Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden) is het aantal NOWtoekenningen (19,4%) relatief laag. Dit geldt, zoals we eerder zagen, niet voor de gemeente Gorinchem (28,7%).
Toekenningen NOW 1.0-regeling als aandeel van aantal vestigingen met 2+ werkzame personen; eindstand Vestigingen 2+ werkzame personen per 1-1-’19 Arbeidsmarktregio Drechtsteden 7.391 Arbeidsmarktregio Gorinchem 4.379 Arbeidsmarktregio Rijnmond 35.318 Arbeidsmarktregio West-Brabant 18.033 Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal 7.759 Regio Zuid-Holland Zuid 12.855 Nederland 468.979
en instellingen met twee of meer werkzame personen (eindstand)
Arbeidsmarktregio WestBrabant
31,3%
Arbeidsmarktregio ZuidHolland Centraal
30,7%
Arbeidsmarktregio Rijnmond
29,8%
Nederland
29,7%
Arbeidsmarktregio Drechtsteden
28,7% 26,2%
Regio Zuid-Holland Zuid Aandeel 28,7% 19,4% 29,8% 31,3% 30,7% 26,2% 29,7%
Arbeidsmarktregio Gorinchem
19,4% 0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
Bron: UWV, Bedrijven- en instellingenregister MRDH/Drechtsteden en LISA
Partner voor bestuur en beleid
Toekenningen NOW 1.0 NL - naar sector Toekenningen NOW 1.0-regeling naar sector in Nederland
Toekenningen NOW 1.0-regeling naar sector; bedrijven en betrokken werknemers (Nederland, eindstand)
Landelijk werd de eerste NOW-regeling aan bijna 140.000 bedrijven toegekend. Het ging daarbij om meer dan 2,6 miljoen betrokken werknemers. Vooral veel bedrijven in de sectoren Detailhandel (18,0%), Horeca & catering (18,0%) en Overige commerciële dienstverlening (17,8%) hebben van de eerste NOWregeling gebruik gemaakt. 11,8% van de toegekende NOW 1.0-regelingen betrof bedrijven uit de sector Zorg & welzijn, 9,7% uit de sector Metaalindustrie, installatie & voertuigen en 9,1% uit de sector Groothandel.
Aantal bedrijven Aandeel bedrijven
Aantal betrokken werknemers
Detailhandel
25.141
18,0%
251.181
Horeca en catering
25.071
18,0%
387.617
Overige commerciële dienstverlening
24.825
17,8%
409.476
Zorg en welzijn
16.461
11,8%
187.574
Kijken we naar het aantal betrokken medewerkers bij de aanvragen, dan springen vooral de sectoren Overige commerciële dienstverlening, Uitzendbedrijven en Horeca & Catering eruit, met ca. 400.000 betrokken medewerkers per sector.
Metaalindustrie, installatie, voertuigen
13.516
9,7%
297.890
Groothandel
12.618
9,1%
215.506
Vervoer en Logistiek
4.621
3,3%
182.920
Vooral kleine bedrijven hebben gebruik gemaakt van de eerste NOW-regeling. Twee derde deel (67%) van de landelijke NOW 1.0-toekenningen betrof werkgevers met minder dan 10 werknemers.
Overige industrie
4.321
3,1%
74.745
Uitzendbedrijven
2.648
1,9%
398.902
Bouw
2.252
1,6%
32.730
Landbouw, groenvoorziening, visserij
2.089
1,5%
28.556
Cultuur
1.925
1,4%
40.729
Voeding- en genotmiddelenindustrie
1.700
1,2%
47.963
Schoonmaak
1.283
0,9%
44.250
Chemische industrie
681
0,5%
28.677
Overig/onbekend
247
0,2%
24.325
139.399
100%
2.653.041
Gemiddeld gaven aanvragers een omzetverlies op van 65%. Met name de sectoren Horeca & catering (80%) en Cultuur (76%) gaven een aanzienlijk hoger gemiddeld omzetverlies op.
Totaal
Bron: UWV Partner voor bestuur en beleid
Toekenningen NOW 2.0 Zuid-Holland Zuid Met ingang van 6 juli 2020 is de eerste NOW-regeling opgevolgd door NOW 2.0. NOW 2.0 kon t/m 31 augustus 2020 worden aangevraagd. De tweede NOWregeling komt in grote lijnen overeen met de eerdere regeling, maar kent wat aanvullende voorwaarden. Zo is het subsidietijdvak verlengd van drie naar vier maanden (juni t/m september 2020) en zijn er restricties wat betreft bijvoorbeeld winstuitkeringen en bonussen. In de regio Zuid-Holland Zuid werd de tweede NOWregeling 1.509 keer toegekend, waarvan 364 keer in Dordrecht en 253 keer in de gemeente Hoeksche Waard. Daarmee werd op de NOW 2.0-regeling aanzienlijk minder vaak een beroep gedaan dan op de NOW 1.0 (3.367 toekenningen). Landelijk werd 97% van de aanvragen voor de NOW 2.0-regeling toegekend. Regionale cijfers hierover zijn niet beschikbaar, maar er is geen aanleiding om te veronderstellen dat dit in Zuid-Holland Zuid anders ligt. Inmiddels is de NOW 2.0-regeling ook weer opgevolgd, ditmaal door NOW 3. NOW 3 is ingegaan per 1 oktober 2020 en zal lopen tot 1 juli 2021.
Toekenningen NOW 2.0 ZHZ - absoluut Toekenningen NOW 2.0-regeling per gemeente (Zuid-Holland Zuid; eindstand)
Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard Molenlanden Papendrecht
Aantal toekenningen NOW 2.0-regeling per gemeente; eindstand Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal Zuid-Holland Zuid
91 364 140 65 95 253 146 81 102 172 1.509
Sliedrecht Zwijndrecht
0
50
100
150
200
250
300
350
400
Bron: UWV
Partner voor bestuur en beleid
Toekenningen NOW 2.0 Landelijk werd de tweede NOW-regeling door ruim 65.000 bedrijven aangevraagd en aan iets meer dan 63.000 bedrijven toegekend. Het ging daarbij om meer dan 1,3 miljoen betrokken werknemers.
Toekenningen NOW 2.0 NL – naar sector Toekenningen NOW 2.0-regeling naar sector (Nederland; eindstand)
Waar bij de NOW 1.0 de meeste aanvragen vanuit de sector Detailhandel kwamen, is bij NOW 2.0 Overige commerciële dienstverlening (21,9%) de grootste sector, gevolgd door Horeca & catering (19,9%). 11,4% van de toegekende NOW 2.0-regelingen betrof bedrijven uit de sector Detailhandel, 10,4% uit de sector Metaalindustrie, installatie & voertuigen en 8,9% uit de sector Groothandel en 8,5% uit de sector Zorg & welzijn. Ook voor de NOW 2.0-regeling geldt dat vooral kleine bedrijven hier gebruik van maken. Bijna twee derde deel (62%) van de landelijke NOW 2.0-toekenningen betrof werkgevers met minder dan 10 werknemers.
Gemiddeld gaven aanvragers van NOW 2.0 een omzetverlies op van 47%. Dit ligt duidelijk lager dan het opgegeven omzetverlies bij NOW 1.0 (65%). Met name de sector Cultuur (62%) gaf een aanzienlijk hoger gemiddeld omzetverlies op.
Overige commerciële dienstverlening; 21,9%
Overig; 19,0%
Zorg & welzijn; 8,5%
Groothandel; 8,9%
Horeca & catering; 19,9%
Metaalindustrie, installatie, voertuigen; 10,4% Detailhandel; 11,4%
Bron: UWV Partner voor bestuur en beleid
Toekenningen NOW 3 Zuid-Holland Zuid Met ingang van 1 oktober 2020 is de tweede NOWregeling opgevolgd door NOW 3. NOW 3 kon vanaf 16 november 2020 worden aangevraagd. De derde NOWregeling komt in grote lijnen overeen met NOW 2.0, maar kent tot 1 juli 2021 drie tijdvakken met aangepaste voorwaarden per tijdvak en o.a. een afbouw in vergoedingspercentages. In de regio Zuid-Holland Zuid werd de derde NOWregeling t/m 26 november 2020 384 keer toegekend, waarvan 108 keer in Dordrecht en 71 keer in de gemeente Hoeksche Waard. Landelijk werd 95% van de aanvragen voor de NOW 3regeling toegekend. Regionale cijfers hierover zijn niet beschikbaar, maar er is geen aanleiding om te veronderstellen dat dit in Zuid-Holland Zuid anders ligt.