Monitor en WGA 2020 Rotterdam DIGITAAL.pdf
Tekst van het document
politie-eenheid rotterdam
cijfers
MONITOR discriminatie 2020
cases analyse juni 2021
2
Discriminatiecijfers in beeld discriminatie
Discriminatie is het ongelijk behandelen van mensen op basis van persoonlijke kenmerken die er niet toe doen in de betreffende situatie. Mensen die discriminatie hebben ervaren of waargenomen kunnen dit melden bij een antidiscriminatievoorziening (ADV). De ADV’s in de politie-eenheid Rotterdam zijn RADAR en Discriminatie Meldpunt Gemeente Goeree-Overflakkee (hierna: de meldpunten). Afhankelijk van de situatie kan iemand zich ook wenden tot de politie of het College voor de Rechten van de Mens (hierna: het College).
Monitor
De Monitor Discriminatie 2020 Rotterdam geeft een overzicht van de meldingen bij meldpunten en door de politie geregistreerde discriminatie-incidenten in 2020. Daarnaast wordt aandacht besteed aan (verzoeken om) oordelen van het College. Een uitgebreide toelichting op de discriminatiecijfers staat op discriminatie.nl onder het kopje ‘Cijfers’.
Onderrapportage
Deze monitor brengt de aard en omvang in beeld van geregistreerde incidenten en discriminatie-ervaringen in de politie-eenheid Rotterdam in 2020. Uit onderzoek van het SCP (Ervaren discriminatie in Nederland II, maart 2020) blijkt dat slechts 3% van de ervaringen van discriminatie wordt gemeld bij een instantie die beroepsmatig discriminatie registreert. Mensen vinden het herkennen, benoemen en/of melden van discriminatie vaak lastig. Om die reden is er sprake van onderrapportage (SCP, 2017).
Regionaal en landelijk
Deze monitor verschijnt gelijktijdig met negen andere regionale rapporten en het landelijke rapport Discriminatiecijfers in 2020. Dit rapport benadrukt regionale ontwikkelingen in de politie-eenheid Rotterdam. Informatie op gemeentelijk niveau is beknopt weergegeven op pagina 8-9. Alle rapporten zijn te vinden op de website discriminatie.nl.
HIGHLIGHTS Coronacrisis De coronacrisis zet de maatschappelijke verhoudingen in Nederland onder druk, wat discriminatie in de hand werkt. Aziatische Nederlanders krijgen door de virusuitbraak vaker te maken met racisme. Het aantal meldingen bij meldpunten hierover is toegenomen. Ook de risicobeperkende maatregelen tegen het virus hebben discriminatie tot gevolg. Zo leidt de mondkapjesplicht tot uitsluiting van mensen die vanwege hun gezondheidssituatie geen mondkapje kunnen dragen.
Racisme en handicap Het aantal meldingen over de discriminatiegronden herkomst/ huidskleur en handicap/chronische ziekte zijn in 2020 aanzienlijk toegenomen. Het betreft met name meldingen over discriminatie-ervaringen in de
Inhoud
Coronacrisis en discriminatie ...................................................................................... 3 Samenvatting .......................................................................................................... 3
Tabellen: Registraties per instantie ............................................................................ 4 De cijfers van 2020 | Totalen en gronden ..................................................................... 6
Anti-Aziatisch racisme ............................................................................................. 7 De cijfers van 2020 | Gronden (vervolg) ..................................................................... 7 Kaart Rotterdam: Registraties per gemeente ............................................................ 8 De cijfers van 2020 | Gronden (vervolg) ..................................................................... 10
Gevolgen coronamaatregelen .................................................................................. 11 College voor de Rechten van de Mens ....................................................................... 11 De cijfers van 2020 | Terreinen ................................................................................. 12
De cijfers van 2020 | Vormen en gemeenten ............................................................... 14
Anti-Aziatisch racisme ............................................................................................. 15 Over RADAR .......................................................................................................... 15
commerciële dienstverlening, in de wijk en in de openbare ruimte. Een vijfde van deze meldingen is gerelateerd aan (de maatregelen tegen) corona.
Arbeidsmarkt Hoewel meldingen over arbeidsdiscriminatie in 2020 zijn afgenomen is dit nog steeds een terrein waarover veel meldingen binnenkomen. Een aanzienlijk deel van deze meldingen gaat over afwijzingen op sollicitaties en vervelende opmerkingen en pesterijen op de werkvloer.
m o n i to r d i s c r i m i n at i e
Coronacrisis en discriminatie
In december 2019 breekt in de Chinese stad Wuhan het coronavirus ofwel COVID-19
3
uit. Deze virusuitbraak leidt in een aantal maanden tijd tot een wereldwijde pandemie.
Gedurende heel 2020 neemt de Nederlandse overheid maatregelen om de verspreiding van het virus tegen te gaan. De diverse maatregelen hebben veel impact op de
levens van Nederlanders. De virusuitbraak zelf en de (economische) gevolgen van
de maatregelen leiden tot grote onzekerheid. Iedere crisis zet de maatschappelijke verhoudingen onder druk, zo ook de coronapandemie. Net als tijdens eerdere
crises vertalen angst en onzekerheid zich wereldwijd in angst voor vreemdelingen. Gestigmatiseerde groepen krijgen te maken met ernstiger uitsluiting dan voor de
crisis (OneWorld, 2020). In Nederland komt racisme gericht tegen mensen met een
Aziatisch uiterlijk vaker en ernstiger voor (EenVandaag, 2020). Het aantal meldingen bij meldpunten hierover is toegenomen. Ook antisemitisme lijkt toe te nemen, vooral in
samenhang met de verspreiding van uiteenlopende complottheorieën met betrekking tot het coronavirus (NRC, 2020). Ook andere groepen met een migratieachtergrond
hebben de indruk dat zij met meer wantrouwen te maken krijgen, bijvoorbeeld bij de handhaving van coronaregels (Discriminatie.nl, 2020).
Samenvatting Een melder wordt op school door een docent aangesproken op de anderhalvemetermaatregel, omdat hij volgens hem te dicht bij een vriend staat. Hij vraagt de docent waarom een ander groepje leerlingen niet wordt aangesproken. Valt hij misschien meer op vanwege zijn huidskleur? De docent komt heel dichtbij staan en zegt: ‘Dat zijn niet jouw zaken. Hebben ze je van huis uit geleerd om je met andermans zaken te bemoeien? In Marokko of Turkije?’ De melder besluit bij zijn school een klacht in te dienen over de docent.
In 2020 ontvingen de meldpunten in de politie-eenheid Rotterdam in totaal 1101 meldingen van discriminatie van inwoners van gemeenten in de politie-eenheid. 410 meldingen hadden betrekking op een incident dat fysiek plaatsvond in een gemeente binnen de politie-eenheid Rotterdam. In de Monitor Discriminatie wordt aandacht besteed aan de meldingen over incidenten in gemeenten in de politie-eenheid. De politie registreerde in 2020 891 discriminatie-incidenten. Bij zowel de politie als de meldpunten is een stijging zichtbaar ten opzichte van 2019. Bij het College kwamen 86 verzoeken om een oordeel binnen van inwoners uit de politie-eenheid Rotterdam.
Discriminatiegronden Ruim de helft van de meldingen (56%) en bijna de helft van de politieregistraties (47%) had in 2020 betrekking op de discriminatiegrond herkomst/huidskleur (hierna: herkomst). Bij de meldpunten ging 14% van de meldingen over de discriminatiegrond handicap/ chronische ziekte (hierna: handicap). Ruim de helft van deze meldingen had te maken met de mondkapjesplicht in verband met het coronavirus. 8% van de meldingen betrof discriminatie op grond van geslacht. Bij de politie stond de discriminatiegrond seksuele gerichtheid met 30% op de tweede plaats en antisemitisme met 11% op de derde plaats. Veel van deze meldingen gaan over scheldpartijen met discriminerende termen. Wat betreft de discriminatiegrond godsdienst, gaan zowel de meldingen bij de meldpunten als de politieregistraties grotendeels over discriminatie tegen moslims.
Terreinen van discriminatie Bij de meldpunten was commerciële dienstverlening met 22% het maatschappelijke terrein waarover in 2020 de meeste discriminatiemeldingen binnenkwamen. Veel van deze meldingen hadden te maken met coronagerelateerde discriminatie-ervaringen. Ook over de terreinen arbeidsmarkt, buurt/wijk, openbare ruimte en collectieve voorzieningen kwamen in 2020 veel meldingen binnen.
p o l i t i e - e e n h e i d r ot t e r d a m
4
De cijfers van 2019 en 2020 Totalen Politie-eenheid Rotterdam
Meldpunten discriminatie
Totaal aantal discriminatieregistraties
2019
2020
Meldpunten discriminatie Meldingen inwoner* Meldingen plaats voorval*
475 327
1101 410
Politie Discriminatie-incidenten
822
891
College voor de Rechten van de Mens Instroom verzoeken om oordeel
71
86
* Meldingen inwoner betreft door ADV’s in de politie-eenheid ontvangen meldingen. Meldingen plaats voorval betreft meldingen over incidenten die in een gemeente in de politieeenheid zijn voorgevallen. Er is een overlap tussen deze twee getallen.
Werkwijze Meldpunten discriminatie* 2019
2020
Alleen registratie Advies en informatie Beïnvloeding beleid Bemiddeling Bijstaan in procedures Doorverwijzing Eigen onderzoek Meldpunt discriminatie Overig
133 972 519 36 526 35 0 1
71 397 5 50 14 33 4 4
Bij Werkwijze Meldpunten discriminatie * Deze cijfers geven een beeld van wat er gedaan is door de meldpunten met de meldingen van inwoners uit de politie-eenheid Rotterdam. Bij Meldpunten discriminatie 1 Antisemitische incidenten vallen juridisch gezien onder discriminatie op grond van herkomst en/of onder discriminatie op grond van godsdienst. Omdat dit onderscheid bij de registratie lastig is te maken, is ervoor gekozen om antisemitisme apart weer te geven. 2 Niet-wettelijke gronden zijn meldingen over bijvoorbeeld sociale status, opleidingsniveau of overige uiterlijke kenmerken (bijvoorbeeld tatoeages).
Aantal meldingen (plaats voorval)
2019
2020
8 2 1 3 31 (6) 32 (23) 35 167 10 0 6 1 17 15 8
6 1 0 1 33 (5) 25 (19) 59 230 21 1 5 1 28 26 5
Privésfeer Publieke/politieke opinie Sport en recreatie Overig Onbekend/niet van toepassing
89 41 43 34 14 15 3 25 21 14 6 4 15 2 1
70 58 43 89 10 17 1 25 46 24 2 7 7 6 5
Wijze van discriminatie Bedreiging Geweld Omstreden behandeling Vijandige bejegening Overig Onbekend/niet van toepassing
14 10 186 133 4 0
23 12 240 161 4 6
Discriminatiegrond Antisemitisme 1 Arbeidscontract Arbeidsduur Burgerlijke staat Geslacht waarvan tegen transgender personen Godsdienst waarvan tegen moslims Handicap/chronische ziekte Herkomst, huidskleur Leeftijd Levensovertuiging Nationaliteit Politieke gezindheid Seksuele gerichtheid Niet-wettelijke gronden2 Onbekend Terrein Arbeidsmarkt Buurt/wijk Collectieve voorzieningen Commerciële dienstverlening Horeca/amusement Huisvesting Media en reclame Onderwijs Openbare ruimte
Politie/OM
m o n i to r d i s c r i m i n at i e
5 College voor de Rechten van de Mens
Politie Eenheid Rotterdam Aantal discriminatie-incidenten
2019
2020
Discriminatiegrond Antisemitisme Geslacht Godsdienst Handicap Herkomst, huidskleur Levensovertuiging Seksuele gerichtheid Onbekend/overig1
149 5 36 4 343 2 237 46
97 6 40 17 416 0 264 51
Wijze van discriminatie Bedreiging Bekladding Bespugen Geweld Geweld in combinatie met uitlating Pesterij Uitlating Vernieling Weigering Onbekend/overig
115 35 3 9 121 8 483 38 5 5
115 46 7 7 82 12 593 11 9 9
Aantal verzoeken om een oordeel (instroom)
2019
2020
Discriminatiegrond Geslacht Herkomst, huidskleur (ras) Nationaliteit Godsdienst Seksuele gerichtheid Burgerlijke staat Politieke overtuiging Levensovertuiging Arbeidsduur Vaste/tijdelijke arbeidscontracten Handicap/chronische ziekte Leeftijd Grond onbekend
20 15 1 2 1 2 0 1 1 1 19 8 0
12 30 3 2 0 1 2 0 0 1 11 22 2
Terrein Arbeid – Werving en selectie Arbeid – Aanstelling Arbeid – Beëindiging arbeidsrelatie Arbeid – Arbeidsvoorwaarden Arbeid – Arbeidsomstandigheden Goederen en Diensten Geen terrein Onbekend
16 7 6 4 8 22 8 0
40 6 5 5 8 11 10 1
12
6
6
7
Aantal oordelen en uitspraken1 • Oordelen met minstens een uitspraak verboden onderscheid/in strijd met de wet • Oordelen zonder onderscheid/ niet in strijd met de wet
Bij Politie 1 Dit betreft bijvoorbeeld registraties van hakenkruisen waarbij niet duidelijk was of deze tegen een bepaalde persoon of groep gericht waren of incidenten zonder duidelijkheid over de discriminatiegrond.
p o l i t i e - e e n h e i d r ot t e r d a m
Bij College voor de Rechten van de Mens 1 Niet alle verzoeken/klachten leiden uiteindelijk tot een oordeel. Verzoeken zijn bijvoorbeeld niet-ontvankelijk, worden ingetrokken of er is sprake van een tussentijdse oplossing.
6
De cijfers van 2020 | Totalen en gronden Meldingen
Een man met een Oost-Aziatische
In 2020 ontvingen de meldpunten in de politie-eenheid Rotterdam in totaal 1101 meldingen van discriminatie van inwoners van gemeenten in de politie-eenheid. Hiervan kwamen 1100 meldingen binnen bij RADAR en 1 melding bij het Discriminatie Meldpunt Gemeente Goeree-Overflakkee. Van deze meldingen ging bijna de helft (514 meldingen) over het discriminerende liedje ‘Voorkomen is beter dan chinezen’ dat op Radio 10 werd uitgezonden. 410 meldingen hadden betrekking op een incident dat plaatsvond in een gemeente binnen de politie-eenheid Rotterdam. Dit tweede totaal is lager, omdat hierin geen meldingen zijn meegenomen over landelijke kwesties, uitingen op internet of incidenten buiten de politie-eenheid. Deze Monitor Discriminatie analyseert de meldingen waarvan het incident zich heeft voorgedaan in de politie-eenheid Rotterdam. Ten opzichte van 2019 zijn er in 2020 ruim 25% meer discriminatiemeldingen binnengekomen over incidenten die zijn voorgevallen in de politie-eenheid Rotterdam.
achtergrond doet boodschappen in
Politieregistraties
land’ en ‘je hoort hier niet’ gericht tegen mensen met een migratieachtergrond.
Bij de politie werden in 2020 in totaal 891 discriminatie-incidenten geregistreerd. Dit is een stijging van 8% ten opzichte van 2019. De politieregistraties betreffen niet alleen meldingen en aangiften van discriminatie, maar ook meldingen en aangiften van andere incidenten met een (mogelijk) discriminatoir aspect. Een voorbeeld van een discriminatoir aspect is het uiten van discriminerende scheldwoorden bij een mishandeling.
Herkomst/huidskleur
Net als in voorgaande jaren was herkomst de discriminatiegrond met de meeste meldingen en politieregistraties. Het gaat om meer dan de helft van het totaalaantal discriminatiemeldingen en bijna de helft van de politieregistraties. De aantallen geven een aanzienlijke stijging aan ten opzichte van 2019, zowel bij de meldpunten (+38%) als bij de politie (+21%). Een deel van deze stijging lijkt gerelateerd te zijn aan de coronacrisis. Tijdens de pandemie meldden veel mensen met een Aziatisch uiterlijk discriminatie-ervaringen met een directe link naar het virus. Mensen werden bijvoorbeeld nageroepen op straat met ‘corona, blijf uit mijn buurt’ of kregen opmerkingen naar hun hoofd dat ze verantwoordelijk zijn voor het coronavirus.
Een vrouw met een Aziatisch uiterlijk deed melding van een ervaring in de trein: toen ze moest kuchen sprong de man tegenover haar meteen op en snelde naar een andere plek. Verder werden mensen met een Aziatisch uiterlijk geweerd van openbare plekken, zoals een familie van Koreaanse afkomst die niet dichtbij een hotel mocht parkeren omdat ze werden geassocieerd met het coronavirus. 2020 is ook het jaar waarin de Black Lives Matter-beweging opkomt. Het precieze effect van de BLM-protesten op de meldcijfers is niet bekend, maar mogelijk zorgt de maatschappelijke aandacht voor racisme voor veranderingen in het herkennen en melden van discriminatie. Ruim een vijfde van de meldingen met de discriminatiegrond herkomst gaat over discriminatie vanwege een donkere huidskleur. Volwassenen en kinderen werden bijvoorbeeld nageroepen met ‘oprotten zwarte’ of ‘vieze slaaf’ door collega’s, buren en personeel in het openbaar vervoer, de zorg en de detailhandel. De politieregistraties laten ook zien dat mensen met een donkere huidskleur regelmatig zijn uitgescholden voor ‘neger’ of ‘zwarte’. Verschillende meldingen en registraties gingen daarnaast over uitspraken zoals ‘ga terug naar je eigen
de supermarkt. Als hij wil afrekenen bij de zelfscankassa’s verzoekt een oudere mevrouw hem om niet bij haar in de buurt af te rekenen. Volgens haar is hij medeverantwoordelijk voor de verspreiding van het coronavirus. De man voelt zich gediscrimineerd vanwege zijn Aziatische uiterlijk.
Antisemitisme
Bij de politie was antisemitisme in 2020 na herkomst en seksuele gerichtheid (waarover meer op pagina 10) de meest geregistreerde discriminatiegrond. Veel van deze registraties gaan over incidenten waarbij agenten tijdens een aanhouding werden uitgemaakt voor ‘kankerjood’. Hoewel hun (vermeende) etnische of religieuze achtergrond hierbij vermoedelijk meestal geen rol speelt, kan dit een negatief en vijandig beeld over Joodse mensen in stand houden. Bij een aantal registraties was er wel duidelijk sprake van antisemitisme gericht tegen iemand met een Joodse achtergrond. Zo kreeg een vrouw van Joodse afkomst een bedreiging in de brievenbus met daarop een groot hakenkruis. Verder kreeg een man tijdens een conflict te horen dat hij in een concentratiekamp thuishoort. De meldpunten ontvingen in 2020 zes meldingen over antisemitisme. Deze meldingen gingen onder andere over bekladding met antisemitische teksten en het verspreiden van antisemitische afbeeldingen via een app-groep.
m o n i to r d i s c r i m i n at i e
Anti-Aziatisch racisme
Sinds de uitbraak van het coronavirus in China ervaren mensen met een
7
Oost-Aziatisch uiterlijk meer discriminatie. Zij lijken door een deel van de
Nederlanders gezien te worden als ‘de ander’, die verantwoordelijk is voor de coronapandemie. Anti-Aziatisch racisme is echter niet nieuw, benadrukken
Aziatische Nederlanders die zich hierover uitspreken (OneWorld, 2020). Het
aantal discriminatie-incidenten gericht tegen mensen met een Aziatisch uiterlijk
is wel sterk toegenomen. Actualiteitenprogramma EenVandaag deed begin 2020
onderzoek onder Nederlanders met een Chinese achtergrond en stelt vast dat de helft van de respondenten te maken heeft gehad met racisme sinds de uitbraak
van het coronavirus. Veel Chinese Nederlanders melden dat ze ontweken worden op straat, in het openbaar vervoer of in winkels of dat zij te maken krijgen met
racistische uitingen. Ook jonge kinderen worden gepest op scholen en sportclubs (EenVandaag, 2020). Een aantal incidenten krijgt in 2020 veel media-aandacht, zoals het uitzenden van het discriminerende lied ‘Voorkomen is beter dan
chinezen’ door Radio 10 en het bekladden van een studentencomplex van de
Wageningen Universiteit met teksten als ‘Chinezen, sterf’ en ‘Chinese corona’. In reactie hierop wordt online een petitie gestart tegen anti-Aziatisch racisme genaamd ‘We zijn geen virussen!’, die meer dan 65.000 keer is ondertekend.
De cijfers van 2020 | Gronden vervolg Een vrouw kan door haar long-
Handicap/chronische ziekte
aandoening geen mondkapje dragen.
De meldingen over discriminatie op grond van handicap zijn in 2020 met 69% gestegen
Vóór de mondkapjesplicht kon zij
ten opzichte van 2019. Dit heeft met name te maken met de mondkapjesplicht die per
meedraaien in de maatschappij
1 december is ingevoerd naar aanleiding van de coronacrisis. Meer dan de helft van de
zonder scheve blikken en zonder haar
meldingen gaat over mensen die vanwege een beperking of ziekte geen mondkapje
privé-informatie te hoeven delen met
kunnen dragen en daardoor uit openbare plekken of bij publieke voorzieningen werden
winkelmedewerkers en buschauffeurs.
geweerd, in sommige gevallen zelfs na het tonen van een uitzonderingsbewijs. Zo
Als zij wordt aangesproken op het niet
werd een vrouw met astma uit een kledingwinkel gezet door de beveiliging, omdat
dragen van een mondkapje, doet zij
zij geen mondkapje droeg. Een man die vanwege zijn beperking geen mondkapje kan
het vaak toch maar op om ophef te
dragen werd geweigerd bij de tandarts. Mensen werden om deze reden ook geweerd uit
voorkomen. Vervolgens moet zij extra
supermarkten en in het openbaar vervoer.
medicatie gebruiken om te voorkomen dat ze flauwvalt.
De overige meldingen die betrekking hebben op de discriminatiegrond handicap zijn divers en gaan over discriminatie-ervaringen op het werk, in het onderwijs, in het openbaar vervoer, en bij commerciële dienstverlening. Vaak gaat het om meldingen van situaties waarbij onvoldoende rekening is gehouden met de hulpmiddelen die mensen nodig hebben. Zo werd een man met zijn scootmobiel niet toegelaten in een restaurant, omdat dit schade zou kunnen aanrichten. Een studente mocht op school geen gebruikmaken van haar doventolk waardoor zij niet in staat was om de les te volgen. Twee meldingen kwamen van ouders van een kind met autisme en een kind met het syndroom van Down die werden geweigerd bij kinderdagverblijven. In beide gevallen was het kinderdagverblijf niet bereid om mogelijkheden te verkennen om deze kinderen bij hen onder te brengen.
p o l i t i e - e e n h e i d r ot t e r d a m
Lansingerland n 23
* 6
p 17
Maassluis n 10
* 8
p 11
Vlaardingen n 23
* 14 p 37
Westvoorne n 3
* 1
Capelle aan de IJssel n 51
Schiedam n 66
* 11
p 21
* 24 p 44
Rotterdam n 674
* 8
p 10
* 240 p 470
Brielle n 7
p 4
Krimpen aan de IJssel n 9
Molenlanden n 1
* 3 p 3
* 0
p 8
Albrandswaard n 6
* 2 p 10
Hellevoetsluis n 11
* 9
p 10
Ridderkerk n 11 Barendrecht n 34
* 13
p 43
* 3
p 8
Hendrik-IdoAmbacht n 7
* 8
p 18
Nissewaard n 29
Alblasserdam n 2
* 2 p 15
Zwijndrecht n 17
* 5
* 3 p 6
Papendrecht n 6
* 3
p 11
p 15
hoeksche waard n 31
* 16 p 23
Sliedrecht n 12
* 3 p 13
HardinxveldGiessendam n 4
* 2 p 4
Dordrecht n 41
* 18
p 59
Goeree-Overflakkee n 1
* 2
p 9
Registraties discriminatie politie-eenheid Rotterdam
n Aantal meldingen door inwoner van de gemeente bij het meldpunt discriminatie
* Aantal meldingen over voorval in de gemeente bij een van de meldpunten discriminatie
p Aantal geregistreerde discriminatie-incidenten bij de politie
Gorinchem n 12
* 5
p 22
10
De cijfers van 2020| Gronden vervolg Seksuele gerichtheid
Bijna een derde van de politieregistraties in 2020 had betrekking op de discriminatiegrond seksuele gerichtheid. Voor een groot deel zijn dit registraties van scheldpartijen met termen zoals ‘kankerhomo’ en ‘vieze flikker’. Deze scheldwoorden werden bijvoorbeeld gericht tegen werknemers met een publieke taak, zoals politie en medewerkers in de zorg of het openbaar vervoer. Ook tussen buren of tijdens ruzies op straat werden dergelijke scheldwoorden gebruikt. Hoewel de (vermeende) seksuele gerichtheid van de slachtoffers in veel van deze gevallen vermoedelijk geen rol speelt, kan dit wel een negatief beeld van LHBTIQ+-personen in stand houden. Er zijn ook politieregistraties waar de seksuele gerichtheid van het slachtoffer wel een duidelijke rol speelde. Zo heeft een jonge vrouw zich bij de politie gemeld omdat er zonder toestemming naaktfoto’s van haar onder haar medestudenten zijn verspreid met de vermelding dat zij biseksueel is. Er was een politieregistratie van een winkelier die een regenboogvlag aan zijn gevel had gehangen en sindsdien meermaals eieren en vuurwerk naar de winkelruit gegooid kreeg. Het aantal meldingen bij meldpunten over de grond seksuele gerichtheid is gestegen van 17 in 2019 naar 28 in 2020. Het merendeel van deze meldingen gaat over intimidatie en bedreiging op straat, een enkele keer in combinatie met geweld.
Een homostel kreeg bijvoorbeeld een pak melk naar hen toe geworpen en een man werd herhaaldelijk door zijn buurman uitgemaakt voor ‘vuile flikker’. Melders geven aan dat ze zich hierdoor niet meer veilig voelen in de openbare ruimte. Een lesbische leerlinge meldde dat haar leraar voor de klas homofilie had aangeduid als ‘persoonlijkheidsstoornis’. Zij voelde zich hierdoor onveilig en minderwaardig en besloot haar seksuele gerichtheid verborgen te houden. Daarnaast zijn er ook twee meldingen over christelijke gemeenschappen waar officieel werd bekendgemaakt dat homoseksuele relaties worden afgekeurd.
Discriminatie van moslims
Net als in 2019 gaat het bij ruim de meerderheid van de meldingen en politieregistraties op grond van godsdienst over discriminatie van moslims. Een deel van deze meldingen en registraties gaat
over vrouwen die discriminatie hebben ervaren omdat ze een hoofddoek dragen. Vrouwen werden bijvoorbeeld nageroepen op straat en bij één vrouw werd zelfs de hoofddoek van haar hoofd getrokken. Ook ervoeren vrouwen discriminatie vanwege het dragen van een hoofddoek bij sollicitatieprocedures en op school. Een islamitische man meldde dat hij bij een olliebollenkraam voor gek werd uitgemaakt toen hij informeerde of de olliebollen varkensvet bevatten. Daarnaast zijn er meldingen en registraties over discriminerende teksten in het openbaar en op sociale media. Zo stond er op een bankje geschreven: ‘de islam is een kankergezwel dat het lichaam van de mensheid tracht te overheersen’.
grond geslacht gingen voor een deel over discriminatie tegen transgender personen. Het ging met name om incidenten waarbij trans vrouwen en trans mannen op straat zijn beledigd, bedreigd en belaagd vanwege hun genderexpressie. Zo werd een trans vrouw door drie buurtgenoten bont en blauw geslagen. Ook was er een melding van een trans man die op straat nadrukkelijk werd nageroepen met de aanduiding ‘mevrouw’. Toen hij hier wat van zei, kreeg hij van de voorbijgangers te horen dat zij alleen geloofden in het natuurlijke geslacht zoals voorgeschreven in de bijbel.
Een trans vrouw wil vrijwilligerswerk doen in een buurthuis omdat ze graag onder de mensen is. Tijdens het kennismakingsgesprek krijgt ze te horen dat ze niet kan worden aangenomen als vrijwilliger, omdat de medewerker van het buurthuis bang is dat zijn collega’s haar niet zullen accepteren. Volgens de medewerker zouden er daardoor ongemakkelijke situaties in het buurthuis kunnen ontstaan.
Geslacht
In 2020 waren er relatief minder meldingen en politieregistraties over de discriminatiegrond geslacht. 45% van deze meldingen had betrekking op discriminatie op de arbeidsmarkt, ervaren door zowel mannen als vrouwen in vacatures, op het werk en tijdens werving en selectie (waarover meer op pagina 13). De meldingen en registraties met de
m o n i to r d i s c r i m i n at i e
Gevolgen coronamaatregelen
Onder invloed van de coronacrisis komen bestaande ongelijkheden tussen
11
mensen (opnieuw) aan het licht. Zo is het volgens epidemioloog Simone Goosen de vraag of alle bevolkingsgroepen in Nederland goed worden geïnformeerd
over risicobeperkende maatregelen tegen het virus en of iedereen de weg naar
passende zorgverlening weet te vinden (NOS, 2020). Daarnaast worden mensen met een lage sociaaleconomische status over het algemeen harder getroffen
door de coronamaatregelen (de Volkskrant, 2020). Zij kunnen minder makkelijk
thuiswerken, hebben door de aard van hun werk meer kans om besmet te raken met
het coronavirus, ervaren minder baanzekerheid en hebben daarnaast niet altijd recht op financiële steun bij het wegvallen van inkomsten. Verder leidt het sluiten van
scholen en volgen van thuisonderwijs tot groeiende ongelijkheid onder leerlingen, blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Amsterdam (UvA, 2020). Mensen
met een beperking hebben in hun dagelijks leven heel direct te maken met negatieve gevolgen van maatregelen, bijvoorbeeld door de invoering van de mondkapjesplicht in december. Zo komt het voor dat mensen die in aanmerking komen voor de
uitzondering om een mondkapje te dragen, alsnog de toegang wordt geweigerd tot winkels en andere openbare gebouwen (College, 2020).
College voor de Rechten van de Mens Een vrouw met een Afrikaanse achter-
Veel verzoeken over herkomst en leeftijd
grond zit met haar jonge kinderen op
In 2020 ontving het College voor de Rechten van de Mens 86 verzoeken om een
een bankje naast de ingang van de
oordeel van inwoners uit de politie-eenheid Rotterdam. Ruim een derde van de
kinderboerderij. Ze heeft al betaald,
verzoeken gaat over de discriminatiegrond herkomst en een kwart over leeftijd. De
maar wacht nu op haar vriendin.
discriminatiegronden geslacht en handicap staan op de derde en de vierde plaats. 64
Als de vriendin arriveert, wil ze met
verzoeken hebben betrekking op het terrein arbeid en 11 verzoeken betreffen het terrein
haar kinderen naar binnen lopen.
goederen en diensten.
Plotseling begint de medewerker van de kinderboerderij te schreeuwen en
Oordelen over geslacht en leeftijd
te tieren: ‘Je moet eerst betalen, jullie
Het College bracht in 2020 13 oordelen uit over discriminatiezaken van inwoners uit de
betalen ook nooit!’ De vrouw probeert
politie-eenheid Rotterdam. In 6 gevallen oordeelde het College dat er sprake was van
uit te leggen dat ze al heeft betaald,
verboden onderscheid of strijd met de wet. Bij deze oordelen is de meest voorkomende
maar de medewerker gaat helemaal
grond geslacht, gevolgd door leeftijd. Vijf van de zes oordelen hadden betrekking
over de rooie. Door dit gedrag voelt de
op het terrein arbeid. Zo oordeelde het College dat een uitzendbureau een vrouw
vrouw zich niet meer welkom bij de
discrimineerde door vanwege haar zwangerschap geen uitzendovereenkomst met
kinderboerderij.
haar aan te gaan. Verder oordeelde het College dat een bedrijf verboden onderscheid maakte op grond van leeftijd door met ingang van de datum dat een medewerker 65 jaar werd zijn arbeidsovereenkomst te beëindigen. Het College oordeelde tevens dat er sprake was van onderscheid op grond van geslacht omdat een vrouw voor de functie sociaal-psychiatrisch verpleegkundige lager werd beloond dan een mannelijke collega in dezelfde functie. Het College oordeelde ook dat een hogeschool onderscheid heeft gemaakt op grond van geslacht door een student geen extra herkansing te bieden nadat zij vanwege haar bevallingsdatum niet in staat was om mee te doen aan de reguliere herkansing.
p o l i t i e - e e n h e i d r ot t e r d a m
12
De cijfers van 2020 | Terreinen
Terrein arbeidsmarkt
15
4
6
40
buurt/wijk
7
3
1
38
11
8
2
20
1
collectieve voorzieningen commerciële dienstverlening
2
31
5
39
2
openbare ruimte
2
2
4
26
9
geslacht
handicap/chronische ziekte
godsdienst
herkomst/huidskleur
seksuele gerichtheid
Discriminatiegrond
Meldingen bij meldpunten naar grond en terrein
Een man met een Indiase achtergrond vraagt tijdens een afspraak met zijn notaris over opheldering omtrent een officieel document. De notaris reageert met: ‘Ik weet niet hoe dat bij jullie zit, maar wij Nederlanders kunnen gewoon lezen! Je hebt toch de basisschool afgerond? Wat doe je voor werk?’ De man voelt zich gekleineerd en vernederd. Als hij onthutst reageert merkt de notaris op dat hij voortaan maar moet oppassen hoe hij zijn vragen formuleert, zodat het niet klinkt als verwijt.
Commerciële dienstverlening
In 2020 is het aantal meldingen over discriminatie in de commerciële dienstverlening gestegen van 34 naar 89. Ruim een vijfde van het totaalaantal meldingen had te maken met discriminatie-ervaringen op dit terrein. Het gaat met name om meldingen over nadelige behandeling in winkels en in het openbaar vervoer, maar ook bijvoorbeeld door banken en kinderdagverblijven. Mensen werden vooral benadeeld op grond van hun herkomst of handicap. 25 meldingen die betrekking hebben op de discriminatiegrond handicap gaan over mensen die om medische redenen geen mondkapje kunnen dragen en vervolgens
niet werden toegelaten tot winkels en in het openbaar vervoer. De meldingen op grond van herkomst zijn divers. Een zwarte man mocht bij een autogarage bijvoorbeeld geen gebruikmaken van een leenauto, terwijl hij een witte klant met een leenauto zag wegrijden. Een vrouw meldde dat zij discriminerend werd bejegend door haar rijinstructeur, die aangaf dat hij ‘niet van haar soort mensen houdt want jullie praten raar’. Er was ook een melding van een jongen met een Chinese achtergrond die in de kassarij werd verzocht om meer afstand te houden dan 1,5 meter met de opmerking: ‘Mensen zoals jij wil ik niet achter mij hebben staan.’
m o n i to r d i s c r i m i n at i e
13
De cijfers van 2020| Terreinen vervolg
Arbeidsmarkt
Het aantal meldingen over discriminatie op de arbeidsmarkt is afgenomen ten opzichte van 2019. Desondanks is dit wel het terrein waarover, na commerciële dienstverlening, de meeste meldingen zijn binnengekomen in 2020. Meer dan de helft van deze meldingen gaat over arbeidsdiscriminatie op grond van herkomst. De overige meldingen op dit terrein hebben betrekking op de discriminatiegronden geslacht, leeftijd, handicap en godsdienst. Een deel van de meldingen gaat over denigrerende opmerkingen door collega’s of leidinggevenden. Een man met een donkere huidskleur kreeg bijvoorbeeld van zijn leidinggevende te horen dat hij als ‘zwarte’ vast traag werkt. Een jonge vrouw deed melding van seksisme op het werk. Toen zij bij een aantal mannelijke collega’s wegliep zag ze hen vanuit haar ooghoek het vrouwelijk lichaam gebaren en de duimen omhoogsteken. Andere meldingen gaan over ongelijke behandeling bij werving en selectie. Zo kreeg een man van in de veertig tijdens een sollicitatiegesprek te horen dat ze op zoek waren naar een ‘jonge en goedkope’ werknemer. Twee moslima’s meldden te zijn afgewezen voor een baan, omdat ze een hoofddoek dragen. Ook was er een melding van een student die geen stage mocht lopen bij een sportschool toen hij vertelde dat hij epilepsie heeft.
Een vrouw wordt tijdens een sollicitatiegesprek afgewezen, omdat ze een hoofddoek draagt. Tijdens het gesprek wordt haar verteld dat ‘niemand op een moslima zit te wachten’, en ‘Weet u, ik ben christelijk en ik laat dit ook niet zien. Zoals u eruitziet wil ik het niet hebben in mijn bedrijf’.
Discriminatie van vrouwen op de arbeidsmarkt vanwege zwangerschap of jong moederschap werd in 2020 drie keer gemeld. Twee vrouwen kregen tijdens hun zwangerschapsverlof te horen dat ze na het verlof niet meer hoefden terug te keren op het werk. Een andere vrouw liep een promotie mis, omdat zij minder was gaan werken nadat ze moeder was geworden. Volgens haar leidinggevenden was de gemiste promotie ‘voor haar eigen bestwil’, omdat ze in de toekomst misschien nog minder zou willen werken. Verder waren er in 2020 een aantal meldingen over discriminerende vacatureteksten. Er werd bijvoorbeeld gezocht naar een ‘jonge secretaresse’ of ‘medewerkers 16-20 jaar’.
Buurt/wijk en openbare ruimte
Meldingen over discriminatie in de eigen wijk (+41%) en in de openbare ruimte (+119%) zijn in 2020 flink toegenomen. Zowel in de wijk als in de openbare ruimte
p o l i t i e - e e n h e i d r ot t e r d a m
gaat het merendeel van de meldingen over buren of mensen op straat die discriminerende uitlatingen hebben gedaan op grond van herkomst of seksuele gerichtheid. In de openbare ruimte heeft een deel van de meldingen te maken met het coronavirus. Zo kreeg de kleindochter van een melder met een Aziatisch uiterlijk te horen dat ze uit de buurt moest blijven: ‘anders steken we je met een mes Chinese coronavirus’. Daarnaast waren er verschillende meldingen naar aanleiding van een nieuwsbericht dat buurtbewoners een brief hadden gestuurd naar een makelaar met de boodschap dat ‘buitenlanders en andersgetinten’ niet welkom zijn in hun wijk.
Collectieve voorzieningen
In 2020 ging 10% van de meldingen bij de meldpunten over discriminatie door overheidsinstanties en zorginstellingen. Bijna de helft van deze meldingen heeft betrekking op de grond herkomst. Een vrouw van Turkse afkomst werd bijvoorbeeld niet serieus genomen door een wijkverpleegkundige en kreeg te horen dat haar ‘volk’ vaak overdrijft over medische klachten. Verder zijn er verschillende meldingen met de discriminatiegrond handicap van mensen die vanwege hun aandoening geen mondkapje kunnen dragen en zijn geweigerd bij de huisarts, tandarts of apotheek.
14
De cijfers van 2020 | Vormen en gemeenten Discriminatievormen meldpunten
Meer dan de helft (59%) van de meldingen bij de meldpunten ging in 2020 over omstreden behandeling. Deze categorie omvat alle voorvallen waarbij mensen zich ongelijk behandeld voelden, bijvoorbeeld door de toepassing of uitwerking van regels of het uitgesloten worden van een dienst of werk. Discriminatie-ervaringen in de vorm van omstreden behandeling kwamen voornamelijk voor in de commerciële dienstverleningen en op de arbeidsmarkt. Zo kreeg een man na zijn reactie op een vacature voor schoonmaker te horen dat er alleen vrouwen worden aangenomen. En een man van Marokkaanse afkomst had het gevoel dat hij vaak als potentiële dief werd gezien in winkels, omdat hij regelmatig door beveiligers is gevolgd. Ook op andere terreinen, zoals in het onderwijs en bij huisvesting, werd discriminatie in de vorm van omstreden behandeling gemeld. Twee melders vermoedden bijvoorbeeld dat ze vanwege hun afkomst zijn afgewezen voor huurwoningen. Een andere melding ging over een jongen met een donkere huidskleur die geschorst werd na een vechtpartij op school, terwijl zijn witte klasgenoot waarmee hij in gevecht was niet is gesanctioneerd. Van de meldingen had 39% in 2020 te maken met vijandige bejegening. Veel van deze meldingen zijn van mensen die in hun eigen buurt of in de openbare ruimte zijn uitgescholden vanwege hun herkomst of seksuele gerichtheid.
Een homoseksuele man werd bijvoorbeeld door een voorbijganger nageroepen met ‘kankerflikker’. En een vrouw van Surinaamse herkomst werd door haar buren uitgemaakt voor ‘Surinaamse hoer’. Er zijn ook meldingen gemaakt van vijandige bejegening op andere terreinen zoals in de horeca, het onderwijs en de commerciële dienstverlening. Zo kreeg
een man met een donkere huidskleur op een terras van iemand aan een tafeltje verderop te horen dat ‘alle donkere mensen achterlijk zijn’. Er was ook een melding over een appgroep van een studentenvereniging waarin racistische, antisemitische en seksistische afbeeldingen zijn verspreid. Verder schrok een lesbische vrouw van een winkelmedewerker die haar toevertrouwde dat hij van mening is dat kinderen uit bescherming alleen in een heteronormatieve samenleving opgevoed zouden moeten worden. Bij 6% van de meldingen ging het om een bedreiging en bij 3% was er sprake van geweld. Zo is een man van Aziatische afkomst op straat in zijn gezicht gestompt met de mededeling ‘kanker corona’. En een melder werd door een groep jongeren bedreigd met ‘kankerhomo je moet dood’.
Discriminatievormen politie
Van de politieregistraties ging een ruime meerderheid (67%) over discriminerende uitlatingen. Een groot deel van deze incidenten ging over schelden met het woord ‘jood’ of ‘homo’ waarbij vermoedelijk de (vermeende) seksuele gerichtheid of etnische en/of religieuze achtergrond van het slachtoffer geen rol speelt. De overige registraties hadden met name te maken met bedreiging (13%), geweld (10%) en bekladding (5%). Een vrouw kreeg bijvoorbeeld van een buurtgenoot te horen: ‘ik ga jouw kinderen verkrachten, stomme moslim’. En een man kreeg door collega’s kantoorartikelen naar zich toe gegooid, toen zij erachter kwamen dat hij een regenboogachtergrond op zijn socialemediaprofiel heeft. Voorbeelden van bekladding zijn racistische of antisemitische leuzen en afbeeldingen op openbare plekken, maar ook aan de eigen woning. Zo trof een man op zijn voordeur de tekst ‘kanker nigger Eritrea’.
Een vrouw loopt met haar vriendin hand in hand over straat. Ze worden gepasseerd door een jongen op een scooter. Hij kijkt opzichtig om, draait zijn scooter om en komt terugrijden. Vervolgens cirkelt hij om het stel heen terwijl hij intimiderende en provocerende dingen roept. Om van hem af te komen lopen ze snel naar een druk plein. Tot hun opluchting vervolgt de jongen uiteindelijk zijn weg.
Lokale verschillen
De meldpunten ontvingen in 2020 de meeste meldingen over voorvallen in de grootste gemeente in de politie-eenheid: Rotterdam (240). Buiten Rotterdam kwam het grootste aantal meldingen bij de meldpunten binnen over incidenten in Schiedam (24), Dordrecht (18) en Hoeksche Waard (16). Het aantal meldingen per 1.000 inwoners maakt inzichtelijk in welke gemeentes zich relatief veel van de gemelde voorvallen voordeden. Rotterdam stond hier bovenaan (0,37), gevolgd door Schiedam (0,31) en Krimpen aan den IJssel (0,27). In de politieregistraties was Rotterdam (470) ook de koploper. Daarna kwamen Dordrecht (59) en Schiedam (44). Kijkend naar het aantal registraties per 1.000 inwoners voerde Rotterdam (0,73) ook hier de ranglijst aan, gevolgd door Gorinchem (0,60) en Schiedam (0,56).
m o n i to r d i s c r i m i n at i e
Anti-Aziatisch racisme
Sinds het racisme tegenover Aziatische Nederlanders door de coronapandemie
15
verhevigde, spreekt deze groep zich nadrukkelijker uit over hun ervaringen.
Sommige Aziatische Nederlanders zetten zich al langer in tegen discriminatie, maar er zijn ook mensen die recent gingen inzien dat bijvoorbeeld de genormaliseerde grappen niet acceptabel zijn (OneWorld, 2020). Eind augustus starten de
collectieven Asian Raisins, Pan Asian Collective, OUT&ABROAD en enkele
antidiscriminatievoorzieningen een campagne met de hashtag #iklachniet om
bewustwording te creëren van de stigmatisering van Oost- en Zuidoost-Aziatische Nederlanders onder het mom van ‘het is maar een grapje’. Kennisplatform
Integratie & Samenleving (KIS) deed een verkennend onderzoek onder mensen
met een Oost-Aziatische achtergrond die in Nederland wonen. Deelnemers aan
het onderzoek benoemen dat Nederlanders met een Oost-Aziatische achtergrond vrij onzichtbaar zijn. Zo is er sprake van onderrepresentatie in de media. En als
Oost-Aziatische mensen wel in de media vertegenwoordigd zijn, gaat het vaak om
eenzijdige rollen die stereotypen juist bevestigen. Onder de deelnemers is er vooral onder mensen die in Nederland geboren zijn of geadopteerd zijn een groeiende behoefte om mondiger te zijn (KIS, 2021).
Over RADAR Een man heeft met zijn vriendin
RADAR is het bureau voor gelijke behandeling en tegen discriminatie in de politie-eenheid
een caravan op een kleinschalig
Rotterdam. RADAR toetst en bewaakt artikel 1 van de Grondwet waarvan de eerste regel
vakantiepark. Vanwege zijn beperking
luidt: ‘Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld.’
wordt hij overal waar hij heengaat
Burgers die worden geconfronteerd met discriminatie, kunnen bij RADAR terecht voor advies
begeleid door een hulphond. Sinds
en ondersteuning. Gespecialiseerde klachtbehandelaars registreren meldingen, adviseren
kort heeft het vakantiepark bij de
over mogelijke vervolgstappen, bemiddelen zo nodig en ondersteunen melders bij juridische
openbare douche een bord geplaatst
procedures of een verzoek om een oordeel bij het College voor de Rechten van de Mens.
met ‘verboden voor honden’. Bij navraag blijkt dit verbod ook te gelden voor
RADAR doet gevraagd en ongevraagd onderzoek naar discriminatie. Jaarlijks beantwoordt
hulphonden. In de caravan is geen
RADAR honderden informatievragen van media, overheden, wetenschappers,
douche, de man is afhankelijk van zijn
maatschappelijke instellingen en studenten. Het voorkomen van discriminatie kan niet
hond en kan nu niet meer gaan douchen.
zonder bewustwording en educatie. RADAR ontwikkelt en verzorgt trainingen en workshops
Omdat de beheerder van het park niet
over (omgaan met) diversiteit, cultuursensitiviteit, empowerment en weerbaarheid
bereid is een uitzondering te maken,
tegen discriminatie en uitsluiting. Opdrachtgevers zijn onder andere gemeenten, politie,
besluiten de man en zijn vriendin hun
maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. Vandaag de dag vervult RADAR in ruim
plek op het vakantiepark op te geven.
vijftig gemeenten in Zuid-Holland en Noord-Brabant de wettelijk taak van onafhankelijke antidiscriminatievoorziening. Vanuit die rol is RADAR gesprekspartner in discriminatiezaken voor gemeenten, politie, openbaar ministerie en allerhande belangenorganisaties en maatschappelijke instellingen. RADAR werkt nauw samen met zusterorganisaties Art.1, nationaal kenniscentrum discriminatie en stedelijk expertisecentrum IDEM Rotterdam.
Samen maken we het verschil Meer weten over wat RADAR voor jou en jouw organisatie kan betekenen? Op onze website vind je berichten over actuele ontwikkelingen, publicaties en onderzoeken. Ook bevat de Meer informatie: www.radar.nl
website een ruim aanbod aan trainingen en workshops.
p o l i t i e - e e n h e i d r ot t e r d a m
Meer informatie Politie
Grotekerkplein 5 3011 GC Rotterdam T 010 411 39 11 E info-rotterdam@radar.nl I www.radar.nl
Politie-eenheid Rotterdam Postbus 70023 3000 LD Rotterdam T 0900 8844
Facebook adbRADAR Twitter @adbRADAR
Dit is een gezamenlijke uitgave van de Politie Eenheid Rotterdam en RADAR. De politie, het College voor de Rechten van de Mens en de antidiscriminatievoorziening Discriminatie Meldpunt Gemeente GoereeOverflakkee hebben voor deze uitgave gegevens beschikbaar gesteld.
Ontwerp © Go Puck | Beeld © Shutterstock p1: Tara Patta, p2: Andrii Yalanskyi, p6: Billion Photos, p10: ADragan, p14: Fizkes, p16: chrstphr
RADAR
Bronnen
Bijlage Monitor Discriminatie 2020
> > > > > > > > > > > >
Andriessen, I. (2017). Discriminatie herkennen, benoemen en melden. Den Haag: Sociaal Cultureel Planbureau. Andriessen, I., Hoegen Dijkhof, J., van der Torre, A., van den Berg, E., Pulles, I., Iedema, J., de Voogd-Hamelink, M. (2020) Ervaren discriminatie in Nederland II. Den Haag, Sociaal Cultureel Planbureau. College voor de Rechten van de Mens (2020). Meer bekendheid over de uitzonderingen op mondkapjesplicht nodig: mensen met een beperking vaak geweigerd. Discriminatie.nl (2020). Corona en discriminatiemeldingen in Nederland. EenVandaag (2020). ‘Stinkchinees!’ Dit is wat Chinese Nederlanders naar hun hoofd geslingerd krijgen sinds het uitbreken van het coronavirus. KIS (2021). De stilte voorbij. Verkenning over ervaring van discriminatie tijdens de Covid-19 pandemie onder Nederlanders met een Oost-Aziatische achtergrond. NOS (2020). Coronavirus treft minderheden Nederland minder dan in andere westerse landen. NRC (2020). Jodenhaat gedijt in elke pandemie. OneWorld (2020). Hoe we in crisis altijd ‘de ander’ de schuld geven. OneWorld (2020). ‘Anti-Aziatisch racisme is niet begonnen bij corona’. Universiteit van Amsterdam (2020). Scholensluiting leidt tot groeiende onderwijsongelijkheid. De Volkskrant (2020). CPB: Grote ongelijkheid is bijwerking van coronasteun.
p o l i t i e - e e n h e i d r ot t e r d a m
REGISTRATIE discriminatie 2020
b i j l a g e m o n i to r d i s c r i m i n at i e
G E M E E N T E N en b a s i s te a m s p o l i t i e - e e n h e i d r o t t e r d a m
Politie-eenheid Rotterdam
tabel Aantal meldingen/registraties bij meldpunten/politie en promillage 2019-2020
gemeente
aantal inwoners1
aantal klachten/meldingen bij adv over voorval in gemeente
over voorval in gemeente per 1000 inwoners
aantal klachten/meldingen bij adv
aantal registraties politie
aantal registraties politie
per 1000 inwoners
2019
2020
2019
2020
2019
2020
2019
Alblasserdam
20069
1
3
0,05
0,15
7
8
0,35
2020 0,40
Albrandswaard
25271
0
2
0,00
0,08
7
10
0,28
0,40
Barendrecht
48673
4
8
0,08
0,16
9
18
0,18
0,37
Brielle
17182
2
3
0,12
0,17
5
3
0,29
0,17
Capelle aan den IJssel
66818
3
11
0,04
0,16
18
21
0,27
0,31
Dordrecht
118654
7
18
0,06
0,15
77
59
0,65
0,50
Goeree-Overflakkee
49611
1
2
0,02
0,04
4
9
0,08
0,18
Gorinchem
36682
6
5
0,16
0,14
18
22
0,49
0,60
Hardinxveld-Giessendam
18051
3
2
0,17
0,11
5
4
0,28
0,22
Hellevoetsluis
40049
6
9
0,15
0,22
8
10
0,20
0,25 0,19
Hendrik-Ido-Ambacht
30966
2
3
0,06
0,10
6
6
0,19
Hoeksche Waard
86656
7
16
0,08
0,18
17
23
0,20
0,27
Krimpen aan den IJssel
29376
1
8
0,03
0,27
4
10
0,14
0,34
Lansingerland
61601
3
6
0,05
0,10
16
17
0,26
0,28
Maassluis
32768
4
8
0,12
0,24
10
11
0,31
0,34
Molenlanden
43858
1
0
0,02
0,00
6
8
0,14
0,18
Nissewaard
84797
12
13
0,14
0,15
33
43
0,39
0,51
Papendrecht
32290
1
3
0,03
0,09
9
11
0,28
0,34
Ridderkerk
46241
9
2
0,19
0,04
12
15
0,26
0,32
Rotterdam
644618
229
240
0,36
0,37
452
470
0,70
0,73
Schiedam
77999
15
24
0,19
0,31
35
44
0,45
0,56
1 Aantal inwoners op 1 januari 2019
Sliedrecht
25026
0
3
0,00
0,12
7
13
0,28
0,52
Bron: Regioatlas
2 Het gemiddeld promillage is de
Vlaardingen
72404
5
14
0,07
0,19
37
37
0,51
0,51
Westvoorne
14626
2
1
0,14
0,07
3
4
0,21
0,27
optelsom van de promillages per
0,38
0,34
gemeente gedeeld door het aantal
0,31
0,36
gemeenten in de politie-eenheid.
Zwijndrecht
44639
Gemiddeld (promillage)2
3
5
0,07
0,11
0,10
0,15
17
15
De cijfers van 2020 | Gemeente Alblasserdam
Inwoneraantal Gemeente Alblasserdam 20069
Meldpunt discriminatie
Politie
Aantal meldingen door inwoner van de gemeente*
2
0,10‰**
Aantal meldingen over voorval in de gemeente*
3
0,15‰**
aantal
‰**
Aantal discriminatie-incidenten
8
0,40‰**
Discriminatiegrond
inwoner voorval
maatschappelijk terrein
inwoner voorval
Discriminatiegrond
aantal
Wijze van discriminatie
aantal
Antisemitisme
0
0
Arbeidsmarkt
0
0
Antisemitisme
1
Bedreiging
1
Arbeidscontract
0
0
Buurt/wijk
0
0
Geslacht
0
Bekladding
0
Arbeidsduur
0
0
Collectieve voorzieningen
1
1
Godsdienst
0
Bespugen
0
Burgerlijke staat
0
0
Commerciële dienstverlening
1
2
Handicap
0
Geweld
0
Geslacht
0
0
Horeca/amusement
0
0
Herkomst, huidskleur
6
Geweld in combinatie met uitlating
2
Godsdienst (waarvan tegen moslims)
1 (0)
1 (0)
Huisvesting
0
0
Levensovertuiging
0
Pesterij
0
Handicap/chronische ziekte
1
2
Media en reclame
0
0
Seksuele gerichtheid
1
Uitlating
4
Herkomst, huidskleur
0
0
Onderwijs
0
0
Onbekend/overig
0
Vernieling
0
Leeftijd
0
0
Openbare ruimte
0
0
Weigering
0
Levensovertuiging
0
0
Politie/OM
0
0
Onbekend/overig
1
Nationaliteit
0
0
Privésfeer
0
0
Politieke gezindheid
0
0
Publieke/politieke opinie
0
0
Seksuele gerichtheid
0
0
Sport en recreatie
0
0
Niet-wettelijke gronden
0
0
Overig
0
0
Onbekend
0
0
Onbekend
0
0
Wijze van discriminatie
inwoner voorval
Klachtbehandeling
inwoner
noten
Bedreiging
0
0
Alleen registratie
0
*Meldingen door een inwoner hebben niet
Geweld
0
0
Advies/informatie
2
automatisch betrekking op een voorval in
Omstreden behandeling
2
3
Beïnvloeding beleid
0
de gemeente. Meldingen over een voorval in
Vijandige bejegening
0
0
Bemiddeling
0
de gemeente kunnen gedaan zijn door een
Overig
0
0
Bijstaan in procedures
0
inwoner, maar ook door een niet-inwoner. Er
Onbekend/niet van toepassing
0
0
Doorverwijzing
0
kan een overlap tussen deze twee getallen zijn.
Eigen onderzoek Meldpunt
0
**Meldingen per 1000 inwoners
Overig
0
Bijlage Monitor Discriminatie 2020 politie-eenheid rotterdam
inwoneraantal Peildatum 1 januari 2019 | www.regioatlas.nl/gemeenten
De cijfers van 2020 | Gemeente Albrandswaard
Inwoneraantal Gemeente Albrandswaard 25271
Meldpunt discriminatie
Politie
Aantal meldingen door inwoner van de gemeente*
6
0,24‰**
Aantal meldingen over voorval in de gemeente*
2
0,08‰**
aantal
‰**
Aantal discriminatie-incidenten
10
0,40‰**
Discriminatiegrond
inwoner voorval
maatschappelijk terrein
inwoner voorval
Discriminatiegrond
aantal
Wijze van discriminatie
aantal
Antisemitisme
1
1
Arbeidsmarkt
1
0
Antisemitisme
0
Bedreiging
1
Arbeidscontract
0
0
Buurt/wijk
0
0
Geslacht
0
Bekladding
0
Arbeidsduur
0
0
Collectieve voorzieningen
1
1
Godsdienst
0
Bespugen
0
Burgerlijke staat
0
0
Commerciële dienstverlening
1
0
Handicap
0
Geweld
0
Geslacht
1
0
Horeca/amusement
0
0
Herkomst, huidskleur
6
Geweld in combinatie met uitlating
1
Godsdienst (waarvan tegen moslims)
0 (0)
0 (0)
Huisvesting
0
0
Levensovertuiging
0
Pesterij
0
Handicap/chronische ziekte
0
0
Media en reclame
2
0
Seksuele gerichtheid
4
Uitlating
8
Herkomst, huidskleur
4
1
Onderwijs
0
0
Onbekend/overig
0
Vernieling
0
Leeftijd
0
0
Openbare ruimte
1
1
Weigering
0
Levensovertuiging
0
0
Politie/OM
0
0
Onbekend/overig
0
Nationaliteit
0
0
Privésfeer
0
0
Politieke gezindheid
0
0
Publieke/politieke opinie
0
0
Seksuele gerichtheid
0
0
Sport en recreatie
0
0
Niet-wettelijke gronden
0
0
Overig
0
0
Onbekend
0
0
Onbekend
0
0
Wijze van discriminatie
inwoner voorval
Klachtbehandeling
inwoner
noten
Bedreiging
0
0
Alleen registratie
1
*Meldingen door een inwoner hebben niet
Geweld
0
0
Advies/informatie
5
automatisch betrekking op een voorval in
Omstreden behandeling
1
0
Beïnvloeding beleid
2
de gemeente. Meldingen over een voorval in
Vijandige bejegening
5
2
Bemiddeling
0
de gemeente kunnen gedaan zijn door een
Overig
0
0
Bijstaan in procedures
2
inwoner, maar ook door een niet-inwoner. Er
Onbekend/niet van toepassing
0
0
Doorverwijzing
0
kan een overlap tussen deze twee getallen zijn.
Eigen onderzoek Meldpunt
0
**Meldingen per 1000 inwoners
Overig
0
Bijlage Monitor Discriminatie 2020 politie-eenheid rotterdam
inwoneraantal Peildatum 1 januari 2019 | www.regioatlas.nl/gemeenten
De cijfers van 2020 | Gemeente Barendrecht
Inwoneraantal Gemeente Barendrecht 48673
Meldpunt discriminatie
Politie
Aantal meldingen door inwoner van de gemeente*
34
0,70‰**
Aantal meldingen over voorval in de gemeente*
8
0,16‰**
aantal
‰**
Aantal discriminatie-incidenten
18
0,37‰**
Discriminatiegrond
inwoner voorval
maatschappelijk terrein
inwoner voorval
Discriminatiegrond
aantal
Wijze van discriminatie
aantal
Antisemitisme
0
0
Arbeidsmarkt
2
1
Antisemitisme
3
Bedreiging
5
Arbeidscontract
0
0
Buurt/wijk
1
1
Geslacht
0
Bekladding
1
Arbeidsduur
0
0
Collectieve voorzieningen
1
1
Godsdienst
1
Bespugen
0
Burgerlijke staat
0
0
Commerciële dienstverlening
4
2
Handicap
1
Geweld
0
Geslacht
0
0
Horeca/amusement
0
1
Herkomst, huidskleur
10
Geweld in combinatie met uitlating
2
Godsdienst (waarvan tegen moslims)
0 (0)
0 (0)
Huisvesting
0
1
Levensovertuiging
0
Pesterij
2
Handicap/chronische ziekte
3
0
Media en reclame
22
0
Seksuele gerichtheid
3
Uitlating
8
Herkomst, huidskleur
29
7
Onderwijs
0
0
Onbekend/overig
0
Vernieling
0
Leeftijd
0
0
Openbare ruimte
2
1
Weigering
0
Levensovertuiging
0
0
Politie/OM
0
0
Onbekend/overig
0
Nationaliteit
0
0
Privésfeer
0
0
Politieke gezindheid
0
0
Publieke/politieke opinie
1
0
Seksuele gerichtheid
0
0
Sport en recreatie
0
0
Niet-wettelijke gronden
2
1
Overig
1
0
Onbekend
0
0
Onbekend
0
0
Wijze van discriminatie
inwoner voorval
Klachtbehandeling
inwoner
noten
Bedreiging
0
0
Alleen registratie
1
*Meldingen door een inwoner hebben niet
Geweld
0
0
Advies/informatie
33
automatisch betrekking op een voorval in
Omstreden behandeling
6
3
Beïnvloeding beleid
22
de gemeente. Meldingen over een voorval in
Vijandige bejegening
27
5
Bemiddeling
0
de gemeente kunnen gedaan zijn door een
Overig
1
0
Bijstaan in procedures
21
inwoner, maar ook door een niet-inwoner. Er
Onbekend/niet van toepassing
0
0
Doorverwijzing
0
kan een overlap tussen deze twee getallen zijn.
Eigen onderzoek Meldpunt
0
**Meldingen per 1000 inwoners
Overig
0
Bijlage Monitor Discriminatie 2020 politie-eenheid rotterdam
inwoneraantal Peildatum 1 januari 2019 | www.regioatlas.nl/gemeenten
De cijfers van 2020 | Gemeente Brielle
Inwoneraantal Gemeente Brielle 17182
Meldpunt discriminatie
Politie
Aantal meldingen door inwoner van de gemeente*
7
0,41‰**
Aantal meldingen over voorval in de gemeente*
3
0,17‰**
aantal
‰**
Aantal discriminatie-incidenten
3
0,17‰**
Discriminatiegrond
inwoner voorval
maatschappelijk terrein
inwoner voorval
Discriminatiegrond
aantal
Wijze van discriminatie
aantal
Antisemitisme
0
0
Arbeidsmarkt
0
0
Antisemitisme
1
Bedreiging
0
Arbeidscontract
0
0
Buurt/wijk
1
1
Geslacht
0
Bekladding
0
Arbeidsduur
0
0
Collectieve voorzieningen
1
0
Godsdienst
0
Bespugen
0
Burgerlijke staat
0
0
Commerciële dienstverlening
2
1
Handicap
0
Geweld
0
Geslacht
0
0
Horeca/amusement
0
0
Herkomst, huidskleur
1
Geweld in combinatie met uitlating
0
Godsdienst (waarvan tegen moslims)
0 (0)
0 (0)
Huisvesting
1
0
Levensovertuiging
0
Pesterij
0
Handicap/chronische ziekte
3
2
Media en reclame
0
0
Seksuele gerichtheid
1
Uitlating
3
Herkomst, huidskleur
2
1
Onderwijs
0
0
Onbekend/overig
0
Vernieling
0
Leeftijd
0
0
Openbare ruimte
0
0
Weigering
0
Levensovertuiging
1
0
Politie/OM
0
0
Onbekend/overig
0
Nationaliteit
0
0
Privésfeer
0
0
Politieke gezindheid
0
0
Publieke/politieke opinie
0
0
Seksuele gerichtheid
0
0
Sport en recreatie
2
1
Niet-wettelijke gronden
1
0
Overig
0
0
Onbekend
0
0
Onbekend
0
0
Wijze van discriminatie
inwoner voorval
Klachtbehandeling
inwoner
noten
Bedreiging
0
0
Alleen registratie
0
*Meldingen door een inwoner hebben niet
Geweld
0
0
Advies/informatie
6
automatisch betrekking op een voorval in
Omstreden behandeling
6
2
Beïnvloeding beleid
0
de gemeente. Meldingen over een voorval in
Vijandige bejegening
1
1
Bemiddeling
0
de gemeente kunnen gedaan zijn door een
Overig
0
0
Bijstaan in procedures
0
inwoner, maar ook door een niet-inwoner. Er
Onbekend/niet van toepassing
0
0
Doorverwijzing
1
kan een overlap tussen deze twee getallen zijn.
Eigen onderzoek Meldpunt
0
**Meldingen per 1000 inwoners
Overig
0
Bijlage Monitor Discriminatie 2020 politie-eenheid rotterdam
inwoneraantal Peildatum 1 januari 2019 | www.regioatlas.nl/gemeenten
De cijfers van 2020 | Gemeente Capelle aan den IJssel
Inwoneraantal Gemeente Capelle aan den IJssel 66818
Meldpunt discriminatie
Politie
Aantal meldingen door inwoner van de gemeente*
51
0,76‰**
Aantal meldingen over voorval in de gemeente*
11
0,16‰**
aantal
‰**
Aantal discriminatie-incidenten
21
0,31‰**
Discriminatiegrond
inwoner voorval
maatschappelijk terrein
inwoner voorval
Discriminatiegrond
aantal
Wijze van discriminatie
aantal
Antisemitisme
0
0
Arbeidsmarkt
1
3
Antisemitisme
4
Bedreiging
3
Arbeidscontract
0
0
Buurt/wijk
1
1
Geslacht
0
Bekladding
0
Arbeidsduur
0
0
Collectieve voorzieningen
4
1
Godsdienst
0
Bespugen
0
Burgerlijke staat
0
0
Commerciële dienstverlening
6
3
Handicap
0
Geweld
1
Geslacht
3
3
Horeca/amusement
1
1
Herkomst, huidskleur
9
Geweld in combinatie met uitlating
0
Godsdienst (waarvan tegen moslims)
0 (0)
0 (0)
Huisvesting
0
1
Levensovertuiging
0
Pesterij
0
Handicap/chronische ziekte
4
4
Media en reclame
37
0
Seksuele gerichtheid
6
Uitlating
15
Herkomst, huidskleur
42
4
Onderwijs
0
0
Onbekend/overig
2
Vernieling
2
Leeftijd
0
0
Openbare ruimte
0
0
Weigering
0
Levensovertuiging
0
0
Politie/OM
0
0
Onbekend/overig
0
Nationaliteit
0
0
Privésfeer
0
0
Politieke gezindheid
0
0
Publieke/politieke opinie
0
0
Seksuele gerichtheid
0
0
Sport en recreatie
0
1
Niet-wettelijke gronden
2
0
Overig
0
0
Onbekend
0
0
Onbekend
1
0
Wijze van discriminatie
inwoner voorval
Klachtbehandeling
inwoner
noten
Bedreiging
0
0
Alleen registratie
2
*Meldingen door een inwoner hebben niet
Geweld
0
0
Advies/informatie
49
automatisch betrekking op een voorval in
Omstreden behandeling
10
8
Beïnvloeding beleid
37
de gemeente. Meldingen over een voorval in
Vijandige bejegening
41
3
Bemiddeling
2
de gemeente kunnen gedaan zijn door een
Overig
0
0
Bijstaan in procedures
37
inwoner, maar ook door een niet-inwoner. Er
Onbekend/niet van toepassing
0
0
Doorverwijzing
0
kan een overlap tussen deze twee getallen zijn.
Eigen onderzoek Meldpunt
0
**Meldingen per 1000 inwoners
Overig
0
Bijlage Monitor Discriminatie 2020 politie-eenheid rotterdam
inwoneraantal Peildatum 1 januari 2019 | www.regioatlas.nl/gemeenten
De cijfers van 2020 | Gemeente Dordrecht
Inwoneraantal Gemeente Dordrecht 118654
Meldpunt discriminatie
Politie
Aantal meldingen door inwoner van de gemeente*
41
0,35‰**
Aantal meldingen over voorval in de gemeente*
18
0,15‰**
aantal
‰**
Aantal discriminatie-incidenten
59
0,50‰**
Discriminatiegrond
inwoner voorval
maatschappelijk terrein
inwoner voorval
Discriminatiegrond
aantal
Wijze van discriminatie
aantal
Antisemitisme
1
0
Arbeidsmarkt
6
0
Antisemitisme
9
Bedreiging
7
Arbeidscontract
0
0
Buurt/wijk
2
2
Geslacht
2
Bekladding
4
Arbeidsduur
0
0
Collectieve voorzieningen
4
4
Godsdienst
2
Bespugen
0
Burgerlijke staat
0
0
Commerciële dienstverlening
8
8
Handicap
0
Geweld
1
Geslacht
1
0
Horeca/amusement
0
0
Herkomst, huidskleur
29
Geweld in combinatie met uitlating
5
Godsdienst (waarvan tegen moslims)
2 (1)
1 (1)
Huisvesting
0
0
Levensovertuiging
0
Pesterij
1
Handicap/chronische ziekte
6
3
Media en reclame
10
0
Seksuele gerichtheid
14
Uitlating
40
Herkomst, huidskleur
27
11
Onderwijs
1
1
Onbekend/overig
3
Vernieling
1
Leeftijd
1
0
Openbare ruimte
3
1
Weigering
0
Levensovertuiging
0
0
Politie/OM
1
0
Onbekend/overig
0
Nationaliteit
0
0
Privésfeer
0
0
Politieke gezindheid
0
0
Publieke/politieke opinie
2
0
Seksuele gerichtheid
2
1
Sport en recreatie
1
0
Niet-wettelijke gronden
2
1
Overig
1
1
Onbekend
0
1
Onbekend
1
1
Wijze van discriminatie
inwoner voorval
Klachtbehandeling
inwoner
noten
Bedreiging
1
0
Alleen registratie
6
*Meldingen door een inwoner hebben niet
Geweld
1
0
Advies/informatie
35
automatisch betrekking op een voorval in
Omstreden behandeling
19
11
Beïnvloeding beleid
10
de gemeente. Meldingen over een voorval in
Vijandige bejegening
21
7
Bemiddeling
4
de gemeente kunnen gedaan zijn door een
Overig
1
0
Bijstaan in procedures
13
inwoner, maar ook door een niet-inwoner. Er
Onbekend/niet van toepassing
1
1
Doorverwijzing
4
kan een overlap tussen deze twee getallen zijn.
Eigen onderzoek Meldpunt
0
**Meldingen per 1000 inwoners
Overig
0
Bijlage Monitor Discriminatie 2020 politie-eenheid rotterdam
inwoneraantal Peildatum 1 januari 2019 | www.regioatlas.nl/gemeenten
De cijfers van 2020 | Gemeente Goeree-Overflakkee
Inwoneraantal Gemeente Goeree-Overflakkee 49611
Meldpunt discriminatie
Politie
Aantal meldingen door inwoner van de gemeente*
1
0,02‰**
Aantal meldingen over voorval in de gemeente*
2
0,04‰**
aantal
‰**
Aantal discriminatie-incidenten
9
0,18‰**
Discriminatiegrond
inwoner voorval
maatschappelijk terrein
inwoner voorval
Discriminatiegrond
aantal
Wijze van discriminatie
aantal
Antisemitisme
0
0
Arbeidsmarkt
1
2
Antisemitisme
2
Bedreiging
1
Arbeidscontract
0
0
Buurt/wijk
0
0
Geslacht
0
Bekladding
1
Arbeidsduur
0
0
Collectieve voorzieningen
0
0
Godsdienst
0
Bespugen
0
Burgerlijke staat
0
0
Commerciële dienstverlening
0
0
Handicap
0
Geweld
0
Geslacht
0
0
Horeca/amusement
0
0
Herkomst, huidskleur
4
Geweld in combinatie met uitlating