Memo CTOO - Jaarstukken 2023 JDW.pdf

MEMO

Contactpersoon Mart de Koning T 078 – 770 4510 E hcm.de.koning@dordrecht.nl

Van

Mart de Koning (team Jeugd & Onderwijs)

Aan

Commissie van Toezicht op het Openbaar Onderwijs (CTOO)

Kopie aan

André Boogaard (griffie)

Datum

27 augustus 2024

Betreft

Jaarstukken 2023 Johan de Witt Gymnasium

1

Inleiding

Het bestuur van het Johan de Witt Gymnasium heeft de jaarstukken van 2023 aan de gemeenteraad aangeboden, ter bespreking in de commissie toezicht openbaar onderwijs (CTOO). Via deze memo worden de leden van de CTOO op de hoogte gebracht van de belangrijkste ontwikkelingen bij het schoolbestuur op basis van het jaarverslag. Daarnaast wordt ook de financiële situatie besproken. Dit met als doel de leden van de CTOO te ondersteunen in hun toezichthoudende rol op de financiële positie (continuïteit) van het openbaar onderwijs. Deze rol is verder omschreven in respectievelijk de wet primair onderwijs (artikel 17 lid d en e) en de wet voortgezet onderwijs (artikel 3.6 en 3.7). De gemeenteraad heeft in 2021 het 'werkdocument CTOO' vastgesteld. Daarin is afgesproken dat:  de schoolbesturen jaarlijks verantwoording afleggen over de financiële gezondheid door middel van een standaard-vragenlijst;  alleen een gesprek wordt gehouden over de financiën als de antwoorden hiertoe aanleiding geven en dus het standaard-jaargesprek te laten vervallen;  om het jaar een 'relatiegesprek' wordt gehouden met het bestuur om de ontwikkelingen van de school in brede zin te bespreken;  de openbare inspectierapporten van de Inspectie van het Onderwijs worden gebruikt als bron voor de stand van zaken op de scholen.

Op 27 februari 2024 heeft de CTOO een relatiegesprek gevoerd met enkele leden van het bestuur van het Johan de Witt Gymnasium. De onderwijsinspectie heeft voor het laatst de school bezocht op 8 februari 2018. Het ontbreekt dus aan een recent inspectierapport, waardoor de inhoud van deze memo slechts is gebaseerd op het jaarverslag 2023. De verwachting is dat binnenkort een nieuwe inspectie plaatsvindt. 2

Conclusie

Het jaarverslag geeft geen aanleiding om opnieuw in gesprek te gaan met de school. De financiële positie van de school is positief en de continuïteit van het onderwijs lijkt niet in gevaar. Het advies is dan ook om vast te houden aan de cyclus van gesprekken zoals in het werkdocument CTOO omschreven. Dit houdt in dat voor 2026 een nieuw relatiegesprek ingepland kan worden.

Pagina 1/4

Kenmerk

3

Jaarstukken 2023 Johan de Witt Gymnasium

Toelichting – Onderwijs en strategisch beleid

Uit de jaarstukken over 2023 komen geen zorgelijke ontwikkelingen naar voren die de continuïteit van het onderwijs bedreigen. Wel vallen een aantal zaken op. Deze punten zijn verdeeld onder de volgende onderwerpen. Onderwijskwaliteit Het afgelopen jaar is het gymnasium gestart met een hoogbegaafdheidsklas (Johan Junior), waarbij de eerste twee jaar als brugklas zijn ingericht en leerlingen daarna doorstromen naar het derde leerjaar. Dit in het kader van passend onderwijs. Leerlingen krijgen meer begeleidingsuren, werken met aanvullend materiaal en een aparte coördinator stuurt het programma aan (pagina 38). Er is nog niets gedeeld over het animo en eventuele effecten. Het jaarverslag benoemt dat in het eerste jaar meer zittenblijven voorkwam dan vorige jaren (pagina 5). Dit wordt toegeschreven aan het landelijke beleid rondom kansrijk adviseren, waarbij sinds drie jaar basisscholen hoger zijn gaan adviseren dan voorheen. Het past in het landelijke beeld dat hierdoor meer kinderen later in het voortgezet onderwijs alsnog blijven zitten, maar volgens de PO-raad geldt dat 4 op de 5 kinderen die bij twijfel toch kansrijk is geadviseerd, na drie jaar nog steeds op het geadviseerde niveau zit. Dit kan afwijken per school, en mogelijk nog meer bij gymnasia.

Het aantal leerlingen bij het JdW is afgelopen jaren ook sterker gegroeid dan verwacht, waardoor het aantal zittenblijvers logischerwijs ook meegroeit. Personeel De werkdruk onder het personeel is, na een aantal jaren van daling of stabiliteit, weer licht gestegen. Werknemers hebben in 2023 aangegeven de werkdruk als hoog te ervaren en zich zorgen te maken om de werksfeer (pagina 32). Hier is actie op ondernomen en de eerste verbeteringen zijn merkbaar (pagina 28). Wat verder opvalt is dat het personeelsbestand de afgelopen jaren sterk groeide, maar sinds 2023 weer voorzichtig krimpt. Dit komt door de tijdelijke inzet van het Nationaal Programma Onderwijs. Leerlingenontwikkeling Het aantal eerstejaars leerlingen steeg in het schooljaar 2023-2024 harder dan verwacht. Uiteindelijk stroomden 166 nieuwe leerlingen het eerste jaar in, terwijl 130 leerlingen werden verwacht (pagina 20). Hierdoor stegen de inkomsten van de school ook sterker dan begroot. Voor de komende jaren wordt een verdere stijging verwacht van 720 leerlingen in 2023 naar 815 leerlingen in 2026. Verder valt op dat in de inleiding van het jaarverslag wordt genoemd dat het gymnasium inclusiever is dan men over het algemeen denkt (pagina 5). Twee alinea's worden aan dit thema gewijd, wat de vraag doet rijzen waarom het onderwerp überhaupt ter sprake wordt gebracht.

Tot slot noemt het verslag dat de ouderbijdragen voor het Cambridge Engels worden afgeschaft. Hiervoor is €55.000 begroot (pagina 38).

Bestuur

Pagina 2/4

Kenmerk

Jaarstukken 2023 Johan de Witt Gymnasium

Het gymnasium hanteert per 2023 een nieuw organisatiemodel (pagina 5 en 32). Echter, het verslag noemt niet wat de wijzigingen precies inhouden, behalve dat het in de medezeggenschapsraad is besproken. 4 Toelichting - financiën De jaarrekening is beoordeeld aan de hand van de volgende vragen uit de standaard-vragenlijst (a-c) en aanvullende vragen (d-f): a. Is er sprake van een materieel evenwicht? Het resultaat over 2023 bedraagt € 72.618 positief. De komende jaren zijn negatieve resultaten echter niet te voorkomen (pagina 54). Daarom is afgelopen jaren ingezet op het uitbreiden van de algemene reserve. Die is ultimo 2023 € 2,7 mln. groot. Hier zien we een risico, omdat de negatieve resultaten vanaf 2024 (prognose) uit de algemene reserve worden gedekt. Er wordt dan dus (structureel) ingeteerd op de algemene reserve. Er is dan geen materieel evenwicht. We zijn daarom benieuwd naar de begroting 2025 e.v. Wij adviseren om niet alleen de algemene reserve uit te breiden, maar ook kritisch te kijken naar hoogte van de (structurele) lasten en baten. b. Zijn er bezuinigingen in de begroting opgenomen en hoe worden deze ingevuld? Deze zijn niet opgenomen in de begroting 2023, dus dan wordt er ook niet over gerapporteerd. Afhankelijk van de begroting 2025 e.v. is dit wellicht wel aan de orde i.v.m. het structureel interen op het eigen vermogen.

Het advies luidt om hier bij de meerjarenbegroting 2025 opnieuw naar te kijken. c. Zijn de voorzieningen deugdelijk onderbouwd? De voorzieningen zijn deugdelijk onderbouwd (o.a. pagina 83). De jaarstukken 2023 zijn gecontroleerd door een (onafhankelijke) accountant, dus de voorzieningen en de toelichting daarop voldoen tenminste aan de van toepassingen zijnde wettelijke eisen. d. Wat zijn de ratio's? Voor de beoordeling van de jaarrekeningen hanteert de Inspectie van het Onderwijs drie kengetallen die gebruikt worden voor het identificeren van besturen met een mogelijk financieel risico. Dit zijn: solvabiliteit, liquiditeit en de ratio normatief publiek eigen vermogen. Deze worden genoemd en toegelicht op de pagina's 64. Dit ziet er vooralsnog allemaal prima uit. Actueel risico is de rentabiliteit (negatieve resultaten vanaf 2024) en dalende omvang van het eigen vermogen. We volgen dit op de voet en we zijn daarom zeer benieuwd naar de meerjarenbegroting 2025 e.v. Kengetal Solvabiliteit1 Liquiditeit2 Normatief publiek eigen vermogen3

Jaarrekening 2021 59 % 4,23 1,05

Jaarrekenin g 2022 60 % 3,91 1,05

Jaarrekening 2023 64 % 5,1 1,08

Signaleringswaarde inspectie minder dan 30 % minder dan 0,75 meer dan 1

e. Is er sprake van inzicht in relevante risico’s voor het weerstandsvermogen? 1

De solvabiliteit 2 geeft de verhouding weer tussen het vreemd vermogen en het eigen vermogen op de balans (incl. voorzieningen).

2

De liquiditeit geeft aan in welke mate een organisatie aan haar lopende betalingsverplichtingen kan voldoen en wordt bepaald door vlottende activa te delen door de kortlopende schulden. De signaleringswaarde van de Inspectie van het Onderwijs in afhankelijk van de grootte van het bestuur, zie: signaleringswaarden financieel continuïteitstoezicht. 3

Het normatieve publieke eigen vermogen is een berekening van het vermogen dat een bestuur redelijkerwijs nodig heeft om bezittingen te financieren en risico’s op te vangen. Indien het feitelijke publieke eigen vermogen hoger is dan deze norm (signaleringswaarde groter dan 1), dan is er een mogelijk bovenmatig eigen vermogen. Pagina 3/4

Kenmerk

Jaarstukken 2023 Johan de Witt Gymnasium

De risico's worden beschreven op de pagina's 68 t/m 70. De risico's zijn gekwantificeerd op € 0,8 mln. (kans x impact). De risico's worden voldoende onderbouwd. Er wordt echter niet beschreven welke beheersmaatregelen er zijn getroffen. Dit is een verbeter- of ontwikkelpunt. Voor de meerjarenbegroting 2025 adviseren wij ook een risicoparagraaf op te stellen. f. Hoe is de reservepositie en is er sprake van (mogelijk) bovenmatig publiek eigen vermogen? De reserves zijn voor nu nog voldoende ten opzichte van de risico's. Het weerstandsvermogen (de mate waarin een organisatie in staat is om (financiële) tegenslagen op te vangen zonder dat het in gevaar komt) is momenteel dus prima te noemen. Hierbij wel de opmerking dat De Witt structureel inteert op het eigen vermogen vanaf 2024 (prognose), dus dit blijft een risico en aandachtspunt.

Pagina 4/4