Memo Compensatie leges aanvraag voorrangsverklaring commissie BM_300921.pdf

MEMO Van

Wethouder Burggraaf

Aan

Commissie Bestuur en Middelen

Datum

30 september 2021

Betreft

Alternatieven compensatie leges aanvraag voorrangsverklaring

Inleiding Op 28 september jl. is het raadsvoorstel “Vaststellen Nota Lokale Heffingen (9e wijziging Financiële Verordening)” behandeld in de commissie Bestuur en Middelen. In het voorstel is aangegeven dat het college inzet om deze groep op andere wijze ook in de toekomst te compenseren:

Voorstel Nader onderzoek heeft uitgewezen dat er geen doelmatig alternatief voorhanden is. Gezien de geringe aantallen (de laatste drie jaar gaat het om circa 25 huishoudens op jaarbasis) in combinatie met het feit dat de regelgeving voor het verlenen van bijzondere bijstand niet aansluit op achteraf compenseren, is het voorstel om nu geen aanvullende voorziening te treffen. In andere gemeenten lijkt dit ook niet tot knelpunten te leiden. Indien de praktijk uitwijst dat zich knelpunten voordoen dan is het college voornemens via een aanpassing van de Beleidsregels Minimabeleid deze groep alsnog te compenseren. Onderzochte alternatieven Bij de behandeling van het raadvoorstel in de commissie Bestuur en Middelen op 28 september heeft de wethouder toegezegd per memo de onderzochte alternatieven te delen. Dit memo gaat in op de onderzochte compensatiemogelijkheden. Het betreft: I - Aanvullende voorwaarden binnen de kwijtscheldingsverordening II - Compensatie via de Bijzondere Bijstand III - Niet in behandeling nemen van de aanvraag

Ad. I - Aanvullende voorwaarden binnen de kwijtscheldingsverordening Nagegaan is of het mogelijk is om op grond van de kwijtscheldingsverordening alleen kwijtschelding te verlenen aan mensen die een voorrangsverklaring toegekend hebben gekregen. Dit blijkt wettelijk gezien niet mogelijk. In de kwijtscheldingsverordening bepaalt de raad voor welke heffingen wel of geen kwijtschelding mogelijk is. Hierop kan

Pagina 1/3

Datum

30 september 2021

geen beperking worden aangebracht, ook niet middels beleidsregels van het college of anderszins. Dus ieder verzoek om kwijtschelding voor de leges voor een in behandeling genomen aanvraag tot het verkrijgen van een voorrangsverklaring, zal in behandeling moeten worden genomen. De aanvraag kan alleen afgewezen worden als niet wordt voldaan aan de regels van de afhandeling van het kwijtscheldingsverzoek, zijnde een toets op inkomen en vermogen. Ad. II – Compensatie via de Bijzondere Bijstand De bijzondere bijstand is, anders dan het kwijtscheldingsbeleid, een wettelijke regeling. Legeskosten behoren in beginsel tot de incidenteel voorkomende algemene kosten van het bestaan. Dit betekent dat – formeel gezien – moet worden 'gereserveerd' voor dergelijke kosten en in principe geen bijzondere bijstand mogelijk is. Legeskosten moeten direct worden betaald bij de aanvraag. Als vervolgens bijzondere bijstand wordt aangevraagd voor deze kosten, dan leidt dit – op grond van de Participatiewet en huidige beleidsregels SDD – tot een afwijzing, omdat er geen kosten meer zijn aangezien deze reeds zijn voldaan. Daarnaast moet de aanvraag bijzondere bijstand formeel worden ingediend vóórdat de kosten worden gemaakt.

De Sociale Dienst Drechtsteden geeft echter aan dat dit bij legeskosten voor woningurgentieverklaringen anders kan zijn gelet op de bijzondere individuele omstandigheden, waardoor bijzondere bijstand inderdaad (onder voorwaarden) mogelijk is. Om de inzet van bijzondere bijstand voor legeskosten woningurgentie mogelijk te maken is in dat geval wel een aanpassing nodig van de beleidsregels Minimabeleid, waardoor het mogelijk is om de aanvraag bijzondere bijstand toe te kennen ondanks dat de legeskosten van de (inmiddels verkregen) voorrangsverklaring al zijn voldaan (=buitenwettelijk, begunstigend beleid 1). De onderbouwing van de inzet van een uitzonding in de vorm van een aanpassing van de beleidsregel komt voort uit het feit dat we alleen kwijtschelding willen verlenen aan mensen die daadwerkelijk in aanmerking komen voor voorrang. Op moment van aanvraag is dat nog niet bekend en daarom kan alleen achteraf sprake zijn van compensatie. Een punt van aandacht is dat bij een aanvraag bijzondere bijstand meer gegevens zullen worden uitgevraagd (bijvoorbeeld gegevens die nodig zijn om het vermogen te kunnen vaststellen) dan bij een verzoek om kwijtschelding, wat zeker voor inwoners die nog niet bekend zijn bij de sociale dienst vervelend kan zijn. Daarnaast is sprake van een verschuiving van uitvoeringslasten als ervoor gekozen wordt via de bijzonder bijstand de leges te vergoeden.

De huidige kwijtscheldingsregeling wordt immers uitgevoerd door Gemeentebelastingen Drechtsteden. Ad. III - Niet in behandeling nemen van de aanvraag voorrangsverklaring Door mensen waarbij op voorhand al duidelijk is dat zij niet aan de voorwaarden voldoen te adviseren geen aanvraag in te dienen worden huishoudens behoed voor het maken van onnodige kosten. Het is echter niet mogelijk 'kansloze' aanvragen op voorhand te weigeren. De gemeente is verplicht alle aanvragen voor een voorrangsverklaring in behandeling te nemen. Voorwaarde is dan uiteraard wel dat de legeskosten worden 1

Zie ECLI:NL:CRVB:2015:1066 waar de CRvB besliste dat de bijzondere bijstand voor de legeskosten voor een woningurgentieverklaring (in Wassenaar) op de genoemde gronden moest worden geweigerd.

Pagina 2/3

Datum

30 september 2021

betaald. De verwachting is dat het schrappen van het kwijtscheldingsbeleid het aantal oneigenlijke aanvragen substantieel zal afnemen. Betrokkenen Bij het opstellen van dit memo zijn de volgende instanties/afdelingen betrokken geweest:     

Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden (GBD) Sociale Dienst Drechtsteden Cluster Versterking Bestuur & Organisatie Cluster Stad, afdeling Wonen Cluster Stad, afdeling Zorg en Ondersteuning

Pagina 3/3