Jaarstukken 2023 gemeente Dordrecht.pdf

We versterken de samenwerking en aansluiting tussen geboortezorg, jeugdgezondheidszorg, kinderopvang, onderwijs en jeugdhulp om sneller integrale ondersteuning te bieden. Begroting 2023 We willen zo vroeg mogelijk signaleren in de ontwikkeling van het (jonge) kind en sneller en passender ondersteuning bieden. Er is voldoende externe expertise en ondersteuning in te zetten als dat nodig is. Zoals via het netwerk 'kansrijke start', waar al veel partners rondom het jonge kind bij aangesloten zijn. Dit organiseren we op plekken waar mensen al logischerwijs komen. We creëren een doorgaande, aansluitende lijn in zorg en ondersteuning tussen de voorzieningen. We stellen daarvoor samenwerkingsafspraken in de vorm van een convenant op met de betrokken partijen.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

55

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking We sturen met partijen zoals de geboortezorg, jeugdgezondheidszorg, kinderopvang, onderwijs (samenwerkingsverband passend onderwijs) en Dordrecht Sociaal op het sneller en integraler bieden van ondersteuning. Hiervoor hanteren we als uitgangspunten: investeren in normaliseren en in vroegsignalering en preventie. Dit krijgt vooral vorm op vindplaatsen zoals het consultatiebureau, kinderopvang en scholen. Daar worden ondersteuningsvragen gesignaleerd en krijgt de ondersteuning aan jeugdigen vorm. Bijvoorbeeld via het Expertiseteam Zorg & Onderwijs (EZO): een samenwerkingswijze gericht op jeugdigen die groot risico lopen op thuiszitten. Hier wordt casuïstiek besproken en wordt gezamenlijk een integraal ondersteuningsplan (onderwijs en zorg) gerealiseerd voor de jeugdige. We gaan jeugdhulp beschikkingsvrij 'naar voren' halen. Begroting 2023 In 2022 zijn we kleinschalig gestart met het 'naar voren' halen van jeugdhulp die voorheen alleen beschikbaar was met een beschikking. Het doel hiervan is om - aanvullend op het hulpaanbod van de sociale wijkteams en voorliggend veld - dichtbij de jeugdige, op een laagdrempelige manier jeugdhulp aan te bieden. Dat kan de inzet zijn van een hiertoe gespecialiseerde praktijkondersteuner (POH GGZ jeugd), maar ook individuele begeleiding.

In 2023 gaan we dit voortzetten en uitbreiden. We verwachten hiermee het jeugdhulplandschap financieel gezond te houden en tegelijk de kwaliteit te blijven waarborgen. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Onder het programma Jeugdhulp naar Voren vallen het flexibel interventieteam samenwerking (FLITS), de pilot Jeugdhulp naar Voren en POH-GGZ Jeugd. Voor FLITS is er een aanbestedingsprocedure in gang gezet in het vierde kwartaal van 2023. De pilot Jeugdhulp naar Voren zal in het tweede kwartaal 2024 komen te vallen onder Dordrecht Sociaal. Het aantal POHGGZ Jeugd in 2023 was 2,6 FTE, dit zal in 2024 verder worden uitgebreid. We continueren en intensiveren de aanpak 'Vroeg Eropaf’. Begroting 2023 De aanpak Vroeg Eropaf zorgt er voor dat schuldeisers beginnende betaalachterstanden doorgeven aan de gemeente. Het Stedelijk Team Vroegsignalering van het Sociaal Wijkteam ontvangt deze signalen om mensen hulp aan te kunnen bieden. Door uitbreiding van de signalen met onze eigen gemeentebelastingen, bereiken we vanaf 2022 nog meer inwoners met deze aanpak. Daardoor kunnen we meer inwoners hulp aanbieden. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Met de aanpak Vroeg Eropaf geeft de gemeente Dordrecht uitvoering aan haar wettelijke taak bij het vroegsignaleren van schulden.

Signalen van signaalpartners (energie- en waterleveranciers, verhuurders, zorgverzekeraars) worden op basis van urgentie opgepakt door de Sociale Dienst Drechtsteden of het Sociaal Wijkteam. Door deelname aan het experiment 'gemeentebelastingen' onderzoeken wij of met behulp van de signalen over betalingsachterstanden op gemeentebelastingen, mensen met financiële problemen in beeld komen die nog eerder niet bekend waren bij vroegsignalering en schuldhulpverlening. Dit experiment liep tot eind 2023. Op basis van de resultaten en ervaringen bepalen wij of deelname aan dit experiment in 2024 wordt voortgezet. Doelstelling 3: Het bieden van passende, tijdige en betaalbare ondersteuning aan inwoners. In de ondersteuningsvragen van inwoners zien we vaak dat deze ondersteuning is georganiseerd bij verschillende partners. We willen hierop meer de samenwerking zoeken tussen de verschillende partijen, zodat inwoners sneller en beter geholpen zijn. Specifiek verwachten we dat mensen in 2023 meer te maken krijgen met inkomens- en schuldenproblematiek als gevolg van stijgende kosten van levensonderhoud. Binnen het programma 'Samen tegen armoede' werken we met verschillende maatschappelijke partners aan het voorkomen en aanpakken van armoede en schulden. En werken we aan het vergroten van de bestaanszekerheid van (kwetsbare) inwoners.

Rondom het gebied van zorg verwachten we dat de uitvoering van de integrale opdracht voor het Sociaal Wijkteam, jongerenwerk en buurtwerk beter in staat is signalen op te pakken en sneller door te zetten naar een passende ondersteuning.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

56

We monitoren de uitvoering van de integrale en meerjarige opdracht voor de inzet van de sociale wijkteams, het buurtwerk en het jongerenwerk. Begroting 2023 Eind 2022 is bekend welke aanbieder(s) de opdracht gegund krijgen voor de uitvoering van de taken van het Sociaal Wijkteam, het buurtwerk en het jongerenwerk. Deze inzet krijgt zoveel mogelijk integraal en meerjarig vorm. Door deze taken gezamenlijk aan te besteden ontstaan er kansen om efficiënter en transparanter samen te werken rondom: 1. Het tijdig signaleren van vragen (outreachend werken, werken op vindplaatsen). 2. Toegankelijke en vindbare hulp (brede toegang fysiek en digitaal). 3. Handelen met een brede blik (passend op- en afschalen). De aanbieder(s) geven integraal invulling en uitvoering aan acht kerntaken en één ontwikkelopgave. In 2023 zal voor het eerst binnen deze nieuwe constructie gewerkt worden. Wij monitoren de uitvoering van de opdracht. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Per 1 januari 2023 heeft Dordrecht Sociaal gedurende vier jaar een integrale opdracht voor de taken van het Sociaal Wijkteam, Buurtwerk en Jongerenwerk. Er worden acht kerntaken en één ontwikkelopgave uitgevoerd, mede op basis van de Wmo en de Jeugdwet.

Binnen de opdracht ligt de nadruk op meer preventie en vroegsignalering: een verschuiving naar meer preventieve en integrale dienstverlening en het beter benutten van het informele aanbod in de stad. We sturen op de uitvoering van het contract (contractmanagement) door middel van gesprekken en rapportages. We vergroten het bereik van de ondersteuning gericht op het verbeteren van bestaanszekerheid. Begroting 2023 We werken met onze partners aan een nieuwe, gezamenlijke naam voor toegang tot armoede- en schulddienstverlening. Dit is een verdere versterking van de Dordtse Ketensamenwerking schulden. Laagdrempelige toegang tot hulp staat hierbij centraal. Door hierin te investeren vergroten we het bereik en de bekendheid van het dienstverleningsaanbod onder inwoners. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking We hebben de aanpak van afgelopen jaren succesvol voorgezet en werkten aan versteviging van de ketenaanpak. Op 30 november 2023 is het label 'geldpraatje' gelanceerd. Geldpraatje is een communicatieaanpak om het taboe rondom geldzorgen te doorbreken én zichtbaar te maken waar Dordtenaren terecht kunnen voor hulp en ondersteuning. Samenwerkingspartners zijn te vinden op www.geldpraatje.nl en te herkennen door de raamsticker. De partners werken volgens het principe van 'No wrong door'.

Inwoners worden altijd geholpen en indien nodig warm overgedragen naar een andere organisatie. Binnen de Dordtse Ketensamenwerking, werken we continu aan het verbeteren van de samenwerking. We werken samen met werkgevers aan passende hulp voor hun werknemers. Begroting 2023 In 2022 zijn we gestart met een pilot voor werkgeversdienstverlening. Deze pilot zetten we voort om laagdrempelige toegang voor werkende inwoners te borgen. Hiervoor realiseren we met de Sociale Dienst Drechtsteden een aantal vaste aanspreekpunten voor werkgevers en hun werknemers. Vanuit daar vindt begeleiding of doorverwijzing plaats naar andere passende hulp. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De pilot is overgegaan in de aanpak 'Geldzorgen op de werkvloer' waarin we samen met de Sociale Dienst Drechtsteden werkgevers benaderen. Hierbij gaat het om: • Bewustwording van de gevolgen van geldzorgen bij werknemers • Leren signaleren van geldzorgen. Idealiter worden voordat er loonbeslag plaatsvindt al signalen opgepakt • Bespreekbaar maken van geldzorgen en informatieverstrekking naar hulp. I n 2023 hebben 50 werkgevers meegedaan aan de bijeenkomsten Geldzorgen op de werkvloer. Zij hebben allemaal een plan gemaakt om in hun organisatie alerter te op geldzorgen bij medewerkers.

Ook is er een centraal contactpunt geopend voor zowel de werkgevers als de werknemer voor directe hulp.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

57

We verruimen bestaande minimaregelingen. Begroting 2023 Een groeiende groep inwoners heeft door stijgende uitgaven behoefte aan (extra) inkomensondersteuning. Daarom investeren we niet alleen in het vergroten van het bereik van de regelingen, maar breiden we ook een aantal regelingen uit, zodat we meer inwoners kunnen helpen. Hierbij kijken we specifiek ook naar het wegnemen van drempels om aan sport deel te nemen. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Op 15 november 2022 heeft de gemeenteraad het 'Voorstel vervolg programma 'Samen tegen Armoede' 2023 – 2026' vastgesteld. Hierin zijn de uitbreidingen op de minimaregelingen vastgesteld. Het gaat specifiek om: • Het SMS kinderfonds is verruimd tot 150% van het Wettelijk sociaal minimum (WSM) voor ouders met kinderen van 12 -18 jaar. Tevens zijn de bedragen verhoogd. Het SMS kinderfonds draagt bij aan meer (sport)participatie voor kinderen. • Persoonlijk Minima Budget (PMB) verhoging inkomensgrens van 110% WSM naar 120% WSM. Ook is het bedrag verhoogd. • Tegemoetkoming ouderbijdrage kinderopvang: verhoging inkomensgrens van 110% WSM naar 130% WSM. Tot slot zijn deze zomer de zwembaden gratis toegankelijk gemaakt voor minima via de Dordtpas.

Doelstelling 4: Het faciliteren van een kwalitatief goed en sterk sport- en beweegaanbod midden in de samenleving. Iedereen in onze stad moet naar vermogen mee kunnen doen. Het liefst op eigen kracht. Sport en bewegen maakt gezonder en gelukkiger. Het leert je op jonge leeftijd samenwerken, winst samen te vieren en verlies te incasseren. Het geeft sociale contacten en zorgt voor minder aanspraak op zorgvoorzieningen. Daarom vinden we het belangrijk dat onze inwoners meer sporten. Jong en oud. We gaan voortvarend aan de slag en stellen daarom een nieuw sportbeleid op met oog voor de maatschappelijke rol van sport. Het gaat daarbij om een juiste combinatie van hardware (fysiek), software (aanbod) en orgware (organisaties). We stellen een nieuw sportbeleid op. Begroting 2023 We geloven in de kracht van sport. Sport bevordert bewegen, gezond zijn, ontmoeten, ontdekken, samenwerken, integratie, inclusiviteit, ambitie, plezier hebben en participeren in Dordrecht. Onze missie is dat we de kracht van sport maximaal benutten: Sport verenigt en verbindt Dordrecht. In het nieuwe sportbeleid stellen we voor om te werken aan drie strategische doelstellingen: 1. Een leven lang sporten en bewegen voor iedere Dordtenaar. 2. Een Dordtse sportomgeving die uitnodigt tot sporten en bewegen. 3. (Top)Sport die Dordtenaren inspireert.

Met de nieuwe visie willen we voldoen aan de landelijke ambitie om in 2040 de sportdeelname van inwoners te verhogen tot minimaal 80%. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In mei 2023 is de Sportvisie 2030 "Niemand buitenspel in Dordrecht" vastgesteld. De drie strategisch doelstellingen zijn verwerkt in twee programmalijnen, waarbij de aanvankelijk bedachte lijn "(Top)Sport die Dordtenaren inspireert" onderdeel is geworden van de Programmalijn "Een leven lang sporten en bewegen voor iedere Dordtenaar". De uitvoering van de visie heeft gestalte gekregen in twee vastgestelde subsidieregelingen, het opstarten van het sport -en beweegloket en het vieren van de Dordtse sportprestaties. De raad is via een RIB in december geïnformeerd over deze voortgang.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

58

We komen met een voorstel om bovenop de doelgroep vanuit het minimabeleid meer Dordtse kinderen te laten sporten. Begroting 2023 We werken aan een toename van het aantal kinderen dat actief aan beweging doet. Hiermee dragen we bij aan: • Afname van het aantal kinderen van 4 jaar en ouder met een bewegingsachterstand. • Een toename van het aantal jeugdleden van Dordtse sportverenigingen. • Een afname van ongelijkheid als gevolg van inkomen als bepalende factor in het lid worden van een sportvereniging of gebruik te maken van ander beweegaanbod. • Een toename in het gebruik van de Dordtpas als participatiemiddel voor sport. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2023 is met de sportraad en de vertegenwoordiging van de voetbalvoorzitters over een plan van aanpak gesproken. In het eerste kwartaal 2024 zal dit plan van aanpak aan de raad aangeboden worden. We faciliteren dat elk kind met een zwemdiploma de basisschool kan verlaten. Begroting 2023 Meer kinderen worden zwemveilig en kunnen meedoen aan gebruikelijke sociale activiteiten, zoals schooluitjes en zwemfeestjes. Hierdoor ontstaan gelijke kansen voor ieder kind. Bovendien draagt dit bij aan een leven lang sporten en bewegen. Met deze activiteit geven we verder vorm aan deze ambitie, die afgelopen coalitieperiode al als pilot draaide.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Ten opzichte van de pilotperiode is uit drie verschillende wijken een school aangehaakt. Er zijn op dit moment zeven basisscholen hofleverancier van de “Wijkaanpak Zwemvaardigheid”. Vanuit deze scholen, waaruit de meeste kinderen participeren, wordt op dit moment deze aanpak voor zes Dordtse wijken mogelijk gemaakt. Vijf scholen doen vanaf het begin van schooljaar 2022/2023 mee en twee scholen zijn in januari ingestroomd. Na de zomervakantie is de achtste basisschool gestart, uit de wijk de Staart. In de afgelopen periode is bij zestien scholen gericht opgehaald hoeveel kinderen een zwemdiploma hebben (gemiddeld 75%) en hoeveel kinderen er nog geen zwemdiploma hebben, maar wel zwemles volgen (gemiddeld 70%). De scholen met de grootste negatieve uitschieters worden als eerste bij de aanpak betrokken.

2.2.4.3 Wat zijn de indicatoren?

De basis: BBV-indicatoren De onderstaande BBV-indicatoren zijn onderdeel van de vaste set verplichte beleidsindicatoren gehanteerd door het Rijk om de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te bevorderen. Omdat deze indicatoren een logische link vormen met het programma Gezond, Sociaal en Levendig Dordrecht zijn zij hier opgenomen. Voor BBV-indicatoren geldt dat hier geen streefwaarden aan verbonden zijn, de indicatoren kennen immers geen specifieke relatie met de Dordtse doelstellingen. Wel is een vergelijking opgenomen met het gemiddelde van de G40 gemeenten, daarnaast kunt u via de website www.waarstaatjegemeente.nl de BBV-indicatoren van Dordrecht per thema vergelijken met een selectie naar keuze (o.a. Nederland, Provincie niveau of Regionaal niveau).

Jaarstukken 2023 Dordrecht

59

BBV-indicatoren

Begroting Jaarstukken Begroting Jaarstukken 2023 2022 2024 2023

% Niet-sporters

52,6 (2020) 52,6 (2020) 52,6 (2020) 52,6 (2020) 48,8 (2020)

Kinderen in uitkeringsgezin - %

8,0 (2020)

Personen met bijstandsuitkeringen - per 10.000 inwoners 18+ Lopende re-integratievoorzieningen - per 10.000 inw. 15-64 jr Jongeren met jeugdhulp - %

520,7 (2021) 520 (2021) 520,7 (2021) 473 (2023) 411,6 (2023)

Jongeren met jeugdbescherming - % Jongeren met jeugdreclassering - % Cliënten met een maatwerkarrangement per 10.000 inwoners

8 (2021)

8,0 (2021)

G40

7,0 (2022)

7,0 (2022)

152,0 (2021) 153 (2e helft 153 (2022) 241 (2023) 188,9 (2023) 2022) 15,3 (2021) 12,8 (1e 12,8 (2022) 12,5 (2023) 11,8 (2023) helft 2022) 1,5 (2020) 6,4 (1e helft 6,4 (2022) 1,3 (2023) 1,1 (2023) 2022) 0,5 (2021) 1,4 (1e helft 1,3 (2022) 0,4 (2023) 0,3 (2023) 2022) 850 (2021) 790 (2022) 790 (2022) 800 (2023) 699 (1e helft 2021)

2.2.4.4 Wat heeft het gekost?

Hieronder wordt het programmaoverzicht weergeven onderverdeeld naar lasten en baten inclusief toevoegingen en onttrekkingen uit reserves. In deze jaarstukken is een verschillenanalyse per programma opgenomen. Hierin geven we de belangrijkste oorzaken aan van de hieronder genoemde verschillen ten opzichte van de actuele begroting. Bedragen x € 1.000

Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht

Begroting 2023

Werkelijk 2023

Lasten

331.104

325.444

Baten

79.188

76.293

Saldo

251.916

249.150

Toevoeging reserves

18.561

18.541

Onttrekking reserves

29.839

26.838

Totaal programma

240.638

240.853

Met de programmarekening is een totaaloverzicht opgenomen van de gerealiseerde baten en lasten op productniveau. Hieronder wordt het programmaoverzicht weergeven onderverdeeld naar lasten en baten van de verschillende producten en mutaties met de reserves. Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht

Bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

Begroot Werkelijk Verschil

Begroot Werkelijk

Verschil

Veiligheidshuis

1.015

982

33

659

575

-84

Plechtigheden (Essenhof)

2.743

3.164

-421

3.111

3.062

-49

Welzijnsaccommodaties

686

692

-6

150

123

-27

Integratie

2.903

1.472

1.431

1.672

184

-1.488

Lokaal gezondheidsbeleid

5.185

4.735

450

2.999

2.612

-387

WMO hulpmiddelen en hoppers

6.838

7.537

-699

Bijstandsverlening

76.650

78.359

-1.709

61.197

59.108

-2.089

Armoedebeleid / bijzondere bijstand

19.115

17.927

1.188

48

48

71

12

59

Schuldhulpverlening

Jaarstukken 2023 Dordrecht

60

Kwijtscheldingsbeleid

2.080

1.933

147

30

30

37.474

36.090

1.384

34

34

WMO individuele voorzieningen

10.830

11.804

-974

Maatschappelijke ondersteuning

9.668

9.188

480

1.740

1.993

253

Intensieve Maatschappelijke Ondersteuning

12.811

18.683

-5.872

126

481

355

442

443

-1

243

160

83

512

507

5

23

23

Sport

17.772

15.281

2.491

6.667

6.973

306

Jeugdgezondheidszorg

3.453

3.667

-214

Preventief jeugdbeleid

4.766

4.550

216

34

293

259

Hoog Specialistische Jeugdhulp

-4

-4

Reguliere Jeugdhulp

62

76

16

16

Apparaatskosten

-5

-5

7.500

6.938

562

233

168

-65

Bescherm wonen

38.405

31.779

6.626

600

533

-67

Deelfonds sociaal domein WMO taken

24.208

24.694

-486

38

38

76.294

-2.894

Schoolmaatschappelijk werk SIS programma Educatie School- en gymnastieklokalen Werk en Participatie Inburgering

Buurtwerk Vrijwilligerswerk Sluitende aanpak jeugd Kindervoorzieningen Opvoedingsondersteuning Jongerenvoorzieningen Toezicht Kinderopvang Overige maatschappelijk voorzieningen Jeugdzorg Algemeen

Programmakosten

-14

Stortingen in voorzieningen Kapitaallasten

Deelfonds sociaal Uitvoeringskosten Deelfonds sociaal Uitvoeringskosten

45.685

44.781

904

Totaal

331.108

325.445

5.663

79.188

Verschil tov actuele begroting excl. mutaties reserves (a)

2.769

Stortingen in reserves Reserves Mutaties in de reserves

Onttrekkingen uit reserves

Begroot Werkelijk Verschil 18.561

18.541

20

Begroot Werkelijk 29.839

26.840

Mutaties reserves (b) Totale verschil t.o.v. actuele begroting Totale verschil t.o.v. actuele begroting (a+b)

Jaarstukken 2023 Dordrecht

Verschil -2.999 -2.979

349.669

343.986

5.683

109.027

103.134

-5.893 -210

61

2.2.5 Lerend en Ondernemend Dordrecht 2.2.5.1 Wat hebben we bereikt?

Daar waar afgelopen jaren de focus vooral gericht was om in kwantitatieve zin qua banenontwikkeling (4.000 banen plus) gelijke tred te houden met de woningbouwaantallen, gaat het allang niet meer alleen om banen alleen, maar vooral ook om de impact van banen en ondernemerschap voor de stad. Dat hebben we in 2023 onder meer gedaan via het programma Ruimte voor Banen, gericht op het beter benutten van onze werklocaties. Het gaat naast de schaarser wordende fysieke ruimte om te ondernemen, vooral ook om banen die aansluiten bij de eigen (potentiële) beroepsbevolking, de zorg dat iedereen die kan en wil werken ook in Dordrecht een passende baan kan vinden. Daarnaast stimuleren we dat het bedrijfsleven zelf ook verantwoordelijkheid neemt voor het eigen personeel (bijvoorbeeld met vaste contracten, het leven lang ontwikkelen, enz.) en de impact op de Dordtse samenleving waarin het opereert. Daarvoor is -samen met de Stichting Maatschappelijk Betrokken Ondernemen- het label Ondernemen met Impact ontwikkelt. Hierbij hoort ook een kennis- en onderwijsstructuur die toegesneden is op de vraag van ons bedrijfsleven en de Dordtse organisaties. En verder ook om plekken waar bedrijven en onderwijs samenwerken aan maatschappelijke vraagstukken als energietransitie en verduurzaming. En dat doen we op een typische Dordtse manier, via de formule van "werken – leren & innoveren".

Daarbij hebben we een vlaggenschip, de Duurzaamheidsfabriek, dat deze aanpak symboliseert. En met grote projecten als PPS SCALE: energietransitie in de gebouwde omgeving, waar overheid, onderwijs en bedrijfsleven in samenwerken. Daarnaast maken we vorderingen op het ruimtelijk vlak, door een actief beleid te voeren met betrekking tot bijvoorbeeld de doorontwikkeling van het Leerpark, de binnenstad en de Westelijke Dordtse Oever. Tot slot staat of valt een goed functionerend ondernemersklimaat in de breedte ook bij de mate waarin ook ondernemers en de instellingen zelf de verantwoordelijkheid nemen om te investeren in de eigen, collectieve omgeving. Om dit gestructureerd op stedelijk niveau te ontwikkelen is 2023 de stap gezet in de voorbereiding naar een stedelijke ondernemerfonds, met daaronder een stadsbrede, gebiedsgerichte samenwerkingsstructuur. Het fonds is per 1 januari '24 in de benen gezet.

2.2.5.2 Verantwoording over beleid

ENDPMEND Doelstelling 1: Het opleidingsaanbod van inwoners naar de arbeidsmarktvraag van werkgevers leiden - en andersom. We dragen bij aan de samenwerking tussen werkgevers, opleiders en onderwijs, zodat inwoners kunnen beschikken over de juiste vaardigheden voor toekomstige beroepen. We stimuleren de voortzetting van het Programma Hoger Onderwijs Drechtsteden (PHOD). Begroting 2023 Met een subsidie stimuleren we PHOD tot het uitbreiden van het aantal associate degree opleidingen met vijf extra opleidingen in het schooljaar 2023/2024 en verder (Dordrecht Academy). Daarnaast stimuleren we via intensieve contacten met de (regionale) arbeidsmarktpartners de realisatie van onderwijsactiviteiten voor hbo-studenten. Zoals: stage- en afstudeeropdrachten, traineeships, challenges, ontwerpopdrachten, innovatievragen en minors (Career Boost). Cofinanciering voor PHOD ontvangen we van het Rijk (Regiodeal) en de provincie Zuid-Holland (Deelakkoord Human Capital).

Jaarstukken 2023 Dordrecht

62

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Begin 2023 heeft de Dordrecht Academy/Programma Hoger Onderwijs Drechtsteden haar intrek genomen in het Kopgebouw. Sindsdien biedt de Dordrecht Academy een 5-tal AD opleidingen aan die ingegeven zijn vanuit de vraag van de bedrijfsleven/maatschappelijke organisaties. Insteek is en blijft om dit aanbod verder uit te laten groeien. Het initiatief daartoe ligt bij de onderwijspartners zelf. Het streven om in dit schooljaar 23/24 uit te breiden met 5 extra ADopleidingen is helaas níet gehaald. De oorzaken daarvoor zijn door de samenwerkende HBOpartners inmiddels geanalyseerd en er is een plan opgesteld, dat met de gemeente wordt besproken (situatie begin 2024). Wij helpen in afstemming met de regio mee om het aanbod van de Dordrecht Academy onder de aandacht te brengen bij onze regionale werkgevers. Dit doen we via het regulier gemeentelijk accountmanagement, en in 2024 via een social media campagne. Daarnaast wordt via het concept van Career Boost door studenten (ook van de andere onderwijsinstellingen) gewerkt aan innovatie vraagstukken bij bedrijfsleven. Inmiddels hebben al meer dan 1.000 studenten/young professionals via deze aanpak deelgenomen aan praktijkopdracht en challenges. We organiseren samen met onderwijs en bedrijfsleven een doorlopende leerlijn voor de logistiek en energietransitie.

Begroting 2023 Voor de logistieke sector en werkzaamheden voor de energietransitie (technische sector) wordt het opleidingsaanbod afgestemd op de vraag naar vaardigheden en competenties uit het bedrijfsleven. Dit gebeurt zowel op het vmbo, mbo als op het hoger onderwijs. Hierdoor ontstaat - vergelijkbaar met de al eerder gevormde infrastructuur van zorg en onderwijs - ook voor deze sectoren een doorlopende leerlijn. We brengen vraag en aanbod van opleidingen en banen binnen de sector samen tijdens bijeenkomsten met bedrijven, studenten, werkenden en werkzoekenden. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Activiteiten zijn conform afspraken met partners in gang gezet en lopen, al dan niet onder de vlag van een project zoals PPS SCALE: Energietransitie in de gebouwde omgeving. Concreet voorbeeld hiervan is de Beroepentuin op het Leerpark, waar inwoners de basistaken in de energietransitie kunnen aanleren en bij aannemers in de regio aan de slag kunnen in een (bbl-)baan. In DordrechtWest zijn we in september een wijkaanpak gestart waarbij we samen met de woningcorporaties inwoners ondersteunen hun toekomstperspectief te verbeteren door via de Beroepentuin aan het werk te gaan in de energietransitie in hun eigen wijk. We maken afspraken met bedrijven over een leven lang ontwikkelen en het aanbieden van leerwerktrajecten.

Begroting 2023 We zetten de mbo-aanpak ‘BAAS over je eigen toekomst’ voort. Daarbij maken we met bedrijven of hun vertegenwoordigende organen afspraken over het ontwikkelen van hun medewerkers. Jaarlijks worden zo in samenwerking met werkgevers en andere partners circa 100 leerwerktrajecten aangeboden in kansrijke sectoren. Daarnaast maken we verbinding met het regionaal mobiliteitsteam voor arbeidsmarktvraagstukken in relatie tot de pijler werk naar werk (Kickstart Drechtsteden). We stimuleren goed werkgeverschap door aandacht te vragen voor maatschappelijke problematiek, zoals schuldhulpverlening en laaggeletterdheid. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2023 zijn er meer dan 100 leerwerktrajecten gerealiseerd. De focus lag hierbij op energie transitie, techniek, logistiek en zorg. Door koppeling aan de wijkaanpak en uitvoeringsprogramma meer talenten aan het werk zijn er slimme verbindingen ontstaan en is er ingespeeld op maatwerk, beeldvorming, inclusie en samenwerking. Voor inwoners is er een infrastructuur opgezet om hen eenvoudiger van A naar B te ondersteunen. Daarnaast is het aantal bedrijven dat partner is van Stichting Maatschappelijk betrokken ondernemen gegroeid tot 50. Deze bedrijven zijn actief bezig met het ondernemen met impact waar goed werkgeverschap onderdeel van uitmaakt.

Het verkrijgen van het label Ondernemen met impact wat door de stichting samen met ondernemers is ontwikkeld, is een mooie bevestiging hiervan.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

63

We ontwikkelen voor Distripark een traject dat de kennis, vaardigheden en ervaring van (potentiële) werknemers verhoogd. Begroting 2023 We richten ons op het beschikbaar maken van stages, instroom en zij-instroomtrajecten voor medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt, die het talent of de ambitie hebben om in de logistieke sector te werken. De ontwikkeling heeft als middelpunt en vliegwiel Distripark, maar beperkt zich daar niet tot; er zijn ook logistieke bedrijven op andere terreinen aangesloten en nieuwe zijn welkom. We houden hierbij rekening met aanpassing aan toekomstige bedrijvigheid in andere sectoren. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In samenwerking tussen onderwijs en de arbeidsmarkt zijn er verbindingen gemaakt om jongeren te koppelen aan Distripark. Vanuit de werkgevers is er op een aantal arbeidsmarktlijnen samengewerkt om de ontwikkelkansen te laten zien. De werkgevers hebben hierbij zelf een voorbeeldfunctie om als zich als aantrekkelijk werkgever te positioneren. Doelstelling 2: Het verder verbeteren van de ondernemersdienstverlening. We blijven werken aan het verbeteren van onze dienstverlening aan het MKB. We hebben hierbij extra aandacht voor de grote transities, zoals: verduurzaming, digitalisering en arbeidsmarkt. Ondernemersinformatie moet breed beschikbaar zijn.

Ondernemers krijgen beter persoonlijk advies en we werken meer vanuit netwerken. Kortom: faciliteren en verbinden, in nauwe samenwerking met de ondernemers(verenigingen). We ondersteunen de ondernemers bij het oprichten van een ondernemersfonds. Begroting 2023 We ondersteunen de oprichting van een stadsbreed ondernemersfonds per 1 januari 2024. Daarmee spelen we in op de behoefte van ondernemers. En is er niet alleen aandacht voor schoon, heel en veilig, maar ook ruimte om te focussen op duurzaam werken, goed werkgeverschap, digitaal ondernemen, innovatie en maatschappelijk betrokken ondernemen. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Samen met de initiatiefgroep van ondernemers uit de stad hebben we het ondernemersfonds in 2023 uitgewerkt. Eind 2023 heeft de raad ingestemd met het voorstel tot oprichting van het ondernemersfonds, waarvoor de gemeente per 2024 een verhoging invoert op de OZB nietwoningen. De opbrengst hiervan keert het college jaarlijks uit aan de inmiddels opgerichte Stichting Ondernemersfonds Dordrecht, op basis van een convenant. Het ondernemersfonds is vrij in de besteding van de middelen, maar in de opzet en uitwerking is nadrukkelijk aandacht en ruimte voor de thema’s zoals die zijn beschreven bij deze activiteit in de Begroting 2023.

We bouwen WeDo.nl uit tot platform voor en door ondernemers en combineren dat met informatievoorziening rond het ondernemersfonds. Begroting 2023 We ontwikkelen het WeDo platform voor ondernemers door op het gebied van informatie en lokaal inkopen. We bekijken in hoeverre het mogelijk is om dit platform te integreren met bestaande platforms en de toekomstige behoefte rond informatievoorziening over of vanuit het Ondernemersfonds.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

64

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2023 is de focus gelegd op het uitbreiden van naamsbekendheid van het WeDo platform, het vergroten van het aantal bedrijven en het activeren van het gebruik van het platform. In 2023 zijn er 120 bedrijven aangesloten wat een totaal van 467 aangesloten bedrijven maakt. Er werden 12 opdrachten op WeDo Business geplaatst. Elke week zijn er 3-4 artikelen met ondernemersnieuws geplaatst. Deze artikelen worden geschreven voor en door ondernemers. Verder wordt er iedere maand een nieuwsbrief gestuurd naar ruim 320 abonnees. Hierin staan opdrachten voor WeDo Business, tenders en evenementen uit de WeDo agenda en lokaal/regionaal nieuws. Met WeDo hebben we afgelopen jaar aan de MKB-dag deelgenomen en er is in diverse lokale magazines geadverteerd. Er is gekeken naar integrale afstemming met andere platformen. Het nieuwe stadsbrede ondernemersfonds staat positief tegenover gebruik of eventueel eigenaarschap van (onderdelen van) WeDo. Ook voor communicatie doeleinden met de specifieke doelgroep ondernemers wordt naar gekeken. Het zou een goede tool zijn voor het optimaliseren van de organisatiegraad en samenwerkingen waardoor het bijdraagt aan de doelstellingen voor Lerend en Ondernemend Dordrecht.

We organiseren de MKB-dag en minimaal vier themabijeenkomsten rond inhoudelijke en actuele thema's. Begroting 2023 We blijven de jaarlijkse MBK dag organiseren. Daarnaast zetten we de organisatie van de zogeheten thema-tafels voort rond onderwerpen die bij ondernemers actueel zijn. We organiseren minimaal vier thema-tafels. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2023 is de vijfde editie van de MKB dag geweest. Het thema was 'ondernemen is van alle tijden' met als hoofdspreker Jörgen Raymann. Handvatten werden gegeven over onderwerpen zoals werkgeluk, inclusie & diversiteit, leiderschap en de hiermee samenhangende elementen. Ruim 160 ondernemers hebben het evenement bezocht. Er is één nieuwe partner aangesloten waardoor het event nu in totaal 3 partners heeft, samen met De Koning Advocaten en de Rabobank complementeert Verstegen accountants het drietal. Dit jaar was Waltmann Bedrijfshuisvesting de sponsor. Mede dankzij de Partners, Sponsor en goede organisatie kijken we terug op een geslaagde MKB dag die binnen het budget is gebleven. Ook hebben in 2023 vijf thematafels plaatsgevonden. Per tafel nodigden we 15 tot 20 ondernemers uit om het thema goed te kunnen bespreken. De volgende thema tafels zijn georganiseerd: • Participatie horeca beleid. • Binden en vinden van personeel. • Sport ondernemers verenigen.

• Bouw en energie in transitie. • Huisvesting en vraagstukken kinderdagverblijven. Dit resulteerde in onder andere bij het thema 'Bouw en energie in transitie' met een vervolg. 'Energietransitie in de gebouwde omgeving' in de duurzaamheidsfabriek vanuit de toekenning van het grotere PPS SCALE programma voor opschaling is hier een goed voorbeeld in. Ook met de thematafel sport is er een vervolg om te onderzoeken wat het verenigen van sportondernemers voor voordeel heeft voor de ondernemers zelf maar ook voor de gemeente. We onderzoeken de ondersteuningsbehoeften van ondernemers bij het terugbetalen van de coronasteun aan het Rijk en de stijgende kosten door inflatie. Begroting 2023 We gaan in gesprek met ondernemers om te achterhalen of er ondersteuning nodig is en zo ja, op welke manier. Afhankelijk van de resultaten ontwikkelen we activiteiten. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Er bereikten ons, ondanks dat het op dat moment in 2023 actueel was, geen concrete vragen omtrent hulp of ondersteuning, ook niet vanuit de tijdens corona getroffen sectoren.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

65

Doelstelling 3: Het creëren van ruimte voor banen met sociaaleconomische impact. Met de aanpak ‘Ruimte voor Banen’ willen we de economische structuur en vitaliteit van Dordrecht versterken. Hiermee faciliteren we het behoud en de groei van het aantal banen en de kwaliteit van de werkgelegenheid in Dordrecht. Met dit investeringsvoorstel leggen we de focus op het beter benutten van onze bestaande werklocaties. Het gaat enerzijds om investeringen in onze "oudere" bedrijfsterreinen, zoals Dordtse Kil I/II en de Merwedehavens, en anderzijds om het aanjagen van nieuwe stedelijke economie en werkfuncties in het gebied rond het centraal station, de Spuiboulevard en Maasterras gebied. Alleen dán kunnen we ook invulling geven aan banenontwikkeling op middellange en lange termijn. We zetten in op maritieme bedrijvigheid in onze havens, met aandacht voor duurzaamheid en circulariteit. Begroting 2023 De maritieme industrie in onze regio staat internationaal hoog aangeschreven. We willen de Merwedehavens benutten voor (schuif)ruimte voor groei van maritieme/watergebonden bedrijvigheid. We gaan in gesprek met het Havenbedrijf Rotterdam over de koers van de Dordtse Zeehaven. Onze maritieme sector zal moeten blijven innoveren en verduurzamen om toekomstbestendig te blijven.

Via aankoop van het Peute terrein op de Tweede Merwedehaven en het voormalig PROAV terrein op de Derde Merwedehaven, brengen we de terreinen opnieuw in ontwikkeling. Dit aan de hand van nieuwe uitgifteprofielen waarin oog is voor een invulling met toekomstbestendige bedrijvigheid met hoge toegevoegde waarde. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Voor wat betreft de aanpak op de Merwedehavens zijn er in 2023 een aantal mijlpalen gerealiseerd, onder andere met de verplaatsing en opening van het maritiem bedrijf Dolderman en tevens de verplaatsing van Peute Recycling naar het Nedstaal terrein te Alblasserdam, waarmee 5 hectare watergebonden bedrijvigheid voor de maritieme industrie wordt vrijgespeeld. Zowel voor de Peute locatie op de Tweede Merwedehaven als ook de PROAV locatie naast de voormalige afvalstort op de Derde Merwedehaven (circa 4 hectare groot) geldt dat we in 2023 de voorbereidingen hebben getroffen om samen met de ROM-D tot aankoop over te gaan. Ook zijn de eerste verkenningen gedaan op het uitgifteprofiel. Voor wat betreft de Zeehaven Dordrecht wordt het gesprek met Havenbedrijf over de toekomst en de toegevoegde waarde voor de stad en het profiel dat daar bij hoort in 2024 opgestart/geïntensiveerd, ook in relatie tot de verstedelijkingsopgave van de stad. We werken aan de ontwikkeling van de Westelijke Dordtse Oever.

Begroting 2023 Fase 1 van het Distripark is inmiddels zo goed als uitgegeven met logistieke bedrijvigheid. Voor fase 2 en 3 stellen we een nieuw uitgifteprofiel vast. Daarbij kijken we nog nadrukkelijker naar bedrijvigheid met toegevoegde waarde voor de stad en regio als het gaat om banentype en koppeling met de arbeidsmarkt. Voor de bestaande – deels verouderde – bedrijventerreinen Dordtse Kil I/II en Amstelwijck West stellen we een revitaliseringsaanpak voor. Daarbij kijken we naast de verduurzamingsopgave en de aanpak van ondermijning, ook naar de aankoop en herontwikkeling van leegstaand vastgoed. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De verschillende trajecten zijn in gang gezet en kennen verschillende tempi. Er zijn inmiddels 13 locaties in gemeentelijk eigendom, hier is inmiddels 4M euro geïnvesteerd. Deze locaties worden naar verwachting in 2024 en 2025 uitgegeven. Voor de uitgifte is een samenwerking aangegaan met de ROM-D. We concretiseren de ruimte voor arbeidsplaatsen in het stedelijk werken. Begroting 2023 Voor het aanjagen van werkfuncties in het centrum is een visie opgesteld. Deze delen we met de raad.

We gaan aan de slag met een aantal plekken en gebouwen in en rond het centrum, zodat deze een economische invulling (binnenstedelijke werkfuncties) krijgen en het gebied een bijdrage levert aan versterking van de sociaal economische positie van de stad.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

66

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De visie is samenspraak met een groot aantal economische partners opgesteld en geldt als conceptueel kader voor de uitwerking van het economisch perspectief van deelgebieden, waaronder het economisch programma voor het Maasterras (fase 1 en 2), het economisch programma op en rond de Spuiboulevard, met een stedenbouwkundige en functionele scenariouitwerking van het hoger onderwijsgebouw 't Achterom. In het conceptueel kader zijn ook economische doelgroepen genoemd die mogelijk aantrekkelijk en passend zijn bij de stad. Besloten is om het kader niet separaat in besluitvorming te brengen, maar als inspiratiedocument te betrekken bij de uitwerking van de verschillende deelopgaven en programma's, zoals de binnenstadsaanpak, de gebiedsopgave Spuiboulevard e.o. en het Maasterras gebied, en de concrete elementen daarin een plek te geven. We stimuleren, faciliteren en ondersteunen innovaties in de regio. Begroting 2023 Samen met het bedrijfsleven en het onderwijs faciliteren we innovatieve ideeën uit en buiten de regio. We acquireren gericht de juiste innovatieve bedrijven en verbinden ze aan SCALE, het regionaal bedrijfsleven en onderwijs. De Business Developers ontwikkelen innovatietrajecten per sector en helpen het bedrijfsleven met hun innovatievraagstukken.

We evalueren onze bestaande innovatiefondsen en komen met een voorstel om deze nog beter aan te laten sluiten op de behoefte van het bedrijfsleven. Daarnaast gaan we samenwerken met een incubator die innovatieve ideeën verder brengt tot concrete producten, toepassingen of processen. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking SCALE, met de Duurzaamheidsfabriek als vlaggenschip, wordt inmiddels regionaal gezien als de hotspot voor innovatie, verbonden aan het onderwijs, zowel het ROC DaVinci als ook het Hoger Onderwijsprogramma dat in 2023 met de Dordrecht Academy haar intrek heeft genomen in het Kopgebouw. Er zijn in 2023 diverse grotere innovatieprojecten gehonoreerd, zoals Data Value Drechtsteden (vanuit het EFRO programma Kansen voor West) en de PPS SCALE: Energietransitie in de Gebouwde Omgeving (met toekenning van 8 miljoen euro vanuit het Nationaal Groeifonds c.q. Katapult project). Deze projecten en programma's zijn altijd verbonden aan het onderwijs, zodat ook studenten werkende-wijs een bijdrage leveren aan de maatschappelijke opgaven rond verduurzaming en digitalisering en tegelijkertijd bedrijven gebruik kunnen maken van hun kennis en creativiteit en ook de instroom in de sectoren waar het werk van de toekomst is te vinden, te vergroten.

Deze projecten organiseren een scala aan activiteiten op het Leerpark en trekken bedrijven uit diverse sectoren uit de regio naar SCALE. Dat geldt ook voor de activiteiten van de business developers, die met inzet vanuit de Regiodeal samen met bedrijven in specifieke sectoren – in de onderlinge samenwerking - nieuwe innovaties verder te helpen. Ook zijn in 2023 de voorbereidingen getroffen om het langer bestaande regionaal MKB Katalysatorfonds (gericht op eerste fase financiering van nieuwe innovaties in het MKB) verder op te schalen, zowel qua budgetomvang met inleg van middelen vanuit de Regiodeal als ook geografisch in de verbinding met het bedrijfsleven uit Gorinchem. Gemeente Dordrecht host deze regeling. Doelstelling 4: Het realiseren van onderwijs dat voor iedereen kansen biedt om te (leren) leren en talent te ontwikkelen. We faciliteren een aantrekkelijk, kwalitatief en toegankelijk onderwijsaanbod in Dordrecht. En maken daarbij werk van het bevorderen van kansengelijkheid. We zetten in op het benutten van het leerpotentieel van onze jongste inwoners, door naast het aanbieden van de basisvaardigheden ook te streven naar persoonlijke ontwikkeling bij jongeren, zoals zelfstandigheid en kritisch denken. De gemeente heeft weliswaar een geringe wettelijke taak als het gaat om onderwijskwaliteit, maar maakte al langdurige afspraken met het onderwijs.

We pakken daarom vanuit de gemeente een stevige rol om kwaliteit na te streven en samenwerking te bevorderen.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

67

We zetten de uitvoering van de Dordtse onderwijsvisie (2020-2030) en het Dordts Leerprogramma door. Begroting 2023 We geven verdere uitvoering aan de Dordtse onderwijsvisie voor het primair onderwijs; het concreet maken van programma’s bevordert namelijk kansengelijkheid. Er vindt een verdere ontwikkeling plaats van het gestarte Dordtse leerprogramma. We zetten in op het verbeteren van het taal- en rekenniveau van de kinderen. Halverwege 2023 zijn de betreffende programma’s op de geselecteerde scholen volledig ingevoerd. Daarnaast werken we aan een wijkgerichte aanpak waarbij kinderen met risico's op onderwijsachterstanden op andere scholen extra aanbod krijgen. We starten met programma's in Sterrenburg, Stadspolders en Reeland. Sociale ontmoeting en talentontwikkeling zijn daarbij belangrijke uitgangspunten. Voor wat betreft voorschoolse educatie monitoren we op aantallen, effecten, financiën en kwaliteit. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De Dordtse onderwijsvisie groeide in 2023 verder uit met concrete plannen en uitwerking. Zo startte in april 2023 de Brede School Academie, een succesvolle interventie waarbij 45 kinderen van verschillende scholen in Dordt-West extra worden uitgedaagd op begrijpend lezen. Daarnaast is de wijkgerichte aanpak talentontwikkeling in meer wijken gestart dan van tevoren bedacht.

Naast Sterrenburg, Stadspolders en Reeland is de aanpak ook uitgerold in Krispijn, Crabbehof, De Staart en het Centrum. Voor Wielwijk en Dubbeldam lopen gesprekken. De voorschoolse educatie wordt elk kwartaal gemonitord op bereik en financiën en wordt in de jaarlijkse monitor Dordtse Onderwijsvisie meegenomen. We stellen samen met het voortgezet onderwijs een onderwijsvisie en huisvestingsprogramma op. Begroting 2023 We ontwikkelen in samenwerking met de gezamenlijke partners - onderwijs, zorg, maatschappelijk partijen - een onderwijsvisie voor het voortgezet onderwijs om zo met elkaar langdurige, structurele afspraken te maken. Hiermee zorgen we ervoor dat onze jongeren beschikken over de vaardigheden voor de toekomst. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De onderwijsvisie voor het voortgezet onderwijs is in ontwikkeling. Dit is een gezamenlijk document van gemeente, onderwijsbesturen en het samenwerkingsverband passend onderwijs. Hierin worden onder andere afspraken gemaakt over de voorbereiding van leerlingen op vervolgopleidingen en de arbeidsmarkt. Er is een concept visiedocument gereed, dat binnenkort voor consultatie wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. Vaststelling vindt in 2024 plaats. Het IHP/huisvestingsplan is gezamenlijk met het bestuur ontwikkeld en in 2023 zo goed als afgerond.

We werken een programmalijn 'Glansrijke Toekomst voor de Dordtse jeugd’ uit en voeren deze uit. Begroting 2023 We concretiseren het programma 'Glansrijke Toekomst voor de Dordtse jeugd (12-27)'. De nog op te stellen visie voortgezet onderwijs heeft hiermee een directe verbinding. Speciale aandacht is er voor een meer kwetsbare groep (16-27 jaar), die een afstand tot de maatschappij en/of de arbeidsmarkt ervaart. Rijksprogramma's, zoals maatschappelijke diensttijd (MDT) en cofinanciering vanuit het Europese Sociaal Fonds+ 2022-2028 (ESF+), maken verder onderdeel uit van dit programma. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2023 hebben de bestuurders van de ketenpartners de regie op de doelgroep 16-27 jaar belegd bij de gemeente. Dat betekent dat er een gedeelde verantwoordelijkheid is voor deze doelgroep en dat de gemeente als aanjager optreedt als het gaat om integrale samenwerking. Daarnaast is er in oktober afgestemd dat monitoring een belangrijke voorwaarde is om activiteiten uit te kunnen blijven voeren en dat dit in 2024 wordt uitgewerkt. Dit doen we via het project '50 jongeren volgen'. Ook is er in oktober 2023 afgestemd om de overgang van vmbo naar mbo te versterken.

Daarbij wordt ingezet op een warme overdracht, een ontwikkeling van de loopbaanbegeleiding en, naast advisering op talent en interesse ook de kansrijke regio sectoren aan te prijzen aan leerlingen van het (Dordtse) voortgezet onderwijs.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

68

We stellen een plan op voor stadsbrede inzet van maatschappelijke diensttijd. Begroting 2023 Sinds 2019 loopt in Dordrecht een aantal starttrajecten van de maatschappelijke diensttijd (MDT), waaronder een intensief traject dat valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Verschillende domeinen en onderwerpen, zoals onderwijs, arbeidsmarkt, cultuur, sport en vrijwillige inzet, zijn hier op aangehaakt. In 2023 stellen we samen met de andere MDT-trajecten een domein overstijgend plan op. Op die manier organiseren we voor jongeren in Dordrecht een optimaal aanbod, waarin persoonlijke en maatschappelijke ontwikkeling samenkomen in verschillende aansprekende programma's. Onderdeel van dit plan is het maken van duidelijke afspraken tussen reeds betrokken en nieuwe partners. In zowel het onderwijs als het maatschappelijk veld. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In de loop van 2023 veranderden twee landelijke beleidsvelden die van invloed zijn op de toekomst van MDT; met name op de intensieve variant waar we als gemeente voor verantwoordelijk zijn. Vanwege het uitblijven van landelijke kaders is door het ministerie besloten de lopende trajecten met een jaar te verlengen, waardoor pas vanaf 2025 aangepaste trajecten kunnen starten.

Daarbij komt dat het regionale beleid voortijdig schoolverlaten (vsv), wat werkt met vierjaarlijkse perioden, ook een jaar langer doorloopt vanwege landelijke wijzigingen van financiering en kaders. Dit nieuwe regionale plan vsv zou op zijn beurt weer kaders en mogelijkheden bepalen voor de lokale MDT-plannen. Om die reden zijn de inventarisaties met betrokken partijen wel gestart, maar is er nog geen nieuw plan voor de stadsbrede inzet van MDT. Dit gaat nu in de eerste helft van 2024 spelen. We continueren de aanpak van werkloosheid onder kwetsbare schoolverlaters. Begroting 2023 Sinds de start van de coronacrisis zijn we actief bezig om werkloosheid onder kwetsbare schoolverlaters te voorkomen. Deze aanpak zetten we door in 2023. Daarbij is er aandacht voor drie specifieke doelgroepen: laatstejaars leerlingen van het praktijkonderwijs of voortgezet speciaal onderwijs; laatstejaars studenten van het mbo met een grote kans op werkloosheid en voortijdig schoolverlaters. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2023 hebben we voor de beoogde doelgroep afspraken gemaakt met twee partijen om jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt toe te leiden naar werk door middel van een intensieve voorbereiding op, bemiddeling naar en begeleiding tijdens het werk bij werkgevers binnen het netwerk van deze partijen.

Binnen het Regionaal Programma Voortijdig Schoolverlaten 2020-2024 zijn de interventies gericht op het tegengaan van voortijdig schoolverlaten en het begeleiden (terug) naar school of naar werk voortgezet. Zo zijn, bijvoorbeeld Matchmakers ingezet om jongeren zonder startkwalificatie of werk te benaderen en te begeleiden en zijn jongeren die nog niet de juiste competenties hebben voor het doorlopen van een succesvolle stage, extra begeleid in werknemersvaardigheden. Doelstelling 5: Het ontwikkelen van het Leerpark tot een volwaardige campus. Smart Campus Leerpark is dé samenwerkingslocatie voor toegepaste technologische innovatie. Bedrijven en onderwijs versterken de samenwerking door kennis en faciliteiten te delen, samen nieuwe ideeën te ontwikkelen, initiatieven te starten en andere bedrijven aan te trekken die het ecosysteem verder versterken. Startups en scale-ups brengen hun innovaties verder tot echte producten of processen en maken daarbij gebruik van de kennis van de regio. Iedereen kan zich op Smart Campus Leerpark zijn leven lang blijven ontwikkelen en zich klaarstomen voor de banen van de toekomst. We bouwen door aan Smart Campus Leerpark (SCALE). Begroting 2023 We ontwikkelen de campus tot een centraal punt voor innovatie in de regio. Hier kan ieder bedrijf met een innovatievraag terecht. De bestaande Innovatie Roadmaps brengen we samen op het Leerpark.

De Business Developers verbinden we aan de campusorganisatie. Met stevige branding vergroten we de herkenbaarheid van de campus. Ook in de openbare ruimte van het Leerpark zelf worden de campus en de innovaties uit de regio meer zichtbaar. We dienen een aanvraag in voor de subsidie vanuit het groeifonds voor het opschalen van publiek private samenwerkingen, gericht op de energietransitie en verbonden aan Smart Campus Leerpark.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

69

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In de loop van 2023 zijn we van vijf InnovatieRoadmaps -na een evaluatie- naar twee InnovatieRoadmaps gegaan. Er zijn vele bijeenkomsten georganiseerd door de business developers op het Leerpark, in de Duurzaamheidsfabriek, in het kader van de doorontwikkeling van de InnovatieRoadmaps Refit-Alliantie en ZED-Hub. Tevens is er een nieuw maritiem cluster in aanbouw: Smart Shipping. Met de start van het project PPS SCALE: energietransitie in de gebouwde omgeving, wordt ook de bouwsector in de regio direct betrokken bij innovatie/opleidings-activiteiten op het Leerpark. Dit Triple Helix project wordt gefinancierd met Nationale Groei Fonds middelen. Het project helpt mee aan de bredere branding van SCALE als hotspot voor werken-leren-innoveren. We breiden het onderwijsaanbod op de campus uit. Begroting 2023 Eind 2022/begin 2023 vindt de opening van het Kopgebouw plaats. Dit dient als vestiging van Dordrecht Academy. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheid om andere hoger onderwijs opleidingen in het Kopgebouw te huisvesten. De Maakfabriek gaat ruimte bieden aan de bouw- en metaalopleiding van het ROC DaVinci college. Dit in samenwerking met Bouwmensen. Het onderwijsaanbod op de campus wordt áltijd gekoppeld aan de behoefte van het bedrijfsleven.

Er worden samenwerkingen opgezet tussen deze twee partijen op innovatieprojecten, die daarbij al dan niet een samenwerking aangaan met startups en scale-ups. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In het voorjaar 2023 is Dordrecht Academy in het Kopgebouw getrokken met alle vijf AD opleidingen en Careerboost, op de 4e en 5e etage. Tevens zijn er gesprekken gestart in het najaar 2023 met Inholland over de verplaatsing van de PABO-opleiding van het Achterom naar het Kopgebouw. Daarmee wordt gezorgd voor de bundeling hoger onderwijs op één plek en beschikt InHolland weer over up to date onderwijshuisvesting. DaVinci en Bouwmensen hebben aangegeven zich niet in de Maakfabriek te willen vestigen, vanwege diverse redenen. Dat heeft zijn weerslag op het tempo van de ontwikkeling van de Maakfabriek; nieuwe partners worden inmiddels gezocht. De ontwikkeling van de Maakfabriek is complex, aangezien deze samenhangt met de ontwikkeling van het nieuwe station en de mogelijkheden van parkeerplaatsen in het gebied. We herstructureren de campusorganisaties. Begroting 2023 Met de afronding van de gebiedsontwikkeling Leerpark (en daarmee tevens de aansturing ervan) beperken ook de kernactiviteiten van de Coöperatie ontwikkeling Leerpark zich tot het eigendom en beheer van de Duurzaamheidsfabriek.

Tegelijkertijd wordt de campusorganisatie geformaliseerd, bemenst en van middelen voorzien. Voor een programmatische sturing is er de samenwerking met regionale economische partners. De huisvesting van de campusorganisatie en afvaardiging van de partners is voorzien in het kopgebouw. De campusorganisatie richt zich op het ontwikkelen van bedrijvigheid in de regio, het verbinden van (de behoefte van) het bedrijfsleven aan de opleiders en het uitbouwen van het regionale innovatienetwerk. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De overgang van de huidige Coöperatie Ontwikkeling Leerpark (COL), met gemeente en ROC DaVinci als de twee leden, naar een campus programma organisatie is nog niet besloten. Tot nu toe is de COL verantwoordelijk geweest voor de gebiedssturing en opdrachtgeverschap naar de projectontwikkelaar van het Leerpark. Inmiddels nadert de ruimtelijke voltooiing van het Leerpark en kan de gebiedsaansturing via de COL worden afgesloten. Gemeente en DaVinci zijn als founding fathers en 'eigenaren' van het Leerpark met elkaar in overleg hoe de nieuwe campusstructuur/programmering eruit zou kunnen zien. Wat betreft het tempo waarin de nieuwe campusstructuur vorm krijgt zijn we deels afhankelijk van het DaVinci.

Inmiddels worden al wel gezamenlijke activiteiten opgestart, zoals de PPS SCALE (met Nationale Groei Fonds middelen) en ook de organisatie van de SCALE Innovation Award.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

70

We ronden alle voorbereidende activiteiten voor de bouw van de Maakfabriek af. Begroting 2023 Om in 2024 te kunnen starten met de bouw van de Maakfabriek zijn er voorbereidingen nodig. We bepalen het ruimtelijke programma van de Maakfabriek en leggen zoveel mogelijk eindgebruikers vast die binnen het profiel passen (startups en scale-ups, innovatief bedrijfsleven, onderwijs). We selecteren een architect en laten een ontwerp maken. We laten de contracten voor de grondtransactie maken en ondertekenen, zodat de eigendomssituaties bekend zijn. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De doorontwikkeling van de Leercampus via de Maakfabriek loopt achter op schema. Dat is deels te wijten aan de gevolgen van Corona, waardoor partners uit het bedrijfsleven (die al een Letter of Intent hadden getekend voor vestiging in de Maakfabriek) definitief zijn afgehaakt. Daarnaast zijn ook de onderwijsinstellingen terughoudender geworden, als gevolg van achterblijvende studentenaantallen. Daarnaast zijn er externe ontwikkelingen, zoals de verhoogde rentestand, die projectontwikkeling momenteel minder aantrekkelijk maken. Deze combinatie van factoren maakt een heroriëntatie op het ontwikkelingstempo noodzakelijk. We verbeteren de bereikbaarheid van de campus. Begroting 2023 We stimuleren duurzame mobiliteit van de 'bewoners' op het Leerpark.

Gecombineerd met de invoer van betaald parkeren willen we daarmee de parkeerdruk in het gebied verlagen. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De voorbereidingen zijn in 2023 getroffen en per 1 februari 2024 is betaald parkeren ingevoerd op het Leerpark gebied. Duurzame mobiliteit is onder de aandacht van de bewoners/huurders van het Leerpark gebracht en worden door gebruikers de stappen gezet om fietsgebruik onder personeel zoveel mogelijk te stimuleren. Daarmee willen het Leerparkgebied zoveel mogelijk ontlasten van auto parkeren in de openbare ruimte.

2.2.5.3 Wat zijn de indicatoren?

De basis: BBV-indicatoren De onderstaande BBV-indicatoren zijn onderdeel van de vaste set verplichte beleidsindicatoren gehanteerd door het Rijk om de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te bevorderen. Omdat deze indicatoren een logische link vormen met het programma Lerend en Ondernemend Dordrecht zijn zij hier opgenomen. Voor BBV-indicatoren geldt dat hier geen streefwaarden aan verbonden zijn, de indicatoren kennen immers geen specifieke relatie met de Dordtse doelstellingen. Wel is een vergelijking opgenomen met het gemiddelde van de G40 gemeenten, daarnaast kunt u via de website www.waarstaatjegemeente.nl de BBV-indicatoren van Dordrecht per thema vergelijken met een selectie naar keuze (o.a. Nederland, Provincie niveau of Regionaal niveau). BBV-indicatoren

Begroting Jaarstukken Begroting Jaarstukken 2023 2022 2024 2023

Netto arbeidsparticipatie - % (sociaal domein) Werkloze jongeren - % (sociaal domein)

65,7 (2020) 70,2 (2022) 70,2 (2022)

72 (2023)

72,7 (2023)

3,0 (2020)

2 (2021)

2,0 (2021)

2,0 (2022)

2,0 (2022)

Absoluut verzuim - aantal per gemeente (onderwijs) Relatief verzuim - aantal per gemeente (onderwijs) Voortijdige schoolverlaters - % (onderwijs)

1,2 (2021)

1,2 (2021)

1,2 (2021)

1,2 (2022)

5,8 (2022)

9 (2021)

9 (2021)

15 (2022)

15 (2022)

25 (2022)

2,7 (2021)

2,7 (2021)

Banen - per 1.000 inwoners 15-64 jaar (economie)

G40

2,7 3,2 (2023) 2,8 (2023) (schooljaar '20/21') 667,0 (2021) 667,0 (2021) 683,6 (2022) 683,6 777,1 (2022) (2022)¹

¹ Per 1.000 inwoners 15-74 jaar.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

71

2.2.5.4 Wat heeft het gekost?

Hieronder wordt het programmaoverzicht weergeven onderverdeeld naar lasten en baten inclusief toevoegingen en onttrekkingen uit reserves. In deze jaarstukken is een verschillenanalyse per programma opgenomen. Hierin geven we de belangrijkste oorzaken aan van de hieronder genoemde verschillen ten opzichte van de actuele begroting. Bedragen x € 1.000

Lerend en Ondernemend Dordrecht

Begroting 2023

Werkelijk 2023

Lasten

43.451

45.122

Baten

17.724

21.569

Saldo

25.727

23.553

Toevoeging reserves

5.616

5.515

Onttrekking reserves

13.679

12.496

Totaal programma

17.663

16.572

Met de programmarekening is een totaaloverzicht opgenomen van de gerealiseerde baten en lasten op productniveau. Hieronder wordt het programmaoverzicht weergeven onderverdeeld naar lasten en baten van de verschillende producten en mutaties met de reserves. Lerend en Ondernemend Dordrecht

Bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

Begroot Werkelijk Verschil Bibliotheek

Begroot Werkelijk

Verschil

118

118

2.990

3.067

-77

Leerplicht en voortijdig schoolverlaten

3.165

2.638

527

1.943

1.503

-440

Bestrijding Onderwijsachterstanden

9.013

8.603

410

6.878

7.461

583

Voor- en vroegschoolse educaties

1.542

965

577

1.353

903

-450

Onderwijs aangelegenheden

2.852

2.573

279

931

931

Werkgelegenheid

2.348

6.164

-3.816

418

4.172

3.754

Ruimtelijke Lobby

2.317

2.528

-211

2.046

2.346

300

Leerpark

1.565

1.848

-283

157

443

286

Ondersteuning ondernemerschap

2.340

2.251