Jaarstukken 2023 Dordrecht.pdf

Rioolheffing gebruiker

Afvalstoffenheffing

Tegemoetkoming

Dordrecht

102

332

-75

359

96

Hendrik-Ido-Ambacht

64

404

-63

405

143

Alblasserdam

0

418

418

155

Papendrecht

0

432

432

169

Sliedrecht

94

351

445

180

Hardinxveld-Giessendam

204

332

536

272

Zwijndrecht

322

347

634

337

Alkmaar

0

342

342

73

Dordrecht

102

332

359

96

Haarlem

0

426

426

165

Delft

54

401

455

187

Breda

190

362

552

285

Leiden

223

449

672

344

Landelijk gemiddelde

107

329

436

Gemeente Drechtsteden

-35

Referentiegemeenten

Jaarstukken 2023 Dordrecht

-75

94

¹ Voor de indicatie in de laatste kolom geldt: hoe lager het nummer, hoe lager de woonlasten.

4.1.4.2 Belastingcapaciteit

Onderstaande tabel geeft de belastingcapaciteit van de gemeente weer. De tabel betreft één van de zogenaamde kengetallen die het gemakkelijker moet maken inzicht te verkrijgen in de financiële positie van de gemeente. Voor een beschouwing van alle kengetallen samen verwijzen we naar het onderdeel financiële positie. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de verhouding van de lokale lastendruk in de gemeente ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Deze wordt berekend door de totale woonlasten meerpersoonshuishouden te vergelijken met het landelijk gemiddelde, uitgedrukt in een percentage. Alle cijfers zijn overgenomen uit de Atlas van de lokale lasten van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) van het overeenkomstige jaar. Dit in tegenstelling tot dit overzicht bij de begroting waarbij het cijfer OZB (A) een prognose betreft. Door de nieuwe berekeningsmethode van het COELO, gebaseerd op het met ingang van 2022 publiceren van de afzonderlijke gemiddelde WOZ-waarde voor zowel koop- als huurwoningen door het CBS waar deze eerst enkel als gezamenlijk gemeld werden, zijn oudere opstellingen (in eerdere P&C-producten) van de belastingcapaciteit waarin het jaar 2021 wordt weergegeven niet langer onderling vergelijkbaar. Zie voor meer uitleg hierover de belastingcapaciteit in de Begroting 2023.

Hoewel de herberekening wel resulteert in een andere financiële opstelling voor 2022, blijft het percentage belastingcapaciteit hetzelfde met 93%. In 2023 is er sprake van een flinke daling naar 89% door de verstrekking van een eenmalige tegemoetkoming in de gestegen kosten van levensonderhoud. Per 2024 komt de belastingcapaciteit uit op 99%. Dit houdt in dat Dordrecht in 2024 qua woonlasten ongeveer 1% procent onder het landelijk gemiddelde van € 944 zit. Bedragen x € 1 2022

2023

2024

A OZB-lasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde

299

328

346

B Rioolheffing voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde

205

217

234

C Afvalstoffenheffing voor een gezin

313

332

357

0

-75

0

E Totale woonlasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde (A+B+C-D)

817

802

937

Woonlasten landelijke gemiddelde voor gezin in laatst bekende begrotingsjaar F (dus 2021, 2022 en 2023)

877

904

944

Woonlasten t.o.v. landelijke gemiddelde jaar er voor (E/F) x 100%

93%

89%

99%

D Eventuele heffingskorting

4.1.5 Kwijtschelden van gemeentelijke belastingen

Als een belastingplichtige als gevolg van financiële omstandigheden niet in staat is een belastingaanslag geheel of gedeeltelijk te betalen, kan gehele of gedeeltelijke kwijtschelding worden verleend. Onze gemeente hanteert de zogeheten 100%-norm, wat betekent dat inwoners met een inkomen op bijstandsniveau in beginsel voor kwijtschelding in aanmerking komen. Naast een inkomenstoets vindt ook een vermogenstoets plaats. Vanaf 2010 wordt gebruik gemaakt van de voortoets via het Landelijk Inlichtingenbureau voor het verlenen van geautomatiseerde kwijtschelding met als doel verlaging van de administratieve lasten voor de burgers. De regels voor het toekennen, worden bepaald door de Rijksoverheid, gemeenten mogen zelf bepalen voor welke belastingen kwijtschelding wordt verleend. In Dordrecht kan kwijtschelding worden gevraagd voor: onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing, rioolheffing en leges urgentieverklaring. Er zijn in 2023 ongeveer 2.594 kwijtscheldingsverzoeken binnengekomen. Via 3.700 geautomatiseerde kwijtscheldingen is in 2023 ongeveer € 1,5 miljoen kwijtgescholden, circa

Jaarstukken 2023 Dordrecht

95

2,5% meer dan in 2022. Het aantal op geautomatiseerde wijze verleende kwijtscheldingen is ongeveer 3,5% gedaald ten opzichte van 2022. Bedragen x € 1.000

Heffingsoort

Kwijtschelding 2023

Kwijtschelding in 2023 over eerdere jaren

Totaal

2

1

3

1.425

30

1.455

452

9

461

1.879

40

1.919

OZB Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal

We voeren een zeer actief beleid op het gebied van invordering, door tijdig te herinneren en aanmaningen te versturen. Waar nodig gaan we over tot dwanginvordering. Desondanks blijken deze inspanningen in sommige gevallen ontoereikend en rest niets anders dan, nadat alle invorderingsmogelijkheden zijn benut, deze verschuldigde belastingen wegens oninbaarheid af te boeken. In de meeste gevallen is de oorzaak gelegen in faillissementen, onbekende adressen van belastingplichtigen of doordat er reeds een schuldsaneringstraject loopt. Het actief inzetten op het voorkomen van oninbare belastingen werpt vruchten af. Het percentage oninbaar neemt al sinds 2013 af. De sterke daling in 2021 blijft stabiel in 2022 en in 2023. Statistici voeren overheidssteun als reden aan.

4.1.6 Overige lokale heffingen

Jaarlijks worden de tarieven voor de diverse heffingen door de raad bij de kadernota vastgesteld voor het komende begrotingsjaar en verwerkt in de begroting en de heffingsverordeningen. Voor 2023, het jaar na de bestuurswisseling, is de indexatie op de lokale heffingen echter voort gekomen uit het Politieke Akkoord 2022-2026 in plaats van uit de kaderbrief/kadernota. In de raadsinformatiebrief Kaderbrief 2023 (RIB) is alvast wel een bespiegeling gegeven ten aanzien van de indexeringen op de inkomsten voor 2023. Met het collegebesluit van 27 juni 2022 is door het college besloten de lokale heffingen te indexeren met 6,3% om in balans te blijven met de inflatie.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

96

Heffing Hondenbelasting

Indexatie 2023 geen belastingheffing (2023-2026) in de bestuursperiode 2022-2026

Leges KCC

6,3%

Leges omgevingsvergunning

6,3%

Leges APV en overige

6,3%

Lijkbezorgingsrechten

gemiddeld 6,3%

Marktgeld

6,3%

Reinigingsrecht

6,3%

Parkeerbelastingen

6,18%

Precariobelasting

6,3%

Hondenbelasting In het Politiek Akkoord 2022-2026 (pagina 24) is vastgelegd dat het tarief van de hondenbelasting voor deze bestuursperiode terug naar nul wordt gebracht. Dat betekent dat hondenbezitters de komende jaren geen aanslag voor de hondenbelasting ontvangen. Hierdoor vervallen ook de jaarlijkse inkomsten van de hondenbelasting. Dit is indertijd meegenomen in het totale financiële perspectief bij de Begroting 2023 Geen heffing bedrijveninvesteringszones (BIZ) en reclamebelasting In 2023 is geen BIZ-bijdrage en reclamebelasting geheven om ondernemers financieel tegemoet te komen in de na-ijlende effecten van de coronacrisis een in afwachting van het in het Politiek Akkoord 2022-2026 (pagina 15) opgenomen op te richten ondernemersfonds. Het betreft de concretisering van de in de voorstellen 'Beschikbaar stellen van middelen voor het Herstelplan Dordtse Economie en Werkgelegenheid' en 'Instemmen met Steunmaatregelen bij heropstart en herstel van de horeca in Dordrecht' genoemde belastingmaatregelen, waarmee de raad op 23 maart 2021 heeft ingestemd. De inkomsten die hiermee worden gemist zijn gedekt uit de reserve Crisis- en herstelfonds. De raad heeft op 19 december 2023 ingestemd met het instellen van een ondernemersfonds per 2024.

4.1.7 Berekening kostendekkendheid van een heffing

Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt in deze paragraaf de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, inzichtelijk gemaakt. In de onderstaande overzichten is per heffing de kostendekkendheid bepaald. Overheadtoerekening De overheadtoerekening is gebaseerd op de ureninzet (loonsom) van het directe personeel. De verdeling van de overhead is conform de begroting, er is geen correctie gemaakt voor eventuele gewijzigde ureninzet. Enkel het prijsverschil dat is opgetreden bij de overhead is gecorrigeerd. De overhead wordt toegelicht onder Financiën van Dordrecht.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

97

Berekening kostendekkendheid van een heffing

Bedragen x € 1.000

Afvalstoffenheffing Reinigingsrecht

Legesverordening Legesverordening Legesverordening Rioolheffing (titel I) (titel II) (titel III)

Lijkbezorgingsrechten

Marktgeld

Parkeerbelasting 2.637

Kosten taakveld

15.021

167

12.740

6.861

4.291

796

3.306

567

Inkomsten taakveld (niet zijnde de heffing)

-1.723

0

-1.068

-3.215

0

0

-320

-39

-60

Directe kosten taakveld

13.298

167

11.672

3.646

4.291

796

2.986

528

2.577

297

0

1.430

6.069

155

0

1.513

252

1.801

2.819

0

1.862

287

862

167

7

29

344

Overhead Btw Indirecte kosten taakveld

3.116

0

3.292

6.356

1.017

167

1.520

281

2.145

Totale kosten taakveld

16.414

167

14.964

10.002

5.308

963

4.506

809

4.722

Opbrengst heffingen

17.701

134

14.408

1.751

4.167

57

2.740

281

6.533

Dekkingspercentage JRK2023

108%

80%

96%

18%

79%

6%

61%

35%

138%

Dekkingspercentage B2023

97%

100%

100%

17%

94%

14%

61%

45%

127%

Verschil JRK2023 vs B2023

11%

-20%

-4%

1%

-15%

-8%

0%

-10%

11%

Dekkingspercentage JRK2022

102%

63%

105%

19%

100%

9%

63%

35%

168%

Jaarstukken 2023 Dordrecht

98

Toelichting verschillen Een toelichting volgt als het verschil tussen het begrote en werkelijke dekkingspercentage groter is dan tien procent. Afvalstoffenheffing De toename van het dekkingspercentage wordt verklaard door hogere opbrengsten uit het afvalfonds als gevolg van de maatregelen uit het grondstoffenplan, hogere bijdragen van regiogemeenten door de invoering recycletarieven DIFTAR en lagere verwerkingskosten dan verwacht. Reinigingsrecht De afname van het dekkingspercentage is een gevolg van lagere opbrengsten. De opbrengsten zijn gerelateerd aan het aangeboden bedrijfsafval, waarvan de hoeveelheid lager uitvalt dan verwacht. Titel II Legesverordening Het kostendekkendheidspercentage van de omgevingsvergunningen komt lager uit dan in de Begroting 2023 was voorzien. Dit wordt veroorzaakt door een stagnatie bij de nieuwbouw van woningen in Nederland. Er zijn minder (grote) WABO-vergunningen aangevraagd, waardoor de legesopbrengsten achter bleven bij de verwachtingen, terwijl de uitvoeringslasten in verhouding minder hard zijn gedaald. Marktgelden De werkelijke dekkingsgraad is 10% lager dan bij de Begroting 2023, omdat er meer kosten waren door het versterken van de teamleidersfunctie ten bate van de uitvoering van meerdere projecten, voor inhuur van specialistische juridische kennis en als gevolg van de sterk gestegen energieprijzen.

Parkeerbelasting De stijging van het dekkingspercentage is een gevolg van een hogere opbrengst op straat parkeren vanwege de toename van het gebruiksgemak bij het verrichten van betalingen en groeiende betalingsbereidheid van burgers op straat.

4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Een gezonde financiële positie van de gemeente is een absolute voorwaarde voor haar slagkracht. Dat vergt niet alleen een sluitende exploitatie en realisatie daarvan in het uitvoeringsjaar, maar óók voldoende weerstandscapaciteit in relatie tot de risico’s. In deze paragraaf geven wij informatie over het risicomanagement in Dordrecht. Daarmee geven we inzicht in de omvang van het risicoprofiel en de grootste risico’s met de daarbij behorende beheersmaatregelen. De paragraaf laat zien hoe het gemeentelijk risicoprofiel, het weerstandsvermogen en de daarbij behorende ratio zich in 2023 hebben ontwikkeld.

4.2.1 Algemeen

Het beleid van de gemeente Dordrecht is gericht op een actieve beheersing van risico’s. Door het periodiek uitvoeren van risicoanalyses worden risico’s en beheersmaatregelen niet op een willekeurige, maar op een gestructureerde wijze geïnventariseerd. Hierdoor ontstaat een completer en betrouwbaar beeld van de risico’s. De kans dat risico’s over het hoofd worden gezien wordt hiermee gereduceerd. Wij zijn van mening dat we op het terrein van risicomanagement: • een uitgewerkt risicomanagementbeleid hebben dat bestaat uit afspraken over sturing en verantwoording betreffende de belangrijkste risico’s, • en daardoor een relatief compleet risicoprofiel kennen waarin de belangrijkste risico’s zijn opgenomen, en waarmee de benodigde omvang van het weerstandsvermogen op een betrouwbare en robuuste wijze wordt bepaald.

Jaarstukken 2023 Dordrecht

99

4.2.1.1 Beleid voor risicomanagement

De gemeente Dordrecht heeft zoals iedere organisatie te maken met risico’s. Het is van belang om die risico’s inzichtelijk te maken, onder andere omdat de risico’s de uitvoer van beleidsdoelen nadelig kunnen beïnvloeden. De Nota risicobeheersing en weerstandsvermogen legt het begrippenkader en randvoorwaarden voor risicomanagement vast. De Nota definieert risicomanagement als: het effectief en systematisch omgaan met de kansen en bedreigingen die het tot stand komen van organisatiedoelstellingen kunnen beïnvloeden. De in de Nota opgenomen doelstellingen voor risicomanagement zijn: 1. inzicht krijgen in de strategische risico’s die de gemeente Dordrecht loopt en daarmee het risicobewustzijn te stimuleren. 2. vermindering van het negatieve effect van risico’s op het bestaande beleid en de kwaliteit van de bestaande voorzieningen. 3. optimaliseren van interne beheersing als onderdeel van integraal management. 4. onderbouwing berekening weerstandsvermogen gerelateerd aan de met de raad afgesproken norm van ten minste 1,0. In de Nota zijn de uitgangspunten voor risicomanagement en risicobeheersing, alsmede de diverse gemeentelijke, interne rollen en de afbakening en definiëring van de diverse risicobegrippen opgenomen.

4.2.2 Risico's

Op basis van een periodieke risico-inventarisatie krijgen we inzicht in de aard en omvang van het risicoprofiel. Wij definiëren een risico als: een onzekere (interne of externe) gebeurtenis die het realiseren van onze doelen kan beïnvloeden. Dit betreft naast de financiële risico’s ook de nietfinanciële risico’s. Risico’s met financiële effecten worden meegenomen bij de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit en bepalen daarbij mede de omvang van de ratio van het weerstandsvermogen. Ter voorbereiding op de Jaarstukken 2023 actualiseren we het laatst vastgestelde risicoprofiel, te weten dat van de Begroting 2024 dat in september 2023 is opgesteld. Hiertoe doorlopen we het huidige risicoprofiel, worden de risico’s voorzien van een eigenaar, worden de beheersmaatregelen doorgenomen en vindt bespreking ervan plaats binnen de managementteams. Bewustwording van risico’s is een belangrijke stap in het beheersen van risico’s. Daarom is het van belang regelmatig stil te staan bij de risico’s die het bereiken van de doelstellingen in de weg staan en het gesprek hierover te organiseren. De risico’s zijn geïnventariseerd met de volgende uitgangspunten: • risico's met een structureel gevolg worden opgenomen met een impact van maximaal 3 keer het jaarlijkse gevolg.

Wij gaan ervan uit dat er in een termijn van circa 3 jaar een structurele voorziening in de begroting is gevonden voor structurele risico’s. • de gemeente Dordrecht maakt onderscheid in risico’s voor de Stad en risico’s bij het Grondbedrijf (grondexploitatieprojecten). Alhoewel voor beide entiteiten een eigen risicoprofiel en weerstandsratio kan worden bepaald, gaat het uiteindelijk om de gezamenlijke weerstandsratio voor de gemeente als geheel. In onderstaand overzicht zijn de grootste risico’s van de gemeente Dordrecht (exclusief Grondbedrijf) ten tijde van het opstellen van de Jaarstukken 2023 weergegeven. In het risicoprofiel is een aantal veranderingen doorgevoerd ten opzichte van de lijst bij de Begroting 2024. Het totale risicoprofiel van € 19,5 miljoen is per saldo € 9,6 miljoen lager vergeleken met het profiel uit de Begroting 2024. Deze daling wordt overwegend veroorzaakt door toename van de positieve risico's op winstnames uit grondexploitaties (zie paragraaf Grondbeleid) en door daling van de risico's voor Jeugdhulp en Uitvoerings- en proceskosten GBD omdat deze risico's zich feitelijk al op onderdelen voordoen en als onontkoombare ontwikkelingen in de Perspectiefnota

Jaarstukken 2023 Dordrecht

100