Inspraakbijdrage mevrouw Van den Hoek over Leegstandsverordening dd 13-01-2026.pdf

Inspraak dinsdag 13-01-2026 m.b.t. Leegstandsverordening Gemeenteraad Dordrecht

Goedenavond, mijn naam is Mirjam van den Hoek, ik woon in Dordrecht en werk als ZZP’er in het sociaal domein, aan het bestrijden van dakloosheid. Mijn bijdrage is tot stand gekomen dankzij feedback van vakgenoten, dakloze mensen en mensen die door woningnood tijdelijk in leegstaande gebouwen woonden. Ik spreek op persoonlijke titel, maar geïnspireerd door deze ervaringen. Vorige maand stelde de gemeenteraad de nadere regels ‘Wonen Eerst’ vast, met als doel jaarlijks 50 woningen beschikbaar te stellen aan dakloze mensen volgens de ETHOS-light definitie. Daarbij zijn inbegrepen dakloze mensen die bivakkeren in de bootje, bungalow, hun busje en op de bank bij bekenden, ook al maken zij geen gebruik van opvang. En voila, deze avond komt ter sprake hoe die 50 woningen beschikbaar komen. Het college stelt in het voorstel bij de leegstandsverordening dat er begin 2025 550 woningen langer dan 6 maanden leeg stonden en dat een realistische doelstelling is om dat in 2 jaar met 40% terug te dringen. Dat betekent dat er in 2 jaar 220 woningen vrij gaan komen. Het lijkt mij het onderzoeken waard hoe de ‘huisvestingsopgave voor specifieke doelgroepen’ op deze manier kan worden ingevuld. Mijn belangrijkste punten vanavond: 1.​ De resultaten van de handhaving van de leegstandsverordening moeten merkbaar zijn voor mensen die het hardst lijden onder woningnood: dakloze mensen.

2.​ Bij de uitvoering van de leegstandsverordening moeten niet alleen de gemeente en eigenaren van leegstaande woningen, maar ook woningzoekenden, burgerinitiatieven en ondernemers betrokken worden.​ Punt 1 Om ervoor te zorgen dat dakloze mensen profijt hebben van de leegstandsverordening, is het van belang dat Dordrecht expliciet de leegstandsverordening koppelt aan de huisvestingsverordening. Dit is waarom: een leegstandsverordening zelf is een handhavingsinstrument en kan en mag juridisch (nóg) niet de woonruimteverdeling reguleren. Dordrecht kan echter meedoen aan het succesvolle Chw-experiment (zoals in Utrecht en Amsterdam), waarmee: ●​ ●​ ●​ ●​

Dakloze mensen specifiek aan eigenaren kunnen worden voorgedragen. Niet-woningen, zoals kantoren en winkels, kunnen worden ingezet. Meldplicht al geldt bij 3 maanden leegstand in plaats van 6 maanden. Voordracht van een gebruiker mogelijk is voordat een woning 12 maanden leeg staat.

Met 3% leegstand doet Dordrecht niet onder voor grotere steden; deelname aan dit experiment is daarom relevant. Ongeacht deelname aan Chw is het essentieel dat de leegstandsverordening bijdraagt aan de ambitie om dakloosheid vóór 2030 te beëindigen. Concreet:

●​ Leg vast dat vrijgekomen woningen beschikbaar komen voor ‘Wonen Eerst’ en voor mensen die een instelling verlaten via de uitstroomregeling. ●​ Organiseer samenwerking tussen handhavers en het sociaal domein. ●​ Rapporteer niet alleen over minder leegstand, maar ook over sociale effecten en besparingen op zorg en opvang. Opvang van een dakloze Dordtenaar kost de gemeenschap jaarlijks €60.000-€85.000; goed voor de dekking van de voorgestelde 2,5 fte voor handhaving. Punt 2 Betrek álle belanghebbenden bij de uitvoering van de leegstandsverordening, niet alleen eigenaren, maar ook woningzoekenden, burgerinitiatieven, waaronder wooncoöperaties en ondernemers. ​ ●​ Inwoners moeten leegstand kunnen melden; meldingen en de leegstandslijst moeten openbaar zijn. ●​ Woningzoekenden, burgerinitiatieven en ondernemers moeten voorstellen kunnen doen voor invulling van leegstand. ●​ Data over oorzaken van leegstand moeten gezamenlijk worden geanalyseerd om oplossingen te vinden, bijv. procedures voor verbouwingen en splitsing moeten kritisch worden bekeken en mediation kan erfgenamen helpen tot goede invulling van leegstaand bezit te komen. Tenslotte: Als Dordrecht met de leegstandsverordening echt iets wil bereiken dan is nog het volgende van belang: ●​ Geef invulling aan art. 11 (nadere regels t.a.v. tijdelijke verhuur op basis van de Leegstandswet).

Voorkom met regels dat tijdelijke contracten bij het aflopen ervan leiden tot (herhaalde) dakloosheid. ●​ Artikel 8 spreekt van een plicht om de voordracht van een gebruiker te accepteren. Echter mist een dwangsom voor het niet accepteren van deze voordracht. Ook missen er bepalingen over boetes bij herhaalde overtreding.​

Als Dordrecht met deze verordening echt impact wil maken, moeten de sociale effecten voor dakloze mensen centraal staan, de samenwerking breed worden opgezet, en handhaving effectief en consequent zijn. Alleen dan kan leegstand daadwerkelijk bijdragen aan het oplossen van woningnood.