Informatiedocument raden en colleges ZHZ vluchtelingenopvang.pdf

6.1 00 Van: Kooman, Laurens <I.kooman@vrzhz.nl> Verzonden: zaterdag 6 juni 2026 12:03 Aan: Raadsgriffie Dordrecht <raadsgriffie@dordrecht.nl>; Griffie Zwijndrecht <griffie@zwijndrecht.nl>; griffie@gemeentehw.nl; Griffie HIA <griffie@h-i-ambacht.nl>; griffie Alblasserdam <griffier@alblasserdam.nl>; griffie Papendrecht <griffie@papendrecht.nl>; griffie@slidrecht.nl; griffie Hardinxveld-Giessendam <griffie@hardinxveld-giessendam.nl>; arianne.vandijk@jouwgemeente.nl; griffie <griffie@gorinchem.nl> CC: Slobbe-Voogt, Mirjam <m.slobbe-voogt@vrzhz.nl> Onderwerp: Informatiedocument raden en colleges ZHZ vluchtelingenopvang U ontvangt niet vaak e-mail van likoomanPvrzhz.nl. Ontdek waarom dit belangrijk is

Geachte griffie, Bijgaand ontvangt u de digitale versie van het informatiedocument vluchtelingenopvang Zuid-Holland Zuid, ontwikkeld door de Regionale Regietafel Zuid-Holland Zuid (RRT). De gedrukte exemplaren voor de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders zijn vorige woensdag (3 juni) afgegeven bij de gemeentetijke contactpersoon van uw gemeente. Met het informatiedocument informeren wij betrokkenen over de actuele opvangopgaven rondom asielzoekers, Oekraïense vluchtelingen en statushouders in onze regio. Ook geeft het document inzicht in de samenwerking en verantwoordelijkheidsverdeling binnen de regionale opvangstructuur.

Met vriendelijke groet, Laurens Kooman

i

Projectsecretaris Samenwerkingsverband Regionale Regietafel Zuid-Holland Zuid Programmateam Vluchtelingenopvang

veiligheids regiozhz »

www.zhzveilig.nl

x

Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid, Postbus 350 3300 AJ Dordrecht, E Lkooman@vrzhz.ni Bezoekadres: Prof. Kohnstammlaan 10, 3312 KL Dordrecht, T 088 636 5000, M 06-20700387

4te. samen voor veiligheid

Inform tiedo-c , ment

viZicilielinglénópvang Zuid-Holland Zuid mei 2026

•

r‹.t.;

-

_ • .b•

; .- ,,

-E" r,~~ ,`-

_ ~~r-~~~'. .

µ

._ .

...

-

rOpvang en huisvesting 1 vluchtelingen PO MI

• •

Oekraïnse vluchtelingen komen Nederland binnen

Asielzoekers komen Nederland binnen

I •

9

•

Vluchtelingen binnen EU-richtlijn tijdelijke bescherming (RTB)

ldentificatie en registratie (COA, IND)

registratie in gemeente

dké

•

-

•

},Verdeelbesluit per 8-12-2025: Landelijk: 96.000

•

Eerste aanmelding en verblijf bij de HUB. Nu in Dordrecht (37 plekken), per job in HardinxveldGiessendam (40 plekken). ,

Opgave per 1-7-2025 Landelijk: 109.000

•COA: spreiding, coOrdinatie en exploitatie, zorg en leefgeld •Gemeente: locatie en onderwijs

ZHZ: 2.534

ZHZ: 3.328

waarvan: 2.281 regulier en 253 AMV

•

1

Gemeentelijke opvang (GOO) •

•

3.

Particuliere

—kemeente: locatie, opvang (P00) exploitatie, onderwijs en leefgeld •VRZHZ: spreiding, verbinding, ondersteuning

11 it;

Reguliere- en AMV opvang (AZC)

ZHZ: ca 630

11 •

e gewezen

x

1'

Afgewezen

•

Bij beëindiging RTB 1

Vertrek naar land van herkomst of een ander land

Huisvesting in gemeente •

Oekraïners lndien mogelijk (gezien woningaanbod)

Andere

Status-

+ doelgroepen * + houders breed huisvestingsbeleid •

Verantwoordeiijk: = Projectorganisatie VRZHZ / GHOR = Gemeenten = Rijksoverheid

k

Opgave statushouders (incl. achter/ voorlopen) per 1-1-2026: Landelijk: 25.715 838

DriniarMaarn VIiinktalinnannnv

/

k

/

.•

, * Zoals jongeren, studenten, spoedzoekers, arbeidsmigranten, kwetsbare ouderen, vrouwen in vrouwenopvang, ggz-patiënten, dak- en thuislozen. - ne rhlialtaiilmniii,mr. vrrh7 nl - i and alp mai '7C1'7A

Informatiedocument

Vluchtelingenopvang Zuid-Holland Zuid mei 2026

Dit document beschrijft de opvang van asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen in de regio Zuid-Holland Zuid (ZHZ).

Opvang van asielzoekers

Cyclus (tweejaarlijks)

• --I> •

-♦--~

Spreidingswet en opvangopgave Spreidingswet De Spreidingswet verdeelt de opvang van asielzoekers over provincies en gemeenten op basis van het aantal inwoners en sociaaleconomische scores (verdeelbesluit). Zo wordt de verantwoordelijkheid voor de asielopvang evenredig gedeeld.

-> •

Capaciteitsraming

Bod via regioplan

Verdeelbesluit

Het Rijk brengt in beeld hoeveel opvangplekken er nodig zijn per gemeente aan de hand van een prognose.

Gemeenten spreken regionaal af welke bijdrage ieder kan leveren. Dit plan wordt ingediend bij het Rijk.

Het Rijk bepaalt uiteindelijk de verdeling. Hiertegen kunnen gemeenten bezwaar maken.

Eventueel interbestuurlijk toezicht (IBT) * Wanneer gemeenten zich niet aan het verdeelbesluit houden kan het Rijk ingrijpen.

* De interventieladder Spreidingswet Het interbestuurlijk toezicht op de Spreidingswet ligt bij de minister van A&M. Dit gebeurt op basis van de interventieladder. Deze bestaat uit zes fases: 1. Signaleren 2. Informatie opvragen en valideren 3. Actief toezicht: afspraken over acties, termijnen en vervolg 4. Vooraankondiging juridische stappen 5. Definitieve termijn om alsnog zelf te voorzien 6. Het Rijk grijpt in en neemt de uitvoering over (indeplaatsstelling)

Spreidingswet en opvangopgave Het Rijk berekent elke twee jaar hoeveel opvangplekken er nodig zijn. De opvangopgave in februari 2024:

--_ _

.

/ /

Landelijk • 96.000 Zuid-Holland • 19.776

, /

/ /

\

-

/

‘

I

‘

t I

i (

Regio Zuid-Holland Zuid

•2.534

Goed om te weten: het landelijke aantai asielopvangplekken voor 2026 is op 88.000 geïndiceerd. Het verdeelbesluit volgt nog. De nieuwe opvangplekken moeten 1 juli 2027 beschikbaar zijn.

o . -

---

-z.. • -

. _-

,

"-- -

•

-

- '

•

Monitoringsrapportage Asielopgave Zuid-Holland

Opgave spreidingswet gemeenten

Eerste cyclus o.b.v. verdeelbesluit 8-12-2024 — Peildatum: 1 mei 2026

Tweede cyclus o.b.v. capaciteitsraming 2026 Asielopgave Zuid-Holland

Gemeente

opgave

realisatie

% van opgave

Alblasserdam *

0

0

100%

Dordrecht **

580

580

100%

0

Dordrecht

Gorinchem

179

150

84%

29

Gorinchem

Hardinxveld-Giessendam

110

0

0%

110

Hardinxveld-Giessendam

101

95

Hendrik-Ido-Ambacht

200

200

100%

0

Hendrik-Ido-Ambacht

189

177

Hoeksche Waard

500

500

100%

0

Hoeksche Waard

499

467

Molenlanden

251

58

23%

193

Molenlanden

254

Papendrecht

164

80

49%

84

Papendrecht

165

154

11

Sliedrecht ***

250

47

19%

203

Sliedrecht

127

119

8

Zwijndrecht

300

300

100%

0

Zwijndrecht

204

191

13

2.534

1.915

76%

619

2.381

2.229

152

Totaal

Er bestaat een uitruilafspraak tussen Alblasserdam en Sliedrecht tussen AZC-p!ekken en statushouders. ** Locatie voor 580 asielzoekers is in april 2026 geopend. *** Op dit moment is Sliedrecht bezig met de realisatie van 250 plekken.

resterende opgave

Gemeente

opgave totaal

Alblasserdam

Totaal

561

opgave regulier

opgave AMV

93

6

525

36 12 6

*

t,I vluchtelingenopvang

Op dit moment bevinden er zich 2 AMV-locaties in Zuid-Holland Zuid met in totaal 140 plekken. 80 in de gemeente Papendrecht en 60 in de gemeente Zwijndrecht.

Inmiddels is de 2e tranche van de spreidingswet gestart en is de hierbij behorende capaciteitsraming in februari 2026 bekend gemaakt. Landelijk is het aantal benodigde plekken vastgesteld op 88.000. De opgave voor de 10 gemeenten in Zuid-Holland Zuid is weergeven in bovenstaande tabel. Uiterlijk 1 december 2026 moet de provincie op grond van de regioplannen aangeven hoe de gemeenten hier invulling aan geven. Uiterlijk 31 december 2026 neemt de minister een verdeelbesluit. De plekken moeten 1 juli 2027 zijn gerealiseerd en minimaal beschikbaar blijven tot eind 2028. Tot aan het nieuwe verdeelbesluit geldt het verdeelbesluit uit de le tranche van de spreidingswet.

Statushouders

Rollen en verantwoordelijkheden Taakverdeling • Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA): organiseert en financiert opvang, begeleiding en leefomstandigheden. • Gemeenten: leveren locaties en zorgen voor lokale inpassing. • Het Rijk: stelt landelijke kaders vast en verdeelt de opvangopgave. Financiering De financiering van de opvang ligt grotendeels bij het COA. Het Rijk wil dat gemeenten geen financiële nadelen ondervinden.

'

Meer over het COA Het COA is de Nederlandse organisatie die verantwoordelijk is voor de opvang en begeleiding van asielzoekers tijdens hun asielprocedure. De organisatie zorgt voor onderdak, voorziet in basisbehoeften en ondersteunt asielzoekers bij het voorbereiden op hun toekomst, in Nederland of daarbuiten.

Soorten opvang In de praktijk zijn er drie vormen van opvang - met verschil in kwaliteit, duur en noodzaak: • Reguliere opvang (azc): permanent en biedt de basisvoorzieningen. • Noodopvang: tijdelijk en sober, met minder privacy en faciliteiten. • Crisisnoodopvang: voor noodsituaties, kortdurend en met minimale inrichting.

Aanvullend op de opvangopgave hebben gemeenten een wettelijke taak in het huisvesten van statushouders. Deze stromen vanuit de asielopvang door naar reguliere huisvesting. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het bieden van passende woonruimte. Taakstelling Het Rijk stelt ieder half jaar vast hoeveel statushouders gemeenten moeten huisvesten, verdeeld op basis van inwonertal. In Zuid-Holland Zuid gaat het om 838 plekken in 2026. Invulling en toezicht Gemeenten kiezen zelf de vorm van huisvesting (zoals sociale huur, tijdelijk of gedeeld). Ze kunnen statushouders voorrang geven via de huisvestingsverordening De provincie houdt toezicht en kan ingrijpen via de interventieladder.

-.

Interventieladder Trede 0 Trede 1 Trede 2A Trede 2B Trede 3 Trede 4 Trede 5 Trede 6

Taakstelling volledig behaald Signaleren, geen actie Ambtelijk gesprek over inzet gemeente opgave Ambtelijk verzoek plan van aanpak inzet Afspraken maken met wethouder Vooraankondiging indeplaatsstelling Besluit indeplaatsstelling Indeplaatsstelling

0

i

vluchtelIngenopvang

Opvang van vluchtelingen uit Oekraïne

Huidige situatie

Financiering Gemeenten krijgen via de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraine (BooO) een vaste vergoeding van het Rijk per bed per nacht. Vallen de kosten hoger uit? Dan worden deze alsnog vergoed.

Na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne in 2022 was er acuut behoefte aan opvang voor Oekraïense vluchtelingen. Daarom is er een aparte opvangstructuur opgezet en werd landelijk de crisisstructuur geactiveerd. Gemeenten en veiligheidsregio's moesten snel 2.000 opvangplekken per regio realiseren (landelijk 50.000).

Goed om te weten: vanaf juli 2026 wordt naar verwachting de doelgroepflexibele regeling ingevoerd. Gemeenten kunnen dan voor !angere tijd (maximaal vijf jaar) een opvangvergoeding aanvragen binnen een goedgekeurde begroting (voor sommige kosten ge!dt een vaste vergoeding). Dit biedt meer financiële zekerheid.

Op dit moment is de totale gemeentelijke opgave 109.000 binnen de Gemeentelijke Opvang Oekraïne (GOO). Hiervan zijn er ongeveer 98.000 gerealiseerd. Naast deze opgave verblijven er nog ongeveer 34.000 vluchtelingen in particuliere opvang (POO). Goed om te weten: er komen nog elke week zo'n 200 tot 300 OekraTense vluchtelingen naar Nederland. Hoe werkt de verdeling? Voor Oekraïense vluchtelingen geldt geen vaste verdeling per gemeente, maar per regío. Voor Zuid-Holland Zuid gaat het om 3.328 opvangplekken. i

Rollen en verantwoordelijkheden Op basis van de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) hebben Oekraïense vluchtelingen recht op opvang, medische zorg, onderwijs voor kinderen en toegang tot de arbeidsmarkt zonder werkvergunning. Daarnaast krijgen nietwerkenden leefgeld en betalen wel-werkenden een landelijke eigen bijdrage. Gemeenten moeten hieraan voldoen. Taakverdeling Sinds 1 januari 2024 geldt de Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne (Twoo0) (hiervoor gold het staatsnoodrecht). De colleges van burgemeesters en wethouders zijn verantwoordelijk voor de uitvoering. De rollen en taken zijn vastgelegd in het Landelijke bestuurlijk afsprakenkader, waarbij per regio een regionaal samenwerkingsverband is georganiseerd voor de operationele cobrdinatie van de opvang.

i

-

•

\V!.. +'

ij

,

-0-

\

)

!

•011P-

-

_

"Milw . --_- • , ',pp..- _ -

Informatiedocument vluchtelingenopvang

k

,

1

. • .

; /jp.

8

oar

IIP--

„ass.' •

_.

v,

•

. --

- \

-

1

!

1, ‘„

Realisatie Oekraïne-opvang

Einde RTB in zicht Nationale Terugval Optie De huidige RTB loopt naar verwachting af op 4 maart 2027. Er wordt Europees gesproken over een verlenging van een jaar, maar dit is nog niet zeker. In de tussentijd wil het Rijk voorkomen dat de Oekraïners die nu in Nederland zijn, in de reguliere asielprocedure terechtkomen. Daarom wordt er gewerkt aan een transitieperiode: de Nationale Terugval Optie (NTO) - met een tijdelíjke verblijfsvergunning (het transitiedocument) en een focus op vrijwillige terugkeer naar eigen land. Goed om te weten: in juni 2026 wordt waarschijnlijk meer bekend over deze plannen van het Rijk. In de transitieperiode wordt de rechtspositie van Oekraïners genormaliseerd. Dit houdt onder andere in dat ze: • een zorgverzekering moeten afsluiten. • dezelfde collegegelden moeten betalen als Nederlandse studenten. • binnen de Participatiewet vallen. Nieuwe taken voor gemeenten Voor gemeenten komen er de komende periode flinke uitdagingen aan. Ze moeten actief op zoek naar (semi)permanente woonvormen en Oekraïners instromen naar de Participatiewet.

-

•

;

Gemeente

_ Realisatie

Alblasserdam

-

Dordrecht

•

I - -

-

Gorinchem

2

Hardinxveld-Giessendam

1

Hendnk-ldo-Ambacht

4r

Hoeksche Waard

-

•

Totaal

2.925

Regionale inspanningsverplichting Zuid-Holland Zuid 2() .-..

•

3.328 Realisatie

i

•2.92 • percentage 88%

10

Informatiedocument vluchtelingenopvang

I1

Regionale samenwerking en organisatie

Regietafels De totale opvangopgave (asielzoekers, Oekraïners en statushouders) vraagt om samenwerking en afstemming. Die vindt plaats aan de regietafels op landelijk, provinciaal en regionaal niveau. Regionale Regietafel Zuid-Holland Zuid (RRT) De RRT is het overlegorgaan voor de opvangopgave in de regio. Gemeenten nemen deel met een collegelid, overige deelnemers zijn de provincie Zuid-Holland, het COA en het Rijk. De RRT is niet besluitvormend; die verantwoordelijkheid ligt bij de afzonderlijke colleges en - waar nodig - bij de gemeenteraad. Door samenwerking binnen de RRT kunnen partijen samen optrekken, van elkaar leren én opgaven met elkaar uitruilen. De RRT Zuid-Holland Zuid staat onder voorzitterschap van Margreet van Driel, burgemeester van de gemeente Papendrecht. De gemeentesecretaris van Zwijndrecht, Ella Croonenberg-Borst is de cotirdinerend gemeentesecretaris namens de 10 gemeenten.

De vijf RRT's in Zuid-Holland: • Midden-Holland • Holland Rijnland • Haaglanden • Rotterdam Rijnmond • Zuid-Holland Zuid

Ambtelijk samenwerkingsverband Binnen de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid ondersteunt een klein ambtelijk samenwerkingsverband (2 fte) de regionale samenwerking. De belangrijkste taken zijn: • Verdeling van Oekraïense vluchtelingen in de regio. • Voorbereiding en ondersteuning van overleggen. • Beheer van het regionaal opvangplan. • Het bevorderen van samenwerkingen op verschillende gebieden. Goed om te weten: taken rondom huisvesting van statushouders !open niet via het samenwerkingsverband, maar rechtstreeks via de provincie naar de gemeenten. Provinciale Regietafel (PRT) De PRT staat onder leiding van de Commissaris van de Koning. De voorzitters van de vijf RRT's sluiten aan, net als een vertegenwoordiger van het COA en de Nationale Opvang Organisatie (NOO en ministerie J&V). Landelijke Regietafel (LRT) De LRT wordt geleid door de minister van A&M (dit valt onder het ministerie van J&V). Andere deelnemers zijn ministers en/of staatssecretarissen van VRO, SZW, BZK, J&V, VWS en OCW, plus vertegenwoordigers van de VNG, Provincies en Aedes (de vereniging van woningcorporaties).

12

I.” ri., I i vluchtelingenopvang

www.coa.nl/nl www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/asielbeleid/huisvesting-asielzoekers-metverblijfsvergunning www.frankyandcoen.nl www.vluchtelingenwerk.nl

I 1

!Ili , .1 I i ',lilt I I, ). III I

Ill

vluchtelingenopvang

-

In ormati

begrippen en afkortingen

vluchtelingenopvang • A&M

(Minister) van Asiel en Migratie

• AMV

Alleenstaande Minderjarige Vreemdeling

• AZC

Asielzoekerscentrum

• B000

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

• BZK

(Ministerie van) Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

• COA

Centraal Orgaan opvang asielzoekers

• GOO

Gemeentelijke Opvang Oekraïners

• IBT

Interbestuurlijk toezicht

• IND

lmmigratie- en Naturalisatiedienst

• JenV

(Ministerie van) Justitie en Veiligheid

• KCIO

Knooppunt Cobrdinatie Informatie Oekraïne

• LCVS

Landelijk Centrum Vluchtelingen Spreiding (Oekraïne)

• LRT

Landelijke Regietafel

• NOO

Nationale Opvang Organisatie (Voor vluchtelingen uit Oekraïne)

• NTO

Nationale Terugvaloptie (Voor vluchtelingen uit Oekraïne)

• OCW

(Ministerie van) Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

• POO

Particuliere Opvang Oekraïners

• PRT

Provinciale Regietafel

• R000

Regeling opvang ontheemden Oekraïne

• RRT

Regionale Regietafel

• SZW

(Ministerie van) Sociale Zaken en Werkgelegenheid

• VNG

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

• VRO

(Minister van) Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

• VRZHZ Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid • VWS

(Ministerie van) Volksgezondheid, Welzijn en Sport

1 1

-~

—:áEs

•- •-

e