Informatiedocument raden en colleges zhz vluchtelingenopvang (geanonimiseerd).pdf
Tekst van het document
Van: < > Verzonden: zaterdag 6 juni 2026 12:03 Aan: < >; < ; < >; g < griffie < >; < >; ; griffie < CC: < > Onderwerp: Informatiedocument raden en colleges ZHZ vluchtelingenopvang
U ontvangt niet vaak e-mail van
>;
>; >
. Ontdek waarom dit belangrijk is
Geachte griffie, Bijgaand ontvangt u de digitale versie van het informatiedocument Vluchtelingenopvang Zuid-Holland Zuid, ontwikkeld door de Regionale Regietafel Zuid-Holland Zuid (RRT). De gedrukte exemplaren voor de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders zijn vorige woensdag (3 juni) afgegeven bij de gemeentelijke contactpersoon van uw gemeente.
Met het informatiedocument informeren wij betrokkenen over de actuele opvangopgaven rondom asielzoekers, Oekraïense vluchtelingen en statushouders in onze regio. Ook geeft het document inzicht in de samenwerking en verantwoordelijkheidsverdeling binnen de regionale opvangstructuur.
Met vriendelijke groet,
1
Projectsecretaris
Samenwerkingsverband Regionale Regietafel Zuid-Holland Zuid Programmateam Vluchtelingenopvang
veiligheids regiozhz w w w .zhzveiliq.nl
Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid, Postbus 350 3300 AJ Dordrecht, E Bezoekadres: Prof. Kohnstammlaan 10, 3312 KL Dordrecht, T
samen voor veiligheid
2
DXO Ein
, M
Informatiedocument
Vluchtelingenopvang Zuid-Holland Zuid mei 2026
fa., 1 1MS Tui e" A AT
Opvang en huisvesting vluchtelingen Oekraïnse vluchtelingen komen Nederland binnen
Asie zoekers komen Neder and binnen
Vluchtelingen binnen EU-richtlijn tijdelijke bescherming (RTB)
Identificatie en registratie (COA, IND)
registratie in gemeente
te Verdeelbesluit
Eerste aanmelding en verblijf bij de HUB. Nu in Dordrecht (37 plekken), per juli in HardinxveldGiessendam (40 plekken).
Gemeentelijke opvang (GOO)
Opgave per 1-7-2025 Landelijk: 109.000
per 8-12-2025 Landelijk: 96.000
ZHZ: 2.534
ZHZ: 3.328
waarvan: 2.281 regulier \
Particuliere ...... Gemeente: locatie, opvang (POO) exploitatie, onderwijs en leefgeld • VRZHZ: spreiding, verbinding, ondersteuning
ZHZ: ca 630
en 253 AMV
•COA: spreiding, coördinatie en exploitatie, zorg en leefgeld • Gemeente: locatie en onderwijs
Reguliere- en AMV opvang (AZC) Toegewezen
G3
Afgewezen
Bij beëindiging RTB
Huisvesting in gemeente Oekraïners Indien mogelijk (gezien woningaanbod)
Andere doelgroepen breed huisvestingsbeleid
Verantwoordelijk: = Projectorganisatie VRZHZ / GHOR - =Gemeenten
1 = Rijksoverheid
Status houders
y Opgave
Vertrek naar land van herkomst of een ander land
statushouders (incl. achter/ voorlopen) per 1-1-2026: Landelijk: 25.715 ZHZ: 838 Zoals: jongeren, studenten, spoedzoekers. arbeidsmigranten, kwetsbare ouderen, vrouwen in vrouwenopvang, ggz-patiënten, dak- en thuislozen.
Proiertteam Vlichtelinnenonvann Zuid-Holland 7nid - nihliekezornfree vrzh7 nl - undate mei 2026
Informatiedocument
Vluchtelingenopvang Zuid-Holland Zuid mei 2026
Dit document beschrijft de opvang van asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen in de regio Zuid-Holland Zuid (ZHZ).
Opvang van asielzoekers
Cyclus (tweejaarlijks)
Spreidingswet en opvangopgave Spreidingswet De Spreidingswet verdeelt de opvang van asielzoekers over provincies en gemeenten op basis van het aantal inwoners
en sociaaleconomische scores (verdeelbesluit). Zo wordt de
Capaciteitsraming Het Rijk brengt in beeld hoeveel opvangplekken er nodig zijn per gemeente aan de hand van een prognose.
Bod via regioplan Gemeenten spreken regionaal af welke bijdrage ieder kan leveren. Dit plan wordt ingediend bij het Rijk.
verantwoordelijkheid voor de asielopvang evenredig gedeeld.
Verdeelbesluit Het Rijk bepaalt uiteindelijk de verdeling. Hiertegen kunnen gemeenten bezwaar maken.
Eventueel interbestuurlijk toezicht (IBT) * Wanneer gemeenten zich niet aan het verdeelbesluit houden kan het Rijk ingrijpen.
* De interventieladder Spreidingswet Het interbestuurlijk toezicht op de Spreidingswet ligt bij de minister van A&M. Dit gebeurt op basis van de interventieladder. Deze bestaat uit zes fases: 1. Signaleren 2. Informatie opvragen en valideren 3. Actief toezicht: afspraken over acties, termijnen en vervolg 4. Vooraankondiging juridische stappen 5. Definitieve termijn om alsnog zelf te voorzien 6. Het Rijk grijpt in en neemt de uitvoering over (indeplaatsstelling)
Spreidingswet en opvangopgave Het Rijk berekent elke twee jaar hoeveel opvangplekken er nodig zijn. De opvangopgave in februari 2024:
Landelijk
Goed om te weten:
96.000
het landelijke aantal
Zuid-Holland 19.776
asielopvangplekken
voor 2026 is op 88.000 geïndiceerd.
Regio Zuid-Holland Zuid
Het verdeelbesluit
2.534
volgt nog. De nieuwe opvangplekken
waarvan: •
Regulier 2.281
AMV 253
ut vluchtelingeno
moeten 1 juli 2027 beschikbaar zijn.
Monitoringsrapportage Asielopgave Zuid-Holland
Opgave spreidingswet gemeenten
Eerste cyclus o.b.v. verdeelbesluit 8-12-2024 - Peildatum: 1 mei 2026
Tweede cyclus o.b.v. capaciteitsraming 2026 Asielopgave Zuid-Holland
Gemeente
opgave
ealisatie
% van
resterende
opgave
opgave
Gemeente
opgave
opgave
opgave
totaal
regulier
AMV
Alblasserdam *
0
0
100%
0
Alblasserdam
99
93
6
Dordrecht **
580
580
100%
0
Dordrecht
561
525
36
Gorinchem
179
150
84%
29
Gorinchem
182
170
12
Hardinxveld-Giessendam
110
0
0%
110
Hardinxveld-Giessendam
101
95
6
Hendrik-ldo-Ambacht
200
200
100%
0
Hendrik-ldo-Ambacht
189
177
12
Hoeksche Waard
500
500
100%
0
Hoeksche Waard
499
467
32
Molenlanden
251
58
23%
193
Molenlanden
254
238
16
Papendrecht
164
80
49%
84
Papendrecht
165
154
11
Sliedrecht ***
250
47
19%
203
Sliedrecht
127
119
8
Zwijndrecht
300
300
100%
0
Zwijndrecht
204
191
13
2.534
1.915
76%
619
2.381
2.229
152
Totaal
Totaal
*
Er bestaat een uitruilafspraak tussen Alblasserdam en Sliedrecht tussen AZC-plekken en statushouders. ** Locatie voor 580 asielzoekers is in april 2026 geopend. *** Op dit moment is Sliedrecht bezig met de realisatie van 250 plekken.
Op dit moment bevinden
Inmiddels is de 2e tranche van de spreidingswet gestart en is de hierbij
er zich 2 AMV-locaties
behorende capaciteitsraming in februari 2026 bekend gemaakt. Landelijk
in Zuid-Holland Zuid met
is het aantal benodigde plekken vastgesteld op 88.000. De opgave voor
in totaal 140 plekken.
de 10 gemeenten in Zuid-Holland Zuid is weergeven in bovenstaande
80 in de gemeente
tabel. Uiterlijk 1 december 2026 moet de provincie op grond van de
Papendrecht en 60 in de
regioplannen aangeven hoe de gemeenten hier invulling aan geven.
gemeente Zwijndrecht.
Uiterlijk 31 december 2026 neemt de minister een verdeelbesluit. De plekken moeten 1 juli 2027 zijn gerealiseerd en minimaal beschikbaar blijven tot eind 2028. Tot aan het nieuwe verdeelbesluit geldt het
verdeelbesluit uit de 1e tranche van de spreidingswet.
4
Informatiedocument vluchtelingenopvang
Statushouders
Rollen en verantwoordelijkheden
Aanvullend op de opvangopgave hebben gemeenten een wettelijke taak in het
Taakverdeling
huisvesten van statushouders. Deze stromen vanuit de asielopvang door naar reguliere huisvesting. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het bieden van
• Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA): organiseert en financiert opvang, begeleiding en leefomstandigheden.
passende woonruimte.
• Gemeenten: leveren locaties en zorgen voor lokale inpassing.
Taakstelling
•
Het Rijk: stelt landelijke kaders vast en verdeelt de opvangopgave.
Het Rijk stelt ieder half jaar vast hoeveel statushouders gemeenten moeten
Financiering
huisvesten, verdeeld op basis van inwonertal. In Zuid-Holland Zuid gaat het om 838 plekken in 2026.
De financiering van de opvang ligt grotendeels bij het COA. Het Rijk wil dat gemeenten geen financiële nadelen ondervinden.
Invulling en toezicht Gemeenten kiezen zelf de vorm van huisvesting (zoals sociale huur, tijdelijk of gedeeld). Ze kunnen statushouders voorrang geven via de huisvestings
verordening. De provincie houdt toezicht en kan ingrijpen via de interventieladder. Meer over het COA
Het COA is de Nederlandse organisatie die verantwoordelijk is voor de opvang en begeleiding van asielzoekers tijdens hun asielprocedure. De
organisatie zorgt voor onderdak, voorziet in basisbehoeften en ondersteunt asielzoekers bij het voorbereiden op hun toekomst, in Nederland of daarbuiten.
Soorten opvang
Interventieladder Trede O
Taakstelling volledig behaald
Trede!
Signaleren, geen actie
Trede 2A
Ambtelijk gesprek over inzet gemeente opgave
Trede 2B
Ambtelijk verzoek plan van aanpak inzet
Trede 3
Afspraken maken met wethouder
In de praktijk zijn er drie vormen van opvang - met verschil in kwaliteit, duur en noodzaak:
Trede 4
Vooraankondiging indeplaatsstelling
Trede 5
Besluit indeplaatsstelling
• Reguliere opvang (azc): permanent en biedt de basisvoorzieningen.
Trede 6
Indeplaatsstelling
• Noodopvang: tijdelijk en sober, met minder privacy en faciliteiten.
• Crisisnoodopvang: voor noodsituaties, kortdurend en met minimale inrichting.
7ih Informatiedocument vluchtelingenopvang
Opvang van vluchtelingen uit Oekraïne
Huidige situatie
Financiering Gemeenten krijgen via de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
Na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne in 2022 was er acuut behoefte aan
(BooO) een vaste vergoeding van het Rijk per bed per nacht. Vallen de kosten
opvang voor Oekraïense vluchtelingen. Daarom is er een aparte opvangstructuur
hoger uit? Dan worden deze alsnog vergoed.
opgezet en werd landelijk de crisisstructuur geactiveerd. Gemeenten en veiligheidsregio's moesten snel 2.000 opvangplekken per regio realiseren (landelijk 50.000).
Goed om te weten: vanaf juli 2026 wordt naar verwachting de doelgroepflexibele
regeling ingevoerd. Gemeenten kunnen dan voor langere tijd (maximaal vijf jaar) een opvangvergoeding aanvragen binnen een goedgekeurde begroting (voor
Op dit moment is de totale gemeentelijke opgave 109.000 binnen de Gemeentelijke
sommige kosten geldt een vaste vergoeding). Dit biedt meer financiële zekerheid.
Opvang Oekraïne (GOO). Hiervan zijn er ongeveer 98.000 gerealiseerd. Naast deze
opgave verblijven er nog ongeveer 34.000 vluchtelingen in particuliere opvang (POO). Goed om te weten: er komen nog elke week zo'n 200 tot 300 Oekraïense
vluchtelingen naar Nederland.
Hoe werkt de verdeling? Voor Oekraïense vluchtelingen geldt geen vaste verdeling per gemeente, maar
per regio. Voor Zuid-Holland Zuid gaat het om 3.328 opvangplekken.
Rollen en verantwoordelijkheden Op basis van de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) hebben Oekraïense vluchtelingen recht op opvang, medische zorg, onderwijs voor kinderen
en toegang tot de arbeidsmarkt zonder werkvergunning. Daarnaast krijgen niet-
werkenden leefgeld en betalen wel-werkenden een landelijke eigen bijdrage. Gemeenten moeten hieraan voldoen.
Taakverdeling
Sinds 1 januari 2024 geldt de Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne
(TwooO) (hiervoor gold het staatsnoodrecht). De colleges van burgemeesters en wethouders zijn verantwoordelijk voor de uitvoering. De rollen en taken
zijn vastgelegd in het Landelijke bestuurlijk afsprakenkader, waarbij per regio een regionaal samenwerkingsverband is georganiseerd voor de operationele coördinatie van de opvang.
8
Informatiedocument vluchtelingenopvang
S1
Realisatie Oekraïne-opvang
Einde RTB in zicht
Regio Zuid-Holland Zuid - Peildatum: mei 2026
Nationale Terugval Optie
Gemeente
Realisatie
De huidige RTB loopt naar verwachting af op 4 maart 2027. Er wordt Europees gesproken over een verlenging van een jaar, maar dit is nog niet zeker. In de tussentijd wil het Rijk voorkomen dat de Oekraïners die nu in Nederland zijn, in de reguliere asielprocedure terechtkomen. Daarom wordt er gewerkt aan een transitieperiode: de Nationale Terugval Optie (NTO) - met een tijdelijke verblijfsvergunning (het transitiedocument) en een focus op vrijwillige terugkeer naar eigen land. Goed om te weten: in juni 2026 wordt waarschijnlijk meer bekend over deze plannen van het Rijk.
147
Gorinchem
291
Hardinxveld-Giessendam
126
Hendrik-ldo-Ambacht Hoeksche Waard
In de transitieperiode wordt de rechtspositie van Oekraïners genormaliseerd. Dit houdt onder andere in dat ze:
Molenlanden
• een zorgverzekering moeten afsluiten.
• dezelfde collegegelden moeten betalen als Nederlandse studenten.
• binnen de Participatiewet vallen. Nieuwe taken voor gemeenten
Papendrecht
Sliedrecht Zwijndrecht
Voor gemeenten komen er de komende periode flinke uitdagingen aan. Ze moeten actief op zoek naar (semi)permanente woonvormen en Oekraïners instromen naar
2.925
Totaal
de Participatiewet.
Regionale inspanningsverplichting
Zuid-Holland Zuid Per juli 2025
3.328 Realisatie
2.925 percentage 88%
10
Informatiedocument vluchtelingenopvang
11
Regionale samenwerking en organisatie
Regietafels De vijf RRT's in Zuid-Holland:
De totale opvangopgave (asielzoekers, Oekraïners en statushouders) vraagt om
•
samenwerking en afstemming. Die vindt plaats aan de regietafels op landelijk,
• Holland Rijnland
provinciaal en regionaal niveau.
• Haaglanden
Midden-Holland
• Rotterdam Rijnmond Regionale Regietafel Zuid-Holland Zuid (RRT)
• Zuid-Holland Zuid
De RRT is het overlegorgaan voor de opvangopgave in de regio. Gemeenten nemen
deel met een collegelid, overige deelnemers zijn de provincie Zuid-Holland, het COA en het Rijk. De RRT is niet besluitvormend; die verantwoordelijkheid ligt bij de afzonderlijke colleges en - waar nodig - bij de gemeenteraad. Door samenwerking
Ambtelijk samenwerkingsverband
binnen de RRT kunnen partijen samen optrekken, van elkaar leren én opgaven
Binnen de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid ondersteunt een klein ambtelijk
met elkaar uitruilen. De RRT Zuid-Holland Zuid staat onder voorzitterschap van
samenwerkingsverband (2 fte) de regionale samenwerking. De belangrijkste
Margreet van Driel, burgemeester van de gemeente Papendrecht. De gemeente
taken zijn:
secretaris van Zwijndrecht, Ella Croonenberg-Borst is de coördinerend gemeentesecretaris namens de 10 gemeenten.
• Verdeling van Oekraïense vluchtelingen in de regio. • Voorbereiding en ondersteuning van overleggen. • Beheer van het regionaal opvangplan. • Het bevorderen van samenwerkingen op verschillende gebieden. Goed om te weten: taken rondom huisvesting van statushouders lopen niet via het
samenwerkingsverband, maar rechtstreeks via de provincie naar de gemeenten.
Provinciale Regietafel (PRT) De PRT staat onder leiding van de Commissaris van de Koning. De voorzitters
van de vijf RRT's sluiten aan, net als een vertegenwoordiger van het COA en
de Nationale Opvang Organisatie (NOO en ministerie J&V). Landelijke Regietafel (LRT)
De LRT wordt geleid door de minister van A&M (dit valt onder het ministerie van
J&V). Andere deelnemers zijn ministers en/of staatssecretarissen van VRO, SZW, BZK, J&V, VWS en OCW, plus vertegenwoordigers van de VNG, Provincies en Aedes (de vereniging van woningcorporaties).
12
Informatiedocument vluchtelingenopvang
www.coa.nl/nl www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/asielbeleid/huisvesting-asielzoekers-met-
verblijfsvergunning www.frankyandcoen.nl
www.vluchtelingenwerk.nl
II
Informatiedocument vluchtelingenopvang
vluchtelingenopvang
begrippen
afkortingen
A&M
(Minister) van Asiel en Migratie
AMV
Alleenstaande Minderjarige Vreemdeling
AZC
Asielzoekerscentrum
B000
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
BZK
(Ministerie van) Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
COA
Centraal Orgaan opvang asielzoekers
G00
Gemeentelijke Opvang Oekraïners
IBT
Interbestuurlijk toezicht
IND
Immigratie- en Naturalisatiedienst
JenV
(Ministerie van) Justitie en Veiligheid
KCIO
Knooppunt Coördinatie Informatie Oekraïne
LCVS
Landelijk Centrum Vluchtelingen Spreiding (Oekraïne)
LRT
Landelijke Regietafel
N00
Nationale Opvang Organisatie (Voor vluchtelingen uit Oekraïne)
NTO
Nationale Terugvaloptie (Voor vluchtelingen uit Oekraïne)
OCW
(Ministerie van) Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
P00
Particuliere Opvang Oekraïners
PRT
Provinciale Regietafel
R000
Regeling opvang ontheemden Oekraïne
RRT
Regionale Regietafel
szw
(Ministerie van) Sociale Zaken en Werkgelegenheid
■ VNG
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
■ VRO
(Minister van) Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
VRZHZ Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid
. VWS
(Ministerie van) Volksgezondheid, Welzijn en Sport