Informatiebrief Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ over ontwikkeling jeugdhulpuitgaven 2021 1e bestuursrapportage.pdf

Page 1 of 1

Graag inboeken voor de raad.

Van: Teunissen-Arqua, ARM (Angel) <apm.arqua@dgjzhz.nl> Verzonden: maandag 12 juli 2021 16:22 Onderwerp: Informatiebrief ontwikkeling jeugdhulpuitgaven 2021 le bestuursrapportage SOJ

Geachte raad, geacht college, Graag vragen wij uw aandacht voor de kostenontwikkeling van jeugdhulp en de ontwikkelingen van de rijksbijdragen in het gemeentefonds voor jeugdhulp. Wij informeren u hierover zodat u hiermee rekening kunt houden in uw eigen (meerjaren) begroting.

Met vriendelijke groet,

A.P.M. (Angel) Teunissen-Arqua Directiesecretaresse

T078 -770 3302 E aDm.arqua@dqizhz.nl

Werkdagen maandag t/m donderdag Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ Karei Lotsyweg 40 3318 AL DORDRECHT

dienst □ezondheid

«Jeugdzhz

mhtml:file://C:\Users\bba007\AppData\Local\Microsoft\Windows\INetCache\Content....

13-7-2021

o

Serviceorganisatie Jeugd ZHZ

Aan de gemeenteraden en colleges van burgemeester en Wethouders van de 10 gemeenten in Zuid-Holland Zuid

Uw kenmerk

Ons kenmerk UIT / 2104918

Datum 12 juli 2021

Onderwerp Informatiebrief ontwikkeling jeugdhulpuitgaven 2021 le bestuursrapportage SOJ

Bijlage(n) 1

Behandeld door/telefoonnummer J. van der Linden/078 - 770 8500

Geachte raad, geacht college,

Graag vragen wij uw aandacht voor de kostenontwikkeling van jeugdhulp en de ontwikkelingen van de rijksbijdragen in het gemeentefonds voor jeugdhulp. Wij informeren u hierover zodat u hiermee rekening kunt houden in uw eigen (meerjaren) begroting. Achtereenvolgens komen aan de orde:

Kostenontwikkeling jeugdhulp Sturing en beheersing Ontwikkeling rijksbijdragen jeugdhulp Impact op de (meer)jarenbegroting Begrotingswijzigingen Kostenontwikkeling jeugdhulp Uit de eerste bestuursrapportage van SOJ blijkt dat de uitgaven voor jeugdhulp verder doorstijgen. Dit betekent dat de begroting 2021, waarin juist een reductie van de uitgaven was opgenomen, overschreden zal worden met € 13,2 mln. Deze overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door het niet realiseren van de kostenreducties opgenomen in de begroting en de stijging van de kosten van jeugdhulp als gevolg van een gestegen inzet per jeugdige bij zorgaanbieders. Daarnaast zijn er op onderdelen hogere tarieven en vergoedingen en is er een begrotingswijzing voor de Serviceorganisatie en de Stichting Jeugdteams. Dit is opgenomen in onderstaande tabel.

Bedragen * € 1 mln._______________________________________ Niet halen kostenreductie en hogere inzet (per jeugdige) jeugdhulp Hogere tarieven en vergoedingen (€ 0,9 mln. gedekt door hogere Rijksbijdrage) Begrotingswijziging Stichting Jeudtteams

10,0 2,2 0,4

0,6 13,2

Begrotingswijziging Serviceorganisatie

Totaal

1

o

Serviceorganisatie Jeugd ZHZ

Een uitgebreide toelichting op de kostenontwikkeling is opgenomen in de bijgevoegde eerste bestuursrapportage van de SOJ. Opgemerkt wordt dat op basis van een landelijke benchmark van It's Public over 2019 blijkt dat het regionaal tekort op jeugdhulp inclusief kosten voorveld in ZHZ 13% bedraagt en landelijk gemiddeld 30 procent. Sturing en beheersing Onderzoek van AEF1 geeft een aantal handvatten voor ombuiging, maar toont ook aan dat stijging van jeugdhulp uitgaven grotendeels onvermijdelijk is. In de regio ZuidHolland Zuid is in het verleden besloten om de begroting van de uitgaven jeugdhulp grotendeels te blijven baseren op de rijksbijdragen. Hierdoor is de Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) telkenmale genoodzaakt om budgetoverschrijdingen te melden omdat de uitgaven , ondanks alle taakstellingen en flankerende maatregelen, onvermijdelijk blijven toenemen. Met de invoering van de nieuwe governancestructuur op basis van het AEFadvies voor deze hebben gemeenten zelf meer sturingsmogelijkheden; • •

• •

De gemeenten dragen verantwoordelijkheid voor de afbakening van jeugdhulp en de inrichting van voorliggende collectieve voorzieningen hiervoor, De gemeenten dragen verantwoordelijkheid voor de toeleiding en casusregie vanuit de lokale teams, zeker wanneer komend jaar ook de aansturing van de jeugdteams rechtstreeks vanuit de gemeenten plaatsvindt, De SOJ werkt aan de (her)inrichting van het jeugdhulplandschap via een nieuwe inkoopstrategie voor de jaren 2022-2026, De SOJ is verantwoordelijk voor regie op de ketensamenwerking (kwalitatief) en de sturing op doelmatigheid en kostenbeheersing (kwantitatief) via contractbeheer

Inhoud is leidend We hebben in de achterliggende periode gezien hoe kwetsbaar de jeugd kan zijn in onvoorziene omstandigheden. De weerbaarheid van jeugdigen is natuurlijk een primaire taak van ouders, sociale omgeving en het onderwijs, maar we moeten ook constateren dat COVID-19 voor de meest kwetsbare groep tot een extra zorgvraag heeft geleid. Deze realiteit heeft niet geleid tot meer aanvragen voor jeugdhulp, maar wel tot zwaardere en langere behandeltrajecten. Dit is een tendens die we niet zomaar kunnen keren met meer en betere voorliggende voorzieningen. We zetten vanuit de nieuwe inkoopstrategie daarbij in op ondersteuning nabij de jeugdigen, zoveel mogelijk in een gezinssituatie. We hebben vastgesteld dat er een tekort is aan behandelvoorzieningen binnen de regio waardoor jeugdigen soms ver weg geplaatst worden (in dure voorzieningen), ver weg van hun familie, hun school en hun vertrouwde omgeving. We streven er daarom op korte termijn naar voorzieningen te creëren binnen de regio om deze jongeren en hun ouders te helpen. Maar we willen daar nog verder in gaan en hebben ons met alle zorgpartijen in deze regio ten doel gesteld om op de langere termijn te streven naar nul uithuisplaatsingen van jeugdigen die zwaardere zorg nodig hebben. Dat is goed voor die jongeren en leidt tot lagere uitgaven.

Daarnaast werken we samen met gemeenten, uitvoeringsorganisaties en zorgpartijen aan het aanpakken van gezinsproblematiek. Teveel wordt nog gehandeld vanuit de jeugdhulp zonderde onderliggende gezinsproblematiek (mentale problemen bij ouders, schuldenproblematiek) op te lossen of de jongere voor te bereiden op volwassenheid. Jeugdhulpvragen zullen door betrokken professionals en zorgaanbieders integraal worden beoordeeld waarna er een perspectiefplan voor het gezin wordt opgesteld. Dit zijn enkele voorbeelden van wenselijke en noodzakelijke ontwikkelingen in de komende jaren. Ontwikkelingen die gericht zijn op verbetering van de kwaliteit van zorg, hulp en ondersteuning. Maar tegelijkertijd ontwikkelingen die investeringen vragen en tijd nodig hebben om te leiden tot lagere uitgaven.

ƒ

https://wwwaef.nl'nieuws/onderzoek-stnicturele-middelenjeugdhulp-gepuhliceerd

2

www.jeugdzhz.nl

o

Serviceorganisatie Jeugd ZHZ

Beheersing is noodzakelijk Het AEF rapport toonde aan dat er in het huidige stelsel nauwelijks ruimte is voor financiële prikkels om de uitgaven duurzaam te verlagen. Dat betekent uiteraard niet dat gemeenten en SOJ niet kunnen sturen op doelmatigheid en kostenbeheersing. Gemeenten kunnen middels afspraken met huisartsen en vanuit de lokale teams en de jeugdprofessionals sturen op de instroom, de zwaarte en de duur van zorg aan jeugdigen op casusniveau. Hier ligt een hele belangrijke sleutel voor kostenbeheersing. De SOJ, op haar beurt, stuurt op systeemniveau; bijvoorbeeld, de ketensamenwerking voor tijdige en juiste zorg, een normenkader voor passende zorg (niet te weinig maar ook niet te veel), en realisatie van de ontwikkelopgaven (bijvoorbeeld naar nul uithuisplaatsingen). Inkoop en contractmanagement zijn verantwoordelijk voor deze taken, in nauwe samenspraak met de gemeenten.

Deze aanpak gaat uit van beheersing aan de voorzijde middels contractafspraken, normen en sturing op doelmatigheid. We zien dat dit leidt tot motivatie en acceptatie bij aanbieders. Helderheid vooraf staat centraal. Sturing en controle achteraf middels budgetplafonds (en Nee Tenzij) heeft de afgelopen jaren geleid tot hoge administratieve lasten en is maar matig effectief gebleken. Het doorvoeren van nog strakkere budgetplafonds staat op gespannen voet met de strekking van de Jeugdwet (ieder heeft recht op zorg), leidt tot toenemende wachtlijsten en rechtsongelijkheid voor ouders en jeugdigen (wie later in het jaar hulp nodig heeft wordt anders behandeld dan wie eerder in het jaar komt). Betere afspraken en sturing vooraf verdienen daarom de voorkeur boven budgetplafonds.

Ontwikkeling rijksbijdragen jeugdhulp Het kabinet heeft voor 2021 incidenteel € 493 mln. via het gemeentefonds ter beschikking gesteld. Hiervan wordt € 55 mln. afgeroomd voor de VNG voor onder andere coördinatie en informatievoorziening. Resteert € 438 mln. Bij een geschat aandeel van 2,6 procent voor onze regio is dat € 11,4 mln. Hierbij wordt opgemerkt dat de reele stijging van de rijksbijdrage ten opzicht van vorig jaar€ 16,7 mln. bedraag. Deze extra stijging wordt voor € 3,6 mln veroorzaakt door een hogere uitkering voor de specifieke uitkering voor Voogdij/18+. De door de VNG ingestelde arbitrage heeft geleid tot een uitspraak dat er volgend jaar € 1,9 mld. extra budget door het Rijk beschikbaar moet worden gesteld, aflopend tot € 800 mln. in 2028. Op basis van deze arbitrage uitspraak stelt het kabinet voor 2022 € 1,314 mld. beschikbaar. Indien dit volledig naar gemeenten toe zou komen zou dat voor onze regio circa 33 mln. aan extra rijksmiddelen opleveren. Voor 2021 dekken de extra rijksmiddelen het het tekort op de begroting. De door het kabinet extra uitgetrokken middelen voor 2022 dekken ruimschoots het tekort indien deze middelen volledig aan gemeenten ter beschikking worden gesteld. Impact op de (meerjaren)begroting De huidige kostenontwikkeling betekent dat ook de begroting voor 2022 en het meerjarenperspectief 2023-2025 niet realistisch meer is.

Het AEF rapport wijst op het risico dat de beleidsruimte voor gemeenten om te besparen beperkt is. Het netwerk MT heeft aangegeven dat met dat inzicht uit het AEF rapport geconcludeerd moet worden dat de in het Aanjaagplan en in de begroting verwerkte besparingen moeilijk haalbaar zijn, maar wel stappen gezet kunnen worden. In de tweede helft van het jaar komt het netwerk MT jeugd met een inschatting van wat haalbaar is. Gezien dit bericht van het netwerk MT jeugd en gezien de groei van de jeugdzorguitgaven in de afgelopen jaren wordt voor de verwachting van de kosten voor 2022-2025 uitgegaan van het huidige kostenniveau inclusief een inschatting van de kosten voor lokale kosten jeugdhulp naar voren van 6,5 procent van het budget en inclusief de besparingen van het SOJ-deel.

3

o

Serviceorganisatie Jeugd ZHZ

In onderstaande tabel is het op basis hiervan geschatte kostenniveau voor de jaren 2022-2025 verwerkt en afgezet tegen de huidige meerjarenbegroting. Voor het lokale deel jeugdhulp naar voren is hierbij uitgegaan dat gemeenten 6,5 procent van totale kosten inzetten voor jeugdhulp naar voren. Deze cijfers zijn exclusief de Stichting Jeugdteams (overgegaan naar gemeenten) en op prijspeil 2022. Tabel verwachte kosten ten opzichte van primaire begroting scenario 1 A

b

Jaar

Prognose le Lokaal

Besparingen Besparingen Totaal

burap 2021 (Jeugdhulp

SOJ

c

E

o

F=B+€ D-E

gemeente

naar voren)

G

H=F+G

I

J=H-I

K

L=J-K

Indexatie

Totaal plus Jeugdteams

Totaal

Primaire

Verschil

2022

indexatie

naar

exdusief

begroting

2022

gemeenten

jeugdteams scenario 1

indusief jeugdteams

2021

132.831

3.310

500

135.641

2022

132.831

8.634

2.300

139.165

1.865

141.030

13.758

127.273

104.968

22.305

2023

132.831

8.634

5.000

136 465

1.829

138.294

13.758

124.537

100.198

24.339

2024

132.831

8.634

5.000

136.465

1.829

138.294

13.758

124.537

100.192

24.345

2025

132.831

8.634

5.000

136.465

1.829

138.294

13.758

124.537

100.192

24.345

•

j

Tabel bijdrage per gemeente (verdeelsleutel meicirculaire 2021 toegepast en solidariteitsuitkomsten forecastmodel april) 2022 na afb.

2022 Afbouw

solidariteit

cht

2023 na afb

2023 Afbouw

solidariteit

solidanteit

2024 Afbouw

solidanteit

2024 na afb

solidanteit njteit

2025 na afb

2025 Afbouw

solidariteit

solidariteit

solidanteit

6.373

178

6.195

6.236

-223

6.014

6.236

-223

6014

6.236

■223

6.014

41430

1658

39.772

40 539

-2 072

38 466

40 539

2072

38 466

40 539

-2072

38 466

10 546

832

9.714

10.319

-1.040

9.279

10.319

-1040

9 279

10.319

-1040

9.279

4 850

226

5076

4.746

283

5.029

4 746

283

5029

4.746

283

5029

7475

159

7635

7315

199

7514

7315

199

7514

7 315

199

7 514

16 529

■131

16 398

16.174

-164

16 010

16.174

-164

16 010

16 174

-164

16010

9 894

1.351

11245

9681

1689

11.370 7 944

9.681

1689

11370

9 681

1689

11.370

8 129 8 559 13488 127.273 '

*10l

7 944

7

8 567

8.375

8 385

8.375

9

8 385

8.375

il

8 385

1063

14.551

13.198

1329

14.527

13.198

1 329

14527

13 198

1.329

14.527

-O

127.273

124,537

■-0

124.537

124,537

-0

124.537

124.537

-O

124.537

8

8.121

7.954

3

7.954

-10

7944

7.954

Begrotingswijzigingen Bij de eerste bestuursrapportage is een begrotingswijziging 2021 opgenomen van € 13,2 mln. welke aansluit op de verwachte kostenontwikkeling. Voor meer achtergrondinformatie wordt verwezen naar de bijgevoegde eerste bestuursrapportage. Bij de tweede bestuursrapportage zal een begrotingswijziging 2022 en een geactualiseerd meerjarenperspectief 2023-2025 worden opgesteld, waarbij de input van het Netwerk MT jeugd op de te realiseren besparingen en actuele inzichten van de te realiseren besparingen op de nieuwe inkoop 2022 (normenkader en doelen) zullen worden meegenomen. Indien beschikbaar worden ook de geactualiseerde rijksmiddelen voor 2022 en verder (naar aanleiding van de aangekondigde verhoging van de rijksmiddelen van € 1,3 mld.) volgens de septembercirculaire vermeld. De begrotingswijziging zal vervolgens ter zienswijze aan de raden zal worden voorgelegd.

Met vriendelijke groet,

Het dagelijks bestuur van de Dienst Gezondheid & Jeugd, de secretaris, de voorzitter,

-

C. Vermeer

H. van der Linden

4

www.jeugdzhz.nl

OSt

Serviceorganisatie ugd ZHZ

I

r

►

Mail

o

le Bestuursrapportage 2021 28 mei 2021

____________________________

www.jeugdzhz.nl

Serviceorganisatie Jeugd ZHZ

Inhoud 1

Inleiding en samenvatting

1

2

Programma verantwoording financieel

11

3

4

2.1

Financieel overzicht

11

2.2

Toelichting

11

Bedrijfsvoering

16

3.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

16

3.2

Personeelsformatie en ziekteverzuim

19

3.3

Opvolgen bevindingen accountant

19

Voorstellen

20

4.1

20

Begrotingswijziging 2021

2

www.jeugdzhz.nl

Serviceorganisatie

1 Inleiding en samenvatting Voor u ligt de le Bestuursrapportage van de Serviceorganisatie Jeugd ZHZ (SOJ) over het jaar 2021.

Samenvatting financieel beeld en belangrijkste ontwikkelingen Er wordt ten opzichte van de begroting voor 2021 een overschrijding verwacht van € 13,2 mln. Hierbij wordt opgemerkt dat het Rijk dit jaar 438 mln. via het gemeentefonds ter beschikking heeft gesteld. Het geschat aandeel voor onze regio is € 11,4 mln. Los van deze extra middelen is de rijksbijdrage gestegen ten opzichte van vorig jaar. Voor volgend jaar heeft het kabinet besloten veel meer incidentele middelen ter beschikking te stellen, namelijk € 1,3 mld. Het geschat aandeel voor onze regio kan oplopen tot circa € 33 mln. De stijging van de kosten in reële termen (na correctie indexatie tarieven) ten opzichte van de realisatie 2020 bedraagt 5,8%. Van deze overschrijding betreft 1,0 mln een begrotingswijziging voor de Serviceorganisatie en de Stichting Jeugdteams. De meerjarige kostenontwikkeling van de netto kosten jeugdhulp exclusief overhead SOJ is in onderstaande grafiek opgenomen.

Nominale kostenontwikkeling jeugdhulp exclusief overhead SOJ * € 1.000 140 000 120 000 100.000

80 000 60 000 40.000

20 000

2018

2019

2020

2021

Hierna worden een aantal ontwikkelingen beschreven welke ten grondslag liggen aan de prognose bij deze eerste bestuursrapportage. De onderwerpen zijn: Kostenreducties maatregelen Aanjaagplan Jeugdhulp naar voren Ontwikkelingen ten aanzien van tarieven en vergoedingen aanbieders Begrotingswijziging Jeugdteams Begrotingswijziging Serviceorganisatie Overige ontwikkelingen, samenvattingen conclusie

1

www.jeugdzhz.nl

Serviceorganisatie

Kostenreducties maatregelen Aanjaagplan Hier wordt onderscheid gemaakt naar maatregelen uit te voeren door de SOJ, Stichting jeugdteams en gemeenten. De opgenomen besparingen van de maatregelen zijn top down opgenomen op basis van generieke aannames. Dit is gedaan op verzoek van de provincie. De eigenaren van de maatregelen zijn verantwoordelijk voor een opbouw van de van de te realiseren kostenreducties inclusief kpi’s en of andere monitoring instrumenten om de besparingen te kunnen volgen. Hierbij wordt opgemerkt dat het vaak niet goed mogelijk is een causaal verband vast te stellen tussen een uitgevoerde maatregel en de ontwikkeling van de kosten. Als de kosten op bijvoorbeeld complexe zorg met x procent afneemt is het moeilijk vast te stellen of dit komt door succes met de perspectief benadering, betere casusregie door de jeugdteams of scherper contractmanagement dan wel een combinatie daarvan. Een ander voorbeeld is veel voorkomende ambulante hulp / begeleiding. Worden de geboekte resultaten bereikt door Jeugdhulp naar voren, het ingestelde normenkader, casus regie of anders? Maatregelen uit te voeren door SOJ

De in het Aanjaagplan opgenomen maatregelen zijn als volgt. Nr Onderwerp

Actie

Scope •

Geschatte besparing

€lmln.

cumulatief *€lmln.

SOJ trekker 21. Harmonicavoorziening

Het realiseren van een pand met meerdere gedifferentieerde

8,0

2021

2022

2023

0,1

0,3

0,6

1,7

3,6

plaatsingen (allerlei vormen van jeugdhulp) voor kortdurende

opname om problemen in het gezinssysteem te verlichten en langdurende opname te voorkomen.

22. Overbruggings-zorg

Pilot om met een overbruggingsteam te voorzien in ambulante

(besparing opgenomen bij overbruggingszorg bij 1) complexe/gecombineerde problematiek

andere maatregelen)

met een wachttijd waarbij escalatie dreigt en 2) complexe

gecombineerde problematiek waarbij niet duidelijk is welke zorg 23. Nieuwe inkoopstrategie

Voorbereiden nieuwe inkoopperiode, waarin plaats is voor

106,0

overweging/implementatie:

- Minder aanbieders

- Budgetplafonds - Anders omgaan met voorzieningen - Specifieker beschikken

- Sturen op KPI's - Evt. andere bekostigingswijze 24. Contractmanagement 3.0

Per kwartaal een kwalitatieve en financiële toetsing van

106,0

1,1

20,0'

0,2

0,4

0,6

4,2

0,4

0,8

1,3

1,7

3,3

6,0

hulpaanbod aanbieders o.b.v. ervaringen jeugdprofessionals en

diënttevredenheid. 25. Ontwerpen nieuwe

Uitwerken aanpak naar voorbeeld Eindhoven: de huisartsen route

huisartsenroute

wordt zo aangepast dat er door de gemeente (evt. via jeugdteam of SOJ) op inhoud wordt getoetst.

28. Extra maatregel Buca H1S3/H329 (geen

onderdeel aanjaagplan)

Normering inzet op productcodes gespecialiseerde begeleiding en gedragswetenschapper; hogere inzet dan norm alleen na

toestemming jeugdteams Totaal SOJ

_______________

21. Harmonicavoorziening Door het realiseren van een voorziening binnen de regio waar intensieve integrale interventies kunnen worden aangeboden, wordt naast hulp dichterbij beoogd langdurige opnames te voorkomen. De besparingsdoelstelling voor 2021 bedraagt € 0,1 mln. Een harde conclusie over de besparingen is

2

www.jeugdzhz.nl

Serviceorganisatie

V < JeccdZHZ

(nog) niet te trekken. Dit komt omdat we niet weten welke zorg jeugdigen, die gebruik hebben gemaakt van de harmonicavoorziening (32 jeugdigen zijn inmiddels uitgestroomd), anders gehad zouden hebben. Er ontbreekt feitelijk een controlegroep. Wel zien we dat in 75 procent van de gevallen de doelstelling wordt behaald dat er na verblijf in de harmonicavoorziening geen (langdurig) verblijf nodig is. Dit is een voorlopig beeld, omdat de harmonicavoorziening kort in gebruik is en na een langere periode dit pas goed kan worden vastgesteld. Verder zien we dat tot nu toe de gemiddelde kosten per jeugdige van verblijf in de harmonicavoorziening veel lager zijn dan de gemiddelde kosten per jeugdige van overige verblijf (exclusief pleegzorg). Conclusie: Onder de werkhypothese dat jeugdigen die gebruik maken van de harmonicavoorziening anders een vorm van verblijf nodig zouden hebben gehad en de nu gesignaleerde effecten blijvend zijn, realiseert de harmonicavoorziening de beoogde besparingen. 22. Overbruggingszorg Hiervoor is geen besparing opgenomen c.q. is de besparing in andere projecten verwerkt. 23. Nieuwe inkoopstrategie Met de nieuwe inkoopronde willen wij een toereikend aanbod aan jeugdhulp voor de jeugdigen in onze regio contracteren met passende bekostigingsstructuren en doelmatige inzet.

Hierbij streven we samen met de gemeenten en de toegang naar een kostenreductie van € 3,6 mln. Dit is inclusief de effecten van contractmanagement 3.0 vanaf 2022. Voor deze maatregel is effect beoogd met ingang van 2022. Voor 2021 is er dus nog geen besparing. Voor 2022 en verder zal het normenkader de basis zijn voor de te realiseren besparingen. Hier worden afspraken gemaakt op drie elementen. Namelijk de duur van de zorg (hoe lang duurt de behandeling), de intensiteit van de zorg (hoeveel uur per week wordt er ingezet) en de afbouw van het totaal aantal uren dat zorg wordt verleend. 24. Contractmanagement 3.0 Sturen op samenwerking in effectieve zorgketens en bewaken van doelmatigheid en rechtmatigheid van ingezette jeugdhulp vraagt om een stevige aansturing op de zorgaanbieders en ketenpartners, zulks in nauwe samenwerking met de individuele gemeenten. Voor 2021 wordt dit voornamelijk ingevuld middels de verscherpte sturing op de nee tenzij en uitvoering en handhaving van de normen uit de businesscase hl53 en h329. Voor 2022 en verder is er voor een groot deel van de producten een normenkader voorzien (dat wil zeggen een genormeerde inzet voor zorgaanbieders) waarop sturing door contractmanagement vereist is. Verder wordt dit jaar gewerkt aan verdere professionalisering en aanscherping van contractmanagement door coaching en intervisie.

Hierbij wordt opgemerkt dat een groot deel van de tijd besteed moet worden aan de nieuwe inkoop 2022. Financieel gezien is dit jaar een besparing c.q. kostenbeheersing ten doel gesteld met de aangescherpte sturing op nee tenzij (als één van de alternatieven voor het niet afschaffen van de nee tenzij regeling en het niet invoeren van budgetten per gemeente). Dit is in de plannen als volgt vormgegeven. Aanbieders moeten bij inroepen van een cliënten stop en verlenen van zorg onder de nee tenzij regeling een plan in dienen waarin zij aangeven hoe zij zorg kunnen afschalen. Hierover worden afspraken gemaakt. In de praktijk is in de plannen van aanbieders aangegeven dat aanbieders zich zullen inspannen voor afschaling. Het heeft niet tot concrete afspraken en targets geleid op de afschaling van zorg. Aanbieders geven daarbij aan dat zij zich al maximaal inspannen en inspanden op afschaling. Vanaf 2022 maakt de besparing op contractmanagement deel uit van de nieuwe inkoopstrategie, waarbij de bovenbeschreven normenkader en afspraken met aanbieders

3

www.jeugdzhz.nl

Serviceorganisatie " Jeugd

over reductie van de inzet per jeugdige de dragende factoren zijn voor de daar opgenomen besparing. Conclusie: er is geen zichtbare besparing gerealiseerd. 25. Ontwerpen nieuwe huisartsenroute Dit project is overgedragen aan gemeenten, waarbij gemeenten kunnen sturen op de verwijzingen door huisartsen.

28. Buca H153/H329 Met de maatregelen uit deze businesscase willen we een forse reductie bereiken van € 1,3 mln. op de producten gespecialiseerde begeleiding en inzet gedragswetenschapper. De maatregelen betreffen het hanteren van een genormeerde inzet voor deze twee producten. De maatregel geldt alleen voor nieuwe zorgtoewijzingen. Daarom is de besparing gefaseerd over de jaren opgenomen. Voor 2021 is dit € 0,4 mln. Periodiek wordt de werking van de maatregelen geëvalueerd. De ervaringen tot en met het le kwartaal van dit jaar geven aan dat de besparing op koers ligt en de beoogde besparing van € 0,4 mln. voor 2021 gehaald zal worden. Er worden relatief weinig afwijkingen van de norm aangevraagd en toegekend. Sinds de invoering van de maatregelen zijn er tot en met het le kwartaal 2021 voor 375 jeugdigen nieuwe zorgtoewijzingen afgegeven met deze producten. Voor 56 jeugdigen zijn ophogingen aangevraagd en voor 26 jeugdigen geheel of gedeeltelijk toegekend (met 8 nog te beoordelen). Indien een aanbieder aangeeft dat toch meer moet worden ingezet dan de norm, kan aanbieder dit voorleggen aan een daartoe speciaal aangestelde gedragswetenschapper bij de Stichting Jeugdteams. Deze gedragswetenschapper beslist. In ruim een vijfde van de casussen overschrijden aanbieders thans zonder toestemming de norm.

Dit is echter een tussenmeting omdat de norm is gesteld als gemiddelde over de gehele periode waarin zorg plaatsvindt en overschrijding dus pas definitief kan worden vastgesteld als de zorg beëindigd is. SOJ zal aanbieders aanspreken op tussentijdse overschrijding van de norm. In geval van een overschrijding van de norm aan het einde van het zorgtraject zal de overschrijding worden teruggevorderd. In onderstaande grafiek is voor het product H153 gespecialiseerde begeleiding aangegeven het bedrag per maand dat boven de norm gedeclareerd wordt voor alle jeugdige inclusief trajecten die al liepen voor invoering van de maatregel. De maateregel is 1 oktober 2020 ingegaan. Dit betreft alle zorgtoewijzingen. De maatregel geldt alleen voor nieuwe toewijzingen. Er is een duidelijke trend zichtbaar van een daling van de inzet boven de norm. MISJO

; bcwwi

norm «n «uro * p»r mwnd

UB<

-- \ \ »aot

1

I

i

I

11

U KI

4

www.jeugdzhz.nl

o

Serviceorganisatie

Maatregelen Stichting jeugdteams Nr Onderwerp

Actie

Scope *

Geschatte besparing

Clmln.

cumulatief *€1 mln.

Stichting jeugdteams

trekker 26. Budgetbewust werken

Veranderaanpak ontwerpen Implementatie

30,0

0,3

0.6

0,9

27. Regie op jeugdhulp

JP voert actieve regie op de ingezette hulp

30,0

0,2

0,4

0,6

0,5

1,0

1.5

Totaal Stichting Jeugdteams

Bovenstaande maatregelen zijn verwerkt in één project Anders zorgen. Voor wat betreft het budgetbewust werken is de gerealiseerde besparing door de Stichting Jeugdteams berekend op € 1,2 mln. Dit is berekend als besparing in 2020 ten opzichte van 2019. De jeugdteams hebben een grotere toeloop van jeugdigen gehad, waarvan vier procent minder is doorverwezen naar de regionale zorgmarkt. In totaal is het aantal jeugdigen met verwijzing jeugdteams wel licht gestegen. Dit betekent dat een verdere groei is voorkomen door deze maatregel. In 2021 wordt doorgegaan op de ingeslagen weg. Bij opmaak van de bestuursrapportage is nog geen zicht op de besparingen voor dit jaar vanwege de doorlooptijd van declaraties. Declaraties lopen te veel achter. Daarbij heeft de grootste aanbieder nog niet gedeclareerd over 2021 vanwege aanloopproblemen met het nieuwe automatiseringssysteem. Dit is voor 1 juli opgelost. Voor het onderdeel Regie op jeugdhulp (casusregie) is in afstemming met gemeenten dit voor drie gemeenten (Hardinxveld-Giessendam, Molenlanden en Gorinchem) uitgevoerd. Met casusregie wordt de inzet van jeugdhulp op het niveau van de jeugdige gemonitord en besproken met aanbieder. De Stichting Jeugdteams geeft aan vooralsnog geen besparingen te zien. Mogelijk is er wel (verdere) stijging van kosten voorkomen.

De monitoring van de inzet op jeugdigen wordt bemoeilijkt door de doorlooptijd van declareren. Verder staan aanbieders ook niet altijd open voor casusregie. De aanbieder is zelf verantwoordelijk voor de in te zetten jeugdhulp. De zorgtoewijzing aan de aanbieder is generiek. Dit betekent dat de inzet van jeugdhulp niet wordt voorgeschreven, maar door aanbieders zelf wordt bepaald. Maatregelen gemeenten

Voor deze maatregelen is een besparing voor 2021 van € 3,4 mln. gecalculeerd. Het netwerk MT jeugd heeft aangegeven de beoogde besparingen niet te kunnen realiseren. In de tweede helft van dit jaar zal het netwerk MT jeugd zich buigen over wat wel (meerjarig) haalbaar is.

Jeugdhulp naar voren Gemeenten geven aan in totaal € 3,3 mln. aan jeugdhulp naar voren te besteden. Dit varieert van lokale inzet door zorgaanbieders tot aan subsidie aan de Stichting Jeugdteams. Deze kosten zijn meegenomen in de prognose. De impact op de kosten in de regionale zorgmarkt zijn niet bekend. Ontwikkelingen ten aanzien van tarieven en vergoedingen aanbieders Er zijn een zestal kostenverhogende ontwikkelingen geweest op het gebied van tarieven en vergoedingen. De eerste betreft de feitelijke indexatie van tarieven. Hier heeft de SOJ de richtlijn van de VNG gevolgd (Ova en ppc t-1). Deze indexatie van 2,94% is 0,5% hoger dan de in de begroting opgenomen indexatie van 2,44%. In het verleden was er geen VNG-richtlijn en kon de SOJ zelf

5

www.jeugdzhz.nl

*> Serviceorganisatie

bepalen hoe de tarieven geïndexeerd werden, waarbij indexatie soms lager is vastgesteld of achterwege is gebleven. Met ingang van 2021 is er een VNG-richtlijn die gevolgd wordt. Voor de (primaire) begroting zijn de daarvoor geldende richtlijnen voor indexatie gehanteerd (loon en prijsindex prijs overheidsconsumptie septembercirculaire t-2). Ten tijde van het opstellen van de begroting was de richtlijn van de VNG nog niet bekend. De impact op de kosten is € 589k hogere kosten. De tweede is de vergoeding van de normatieve huisvestingscomponent voor gesloten jeugdhulp. Gemeenten dienen de tarieven hiervoor te verhogen. Gemeenten ontvangen compensatie hiervoor in de vergoeding van het gemeentefonds. Dit betreft circa € 320k. De derde betreft de verlenging van jeugdhulp in gezinshuizen tot 21 jaar. Gemeenten (SOJ) dienen dit tot het 21e levensjaar te faciliteren. Gemeenten ontvangen compensatie hiervoor in de vergoeding van het gemeentefonds. Dit betreft circa € 44k. De vierde betreft de verlenging van de meerkostenregeling corona naar heel 2021. Aanbieders kunnen extra kosten als gevolg van de coronacrisis declareren bij gemeenten (SOJ). Gemeenten ontvangen compensatie hiervoor in de vergoeding van het gemeentefonds. Dit betreft circa € 0,5 mln. De vijfde betreft een hogere vergoeding voor speciale voorzieningen bij een landelijke aanbieder.

Een deel van de voorzieningen zijn afgebouwd en jeugdigen zijn overgeplaatst naar onze regio. Voor de resterende speciale voorzieningen in vaak kleine intensieve groepen heeft onze regio vergoedingen betaald die onder de kostprijs liggen Dat wordt nu gecorrigeerd met ingang van 2021. Verzoeken van aanbieder om met terugwerkende kracht over 2020 te vergoeden zijn overigens niet gehonoreerd. De impact is circa 428k hogere kosten. De zesde betreft de GGZ-crisisdienst. Deze is afgelopen jaren zonder vergoeding uitgevoerd door de grootste GGZ-aanbieder in onze regio. Met ingang van 2021 is afgesproken de crisisdienst te vergoeden. Dit betreft 284k hogere kosten. Ook hier zijn verzoeken van aanbieder met terugwerkende kracht te vergoeden over 2020 niet gehonoreerd. Bovenstaande zes ontwikkelingen zijn samengevat in onderstaande tabel: Kostenverhogede ontwikkelingen zorgmarkt Indexatie tarieven richtlijn VNG 0,5% hoger dan begroting

compensatie in gemeentefonds?

bedrag

588.895 nee

Gezinshuizen tot 21jaar

44.200 ja

NHC component gesloten jeugdhulp

Vergoeding meerkosten corona ook in 2021

320.020 ja 500.000 ja

Hogere tarieven Pluryn Hoendeloo groep speciale voorzieningen

428.463 nee

Acute GGZ (crisidienst) Yulius

Totaal

Waarvan gedekt door extra inkomsten gemeentefonds Waarvan niet gedekt door extra inkomsten gemeentefonds

283.837 nee 2.165.415

864.220 1.301.195

Begrotingswijziging Stichting Jeugdteams Voor de Stichting Jeugdteams zijn 4 extra fte begroot (385k). Daarnaast is de toegekende indexatie hoger dan de begrote indexatie (66k). De 4 fte betreffen 2 fte dóórontwikkeling expertteam naar aanleiding van de doorbraak aanpak Inspectie, 1 fte inzet gedragswetenschapper businesscase H153/H329 en 2 fte voor een halfjaar poortwachtersfunctie jeugdhulp op school. Dit jaar bekostigt de SOJ de Stichting Jeugdteams nog. Met ingang van volgend jaar zijn dat de individuele gemeenten. Begrotingswijziging Serviceorganisatie

6

www.jeugdzhz.nl

Serviceorganisatie

Voor de Serviceorganisatie is onderstaande begrotingswijziging opgenomen. Dit is veelal voor werkzaamheden waar het Netwerk MT jeugd eigenaar van is. 2021

2022 Opmerking

Eigenaar

Netwerk MT/SOJ

Hogere kosten inkoopstrategie

200.000

Veilig opgroeien is teamwerk

80.000

160.000

Netwerk MT/SOJ

Contractmanagement 3.0

155.000

294.000 1 fte HOk structureel

Netwerk MT/SOJ

Beter begroten / advies AEF extra data analist

50.000

100.000 1 fte structureel

Langdurig verzuim en ouderschapsverlof SOJ

90.000

Totaal

F

575.000

Netwerk MT/SOJ SOJ

554.000

Hogere kosten inkoopstrategie

In de begroting 2021 is stelpostmatig 200k opgenomen. De werkelijke kosten bedragen naar verwachting 400k, dus een toename van 200k. Dit zijn incidentele kosten. In onderstaande specificatie is dit opgenomen. Taak

Kosten

Projectleiding en advisering uitwerking inkoop

190.080

Schrijven PvE

12.870

Inhuur voor bestuurlijke en ambtelijke afstemming

12.870

Juridisch advies contractering en schrijven overeenkomsten / contracten

74.880

Advies bekostiging

5.720

Berekenen tarieven nieuwe producten inclusief bespreken met aanbiders

27.840

Begeleiding ontwikkeltafels zorgaanbieders

12.870

Secretariaat

34.560

Onvoorzien

28.310

Totaal

400.000

Veilig opgroeien is teamwerk

Dit betreft een projectleider voor het Netwerk MT jeugd. Contractmanagement 3.0

Dit betreft 1 fte structureel en 2 fte incidenteel. De hogere bezetting start in de loop van 2021. De incidentele bezetting loopt nog door in 2022. Om de doelen uit de inkoopstrategie te halen is versterking van het contractmanagement, zowel kwalitatief als kwantitatief noodzakelijk. Een voorbeeld hiervan is toezicht en handhaving op het normenkader dat geïntroduceerd wordt. De ervaring met de businesscase H153/H329 heeft opgeleverd dat dit een intensief proces is. Voor 2020 vraagt de verscherpte aansturing op de Nee tenzij regeling veel tijd. Verder omvat de inkoopstrategie een breed pallet aan doelen die samen met de aanbieders geformuleerd en gerealiseerd moeten worden. Ook dit is een arbeidsintensief proces. Ten slotte wordt dit jaar gewerkt aan verdere professionalisering en aanscherping van contractmanagement door coaching en intervisie met als doel contractmanagement kwalitatief te verbeteren Beter begroten / advies AEF data analist

AEF heeft geadviseerd data gedreven te werken. De SOJ heeft hier al grote stappen gezet en faciliteert hier gemeenten ook in. De vraag naar verdiepende analyses is echter groter dan de beschikbare capaciteit. Dit wordt geïnitieerd door de afbouw van de solidariteit, de opwaartse

7

www.jeugdzhz.nl

Serviceorganisatie

kostenontwikkeling en de behoefte aan meer inzicht in de effecten van de genomen maatregelen. Om hier invulling aan te kunnen geven is een extra data analist nodig. Langdurig verzuim en ouderschapsverlof SOJ

Dit betreft inhuur om langdurig verzuim en ouderschapsverlof op te vangen.

Tot slot wordt opgemerkt dat de Serviceorganisatie zich maximaal inspant om de kosten zoveel mogelijk te beperken. Waar dat mogelijk is, worden kosten vermeden.

Overige ontwikkelingen, samenvatting en conclusie Naast bovengenoemde kostenverhogende ontwikkelingen en het uitblijven van besparingen of niet te identificeren besparingen stijgen de kosten verder door en wordt er meer uitgegeven aan jeugdhulp naar de voorkant. Ten aanzien van de stijgende kosten vertoont de inzet per jeugdige al geruime tijd een stijgende trend bij een licht dalend aantal jeugdigen in de regionale zorgmarkt. Daarmee is de stijgende inzet per jeugdige sinds 2019 de belangrijkste oorzaak van de stijgende kosten. Afgelopen jaar en dit jaar heeft coronapandemie tot intensievere en langdurige zorgtrajecten geleid. Twee belangrijke projecten die de stijgende kosten per jeugdige adresseren zijn het normenkader bij de inkoop 2022 en casusregie uit te voeren door de jeugdteams. Daarnaast hebben ook een aantal overige projecten (onder regie van gemeenten) effect op de kosten per jeugdige, bijvoorbeeld de projecten Afbouw aantal uithuisplaatsingen, Afbakening jeugdhulp en Alliantieteam. De totale overschrijding van de begroting van € 13,2 is samen te vatten in onderstaand overzicht. bedrogen * € 1 mln._____________________________________________________________________

Hogere tarieven en vergoedingen (€0,9 mln. gedekt door hogere Rijksbijdrage) Begrotingswijziging Stichti ngJeudtteams Begrotingswijziging Serviceorganisatie Niet halen kostenreductie en hogere inzet (per jeugdige) jeugdhulp Totaal

2,2 0,4 0,6 10,0

13,2

Coronacrisis De corona pandemie is nog steeds actueel. Voor wat betreft de compensatie van aanbieders wordt er in 2021 geen omzetcompensatie aangeboden. Wel worden in 2021 nog de corona meerkosten die aanbieders maken vergoed. Gemeenten worden hiervoor in het gemeentefonds gecompenseerd. Over het algemeen kan de zorg doorgang vinden al dan niet in aangepaste vorm. Een ontwikkeling die zichtbaar is geworden is dat de ernst van de problematiek zwaarder is geworden. In de specialistische GGZ blijven jeugdigen langer in behandeling en is de inzet intensiever, waardoor de kosten en kosten per jeugdige oplopen en minder jeugdigen kunnen instromen.

Landelijke kostenstijging jeugdhulp In opdracht van het Ministerie heeft onderzoeksbureau AEF een landelijk onderzoek uitgevoerd naar de kostenstijging en tekorten op de jeugdhulp. Geconcludeerd werd dat er in 2019 een landelijk tekort van € 1,6 tot 1,8 miljard is (exclusief incidentele rijksbijdragen). Dit tekort is met name ontstaan in de laatste jaren. De regio ZHZ heeft een aandeel van circa 2,6 procent. Dit komt overeen met € 44 mln. Daaruit kan geconcludeerd worden dat de tekorten in onze regio zich ruim onder het landelijk gemiddelde bewegen. Onderzoeksbureau It's-Public heeft een landelijke benchmark over de 8

www.jeugdzhz.nl

o

Serviceorganisatie

tekorten 2019 van alle gemeenten gepubliceerd. Daarin wordt geconcludeerd gat het gemiddelde tekort op jeugdhulp inclusief kosten voorveld 30 procent bedroeg. Voor de gemeenten in onze regio was dat gemiddeld 13%. Opgemerkt wordt dat er binnen onze regio grote verschillen zijn in het tekort per gemeente en de rijksmiddelen voor jeugdhulp per jeugdige per gemeente. De tekorten worden voornamelijk veroorzaakt door kostenstijgingen in de laatste jaren. De belangrijkste oorzaken genoemd in het AEFrapport zijn dat jeugdigen langer in zorg blijven en de kosten per jeugdige stijgen. Daarbij wordt opgemerkt dat investering in preventie en het voorveld niet tot lagere kosten hebben geleid in de jeugdwet. Inmiddels is ook uit andere onderzoeken, onder meer van het Nederlands Jeugdinstituut, gebleken dat investeringen in voorliggende voorzieningen en preventie lonend zijn. Niet alleen in financiële zin, maar ook wat betreft de kwaliteit van ondersteuning (laagdrempelig, nabij, integraal). Het AEF-rapport en de brief van de staatssecretaris signaleren dat de oplossing moet komen uit een combinatie van meer middelen en te treffen maatregelen. Het te realiseren voorzieningenniveau moet hierbij worden betrokken. Daarnaast wordt het invoeren van een eigen bijdrage genoemd.

AEF stelt dat de budgetten voor jeugdhulp zijn gestoeld op onrealistische aannames en dat de onderzochte maatregelen maar voor een klein deel van het tekort soelaas bieden. Bij ongewijzigde kaders (discussie over voorzieningenniveau, wat is jeugdhulp en wat niet en (ontbrekende) eigen bijdragen) wordt een verdere stijging van de kosten van jeugdhulp verwacht door AEF. Bovenstaande betekent dat het naar het oordeel van AEF niet mogelijk is de tekorten te overbruggen met maatregelen. Extra middelen van het Rijk zijn nodig al dan niet in combinatie met eigen bijdragen van burgers en fundamentele aanpassing van het voorzieningenniveau

Toezicht provincie De kostenontwikkeling en de geplande maatregelen worden periodiek besproken met de provincie. Deze eerste bestuursrapportage zal nog met provincie besproken worden. Vervolgens zal de provincie zich een oordeel vormen over de situatie, inclusief het te hanteren toezichtsregime. Het verwerken van de actuele financiële inzichten in een meerjarige begrotingswijziging is hierbij een belangrijk element. Extra rijksbijdragen Het rijk heeft incidenteel € 493 mln. via het gemeentefonds ter beschikking gesteld. Hiervan wordt € 55 mln. afgeroomd voor de VNG. Het aandeel voor onze regio wordt geschat op € 11,4 mln. Ten opzichte van vorig jaar zijn de rijksbijdragen gecorrigeerd voor indexatie met € 16,7 mln. toegenomen. Naast bovengenoemde extra rijksbijdragen wordt dit voor het grootste deel veroorzaakt door een hogere uitkering voor voogdij/18+ van € 3,6 mln. De door de VNG ingestelde arbitrage heeft geleid tot een uitspraak dat er volgend jaar € 1,9 mld. extra budget door het Rijk beschikbaar moet worden gesteld, aflopend tot € 800 mln. in 2028. Op basis hiervan heeft het kabinet € 1,3 mld. beschikbaar gesteld bovenop de reeds toegekende incidentele middelen van € 300 mln. Het bedrag voor onze regio kan op basis hiervan oplopen tot naar schatting € 33 mln.

Dit is mede afhankelijk van het feit of dit bedrag ook volledig aan gemeenten ter beschikking wordt gesteld of gedeeltelijk wordt afgeroomd. In onderstaande tabel zijn de verwachte rijksbijdragen voor de komende jaren opgenomen. Voor de jaren 2022 tot en met 2024 zijn deze met veel onzekerheid omgeven.

9

www.jeugdzhz.nl

Serviceorganisatie

Rijksbijdragen maal € 1.000

2021

131.192

2022

148.278

2023 2024

140.478 132.678

Begroti ngswijzigi ng De hogere kosten zijn verwerkt in een begrotingswijziging welke ter zienswijze aan de raden zal worden voorgelegd. De begrotingswijziging is opgenomen in paragraaf 4.1. De begrotingswijziging onderdelen Stichting Jeugdteams en SOJ is nog wel onder voorwaarde van instemming door het PFO Jeugd van de onderdelen waar het PFO Jeugd verantwoordelijk voor is.

10

www.jeugdzhz.nl

Serviceorganisatie

2 Programma verantwoording financieel 2.1 Financieel overzicht Bedragen * € 1.000,-

Begroting

Realisatie

Begroting

Begroting

Begroting + Realisatie

t/m april

t/m april

heeljaar

wijziging

wijziging

2020

op basis

van declaraties

Regionale zorgmarkt

30.865

26.134

92.596

12.659

105.255

95.995

LTA

1.912

1.232

5.736

-909

4.828

5.377

RGB

1.957

1.446

5.870

463

6.333

5.853

Stichting Jeugdteams

4.525

4.511

13.576

452

14.027

13.292

Serviceorganisatie

1.541

1.445

4.623

575

5.198

4.219

Totaal lasten

40.801

34.768

122.402

13.240

135.641

124.737

Baten exclusief uittreding reserve Leerdam + Zederik

40.736

40.736

122.209

13.240

135.448

124.505

64

64

193

40.801

40.801

122.402

Ontrekking reserve frictiekosten uittreding Leerdam + Zederik Totaal baten Saldo baten-/-lasten

13.240

193

232

135.641

124.737

6.033

2.2 Toelichting Regionale zorgmarkt

De prognose is gebaseerd op de aangeleverde prognoses van zorgaanbieders en de prognose van de eigen forecasttool van de SOJ. Zorgaanbieders prognosticeren € 3,9 mln. meer dan de eigen prognose van de SOJ. Voor deze burap is de helft van het verschil meegenomen. De prognoses zijn daarmee gemiddeld. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van 2021 ten opzichte van 2020 per forecast groep aangegeven op basis van de forecasttool van de SOJ. Forecast groep

forecast

forecast

bedragen C 1.000

2020

2021

%

verschil

verschil

Jeugdbescherming en jeugdreclassering

10.332

11.344

1.012

jeugdhulp dyslexie

1.998

2.133

135

6,7%

jeugdhulp maatwerk

1.597

2.193

597

37,4%

Jeugdhulp onderaannemerschap

5.351

5.471

120

2,2%

Jeugdhulp Vervoer

1.590

1.905

315

19,8%

Jeugdhulp zorgprofielen ambulant

36.534

38.488

1.954

5,3%

Jeugdhulp zorgprofielen verblijf

25.116

27.690

2.573

10,2%

9,8%

Pleegzorg

8.828

9.025

197

2,2%

Eindtotaal

91.346

98.249

6.903

7,6%

11

www.jeugdzhz.nl

1

Serviceorganisatie

De categorie met de absolute grootste stijging is Jeugdhulp zorgprofielen met verblijf. Hierbij wordt opgemerkt dat de generieke tariefsverhoging voor alle categorieën 2,94% betreft. Voor jeugdbescherming en jeugdreclassering zijn de tarieven extra verhoogd naar aanleiding van bovenregionale afspraken (impact € 0,5 mln.) en voor jeugdhulp met verblijf zijn op onderdelen de tarieven ook extra verhoogd (impact € 0,7 mln. In bovenstaande tabel is verder niet jeugdhulp naar voren opgenomen. Hiervoor prognosticeren gemeenten € 3,3 mln. uit te geven. In 2020 was dat € 0,1 mln.

In voorgaande bestuursrapportage werd de ontwikkeling per maand van de declaraties en aantal jeugdigen waarop gedeclareerd is getoond in een grafiek en toegelicht. In 2021 heeft de grootste aanbieder nog niet gedeclareerd wegens systeemproblemen bij de aanbieder. Het tonen van betreffende grafieken is daarom achterwege gelaten. De kosten en aantallen jeugdigen worden immers veel te laag weergegeven. Deze aanbieder prognosticeert overigens 10 procent hogere kosten. De grootste aanbieder levert jeugd en opvoedhulp (J&O) en pleegzorg. Daarom wordt in onderstaande grafieken wel de ontwikkeling van de kosten en aantal jeugdigen in de overige percelen aangegeven. Ontwikkeling declaraties per maand per perceel exclusief J&O en pleegzorg

• UM2

•«T •HU* •SOS

4 'M

«OW

alfl

MR

au«

•r><

J**

HUI

De kosten van het perceel SGGZ stijgen (april nog maar gedeeltelijk gedeclareerd) door een stijging van de inzet per jeugdige. Dit zit voor het grootste deel bij de grootste SGGZ-aanbieder. Zie hieronder de ontwikkeling van de kosten, aantal jeugdigen en kosten per jeugdige van de grootste SGGZaanbieder.

12

www.jeugdzhz.nl

Serviceorganisatie

■

Ontwikkeling declaraties, aantal jeugdigen en kosten per jeugdige per maand grootste SGGZaanbieder

• o.w

nm

X3’

v

« tk

«M

De ontwikkeling van het aantal jeugdigen ZHZ exclusief J&O en pleegzorg is hieronder aangegeven. Ontwikkeling aantal jeugdigen waarop gedeclareerd is per maand per perceel exclusief J&O en pleegzorg AantJi dierten •

•HD

•VGGZ

2*

0» H**'

«r

de:

Ir»

n»r! XVI

De ontwikkeling van het aantal jeugdigen per perceel is stabiel tot licht dalend.

13

www.jeugdzhz.nl

Serviceorganisatie

LTA De post LTA vertoont voor het eerst sinds jaren een dalende trend als gevolg van een teruglopend aantal jeugdigen met LTA. Dit is weergegeven in onderstaande grafiek. Hierbij wordt opgemerkt dat de laatste maanden nog niet (uit)gedeclareerd zijn.

Ontwikkeling declaraties, aantal jeugdigen en kosten per jeugdige per maand LTA

402»

4Ü0W

XVI

1W

Mt

XC’

fn

<M

<u

4«l

Persoonsgebonden budget (PGB) De declaraties van PGB lopen altijd 1 tot 2 maanden achter en het laatst beschikbare peilmoment voor deze eerste bestuursrapportage is le week mei. In de jaren 2015 tot en met 2018 daalde deze post steeds. Vanaf 2019 zijn de kosten gaan stijgen. De stijging betreft zowel een sterke stijging van de verstrekte budgetten als van de uitnutting van de budgetten. Stichting Jeugdteams De totale uitgaven zijn nagenoeg gelijk aan de begroting. Per gemeente zijn er verschillen. Zie hiervoor onderstaand overzicht. Indien gemeenten de kostenontwikkeling voor hun gemeente ongewenst vinden zullen gemeenten dit met de Stichting Jeugdteams moeten bespreken en tot bijsturing moeten overgaan.

14

www.jeugdzhz.nl

Serviceorganisatie

en met de maand

Alblasseni;

Dordrecht

Gonnchem pxve4d-Giessapnk-ld<>Amb| Papendrecht

Shedrecht

Zwijndnecht

Reaksatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Reeksat ie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

jeksche Waa doleniandei

Totaal SO

SLEUTEL fte (eugdprol reguker

5.78

38.35

10.97

4.94

6.64

77.11

7.56

12,25

16.3»

10.16

120.15

Regulier budget SO

217.077

1 420.280

359 590

155.235

252 094

280.479

292 433

468.016

586 191

349 748

4.381.143

si

13 638

5 887

9 561 ____ 10.637

11,091

17,750

22 Z

13 265

166.159

373 228

161.123

Ml

908 783

253.671

103.208

155 285

154 613

175 083

270 781

364 365

229 457

2 746.237

4.931

32 265

8 169

3.526

5.727

6.372

6.643

10.632

13.317

7945

99.527

7.044

46 085

11.888

5.037

8 180

9.101

9 489

15.186

19021

11 349

142 159

MMMMnm

14.498

94 860

24.017

10.368

16.837

18.733

19.531

31.259

39 151

23 360

292.615

Secreuna*

3 336

21.826

5 526

2.386

3.874

4 310

4.494

7.192

9 008

5 375

67 326

Staf

3.479

22 763

5.763

2488

4 040

4495

4.687

7.501

9 395

5 605

70.218

871

5 696

1.442

623

1.011

1.125

1.173

1.877

2.351

1 403

17.571

9 942

65 045

16 468

7.109

11.545

12 845

13 393

21 434

26 846

16 018

200.644

JPT

Loonkoeten

Jeugdprof

JPT

130.991

1 910

49.883

12.629

5.452

8 854

9 851

10.271

438

12 284

153.873

1.254 961

341,317

246 360

384 855

507.243

314.706

3.814086

89 294

22.608

216 731 15.849 15.849

222 977

13.648

141.045 II 045 9 7601

17.634

18 385

29 425

36 854

21 989

275.446

9 445

15,338

17 065

17,793

28 476

35 666

21 280

1.185

B

inus kosten

23.926

3201

' >-24 183.901

7.756

21.879

13,208 322

848

1.964

2.104[

533

1.377

373

23.'

1.532

2.556

1.597

415

433

868

6 489

518

7,332

47 973|

12 146

5 243

8 515

9474

9 877

15.808

19 800

11 813

147,982

-218.410

-1.480746 -6.6011

-398 432

-165 723

-256 806

-267 566

2^2 MQ

■459257

■600 431

-370 306

25 254

-4.600

4 848

23S51

10.675

1630»

7.991

■7.»2

-4 510575 36 7»

6.900

Voor de extra kosten uit de begrotingswijziging zijn nog geen kosten gemaakt of facturen ontvangen. De extra kosten van de begrotingswijziging, welke zijn opgenomen in de prognose, zijn toegelicht in hoofdstuk 1. Serviceorganisatie De specificatie van de Serviceorganisatie is in onderstaande tabel opgenomen. Begrotingspost Personeelskosten eigen personeel

Personeel van derden

Uitbestede ICT Dienstverlening en overige ICT kosten Dienstverlening SCD

Overige kosten Totale kosten

groot tm

Begroot

Realisatie

Realisatie-

1.850.000

616.667

573.364

-43.303

550.000

183.333

311.297

127.964

1.050.000

350.000

294.300

-55.700

225.000 948.117 , 4.623.117

-75.000

75.000 316.039

266.488

-49.552

1.541.039

1.445.448

-95.591

De personeelskosten zijn lager wegens vacatures ingevuld door personeel van derden. De post personeel van derden is hierdoor hoger (waarbij inhuur duurder is dan eigen personeel) en hoger door grotere inspanning dan begroot op project inkoop 2022. De post Uitbestede ICT Dienstverlening en overige ICT diensten is lager omdat een deel van de werkzaamheden later plaatsvinden of nog gefactureerd moeten worden. De post dienstverlening SCD (Service Centrum Drechtsteden) is nog niet gefactureerd. De overige kosten blijven achter omdat een aantal posten nog moeten worden gefactureerd of later worden uitgevoerd. Voor 2021 worden € 575k hogere kosten geprognosticeerd / aangevraagd. Zie voor een toelichting de aangevraagde begrotingswijzing in hoofdstuk 1.

15

www.jeugdzhz.nl

o

Serviceorganisatie

3 Bedrijfsvoering 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen De Serviceorganisatie heeft, met uitzondering van de reserve frictiekosten uittreding Leerdam en Zederik geen weerstandsvermogen/reserves. Tegenvallers (en meevallers) ten opzichte van de begroting komen, zoals opgenomen in de bijdrageverordening, ten laste (ten gunste) van de deelnemende gemeenten. Risicobeheersing De financiële risico's focussen zich primair op de ontwikkeling van de zorgkosten in relatie tot het budget. Uit deze eerste bestuursrapportage blijkt dat de in de begroting opgenomen besparingen niet worden gerealiseerd en dat de zorgkosten toenemen door een gestegen inzet per jeugdige. Gemeenten worden geadviseerd rekening te houden met een risicomarge van 10 procent van de gemeentelijke bijdrage zoals die is opgenomen in deze bestuursrapportage. Deze risicomarge is ingegeven door de onzekerheid in de ontwikkeling van de zorgkosten en van de kosten per gemeente als gevolg van de afbouw van de solidariteit in het bijzonder. De kostenontwikkeling heeft ook invloed op de meerjarenbegroting. Hiervoor zal nog een begrotingswijziging opgesteld moeten worden. Aanvullend op het risico van de ontwikkeling van de zorgkosten worden de volgende specifieke risico's met een potentieel significante impact onderscheiden.

PGB-budgetten Van de verstrekte budgetten wordt circa 65 procent besteed. Volgens de huidige ZHZ-regels / verordening zijn geen beperkingen opgelegd aan het met terugwerkende kracht over oude jaren indienen van declaraties, behoudens de algemene wettelijke regel dat dit na 5 jaar niet meer kan. Over de afgelopen vier jaar betreft dit € 13,1 mln. Dit bedrag zou nog gedeclareerd kunnen worden. De ervaring heeft geleerd dat hier zeer beperkt gebruik van wordt gemaakt.

Tarieven jeugdbescherming en reclassering Verder wordt nog een risico gelopen met de tarieven van jeugdbescherming en jeugdreclassering. Voor 2021 en verder is al op provinciaal niveau een tariefsverhoging (bovenop indexatie) afgesproken van 5 procent (€0,5 mln.) voor harmonisatie van tarieven (3 procent) naar het provinciegemiddelde en 2 procent risico-opslag voor vermogensvorming. De overige regio's wensen de tarieven nog fors verder op te hogen voor caseload verlaging en meer uit te geven aan wachtlijstbemiddeling. Indien onze regio door landelijke (politieke) druk gedwongen wordt hierin mee te gaan is dit een extra kostenpost van € 1,7 mln. Gewijzigde producten en tarieven nieuwe inkoop 2022 en verder Voor de nieuwe inkoop worden de oude percelen, producten en tarieven van voor de decentralisatie losgelaten. Er worden nieuwe segmenten en nieuwe jeugdhulp producten gedefinieerd met daaraan gekoppelde nieuwe tarieven. Alhoewel hier een zo zorgvuldig mogelijk proces wordt gelopen, brengt een dergelijke wijziging altijd risico's met zich mee. Het belangrijkste risico is dat de faire tarieven 16

www.jeugdzhz.nl

<

Serviceorganisatie Jetx

voor de nieuwe producten (de oude producten vervallen), welke worden berekend door een extern bureau op basis van een landelijke benchmark/database, per saldo leiden tot een kostenstijging. Jeugdhulp naar voren Gemeenten mogen tot 13% van het jaarbudget aan jeugdhulp naar voren inkopen, waarbij de kosten kunnen worden ingebracht in de regionale exploitatie en meelopen in de solidariteitsafspraken. Hierbij wordt opgemerkt dat tot en met 2021 de aanbestedingsgrens 750k is. Vanaf 2022 is jeugdhulp naar voren ondergebracht in de nieuwe inkoop 2022. Indien deze jeugdhulp naar voren niet leidt tot lagere kosten in de tweedelijns gespecialiseerde zorg, kunnen de totale kosten oplopen.

Naast bovengenoemde specifieke risico's zijn binnen de Serviceorganisatie de reguliere bedrijfsvoeringrisico's, zowel financieel als niet financieel, voor alle processen in kaart gebracht. Dit heeft geleid tot een omvangrijke lijst. Op alle risico's zijn beheersmaatregelen geformuleerd. Deze worden periodiek geëvalueerd en indien nodig bijgesteld. De risico's zijn geclassificeerd volgens onderstaand model. Financiële impact

Kans Dat het risico zich voordoet

4 x > € 2 mln

4 zeer grote kans >75%

16

3 grote kans 50-75%

12

2 middelgrote kans 25-50%

8 4

1 kleine kans < 25%

3 € 2 mln < X < € 0,5 mln

2 € 0,5 mln < x < < 0,1 mln

1 x <€ 0,1 mln

9 6 3

8 6 4 2

4 3 2 1

De oranje en rode risico's zijn in onderstaand schema geplot. Em«t

Kan*

4 Catastrofaal

3 Ernstig

2

1

Matig

Klein

4 zeer grote kans dat het zich voordoet

A4, ABB, A15

3

grote kans dat het zich voor doet 2

middelgrote kans dat het zich voor doet

A25, A27, A32

▲ A42

1

kleine kans dat het zich voor doet

In onderstaande tabel zijn de risico's beschreven.

17

www.jeugdzhz.nl

Serviceorganisatie

R..KO.

ExK

Wat kan er mis

Wat kunnen oorzaken

Wat kunnen

gaan?

daarvan zijn?

gevolgen lijn?

Hoe risico te voorkomen/ te

verminderen?

_______________ Zorginzet

i/UycwM)

Ja/ nee'

. J____

Nee

Aanbieders mogen zelf Er wordt meer zorg Aanbieders continueren zorg te de duur en intensiteit geleverd dan nodig

Afspraken met aanbieders bij nieuwe inkoopronde 2022 over reductie inzet per feugdigdige

lang (duur) of van de zorg bepalen zetten meer zorg in Casemanagement nog

dan nodig is (intensiteit)

Normenkader en afbakening

nauwelijks toegepast

4

Geen inperking in contract en vanuit

jeugdhulp

2

Perspectiefplan

Case management bij jeugdteams

contractmanagement

Contractmanagement SOJ

nog weinig druk

A-8B

Declaraties

Verwijzer geeft

Druk van burger

Kosten zorg lopen

Gedeeltelijk, door procesinrichting bij

Verhogen budgetbewustzijn door

jeugdhulp RTAHTA

verwijzing af

Burgder ten dienste

op

Stichting Jeugdteams

profeet anders zorgen (in uitvoering)

terwijl burger willen zijn terwijl voorliggend Te weinig veld of eigen kracht

ook een oplossing

Poject uit aanjaagplan verwijzerstroom huisarts via

■i

bij werwijzer

jeugdteams

zou kunnen zijn

Project aanjaagplan POH huisarts (bij een aantal gemeenten al

operationeel) A15

Dedaraties

Zorgaanbieder

Betaling

jeugdhulp RTAHTA

dedareert niet verleende zorg of

onrechtmatig/ frauduleus

dedareert onjuist

gedeclareerde zorg

Gedeeltelijk via controle verklaring accountant bij productieverantwoording

>100k Bij productie* lOOk separate controle

Rechtmatigheid en fraude

Monotonng potentiële dubbele dedaraties

controles Aanscherping case en

Betaling

Ja voor aspect onrechtmatigeheid/fraude

Fraudepreventie functionaris

•1

(met dedarabele uren) _________

A25

PGB

rker

fraude

contractmanagement___________

Te hoog afgegeven

i in proces

beschikkingen

onrechtmatig/

door:

andere fouten in

frauduleus

-Procesinrichting bij Stichting Jeugdteams en

Fraude controle Verhogen budgetbewustzijn door

beschikking

gedeclareerde zorg

toetsingskader SOJ

project anders zorgen (In

-Niet rechthebbende di«nten kunnen dit niet uitvoering) direct omzetten in financieel voordeel, muv Verhoogde aandacht bij inzet Sociaal Netwerk Jeugdteams voor hoogte -Er is geen uitbetaling aan diénten, muv inzet beschikkingen

sociaal netwerk -Alleen geldelijk voordeel met samenspanning in de keten JT-diènt-

aanbieder, bij inzet sociaal netwerk alleen JT-

dient Minder borging voor te hoog afgeven beschikking (de gap tussen beschikking en uitnutting is In ZHZ veel hoger dan landelijk)

A-27

PG8

Zorgaanbieder

Gebrekkig

Betaling

Gedeeltelijk met proef

Fraudepreventie functionaris

dedareert niet

administratief proces

onrechtmatig/

rechtmatigheidscontroles, huisbezoek

Opschaling rechtmatigheid en

verleende zorg of

aanbieders

frauduleus

ontbreekt door corona

fraude controle

dedareert onjuist

Fraude

gedeclareerde zorg

3

3

(niet dedarabele

A-32

Generiek

uren)_______________________ Gebrekkig inzichónlGebrekking de productie/

als gevolg daarvan

OHW financiering wordt afgebouwd Aanspreken aanbieders door

minder tijdige

contractmanagement

van dedaraties door

bijsturlngsmogelijkh eden en minder

administratief proces

aanbieders

zorgaanbieders

A 36

Generiek

Gedeeltelijk, voorschotten zijn afgeschaft en

Ontbrekend inzicht in zorgconsumptie,

ep/of te hoge door laat indienen administratieve last

zorgconsumptie

3

Boetes op te laat dedareren Niet meer vergoeden te laat gededareerde zorg Sterker aanspreken door

contractmanagement

betrouwbare prognoses

Gedeeltelijk (maatregelen in voorbereiding

De jeugdhulpvraag Bezuinigingen vanuit

Strakkere monitoring en sturing op

is groter dan het

het Rijk

financiën en

of uitvoering)

uitvoering maatregelen en effect

beschikbare budget

Groei zorgvraag Bedrijfsbelang

daarmee

Maatregelen Aanjaagplan Overige maatregelen

van maatregelen

aanbieeders (meer) zorg te leveren

huidige inrichting en werking stelsel

Nieuwe inkoop 2022 1

ï

12

Ingezette zorg niet

doelmatig en niet effectief

Toegang niet streng genoeg____________

A-42

Generiek

Inzet jeugdhulp (JNV) naar voren

JNV wordt ingezet op

elkaar aanspreken op

Hogere kosten

preventie en preventie leidt niet tot lagere leidt mogelijk niet tot kosten

lagere 2e lljns

inzet JNV 4

2

8

gespecialiseerde

jeugdhulp

18

www.jeugdzhz.nl

o

Serviceorganisatie

3.2 Personeelsformatie en ziekteverzuim Bezetting (eigen personeel en personeel van derden) Begroot fte

Bezetting per 30-04-2021 dienstverband + inhuur (bron

fte

Directie Inkoop en beleid (projecten) Informatievoorziening en secretariaat Financiën Totaal

0,9 13,4

11,6 3,8 29,7

1,8 10,5 9,2

3,6 25,1

De bezetting is 4,6 fte hoger dan begroot. Bij Inkoop en beleid is extra bezetting vanwege vervanging wegens (langdurig) verzuim en transformatie projecten voor gemeenten (ten dele ten last van transformatiefonds). Bij informatievoorziening en secretariaat is 1,5 fte secretariaat extra aangetrokken voor vervanging van langdurig verzuim en voor de inkoop 2022 en 1 fte op informatievoorziening voor een kortlopend project woonplaatsbeginsel.

Verzuim Het ziekteverzuim exclusief zwangerschapsverlof over de eerste vier maanden is 6,75 procent. Het overgrote deel (6,70 procent) is langdurig verzuim met een medische oorzaak. Slechts 0,05 procent is dus kortdurend verzuim.

3.3 Opvolgen bevindingen accountant De accountant heeft in haar ML bij de interimcontrole 2020 een aantal aanbevelingen gedaan. Deze zijn voor het grootste deel gelijk aan vorig jaar. Naar aanleiding van de aanbevelingen heeft de SOJ een position paper opgesteld inclusief een voorstel voor welke maatregelen worden opgevolgd en welke niet. Twee van de drie belangrijkste knelpunten betroffen controle op de prestatielevering RGB en aanbieders met een regio omzet van minder dan € 100.000 die vrijgesteld zijn van een accountantsverklaring. De laatste wordt al opgepakt over de geleverde zorg in het jaar 2020 door steekproefsgewijze controle door onze accountant. Voor controle op RGB is in 2020 een pilot uitgevoerd met een derde partij. Deze pilot heeft niet het beoogde resultaat (goede controle en bruikbare opvolging en vastlegging) opgeleverd. Voor een sluitende controle, met het oog op een goedkeurende controleverklaring, zal een nieuwe partij gezocht worden. De aanbevelingen aangaande uitvoering 4 ogen principe, vastlegging en woonplaatsbeginsel worden niet overgenomen vanwege de afweging op gelopen risico en kosten. Alternatieve instrumenten worden ingezet. Een nieuw risico op de route voor het verkrijgen van voldoende zekerheid voor een goedkeurende controleverklaring betreft jeugdhulp naar voren.