HVC jaarrapportage 2022 gemeente Dordrecht.pdf

jaarrapportage 2022. gemeente Dordrecht

inhoud. in Nederland zijn wij het er 1

wie zijn we?

4

2

resultaten ten opzichte van andere gemeenten.

5

3

welke resultaten heeft uw gemeente bereikt?

7

4

analyse.

15

5

klanttevredenheid.

19

6

algemene communicatie.

20

7

inzamelmethoden in Nederland.

22

8

conclusie en aanbevelingen.

23

colofon. kenmerk status versie auteur(s) datum

Jaarrapportage 2022 DEFINITIEF 1.0 Soufian Tanouti 7 maart 2023

allemaal over eens: onze kinderen, kleinkinderen en de generaties na hen moeten in een schone wereld leven.

Om dit te bereiken is nu actie nodig. En we moeten het samen doen.

jaarrapportage 2022 | 2 kwartaalrapportage Q1 | 3

inleiding. Met veel genoegen brengen wij hierbij onze vernieuwde jaarrapportage uit voor gemeente Dordrecht, waarin wij rapporteren over onze dienstverlening in 2022 op het gebied van grondstoffenbeheer en BOR-taken. Wij zijn op verschillende linies aan het schakelen wat ervoor zorgt dat de samenwerking soepeler verloopt en wij beter samenwerken. We zien een afname in het fijne en grove restafval en een stijging bij plastic, blik en drinkpakken. In de zomermaanden is wekelijks het gft ingezameld. In hoofdstuk 4 leest u meer over de verschillende stromen en wat de specifieke impact is voor uw gemeente. Het is onze missie om onze aandeelhouders te helpen verduurzamen, op weg naar een energietransitie en een circulaire economie. Wij helpen gemeente Dordrecht graag met het bereiken van haar ambities. Als duurzame ketenpartner van uw gemeente laten wij zien wat wij hierbij kunnen betekenen, zo ook in deze jaarrapportage, specifiek in hoofdstuk 8: onze conclusie en aanbevelingen. een schone wereld. we doen het gewoon.

Namens alle collega’s Inzameling HVC, Soufian Tanouti Adviseur Gemeenten

jaarrapportage 2022 | 3

1. wie zijn we? We zijn een duurzaam energie- en afvalbedrijf van 48 gemeenten en 8 waterschappen. Wij zien een toekomst waarin we energie schoon opwekken en grondstoffen hergebruiken. Alles wat we doen bij HVC draagt hieraan bij en dat doen we het liefst samen: met gemeenten,

Onze kernwaarden duurzaam.

publiek.

daadkracht.

We willen zoveel mogelijk uit ons afval halen, want dat levert een enorme klimaatwinst op. We investeren in hergebruik van (schaarse) grondstoffen en het opwekken van duurzame warmte en elektriciteit voor huizen en gebouwen.

We zijn een publiek bedrijf – van gemeenten en waterschappen – dat samenwerkt met andere (publieke) organisaties en onze inwoners. Dat betekent dat we elkaar zoveel mogelijk willen versterken en graag met onze inwoners het gesprek aangaan hoe we verduurzaming het beste kunnen aanpakken.

We gaan door waar anderen stoppen. Geven initiatieven een kans. We laten zien wat er allemaal al kan en hoe je dat slim doet. Plannen maken is belangrijk, maar ze uitvoeren is nog veel belangrijker.

waterschappen én met inwoners, zodat we daar nu en in de toekomst de vruchten van

kunnen plukken. De energie die we leveren aan gemeenten en inwoners wordt steeds duurzamer opgewekt. Gft zetten we onder andere om in groen gas, warmte van onze installaties gebruiken we om huizen en gebouwen mee te verwarmen en zon en wind benutten we waar het kan. We onderzoeken de mogelijkheden voor andere duurzame warmtebronnen (geothermie, oppervlakte- en rioolwater) en realiseren waar mogelijk projecten met deze

warmtebronnen. Het afval dat we inzamelen bij de mensen thuis en bij de afvalbrengstations recyclen we

Onze activiteiten

zoveel mogelijk tot nieuwe producten. Zo blijven waardevolle grondstoffen behouden: goed voor het milieu en goed voor de mensen die van onze diensten gebruikmaken.

onze doelstelling. onze missie. Wij willen als toonaangevend nutsbedrijf onze gemeenten, waterschappen en inwoners koploper maken en houden als het gaat om het verduurzamen van de energiehuishouding en het hergebruiken van grondstoffen.

onze visie. We zien een toekomst waarin we energie schoon opwekken en grondstoffen hergebruiken. Dat is urgent en doen we samen en slim, zodat onze inwoners daar nu en in de toekomst de vruchten van plukken.

In 2022 heeft HVC de transformatie doorgemaakt van restafvalverbrander tot grondstoffen- en duurzaam energiebedrijf door toonaangevend te zijn in hergebruik van grondstoffen, de vanzelfsprekende partner te zijn van gemeenten en waterschappen in de energietransitie op lokaal niveau en een voor inwoners vertrouwde duurzame partij te zijn.

jaarrapportage 2022 | 4

2. resultaten ten opzichte van andere gemeenten. 2022

•

In gemeente Dordrecht is in 2022 206 kilo restafval per persoon ingezameld. De eerste VANGdoelstelling van 100 kilo restafval per inwoner per jaar wordt daarmee nog niet gehaald.

•

Gemeente Dordrecht scoort met 62 kilo gft en etensresten per inwoner in 2022 laag in vergelijking met andere HVC-gemeenten.

•

Gemeente Dordrecht scoort met 20 kilo bron gescheiden plastic, blik en drinkpakken per inwoner in 2022 laag in vergelijking met andere HVC-gemeenten.

•

In gemeente Dordrecht is in 2022 42 kilo papier per persoon ingezameld. Dit is aan de onderkant van het gemiddelde in vergelijking met andere HVC-gemeenten. jaarrapportage 2022 | 6

3. welke resultaten heeft uw gemeente bereikt? 2022

Marktontwikkelingen HVC breed. HVC informeert u graag over de ontwikkelingen in de diverse markten zodat uw begrip van

GFT en etensresten (GFTe)

de situatie rond grondstoffen verbetert. Als de onderstaande rapportage vermeldt dat tonnages zijn toe- of afgenomen, dan geldt dit voor cumulatieve tonnages bij HVC. De tonnage ontwikkeling in uw gemeente kan hierop . afwijken.

• • •

Algemene ontwikkelingen grondstoffen

2022 is in de hele markt fors minder GFTe aangeleverd, waarschijnlijk door het grote neerslagtekort. Kwaliteit van GFTe is een groeiend thema door de versterkte aandacht van de akkerbouw op schoon compost. Controles zullen daarom geïntensiveerd worden. De groeiende aanvoer van GFTe, o.a. door invoering van Recycle Tarief, in combinatie met beperkte verwerkingscapaciteit blijft een aandachtspunt in de markt. Ondanks geringe aanbod in 2022 blijft dit voor HVC onverminderd een belangrijk thema.

De markt van grondstoffen, als ook van energie, kenmerkte zich in 2022 door een snelle stijging in de eerste helft van het jaar door de hoge inflatiecijfers en de oorlog in Oekraïne. Na de zomer daalden de meeste prijzen scherp om vervolgens in Q4 op een hoger niveau dan bij aanvang van 2022 te stabiliseren. De inflatie en energieprijzen hebben veel invloed op het kosten- en opbrengstenpatroon van iedere ketenspeler. Voor 2022 heeft HVC besloten om geen brandstoftoeslag te rekenen aan haar gemeenten. Dit impliceert dat de aanpassing voor sommige kosten in 2023 fors hoger kunnen zijn dan voorheen. Tegelijkertijd is er op enkele stromen een verbeterde opbrengst dan voorheen te

Plastic, blik en drinkpakken (PBD) •

De afkeur blijft relatief laag (4%). Toch is er veel druk op de kwaliteit van PBD vanuit Nedvang/AFV. Het kosten- en samenstellingsonderzoek leverde op dat gemiddeld-% stoorstoffen in PBD >25% is, waar 15% is toegestaan. HVC plaatst deze cijfers in het perspectief van de toegenomen tonnages PBD, maar onderschrijft dat een zuivere aanvoer de kwaliteit en de ketenkosten positief beïnvloedt. Vanuit het AFV wordt er gestuurd om meer vrachten af te keuren, waardoor bovenstaande als een ‘winstwaarschuwing’ geldt dat afkeur in 2023 hoger kan uitvallen, terwijl vanuit het perspectief van de gemeente weinig veranderd is.

noteren, zoals bijvoorbeeld voor B-Hout. Ontwikkeling dieselprijs 2022 (€ct/ltr) 800

Ontwikkeling elektriciteit- en aardgasprijs 2021-2022

200 180 160 140

600 400 200

120 0 100 Electriciteit

Aardgas

jaarrapportage 2022 | 8

jaarrapportage 2022 | 9

jaarrapportage 2022 | 10

jaarrapportage 2022 | 11

jaarrapportage 2022 | 12

jaarrapportage 2022 | 13

jaarrapportage 2022 | 14

jaarrapportage 2022 | 15

jaarrapportage 2022 | 16

4. analyse. In dit hoofdstuk worden de meest opvallende resultaten van de zeven hoofdstromen kort toegelicht aan de hand van de afvaldriehoek. Daarnaast wordt ook gekeken naar de kwaliteit aan de hand van de afkeurrapportages.

Milieu: Wij zien een daling van ongeveer 10% van alle stromen ten opzichte van vorig jaar, met uitzondering van plastic, blik en drinkpakken (PBD) en glas. De 9% stijging van PBD is een gevolg van de maatregel om zakken PBD wekelijks in te zamelen dit zien wij ook in Hendrik Ido Ambacht de overige gemeentes laten een daling zien. Er is sprake van een post-Corona-effect. In Corona-tijd werd er veel thuisgewerkt met als gevolg een stijging van het huishoudelijk afval. Ook was er

sprake van een stijging van stromen die naar het afvalbrengstation gebracht werden. In 2022 zien we dat een en ander normaliseert en neemt de hoeveelheid afval af.

Service: Met de systeemwijziging is de gescheiden inzameling van plastic, blik en drinkpakken verhoogd. Tevens hebben we in de zomermaanden wekelijks het gft en etensresten ingezameld. Hiertegenover zijn de inzamelrondes van de restafvalbakken gehalveerd. Verder zijn in het 2e halfjaar van 2022 de gfe-cocons geplaatst in de binnenstad. Dit wordt afgerond in 2023.

Kosten/Forecast: Overall gezien verwachten wij voor 2022 een teruggave van ongeveer 300.000 euro. Dit doet zich bijvoorbeeld voor bij het fijn huishoudelijk restafval. Bij deze fractie is in 2022 een lager tonnage dan begroot. De prijzen van grondstoffen zijn al sinds 2020 zeer volatiel, met een tendens naar boven. Mede door de oorlog in Oekraïne blijven de energie prijzen hoog. Dit heeft gezorgd voor verhoogde kosten voor transport en bij verwerkingsprocessen die energie intensief zijn, zoals glas- of papierrecycling. De MOP-Bont prijs is zodoende van all-time high fors in

elkaar gezakt. De metaalprijzen stonden in Q1 op een uitzonderlijk hoog niveau. Sindsdien is de markt snel in elkaar gezakt. De prijs is dus fors gedaald ten opzichte van Q1, maar met een gemiddelde eindprijs van 335 €/t is dit nog fors hoger dan budget (180 €/t ). HVC neemt de gemeente komend jaar mee in de ontwikkeling van de verwerkingskosten door de afgifte van meerdere forecasts.

Kwaliteit stromen: Wij zien de laatste maanden meer afkeur op het gft en etensresten en plastic, blik en drinkpakken. In samenwerking met RKN zijn overslaglocaties getoetst op het correct handhaven van het afkeurprotocol. Hierdoor zijn de handhavers strenger gaan handhaven met een aangescherpt protocol. Waar de handhavers vorig jaar een aantal vrachten door de vingers zagen, worden deze nu afgekeurd. Wij hebben in samenspraak met Pieter de afspraak gemaakt om de vrachten die afgekeurd zijn op PBD direct te communiceren zodat iemand van de gemeente kan komen kijken in Dordrecht bij de overslag. Wij zijn extra gaan opletten bij de minicontainers waar wij vervuiling treffen worden de containers laten staan met een briefje. Hierdoor proberen wij aan de voorkant men beter op te voeden om de juiste fracties in de juiste containers te deponeren.

jaarrapportage 2022 | 18

5. klanttevredenheid.

De contacten met de inwoners zoals meldingen over de dienstverlening van HVC, maar ook berichten op de sociale media, vormen een indicator voor de tevredenheid van de inwoners van uw gemeente. De meeste meldingen die bij HVC binnenkomen zijn snel en eenvoudig op te lossen, bijvoorbeeld door het uitvoeren van een inzamelcorrectie als een afvalbak is vergeten. Ook meldingen over een volle verzamelcontainer worden door de medewerkers van de klantenservice direct doorgegeven aan onze uitvoering voor een extra lediging.

Als een snelle oplossing (correctie) niet afdoende is, registreert HVC de melding als een klacht en wordt deze volgens de vastgestelde klachtenprocedure afgehandeld.

jaarrapportage 2022 | 19

6 algemene communicatie. 6.1 Kwaliteitscampagne plastic, blik en drinkpakken

interesse in duurzaamheid en fashion. Daarnaast hebben we stoppers en artikelen aangeleverd om te gebruiken in offline uitingen.

Medio september ging de kwaliteitscampagne voor plastic, blik en drinkpakken van start. Een online campagne met een looptijd van vier weken . die gepersonaliseerd was per gemeente door middel van korte interviews met lokale inwoners. Vervolgens kregen inwoners drie korte informatieve video's te zien onder andere over wat er bij het plastic thuishoort. Daarnaast plaatsten we in oktober in lokale kranten een paginagrote advertentiespread met daarin informatie over het (nut van) scheiden van plastic, blik en drinkpakken, wat ervan wordt gemaakt en wat erbij hoort.

6.3 Statement plastic, blik en drinkpakken In oktober verschenen er verontrustende berichten in de media over plastic afval uit Europese landen dat in Turkije wordt gedumpt. We hebben hier al van verschillende kanten vragen over gehad van inwoners. Daarom hebben we een statement opgesteld voor gemeenten en deze actief gedeeld.

6.2 Kwaliteitscampagne textiel In november startte de campagne om de kwaliteit van het textiel omhoog te brengen. We hebben content die eerder niet goed gebruikt kon worden vanwege de coronapandemie nu ingezet voor deze campagne. De campagne liet zien wat er gebeurt nadat inwoners hun textiel in de container gooien. De textielsorteerder stond centraal in de campagne uitingen. We hebben een online campagne ingezet met verschillende activatiemechanismen (swipe-up stories) op onder andere Instagram. Binnen deze campagne hebben we ook ingezet op vrouwen met

Statement Plastic Voor in totaal 48 gemeenten in Nederland brengt HVC het ingezamelde plastic, blik en drinkpakken (pbd) naar de eigen kunststofsorteerinstallatie (KSI) in Heerenveen en andere vergelijkbare sorteerinstallaties in Nederland en Duitsland. Nadat het pbd gesorteerd is, wordt het verstuurd naar recyclers. Wij werken uitsluitend samen met erkende gecertificeerde Europese op- en overslaglocaties, sorteerders en recyclers. Dat betekent dat deze recyclers een verwerkingsproces hebben dat aantoonbaar traceerbaar is. De recyclers waar HVC gebruik van maakt bevinden zich uitsluitend in Europa (voornamelijk Nederland en Duitsland). Turkse recyclers en/of verwerkers horen hier niet bij. jaarrapportage 2022 | 20

6.4 Feestdagen Rondom de feestdagen maken wij veel content over o.a. de wijziging van de inzameling rond feestdagen, frituurvet en scheiden van etensresten. De content bestaat uit berichten voor op social media en artikelen inclusief beeldmateriaal voor de gemeentepagina. De artikelen plaatsen wij ook op onze website en in onze online nieuwsbrief. Voor de social . media berichten geven we een planning door wanneer wij de berichten plaatsen op onze kanalen, zodat de berichten makkelijk te delen zijn door uw gemeente.

voor minder zwerfafval, minder afvalkosten en minder verspilling van grondstoffen. In de tweede helft van het jaar zullen wij afvalpreventie onder de aandacht brengen bij inwoners. Door technische ontwikkelingen hebben wij vorig jaar geen campagne gevoerd om de HVCapp onder de aandacht te brengen. Dat gaan we dit jaar wel doen. Naast de bekende functionaliteiten zoals de afvalkalender, afvalwijzer en de containerlocaties in de buurt, biedt de app nog meer mogelijkheden voor gemeenten die in de toekomst overstappen naar het recycle-tarief. Dan kunnen inwoners via de app inzicht krijgen in hoe vaak zij hun restafval aanbieden en kunnen zij een afvaldoel instellen. We delen de campagne op in meerdere fases waarin bij elke fase een andere functionaliteit centraal staat. Zo willen we ervoor zorgen dat zoveel mogelijk inwoners de app downloaden.

6.6 Social media Tweewekelijks plaatsen wij op Facebook een quiz om bij inwoners de kennis van afval scheiden te testen. Daarnaast geven wij via Facebook, Instagram en Twitter regelmatig tips over afval scheiden en wijzigingen die plaatsvinden rondom afvalinzameling. Een greep uit de berichten van oktober t/m december 2022.

6.5 Communicatie jaarkalender Met dit jaaroverzicht - wijzigingen voorbehouden – nemen we u mee in onze communicatieplanning op hoofdlijnen. Reguliere en individuele projecten en activiteiten met gemeenten hebben we uit dit overzicht gelaten. De kwaliteit van de afvalstromen blijft belangrijk. Vanaf half april tot aan het einde van het jaar zullen wij aandacht besteden aan de kwaliteit van de stromen plastic, gft & etensresten en textiel en het verminderen van het restafval met een centrale campagne en wijkgerichte aanpak. Duurzamer dan afval scheiden is afval voorkomen. Afvalpreventie zorgt ook voor betere kwaliteit van de afvalstromen en minder ‘afkeur’. Het voorkomen van afval zorgt indirect ook

6.7 Afval scheiden op scholen Jong geleerd is oud gedaan! Door op school het afval goed te scheiden, leren kinderen van jongs af aan hoe afval scheiden werkt en wat de positieve gevolgen hiervan zijn. In gemeente Dordrecht doen 15 scholen mee aan dit project. jaarrapportage 2022 | 21

7. inzamelmethoden en resultaten in Nederland. 6 verschillende inzamelmethoden Er zijn verschillende mogelijkheden om te komen tot minder restafval. Deze zijn grofweg in te delen in twee categorieën: 1) serviceprikkel en 2) prijsprikkel (profiel 4 t/m 6). Verschillende gemeenten zijn begonnen met het invoeren van een serviceprikkel. Voorbeelden hiervan zijn de invoering van een bak aan huis voor plastic, blik en drinkpakken in combinatie met het minder vaak ophalen van restafval, of het restafval wat verder weg in wijkcontainers laten brengen, in combinatie met bakken aan huis voor andere grondstoffen zoals plastic, blik en drinkpakken en gft en etensresten. De maatregelen, in combinatie met het makkelijker maken om thuis afval te scheiden, motiveren inwoners tot betere afvalscheiding. Onderzoek van HVC in samenwerking met onderzoeksbureau Eureco laat zien dat de grootste groep gemeenten hiermee resultaten tussen de 150 en 180 kg behalen. Resultaten in het land laten zien dat een combinatie van een serviceprikkel én een prijsprikkel nodig is om de VANG-doelstelling 1 te bereiken (100 kilo restafval per persoon per jaar). De grafiek hiernaast geeft het resultaat weer van de verschillende maatregelen. Per inzamelprofiel is in bepaalde marges goed te voorspellen welk resultaat wordt gehaald. Dat

betekent ook dat er binnen een bepaald inzamelprofiel weinig maatregelen zijn met een aanzienlijke impact.

Resultaat Dordrecht In gemeente Dordrecht wordt via profiel 2 nog 184 kilo restafval per persoon per jaar opgehaald (zie groene lijn). Om de VANG-doelstelling te behalen, is een systeemwijziging nodig.

* Diftar Onderzoek Van Eureco onder 275 gemeenten naar resultaten van het inzamelsysteem

jaarrapportage 2022 | 22

8. conclusie en aanbevelingen. Conclusie Gemeente Dordrecht scoort in vergelijking met andere HVC-gemeenten nog niet goed op het gebied van het aantal kilo restafval per inwoner per jaar en het inzamelen van grondstoffen. Het

stap naar recycle-tarief

aantal kilo restafval per inwoner per jaar is in vergelijking met vorig jaar weliswaar iets gedaald, van 234 naar 184-kilogram restafval per inwoner, maar daarmee wordt de VANG-doelstelling 1 van 100 kilo restafval per inwoner per jaar nog niet gehaald. Restafval is de duurste stroom om te verwerken en wordt naar verwachting alleen maar duurder. Bovendien blijkt uit de sorteeranalyses dat er nog veel waardevolle grondstoffen in het restafval belanden, zoals gft en etensresten, papier en plastic, blik en drinkpakken. We zien ook hier overigens al betere resultaten dan in 2020.

Aanbevelingen •

Invoering recycle-tarief, waarbij iedereen de mogelijkheid krijgt om goed afval te scheiden, de goede afvalscheider wordt beloond en het aantal kilo restafval per inwoner per jaar verlaagt richting de VANG-doelstelling (deel 1) naar 100 kilo restafval per inwoner per jaar. Zie ook bijgaande grafiek.

•

Het (verder) invoeren van inzamelvoorzieningen voor gft en etensresten voor bewoners in de

binnenstad en bij hoogbouw. •

Het doorvoeren van (inpandige) verzamelcontainers voor de inzameling van plastic, blik en drinkpakken voor bewoners uit de hoogbouw. ( inmiddels zijn wij hier samen al mee bezig tijdens de scrumsessie)

* Diftar Onderzoek Van Eureco onder 275 gemeenten naar resultaten van het inzamelsysteem

jaarrapportage 2022 | 23