Horecanota Dordrecht - ruimte voor ontwikkeling.pdf

28 Deze regeling geldt niet voor de horecaconcentratiegebieden. 29 Enkele solitaire horecapanden hebben ook de bestemming ‘Horeca’.

Horecaconcentratiegebieden Uitzondering op voorgaande regeling zijn de horecaconcentratiegebieden: Scheffersplein, Houttuinen/Blauwpoortsplein, Groothoofd, Statenplein/ Nieuwstraat/Wijnstraat en Visbrug. In die gebieden hebben de bestaande horeca-locaties de bestemming ‘horeca’ gekregen29. Voor andere panden in de concentratiegebieden geldt een afwijkingsbevoegdheid voor nieuwe Horeca 1. Deze bevoegdheid kan worden toegepast indien er sprake is van een horecagelegenheid die een positieve bijdrage levert aan het functioneren van het horecaconcentratiegebied. Zo’n concentratiegebied is gericht op het uitgaansleven en het gebruik van terrassen en onderwerpen als sfeer, gezelligheid, aantrekkingskracht, zijn van belang. Voor zover de horecagelegenheid in of directe nabijheid van het kernwinkelgebied ligt, is het van belang dat deze ook overdag is geopend. Bestemmingen in als wro-zone (wet ruimtelijk ordening- zone) kunnen wijzigen in horeca wanneer er sprake is van een horecabedrijf dat een positieve bijdrage levert aan het functioneren van het horecaconcentratiegebied; er is dan uitsluitend een gebruik ten behoeve van ‘Horeca - 1’ toegestaan.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Voor nieuwe horeca in de bestemming ‘Centrum’ of ‘Gemengd’ is een omgevingsvergunning vereist. Bij toetsing wordt de activiteit nauwkeurig omschreven28 . Vooraf wordt de Adviesraad voor Detailhandel (waarin horeca/ KHN ook een zetel heeft) om advies gevraagd. Daarmee krijgt het pand geen horecabestemming, maar behoudt het de bestemming ‘Centrum’, dan wel ‘Gemengd’. Een aanpassing van het horecabedrijf, dan wel een nieuw horecabedrijf, valt niet onder een eerder verleende omgevingsvergunning: er dient een nieuwe aanvraag te worden ingediend, waardoor opnieuw kan worden getoetst of sprake is van ondersteuning aan de karakteristiek van het gebied.

Voor nieuwe horeca-1 gelden de volgende regels: • via planwijziging toegestaan in horecaconcentratiegebieden; • na het afwijken met een omgevingsvergunning toegestaan op de horecaschakelpunten (zie verderop); • na het afwijken met een omgevingsvergunning in de aanloopstraten – ‘gemengd - 2’ indien de betreffende functie een positieve bijdrage levert aan het functioneren van de aanloopstraat; • na het afwijken met een omgevingsvergunning kan horeca-1 ook elders worden toegestaan indien de betreffende functie een positieve bijdrage levert aan het functioneren van de toeristische route “Rondje Dordt”.

65

BIJL AGE 3

Horecaschakelpunten 30 Schakelpunten zijn locaties die van betekenis zijn voor de ruimtelijke structuur van de binnenstad zoals die door de bezoeker beleefd wordt. Het zijn verbindingspunten die, mits aantrekkelijk ontwikkeld, helpen om loopstromen te leiden en te verleiden. Horeca, en met name een terras, kan dit soort schakelpunten versterken. Openingstijden In de gemeente Dordrecht gelden voor alle horecagelegenheden vaste openingstijden: • zondag tot en met donderdag van 06.00 tot 24.00 uur; • vrijdag en zaterdag van 06.00 tot 02.00 uur. Wanneer bedrijven op andere tijden open willen zijn, moeten zij hier ontheffing voor aanvragen. Deze incidentele ontheffing mag 5 x per jaar worden aangevraagd en is niet geldig voor het terras. 31 Er zijn ook permanente ontheffingen mogelijk. Daarvoor is tevens een veiligheidsplan vereist, goedgekeurd door politie. Er is een model beschikbaar. Paracommerciële rechtspersonen mogen open zijn op: • maandag tot en met vrijdag van 06.00 tot 24.00 uur en; • zaterdag en zondag van 06.00 tot 02.00 uur. Bovenstaande tijden gelden dus ook voor paracommerciële instellingen.

Algemene plaatselijke verordening Dordrecht (2021) Indien een aanvraag om een exploitatievergunning mede of uitsluitend betrekking heeft op een bij de inrichting behorend terras, kan de burgemeester aan de ingebruikname van het terras voorschriften verbinden. Onder andere ten aanzien van: • de inrichting, situering en het gebruik van het terras; • gedragsregels die op het terras in acht moeten worden genomen; • de aanwezigheid en inrichting van tappunten op het terras; • de brandveiligheid.

30 Toelichting uit bestemmingplan Historische Binnenstad, Dordrecht (2011). 31 Gemeente Dordrecht (2022) Ontheffing openings- en sluitingstijden (horeca).

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Terras

De burgemeester kan de ingebruikname van het terras (o.a.) weigeren als: • het beoogde gebruik schade toebrengt aan de weg dan wel gevaar oplevert voor de bruikbaarheid van de weg of voor het doelmatig en veilig gebruik daarvan; • dat gebruik een belemmering kan vormen voor het doelmatig beheer, gebruik en onderhoud van de weg; • dat gebruik afbreuk doet aan een publieke functie van de openbare ruimte, inclusief de bescherming van het uiterlijk aanzien daarvan. • de woon- en leefsituatie in de omgeving van de inrichting of de openbare orde op ontoelaatbare wijze nadelig wordt beïnvloed. • alle voorzieningen ten behoeve van het terras moeten semi-permanent zijn. Als voor het uitvoeren van openbare werken of om enigerlei andere reden verwijdering van het terras noodzakelijk is, zijn de exploitant en de leidinggevenden verplicht dit terstond of binnen de door het bevoegde bestuursorgaan gestelde termijn, op eigen kosten te verwijderen. • het is verboden op of in de omgeving van een terras dranken en/of eetwaren voor gebruik ter plaatse te verstrekken buiten dat deel van de weg waarvan het gebruik ingevolge het bepaalde in het eerste en tweede lid is toegestaan. • buiten de openingstijden van het terras dient al het meubilair van het terras verwijderd te zijn, dan wel op zodanige wijze onderling met elkaar verbonden dat het niet te verplaatsen is.

• het college van burgemeester en wethouders is bevoegd tot het stellen van nadere regels ten aanzien van het bepaalde in dit artikel. • een exploitant kan door de burgemeester verplicht worden zijn terras maximaal 5 keer per kalenderjaar voor de duur van een evenement te verwijderen. Eventuele kosten voor het verwijderen van het terras komen voor rekening van de exploitant.

66

BIJL AGE 3

Terrassen mogen gedurende het gehele jaar geëxploiteerd worden, waarbij de openingstijd gelijk is aan de reguliere openingstijden van de bijbehorende inrichting, tenzij afwijkende voorschriften zijn opgenomen. Nb. Er is zijn nieuwe ‘Nadere Regels’ voor terrassen. Deze heeft ter inzage gelegen. Daarop zijn reacties gekomen. De nieuwe regels worden vastgesteld nadat de horecanota is vastgesteld.

Een horecavoorziening bij een niet-commerciële instelling (denk aan stichtingen en verenigingen) die zich in de eerste plaats richten op andere activiteiten, zoals sport, educatie, cultuur, religie, et cetera zijn, waar horeca een nevenactiviteit is, zijn paracommerciële instellingen (zie ook paragraaf 6.3.12 voor nadere toelichting). • Paracommerciële rechtspersonen mogen alleen alcoholhoudende drank schenken bij bijeenkomsten waarvoor de reguliere horeca geen gelegenheid biedt. Dan is er namelijk geen sprake van oneerlijke concurrentie. • Het is verboden om alcoholhoudende drank te schenken tijdens bijeenkomsten die niet direct gerelateerd zijn aan de hoofdactiviteit. • Het is verboden om alcoholhoudende drank te schenken tijdens bijeenkomsten die gericht zijn op personen die niet of niet rechtstreeks bij de activiteiten van de desbetreffende rechtspersoon betrokken zijn. • Het is verboden om bovenstaande bijeenkomsten openlijk aan te prijzen. • Paracommerciële horecabedrijven mogen alleen alcoholhoudende drank schenken op tijden dat de inrichting voor publiek open is. Dit zijn (in Dordrecht) dezelfde tijden als voor commerciële horeca.

• Verder is het verboden om bedrijfsmatig of tegen een vorm van betaling sterke drank te verstrekken in een inrichting die: - deel uitmaakt van een gebouw dat uitsluitend of in hoofdzaak voor het geven van onderwijs in gebruik is, tenzij bezoekers voornamelijk of alleen maar ouder zijn dan 18 jaar; - deel uitmaakt van een gebouw dat uitsluitend of in hoofdzaak in gebruik is bij één of meer jeugdorganisaties of -instellingen of waar voornamelijk of alleen bezoekers jonger dan 18 jaar komen; - deel uitmaakt van een gebouw dat uitsluitend of in hoofdzaak in gebruik is bij één of meer sportorganisaties of -instellingen. - In de Alcoholverordening van de gemeente Dordrecht, die momenteel ter inzage ligt, zijn beperkingen opgenomen voor para-commerciëlen.

32 Gemeente Dordrecht; Toelichting Paracommerciële rechtspersonen.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Artikel 2:28 Exploitatievergunning inrichting 1. Het is verboden een inrichting te exploiteren zonder vergunning van de burgemeester. 2. Het eerste lid geldt niet voor een inrichting, waarvoor een vergunning als bedoeld in artikel 3 van de Alcoholwet is verleend en een inrichting in een winkel als bedoeld in artikel 1 van de Winkeltijden-wet voor zover de exploitatie van deze inrichting ondergeschikt is aan de winkelactiviteit. 3. Voorts geldt het eerste lid niet voor bedrijfskantines en inrichtingen in zorginstellingen, musea, scholen, ziekenhuizen, sportverenigings-, muziekverenigings- en kerkgebouwen, voor zover aan de exploitatie van die inrichtingen geen zelfstandige betekenis toekomt en deze gericht is op de bezoekers/gebruikers van de instelling, sport-, muziekvereniging of kerk waar de inrichting onderdeel van uitmaakt. 4. Indien het verbod, als genoemd in lid 1, op grond van lid 2 of 3 van dit artikel, niet voor een exploitant geldt, is de burgemeester bevoegd om maatwerkvoorschriften te stellen bij het exploiteren van zijn inrichting. Deze strekken slechts tot bescherming van de openbare orde, de openbare veiligheid, de volksgezondheid en het milieu. 5. De in de leden 2 en 3 genoemde vrijstelling van de vergunningplicht geldt niet voor de terrassen van: a. de in lid 2 bedoelde inrichtingen; b. de in lid 3 bedoelde bedrijfskantines en inrichtingen. 6.

Paragraaf 4.1.3.3. Awb is niet van toepassing op de vergunning als genoemd in lid 1 om dwingende redenen van algemeen belang, zoals de openbare orde.

Paracommercie 32

67

BIJL AGE 3

Veilig uitgaan Protocol Collectieve Horeca-ontzegging gemeente Dordrecht (2017) Het doel van het protocol is een bijdrage te leveren aan een veilig uitgaansklimaat in Dordrecht en de goede sfeer in de horeca te behouden door consequent op te treden tegen normoverschrijdend gedrag. Dit betreft een gezamenlijke aanpak van horeca, politie en gemeente. In 2017 is dit protocol ondertekend door KHN Afdeling Drechtseden, gemeente en politie. Ontwikkelingen in privacywetgeving (landelijk) verlangen een aanpassing. Het ontwikkelen van een (landelijk) juridisch houdbaar (model-)protocol is een langdurig en moeizaam proces geweest. Er is momenteel geen nieuw protocol in Dordrecht. Handhavingsbeleid (Concept) Het handhavingsbeleid heeft betrekking tot de volgende wet- en regelgeving: • Algemene plaatselijke verordening Dordrecht; • Alcoholwet en de Alcoholverordening Dordrecht; • Wet op de kansspelen. De stappenplannen geven weer hoe in beginsel wordt gehandeld bij specifieke overtredingen. Overtredingen zijn ingedeeld naar ernst van de overtreding. Hoe ernstiger de overtreding, hoe hoger de categorie en hoe zwaarder de bestuurlijke maatregel.

Drank- en Horeca Verordening (2013) NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Vanuit de huidige verordening (2013) zijn de volgende punten van belang: • De verordening gaat ervan uit dat alleen een integrale lokale aanpak uiteindelijk effectief zal zijn. Kern daarvan is dat het alcoholgebruik onder jongeren zoveel mogelijk wordt voorkomen. • De verordening heeft een indeling naar domeinen (horeca, slijterijen, paracommerciële rechtspersonen, et cetera) en niet een indeling die de artikelen van de Drank- en Horecawet volgt. • Er is gekozen voor een insteek die uitgaat van één basisbeleid voor alle paracommerciële inrichtingen, met een mogelijkheid daarop uitzonderingen te maken.

68

BIJL AGE 4

Bijlage 4

Modelmatige behoefteraming horeca Indicatie toekomstige besteding horeca

Tabel B2.1: Indicatieve vraagraming horeca gemeente Dordrecht 2030 (bron: Primos)

Tabel B2.1 geeft een indicatieve vraag- of bestedingsraming weer voor de Dordrechtse horecasector. Het is een doorkijk naar 2030 waarin we drie scenario’s doorrekenen voor de toename gemiddelde horecabesteding. Er zijn geen eenduidige gegevens voor de besteding per hoofd aan horeca. Wel zijn er omzetgegevens (indexcijfers) voor de hele horecasector beschikbaar (zie ook figuur in hoofdstuk Trends & Ontwikkelingen). Hieruit blijkt dat voor de hele horecasector tezamen er een omzetgroei was van 48% 33 in omzet tussen 2010 en 2019. Uiteraard staat omzet niet gelijk aan de besteding per hoofd, maar het geeft wel een goede indicatie van de groei over een langere periode. Relevant hierin is dat horeca conjunctuurgevoelig is. In tijden van recessie geven consumenten naar verhouding minder uit in de horeca. Toch zagen we ook tijdens de vorige recessie (2008-2012) dat de bestedingen eerst inzakten om vervolgens snel te stijgen. Daarbij: recessies zijn tijdelijk. Daarom rekenen we richting 2030 met de volgende scenario’s voor de gemiddelde horecabesteding: +10% (laag), +20% (midden) en +25% (hoog), waarbij wij de verwachte bevolkingsgroei in Dordrecht vermenigvuldigen met de gemiddelde besteding per inwoner. We gaan uit van de besteding in het jaar 2019. De coronajaren 2020 en 2021 zijn niet representatief.

De al jaren toenemende horeca uitgaven zijn ook na de corona weer opgeleefd (ook qua volume).

33 Hierbij heeft geen correctie voor inflatie ed. plaatsgevonden.

Ontwikkeling bestedingen 2021-2030

Minimaal

Gemiddeld

Maximaal

10%

20%

25%

Aantal inwoners gemeente Dordrecht volgens Primos

119.550

126.100

126.100

126.100

Besteding horeca per jaar per inwoner (landelijk cijfer 2019 CBS in €)

1.000

1.100

1.200

1.250

Omzet op basis van besteding en inwoneraantal (in mln. €)

120

139

151

170

Binding horeca gemeente Dordrecht in %

83%

83%

83%

83%

Binding horeca gemeente Dordrecht in € mln.

99

115

126

141

Toevloeiing horeca gemeente Dordrecht in %

22%

22%

22%

22%

Toevloeiing horeca gemeente Dordrecht (in mln. €)

28

32

36

40

Totaal theoretische omzet op basis van de bestedingen (in mln. €)

127

147

162

181

Aantal bedrijven drank- en spijs in Dordrecht (Locatus, 2021)

257

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

In de analyse, op basis van de benchmarks t.o.v. de andere gemeenten, is er marktruimte aanwezig in Dordrecht.

2022

69

BIJL AGE 4

Toelichting tabellen:

• Tabel B2.1: Voor Dordrecht is een bevolkingsgroei voorzien volgens Primos.

Tabel B2.2: Indicatieve vraagraming horeca gemeente Dordrecht 2030 o.b.v. ambitie 140.000 bewoners (Politiek Akkoord 2022-2026)

Dit alleen al brengt een toenemende behoefte en dus besteding op gang.

• De marktvraagberekening is gebaseerd op bestedingspotentieel

(inwoners maal besteding). Vanzelfsprekend zal een deel van de consumentenbestedingen buiten Dordrecht plaatsvinden, anderzijds vloeit er omzet van toeristen naar Dordrecht toe. • In het Politiek Akkoord 2022-2026 is de ambitie uitgesproken te groeien naar 140.000 inwoners in 2030. Dus is substantieel meer dan Primos becijferd, vandaar dat een extra berekening is gemaakt op basis van deze ambitie in tabel B2.2.

Conclusies:

• Tabel B2.1 laat zien dat er (op basis van de geprognosticeerde

Ontwikkeling bestedingen 2021-2030

Minimaal

Gemiddeld

Maximaal

10%

20%

25%

Aantal inwoners gemeente Dordrecht

119.550

140.000

140.000

140.000

Besteding horeca per jaar per inwoner (landelijk cijfer 2019 CBS in €)

1.000

1.100

1.200

1.250

Omzet op basis van besteding en inwoneraantal (in mln. €)

120

154

168

175

Binding horeca gemeente Dordrecht in %

83%

83%

83%

83%

Binding horeca gemeente Dordrecht in € mln.

99

128

139

145

Toevloeiing horeca gemeente Dordrecht in %

22%

22%

22%

22%

Toevloeiing horeca gemeente Dordrecht (in mln. €)

28

36

39

41

Totaal theoretische omzet op basis van de bestedingen (in mln.€)

127

164

178

186

Aantal bedrijven drank- en spijs in Dordrecht (Locatus, 2021)

257

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

bevolkingstoename, rekening houdend met binding en toevloeiing) er een groei te voorzien is van de bestedingen in de Dordtse horeca. Bij een hoger bevolkingsaantal neemt deze vanzelfsprekend alleen maar toe (tabel B2.2) • Ervan uitgaande dat in de huidige situatie (2023) er in Dordrecht een relatief beperkt aantal horecabedrijven gevestigd zijn (op basis benchmark), maar ook dat er een redelijk evenwicht lijkt (bedrijfs-economisch), is er marktruimte op basis van bevolkingsgroei. Uit de tabel blijkt dat in alle groeiscenario’s een toename van horecabestedingen te verwachten is in Dordrecht. Dit biedt dus ook marktruimte. • Hoeveel bedrijven valt lastig te zeggen, daar het gemiddelde per bedrijf een zeer onzuiver indicatie zou geven. Immers, het ene horecabedrijf zet een veelvoud om van het andere. Afhankelijk van oppervlak, gemiddelde besteding, formule, et cetera. Bovendien is de trend van schaalvergroting ook in de horeca (van Dordrecht) te verwachten. Dit kan betekenen dat er mogelijk minder bedrijven zijn in 2030 ten opzichte van nu, maar wel meer horeca-verkoopoppervlakte.

2022

70

BIJL AGE 5

Bijlage 5

Dienstenrichtlijn Bij voorliggende horecanota is de Dienstenrichtlijn van belang. Horeca moet worden beschouwd als een dienst en daarmee valt de functie onder de Europese Dienstenrichtlijn (zie kader). Deze richtlijn schrijft voor dat horeca zich net als een dienst in theorie vrij moet kunnen vestigen. Dit betekent dat we moeten onderbouwen waarom ruimtelijke planologische beperkingen voor de horeca nodig zijn.

Horecacategorieën In voorliggende horecanota zijn de beide horeca-categorieën overgenomen uit de bestaande planologische kaders. De indeling is gebaseerd van lichte tot zware impact op de omgeving. Denk bij impact aan het samenspel van geluid, geur, bezoekfrequentie en -piek etc. Lichtere vormen van horeca (zoals een lunchroom) hebben een lichtere impact op de omgeving dan zwaardere vormen van horeca, zoals een bar of discotheek. Om deze reden gelden voor lichtere horeca veelal andere vestigingsbeperkingen dan voor zwaardere horeca. Dordrecht kent twee horeca-categorieën verdeeld in lichte en zwaardere horeca. In Dordrecht is horeca veelal niet rechtstreeks toegestaan, maar in de aangewezen horecagebieden is wel ontwikkelruimte voor horeca (zie ook hst. 6).

34 Zie ook Handreiking, Dienstenrichtlijn en Ruimtelijke ordening, Ministerie van BZK en EZK, oktober 2019.

De horeca-categorieën voldoen ook aan het evenredigheidsbeginsel: • De gemeente handelt coherent en systematisch. De horeca-categorieën zijn uniform uitgangspunt in de bestemmingsplannen. Per bestemmingsplan en locatie is een uniforme afweging gemaakt welke horeca categorieën toegestaan zijn, gelet op zowel de impact op de leefomgeving als de bijdrage aan vitaliteit van voorzieningencentra. • In algemene zin zijn horeca categorieën effectief en dragen bij aan de bescherming van het woon- en leefklimaat. Dit blijkt uit het feit dat iedere gemeente in Nederland categorische beperkingen t.a.v. horeca in bestemmingsplannen heeft. • Gemeente Dordrecht is daarin niet bijzonder of afwijkend dan andere gemeenten die allen een indeling gebruiken van lichte tot zware horeca. Wel kan de indeling per gemeente net iets anders zijn. • De horeca-categorisering levert een zinvolle bijdrage aan de beleidsdoelen. Zonder de categorisering zou alle horeca zich overal zou mogen vestigen, waardoor de beleidsdoelen niet worden gehaald. • De maatregel gaat niet verder dan nodig, omdat de horecacategorisering in beleid én bestemmingsplannen, de enige mogelijkheid is om juridischplanologisch te voorkomen dat horeca zich op onwenselijke locaties vestigt. Daarom zijn er geen minder beperkende maatregelen mogelijk.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Vestigingsbeperkingen via een horeca-categorisering zijn toegestaan mits voldaan wordt aan de voorwaarden (zie kader Dienstenrichtlijn). Het discriminatieverbod is niet van toepassing omdat bestemmingsplannen voor eenieder gelden. Voor een verdere toelichting op de toepassing van de Dienstenrichtlijn wordt verwezen naar de Handreiking Dienstenrichtlijn. 34

De horeca-categorisering voldoet aan het noodzakelijkheidscriterium. Via de indeling wordt zwaardere horeca omwille van de impact op de omgeving (o.a. geluids- en geuroverlast) gereguleerd binnen de aangewezen horecagebieden en daarbuiten geweerd. Hierdoor draagt de categorisering bij aan een goed woon- en leefklimaat. De concentratie van bepaalde typen horeca in voorzieningencentra (zoals de binnenstad) draagt bij aan de vitaliteit. Indien de horeca categorisering wordt losgelaten, kan de gemeente de algemene beleidsdoelen niet realiseren.

71

BIJL AGE 5

Dienstenrichtlijn De essentie van de Dienstenrichtlijn is gericht op het waarborgen van een vrij verkeer van diensten tussen de Europese lidstaten en vrije vestiging van diensten van de ene in de andere lidstaat. Als onderdeel daarvan bevat de Dienstenrichtlijn regels die van toepassing zijn op overheden bij het formuleren van eisen en het vormgeven van vergunningsstelsels die van invloed zijn op de toegang tot of de uitoefening van een dienstenactiviteit. Kwantitatieve of territoriale beperkingen (zoals vestigingsbeperkingen voor specifieke branches) voor dienstverleners zijn in beginsel verboden. In artikel 15 lid 3 zijn echter een aantal voorwaarden opgenomen die een beperking van de beoogde vrijheid van vestiging kunnen rechtvaardigen. De voorwaarden zijn: • Non-discriminatoir. Een vestigingsbeperking mag geen direct of indirect onderscheid maken naar nationaliteit of statutaire vestigingsplaats. • Noodzakelijkheid. Een vestigingsbeperking moet gerechtvaardigd zijn vanuit een dwingende reden van algemeen belang, bijvoorbeeld de bescherming van het stedelijk milieu. • Evenredigheid. Een vestigingsbeperking moet geschikt zijn om de nastreefde doelen voor het algemeen belang te bereiken, een beperking mag niet verder gaan dan nodig is en aangetoond moet worden dat het doel niet met minder vergaande beperkingen kan worden bereikt.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

72

Verslag participatieavond 3 april 2023 Verslag participatieavond Horecavisie gemeente Dordrecht

BIJL AGE 6

Bijlage 6

Overzicht van (veel) gemaakte opmerkingen / samenvatting

3 april 2023 – 18.30 - 20.00 uur - Raadszaal Stadskantoor Dordrecht Voor deze vrij toegankelijke bijeenkomst is een uitnodiging verzonden, uit naam van wethouder Maarten Burggraaf, via verschillende kanalen naar belanghebbenden. Dit in het kader van participatie ten behoeve van de op te stellen horecavisie voor de gemeente Dordrecht. Hiervoor waren zowel ondernemers en bewoners uitgenodigd. Er waren 58 aanmeldingen. Uiteindelijk waren er iets meer dan 60 personen aanwezig: (horeca-) ondernemers, bewoners, gemeente, politie, horecapersoneel/jongeren. De avond was door BRO Adviseurs georganiseerd rondom vier thema’s, waarvan een samenvatting van de uitkomsten hieronder te vinden is.

Thema 1: Horeca in wijken en buitengebieden

• Weinig horeca in buitengebied • Behoefte aan groei horeca • Nachtleven verplaatsen naar het randen van de stad

- Bijvoorbeeld naar Energiehuis - Maar tegelijkertijd ook buitengebied verbinden met binnenstad • Water betrekken bij de horeca - Bijvoorbeeld stadsstrand of terrassen op het water - Zwembad in schip in de haven

Thema 2: Omgang (tuin)terrassen en openingstijden horeca

• Vrijere openingstijden

- Meer verlaatjes en geluidjes - Zorgt voor meer spreiding van overlast - Ruimere en flexibelere openingstijden voor terrassen - Geluidsontheffingen en openingstijdenontheffingen zorgen voor meer levendigheid • Uitbreiden terrassen - Zorgt voor sociale controle en een bruisende binnenstad - Geven sfeer aan het karakter van de binnenstad - Vergroenen van binnenstad en terrassen - Terrasregelingen

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Allereerst heeft BRO een korte schets gegeven van de opdracht, het proces en de belangrijkste uitkomsten van de kwantitatieve en kwalitatieve analyse van het horeca-aanbod in de gemeente. Aansluitend zijn de aanwezigen uitgedaagd om aan 5 tafels met elkaar in gesprek te gaan, in wisselende samenstelling. Ook zijn er volop open aanmerkingen, tips en tops opgeschreven en op grote vellen geplakt. De inbreng bij de vier thema’s en een tafel ‘overige aspecten’ zijn verwerkt in onderstaande samenvatting. De avond werd afgesloten door de wethouder.

Overkoepelend thema: balans tussen leefbaarheid en levendigheid, zeker met het oog op de ambitie van de levendige (binnen-)stad, voorziene bevolkingsgroei en het daarbij horende toenemend aantal woningen en bewoners in de gemeente/ binnenstad.

73

BIJL AGE 6

Thema 3: Horecasfeergebieden

Thema 4: Perspectief en potentie Dordtse horeca

• Verkeer

• Meer diversiteit

- Aanmoedigen van nieuwe concepten - Verschillende soorten restaurants en barretjes toevoegen - Terugbrengen van kerstmarkt • Afstemmen - Overleg tussen bewoners en ondernemers, belangenafweging - Horeca- en evenementenbeleid op elkaar afstemmen - Stand van zaken regelmatig evalueren - Ondernemers willen verduurzamen maar wel hulp van de gemeente - Bestemmingsplannen! - Meers amen organiseren • Hoger onderwijs - Horeca aantrekkelijker maken voor jongeren en studenten - Meer verbinding tussen horeca en hoger onderwijs

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

- Minder auto’s in de binnenstad - Parkeren van auto’s is lastig in de binnenstad - Ruimte indelen met inachtneming voetganger/fietser - Meer parkeergelegenheid voor fietsers (nietjes) - Dus: auto’s ontmoedigen, fietsen, lopen en OV aanmoedigen - Waterbus ook in de nacht, OV bereikbaarheid in weekends/avonden • Handhaving - Aanwezigheid van politie zorgt voor gespannen sfeer - Oplossing is horeca meer verdelen - Paracommercie bij sportverenigingen inzake feestjes • Kern/sfeergebieden - Meer horeca en terrassen op het Statenplein - Meer horeca in de Voorstraat - Niet meer maar betere horeca - Levendigheid Lijnbaan Energiehuis en Villa Augustus - Aantrekkingskracht verhogen door gerichte investeringen - Meer nachthoreca, 4x zoveel om gemiddeld te zijn - Ik mis alternatieve scene, voor ieder wat wils, pop-ups tegen leegstand - Sfeergebieden meer kenbaar maken onder de ondernemers en bewoners - Horeca en evenementen integreren - Warenmarkt naar Energiehuisterrein - Is er een oplossing voor de ‘rokers’ (buiten roken)

74

Begrippen en definities

BIJL AGE 7

Bijlage 7

AirBnB Het voor korte duur aan derden verhuren van (delen van) de woning waar je zelf woont. Bestedingspotentieel Totaal aan toonbankbestedingen in winkels die door de inwoners van een bepaald gebied gedaan kunnen worden. Gebaseerd op inwoneraantal en gemiddelde (landelijke) netto omzet per hoofd van de bevolking. Blurring De functievermenging tussen detailhandel en diensten met horeca. Denk aan het wijntje of biertje bij de kapper. Blurring is vanuit ondernemerschap wenselijk, maar wordt met name vanuit de Drank- en Horeca-wetgeving/ Alcoholwet bemoeilijkt. B&B Een vorm van toeristisch verblijf, gevestigd in een woon- of bijhuis. Zoals de naam al doet vermoeden wordt er naast verblijf ook ontbijt aangeboden.

Branchering Het indelen van horecagelegenheden op basis van hun type, aanbod en doelgroep. Branchering kan worden gebruikt om een diversiteit aan horecaconcepten en -ervaringen in een gebied te waarborgen.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Buurthub, winkelgebied of centrumgebied Een buurthub, winkelgebied of centrumgebied is een concentratie- c.q. centrumgebied in een buurt of wijk, waar diverse voorzieningen samenkomen die primair een functie hebben voor inwoners in de buurt of wijk. De term beschrijft bovendien het proces van verkleuring van traditionele pure winkelgebieden naar meer gemengde centrumgebieden op lokaal niveau met naast één of enkele winkels ook ambachten, diensten, horeca, zorg, maatschappelijk, etc. Op basis van de definitie van Locatus is sprake van een winkelgebied vanaf 5 winkels die min of meer aaneengesloten liggen.

75

BIJL AGE 7

BVO/WVO • Bruto vloeroppervlak: Het bruto vloeroppervlak is de oppervlakte van een ruimte of groep van ruimten, gemeten op vloerniveau langs de buitenomtrek van de opgaande scheidingsconstructies, die de desbetreffende ruimte of groep van ruimten omhullen. Meten vindt plaats op basis van NEN 2580. • Winkelverkoop vloeroppervlak: alleen de voor het publiek toegankelijke ruimten (dus exclusief magazijn, kantoor, etalage, etc.), conform de definitie van Locatus. Congressen en vergaderlocaties Het onderscheid tussen congressen, seminars, symposia, etc. is niet eenduidig afgebakend, maar de definitie van een ‘congres’ is in grote lijnen als volgt: een relatief grootschalige bijeenkomst rond een bepaald thema met een sterk interactief karakter (uitgangspunt in dit kader: minimaal 100 deelnemers). Vaak georganiseerd op regelmatige basis, meerdaags en/of in internationaal verband. Vergaderlocaties zijn kleiner en hebben minder faciliteiten nodig. Daghoreca Een horecabedrijf dat ondersteunend is aan de detailhandel in hoofdzaak gericht op het verstrekken van kleinere maaltijden, geringe eetwaren en nietalcoholische dranken. De horeca sluit tegelijkertijd met de hoofdzaak.

Detailhandel: Niet-dagelijkse sector Winkels die artikelen verkopen met een doorgaans lagere koopfrequentie dan dagelijkse artikelen. In de praktijk gaat hierbij om winkels in huishoudelijke artikelen, kleding, mode, schoenen, sport, rijwielen, bruin- en witgoed, rijwielen, doe-het-zelf, wonen, tuinartikelen en dierenartikelen. Binnen deze sector maken we vaak onderscheid in sub sectoren. • Recreatief winkelen: geredeneerd vanuit het bezoekmotief met winkels op het gebied van mode, luxe en vrije tijd. • Doelgericht winkelen: geredeneerd vanuit het bezoekmotief met winkels op het gebied van in/om het huis en overige detailhandel. Droge horeca Horecabedrijven die alcoholvrije dranken schenken. Feestzalen Feestzalen zijn er in veel verschillende soorten. Soms behoren zij tot een regulier café, soms zijn het autonome bedrijven. Ook verschillen feestzalen onderling wezenlijk qua openingstijden. (Hoofd)detailhandelsstructuur De concentratiegebieden c.q. (winkel)centra waar beleidsmatig op wordt ingezet. Horeca (branche) Het bedrijfsmatig verstrekken van dranken en/of etenswaren voor gebruik ter plaatse. Hier worden verstrekt en/of waarin bedrijfsmatig logies wordt versterkt, één en ander al dan niet in combinatie met een vermaaksfunctie.

Detailhandel: Dagelijkse sector Voedings- en genotmiddelen (vgm) en artikelen op het gebied van persoonlijke verzorging. In de praktijk gaat het hierbij om supermarktaanbod, aanbod in vgm-speciaalzaken, drogisterij- en parfumeriezaken.

Horecaconcentratiegebied Dit zijn de beleidsmatig aangewezen horeca-gebieden waar ruimte kan worden geboden voor ontwikkeling van horeca. Het gaat hier zowel om dag, als avond/ nachthoreca.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Detailhandel (als activiteit) Het bedrijfsmatig te koop aanbieden, waaronder de uitstalling ten verkoop, verkopen en/of leveren van goederen aan de uiteindelijke gebruiker of verbruiker.

76

BIJL AGE 7

Horecaschakelpunt Schakelpunten zijn locaties die van betekenis zijn voor de ruimtelijke structuur van de binnenstad zoals die door de bezoeker beleefd wordt. Het zijn verbindingspunten die, mits aantrekkelijk ontwikkeld, helpen om loopstromen te leiden en te verleiden 35 . In voorliggende visie voorzien we vooral horeca die overwegend overdag geopend is.

Leegstand (op basis van Locatus) Locatus registreert een pand als leegstand indien het redelijkerwijs de verwachting is dat in het (leegstaande) pand een verkooppunt in de detailhandel, horeca of consumentgerichte dienstverlening zal terugkomen. Het betreft dus leegstand van verkooppunten en niet leegstand van uitsluitend winkels.

Koopkrachtbinding Mate waarin inwoners van een bepaald gebied hun bestedingen verrichten bij winkels die in dat gebied gevestigd zijn. In DPO-onderzoek rekenen we altijd met toonbankbestedingen, dus daarom is dit koopkrachtbinding exclusief online.

Natte horeca Horecabedrijven die alcoholhoudende dranken schenken.

Koopkrachtafvloeiing Mate waarin inwoners van een bepaald gebied hun (detailhandels-)bestedingen plaatsen bij gevestigde winkels buiten dat gebied. In DPO-onderzoek rekenen we altijd met toonbankbestedingen, dus daarom is dit afvloeiing exclusief online. Koopkrachttoevloeiing Mate waarin inwoners van buiten een bepaald gebied detailhandelsbestedingen plaatsen bij winkels die in dat gebied gevestigd zijn (aandeel omzet van buiten).

Paracommercie Een horecavoorziening bij een niet-commerciële instelling (denk aan stichtingen en verenigingen) die zich in de eerste plaats richten op andere activiteiten, zoals sport, educatie, cultuur, religie, et cetera. Horeca is daar een nevenactiviteit. Plancapaciteit (hard) In principe wordt met plancapaciteit de harde plancapaciteit bedoeld, tenzij expliciet anders vermeld. Harde plancapaciteit zijn de directe vestigingsmogelijkheden voor detailhandel die zijn vastgelegd in een juridisch bindend planologisch kader, zoals vastgestelde bestemmingsplannen, uitwerkingsplannen, gebieden zonder bestemmingsplan (witte vlekken) en verleende (kruimel) omgevingsvergunningen. Retail Retail is de verzamelnaam voor bedrijven die goederen en diensten direct aan consumentenverkopen (inclusief diensten). Het gaat hier dus om zowel detailhandel, horeca als in het verlengde hiervan ook dienstverlening, ambachten en leisure in de betreffende winkel- en horecagebieden.

35 Gemeente Dordrecht. Bestemmingsplan Historische Binnenstad 2013.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Koopstroomgegevens Onderzoeksresultaten uit koopstromenonderzoek (KSO). In de basis wordt hiermee de koopkrachtbinding, -afvloeiing en –toevloeiing bedoeld. Ook kunnen kwalitatieve aspecten worden bedoeld, zoals koopmotieven, beoordelingen en persoonskenmerken.

Ondergeschikte horeca Horeca ter ondersteuning van andere functies. Over het algemeen is er een maximale omvang gekoppeld aan de ondersteunende functie.

77

BIJL AGE 7

Sector Drankverstrekkers Horecabedrijven die hoofzakelijk dranken schenken. Hieronder vallen cafés, discotheken, koffiehuizen, etc. Sector Fastservice Horecaconcepten gericht op snelheid, gemak en efficiëntie. Naast fast-food vallen hier ook gezondere concepten zoals lunchrooms onder. Sector Maaltijdverstrekkers Horecaconcepten gericht op verstrekking van maaltijden. Hieronder vallen ook café-restaurants. Sector Logiesverstrekkers/hotels Bedrijven die zich primair richten op kamerverhuur voor toeristische of zakelijke bezoekers. Meet een beperkte verblijfsduur van gasten. Hotels richten zich op regio (of soms nog verder) en niet op de inwoners van de gemeente, hooguit met hun restaurant of vergadermarkt. Vloerproductiviteit Gemiddelde omzet in gevestigde winkels per m² winkelvloeroppervlak (wvo).

Winkel Een fysiek verkooppunt.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Verspreide Bewinkeling Alle verkooppunten die buiten een van de andere genoemde winkelgebieden vallen, worden tot de verspreide winkels gerekend.

78

Gemeente Dordrecht Colofon Onderzoek: BRO Tekst: BRO / Gemeente Dordrecht Vormgeving: Impuls Ontwerpt Versie: november 2023